Του ΣΤΑΘΗ*

Η είδηση ως συνήθως ξηρή, όπως όταν πρόκειται για ειδήσεις ρουτίνας: Ανεργος 47 χρονών αυτοκτόνησε δι’ απαγχονισμού στη Λαμία.

Νομίζω προ δεκαημέρου, αν και έχω χάσει την αίσθηση του χρόνου, με το μυαλό μου περιπλανώμενο ανάμεσα σε συμφωνίες-γέφυρες και οδικούς χάρτες με τρία ορόσημα και δεκατρία τέρατα.

Αφησε ο άνεργος ένα φτωχό σημείωμα πίσω του, να μη σας γίνομαι βάρος, κι έφυγε. Εκδήμησε -τέτοιος Δήμος που γίναμε- και πήγε στο καλό. Ελπίζω να υπάρχει κάπου αυτό το καλό. Δεν διάβασα να μάθω το όνομά του, δεν το αντέχω άλλο κι ούτε υπολόγισα τον αύξοντα (στις αυτοκτονίες) αριθμό του. Οι αυτοκτονίες συνεχίζονται

κι ούτε γνωρίζω να σας πω και να σας «ενημερώσω» αν μετά τον συνάνθρωπό μας απ’ τη Λαμία έχει αυτοκτονήσει και κάποιος άλλος, κάπου αλλού,

ή και κάποιοι άλλοι. Διότι οι αυτοκτονίες συνεχίζονται, όπως συνεχίζεται και η ζωή εκείνων που δεν τις λογαριάζουν.

Μου γράφει η κυρία Β.Μ.: «Εχει μέρες τώρα που πηγαίνω στη δουλειά, κάθομαι στο γραφείο μου κι αναρωτιέμαι... Πότε ήταν πιο δύσκολα, όταν οι κυρίες του συμβουλίου και η διευθύντρια πάλευαν στην κατοχή να βρουν χορηγίες πάσης φύσεως για να θρέψουν τα παιδιά του ορφανοτροφείου, ή τώρα που κοιτάζω την πραγματικότητα και αντιλαμβάνομαι ότι θα αργήσει πολύ ξανά να γεμίσει με κάποια υποτυπώδη χρηματικά ποσά ο λογαριασμός μας στην τράπεζα, ώστε να μπορέσω να πληρώσω τους εργαζόμενους, ώστε να μπορέσω να ξοφλήσω τη ΔΕΗ, το νερό, τη βενζίνη, το πετρέλαιο... Τότε, λίγο πριν τον πόλεμο, τα παιδιά του ορφανοτροφείου κρέμονταν τις Κυριακές από τα κάγκελα, ώστε να διεγείρουν το φιλάνθρωπο συναίσθημα όσων περνούσαν απ’ έξω... και μου είπε κάποιος κύριος σε μία διήγησή του (για ένα με δύο χρόνια η Μέλισσα φιλοξένησε και αγόρια)... μα κυρία Μ. εγώ δεν ήθελα ένα τσαμπί σταφύλι που μου έδωσε μία κυρία, εγώ λαχταρούσα για σοκολάτες...

Και μόνο η περιγραφή αυτή με τρομάζει... Εγώ για τα κορίτσια της μέλισσας επιθυμώ το καλύτερο... όμως φοβάμαι... πρώτη φορά φοβάμαι γιατί δεν έχω ελπίδα δυνατή εντός μου... τα χρήματά μας τέλειωσαν... τώρα; τώρα τίποτα... περιμέναμε ως μάννα εξ ουρανού την κρατική επιχορήγηση... άραγε θα έρθει; σε όσους το συζητώ μου λένε ότι είμαι ρομαντική...

σας ευχαριστώ που με ακούσατε...

καληνύχτα».

Τι να πω στην κυρία Μ.;

Λέω σε σας ότι πρόκειται για το ίδρυμα Μέλισσα στη Θεσσαλονίκη. Που ανατρέφει κοριτσάκια. Για όσους έχετε κάποιο περίσσευμα, το τηλέφωνο: 2310 341965. Και το email: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε. - www. stegimelissa.gr. Σας είμαι ευγνώμων.

Κι αίφνης το κορίτσι απ’ την Ουκρανία πέθανε. Δούλευε «μαθητευόμενη» σε ξενοδοχείο στη Ζάκυνθο - θα μπορούσε να δουλεύει οπουδήποτε αλλού στην Ελλάδα, διότι παντού τα ίδια γίνονται. Εντατικοποίηση της δουλειάς-δουλείας στα όρια της ανθρώπινης αντοχής. Δωδεκάωρες βάρδιες χωρίς ρεπό.

Ελληνες κι αλλοδαποί τάχα «ειδικευόμενοι», ώστε να λαμβάνουν χαμηλή αμοιβή, εργάζονται έως τελικής πτώσεως, συχνά απλήρωτοι, ευέλικτη εργασία γαρ, για ένα πιάτο φαΐ και μία στέγη, με λίγα χρήματα έναντι, με τους περισσότερους να πληρώνονται μετά το τέλος της σαιζόν, μήνες μετά, και ορισμένους να μην πληρώνονται ποτέ. Απ’ τα

πεντάστερα ως τις πανσιόν και τα ενοικιαζόμενα δωμάτια, η ζούγκλα της ελεύθερης εργασίας απλώνεται, τρώγοντας τους επιχειρηματίες που πάνε με τον σταυρό στο χέρι και τους εργαζόμενους που κουβαλάνε σταυρό την ασυδοσία των θηρίων. Το κορίτσι απ’ την Ουκρανία είχε όνομα, όνειρα, έρωτες να ζήσει - έφυγε! τι να κάνουμε; έτσι είναι η ζωή, περιέχει και δευτερεύοντα όντα. Ιδιωτικοποιημένα.

Μου γράφει (με sms) ο πατήρ Αλέξιος: «Μίλησε, αγαπητέ μου Σ. Εχει πλεόνασμα η αγυρτεία και η υποκρισία. Να έρθουν στην εκκλησία μας να δουν τους φτωχούς μας πέντε χρόνια».

Παλεύει στην ενορία του ο πατέρας Αλέξιος όπως και χιλιάδες άλλοι παπάδες (αν είναι λιγότεροι, πάλι έχασες, Χριστέ μου) να αντιμετωπίσουν τη φτώχεια. «Οταν ήρθα στην ενορία μου (σ.σ.: πριν από την κρίση), είχαμε έναν-δυο φτωχούς να φροντίσουμε», μου έλεγε σε παλαιότερη συνάντησή μας ο καλός θεράπων του καλού, «ούτε καν φτωχούς, μάλλον απόμαχους. Τώρα οι φτωχοί και οι αδύναμοι πλήθυναν πολύ». Πλήθυναν και πληθαίνουν κι όλο και μαραζώνουν. Εχει κρατήσει πολύ καιρό το κακό, χάνουν την ελπίδα τους οι άνθρωποι, όλο και λιγοστεύουν οι πόροι των άλλων φτωχών (απ’ το υστέρημα των οποίων μάχεται ο πατέρας Αλέξιος να απαλύνει την ένδεια των φτωχότερων).

Κρατά, παππούλη, ώσπου να βγούμε απ’ τα μνημόνια, να έρθει ο σοσιαλισμός, να ’ρθεί κι ο Μόσκοβος να φέρει το σεφέρι. Κράτα, παππούλη...

Την άλλη την έλεγαν Αννα. Εζησε πριν πολλά χρόνια στη Μάνη. Μικροκαμωμένη, αλλά «διάολος μεταμορφωμένος», όπως έλεγαν σε ’κείνα, αλλά κι άλλα μέρη για τις ασυνήθιστες ως προς τα μέτρα εκείνης της εποχής γυναίκες - φωτεινές ψυχές κι ανήσυχα πνεύματα. Στην Κατοχή η Αννα ενστερνίσθηκε τον ευαγγελισμό του ΕΑΜ και πήγε με τους Αντάρτες. Της έκαψαν το σπίτι οι Χίτες, έκαψαν όλο το χωριό κι αγναντεύοντας τις φωτιές απ’ τις γύρω ράχες η Αννα έλεγε στους συγχωριανούς της ότι το δικό της σπίτι καίγεται καλύτερα από τα άλλα.

Η Αννα είχε ανήλικα παιδιά, είχε και κάτι ψωροελιές. Αντρα, προϊούσης της Κατοχής, έπαψε να ’χει. Εκείνη τη χρονιά έβγαλε το λάδι της, ζαλώθηκε δυο ντενεκέδες και πήγε στον λαδέμπορα στη Σπάρτη να το πουλήσει, ώστε να εξοικονομήσει λίγα απ’ τα απαραίτητα για τα παιδιά της. Ο λαδέμπορας της ζήτησε εκτός απ’ το λάδι να του δώσει και το σπίτι της. Δεν μίλησε η Αννα. Εδωσε το λάδι της στον βιβλιοπώλη και πήρε αντάλλαγμα ένα γραμμόφωνο κι έναν δίσκο. Επέστρεψε στο χωριό της, έβαλε το γραμμόφωνο να παίζει μπροστά απ’ τα αποκαΐδια κι εξηγούσε στα παιδιά της τη μουσική.

Τι μουσική άκουσαν και τι η Αννα έλεγε στα παιδιά της δεν είναι γνωστό, διότι η ιστορία με τα χρόνια απέκτησε τους δικούς της θρύλους - κάθε θρύλος κι εκδοχή...

Καλό Σαββατοκύριακο, καπετάνισσες και ναυτάκια μου, πολλές τέτοιες ιστορίες είναι κρυμμένες στα εικονοστάσια των σπιτιών κι άλλες τυλιγμένες στις κόκκινες σημαίες, όλες περιμένουν την ώρα τους, σαν τα φυλαχτά και σαν τα ποιήματα. Ο αγώνας συνεχίζεται, θα συνεχισθεί και θα συνεχίζεται...

*Δημοσιεύθηκε στο ''enikos.gr'' την Παρασκευή 24 Ιουλίου 2015

Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΔΕΛΑΣΤΙΚ* 

Υπάρχει ένα θεμελιώδες πολιτικό αξίωμα: Αριστεροί ηγέτες που κάνουν θεμελιώδεις υποχωρήσεις στην αστική τάξη της χώρας τους ή στους ξένους επικυρίαρχους της πατρίδας τους, πάντοτε μέχρι τώρα αποδεικνύονται ανελέητοι εναντίον των... εσωκομματικών επικριτών τους! Οργανώνουν αδίστακτα πολιτικά (ή σε κάποιες περιπτώσεις και κυριολεκτικά) πογκρόμ εναντίον των στελεχών και των μελών του δικού τους κόμματος που τολμούν να καταδικάσουν τα ολισθήματα του ηγετικού πυρήνα και του αρχηγού του κόμματος, έχοντας κατά βάση δίκιο. Η διατήρηση πάση θυσία της εξουσίας καθίσταται κυρίαρχο στοιχείο της δράσης του αριστερού ηγέτη. Τα πάντα υποτάσσονται σε αυτόν τον στόχο, παρά τα συνήθη φληναφήματα περί του αντιθέτου.

Θα δράσει έτσι και ο Αλέξης Τσίπρας; Η ρητορική του τείνει προς αυτή την κατεύθυνση. Επειδή όμως είναι ταυτόχρονα πρωθυπουργός αστικού κράτους και επειδή στις συνθήκες αυτές ενδεχόμενη υπέρβαση ορίων ανοχής των συντρόφων του μπορεί να σηματοδοτήσει ακόμη και την απώλεια της εξουσίας για τον Τσίπρα και αυτό το γνωρίζει, έχουμε ισχυρές αμφιβολίες κατά πόσο θα ωθήσει τα πράγματα στα άκρα. Πρέπει να περιμένουμε να δούμε. Δεδομένου ότι η Αριστερή Πλατφόρμα συσπειρώνει πάνω από 30 βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ, με αποτέλεσμα η πιθανότητα εισόδου της στη Βουλή να κινείται στα όρια της βεβαιότητας σε περίπτωση νέων εκλογών, σύντομα θα μας εκπλήξει ο Αλ. Τσίπρας αν αποφασίσει να τους καρατομήσει πολιτικά τώρα, πετώντας τους έξω από τον ΣΥΡΙΖΑ και υποχρεώνοντάς τους έτσι σε αυτόνομη κάθοδο. Παρά την υψηλή δημοτικότητά του, το ποσοστό του ΣΥΡΙΖΑ θα είναι ουσιωδώς μικρότερο από το σημερινό. Οι αριστεροί είναι ιδιόμορφοι ψηφοφόροι. Οσο και αν ο ΣΥΡΙΖΑ πήρε 37% στις 25 Ιανουαρίου βασιζόμενος πρωτίστως σε πασόκους, χωρίς τους αριστερούς ο Τσίπρας θα πέσει σε εκλογικό ποσοστό αισθητά.

Αν μάλιστα παρακινηθεί σε μια τέτοια περίπτωση ο Κώστας Καραμανλής να αναλάβει την ηγεσία της ΝΔ, καθόλου βέβαιο δεν θα είναι πλέον ότι με την Αριστερή Πλατφόρμα ως αυτόνομο κόμμα στη Βουλή και το ποσοστό του ΣΥΡΙΖΑ ουσιωδώς μειωμένο, ο Αλέξης Τσίπρας θα μπορέσει να σχηματίσει κυβέρνηση. Ισως να μην μπορεί να κάνει κυβέρνηση ούτε καν ως όμηρος από πολιτική σκοπιά του Ποταμιού του Σταύρου Θεοδωράκη! Αν μάλιστα το ΠΑΣΟΚ έχει περάσει στο εξωκοινοβούλιο, μαζί με το αλήστου μνήμης ΚΙΔΗΣΟ του Γιώργου Παπανδρέου, οι πιθανότητες αδυναμίας σχηματισμού κυβέρνησης αυξάνονται κατακόρυφα. Ο Αλέξης Τσίπρας επομένως θα το σκεφθεί δέκα φορές αν πρέπει να εξωθήσει τα πράγματα σε ρήξη αμέσως. Λογικότερο θα ήταν να κάνει συνέδριο στον ΣΥΡΙΖΑ, όπου πλέον δεν ελέγχει ούτε καν τη... μισή (!) Κεντρική Επιτροπή και φυσικά ούτε τη Νεολαία του ΣΥΡΙΖΑ, να ξανακερδίσει την πλειοψηφία, έστω και με ανέντιμα οργανωτικά κόλπα και έπειτα να δει τι θα κάνει.

Ο προηγούμενος ηγέτης της Αριστεράς που βρέθηκε σε μια θέση κάπως ανάλογη με αυτή του Τσίπρα, χωρίς όμως τον καθοριστικό παράγοντα της πρωθυπουργίας που στη σημερινή περίπτωση θα κρίνει τα πάντα, ήταν ο Χαρίλαος Φλωράκης του ΚΚΕ. Πριν από 25 χρόνια, το 1989 ακριβέστερα. Οταν σχημάτισε την επονείδιστη για την Αριστερά κυβέρνηση με τη ΝΔ του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη, εξόντωσε την αριστερή πτέρυγα του ΚΚΕ και διέλυσε ουσιαστικά την ΚΝΕ σε πρώτη φάση. Στη συνέχεια έδιωξε και τη δεξιά πτέρυγα του ΚΚΕ, όταν διαπίστωσε ότι πήγε να του φάει το κόμμα. Το αποτέλεσμα; Το ΚΚΕ το 1977 είχε πάρει 9,36% και το 1981 πήρε 10,93% ενώ το 1985 πήρε 9,89%. Ως Συνασπισμός της Αριστεράς και της Προόδου πήρε το 1989, από κοινού με την ΕΑΡ του Λεωνίδα Κύρκου, το υψηλότερο μέχρι τότε ποσοστό της Αριστεράς στα χρόνια της Μεταπολίτευσης - 13,13%. Το 1993 που ξανακατέβηκε μόνο του, το ΚΚΕ καταποντίστηκε στο... 4,54%!!!

Δεν μπορούμε να αποκλείσουμε να ακολουθήσει και ο ΣΥΡΙΖΑ μια πορεία σαν αυτή του ΚΚΕ προ εικοσαετίας, αν ο Τσίπρας αντιγράψει τις μεθόδους Φλωράκη και αποπειραθεί να εξοντώσει τους εσωκομματικούς του αντιπάλους. Ο ίδιος ο πρωθυπουργός ήταν παιδί όταν συνέβαιναν τότε αυτά τα γεγονότα. Σχεδόν όλα τα στελέχη όμως της Αριστερής Πλατφόρμας τα έχουν ζήσει στο «πετσί» τους, καθώς ήταν στο ΚΚΕ και ηττήθηκαν από τον Φλωράκη διαγραφόμενα! Είναι αδύνατον φυσικά να προβλέψουμε αν η πικρή εμπειρία έχει καταστήσει τα στελέχη αυτά πιο σοφά σε περίπτωση διάσπασης. Αυτό θα αποδειχθεί μόνο στην πράξη, αλλά σίγουρα αυτός που θα χάσει τα πιο πολλά θα είναι ο Αλέξης Τσίπρας - και πρωτίστως την πρωθυπουργία!  

*Δημοσιεύθηκε στο ''ΕΘΝΟΣ'' την Παρασκευή 24 Ιουλίου 2015

ΕΙΔΙΚΟΥ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗ  

Από τη συμφωνία – κοινό ανακοινωθέν των Βρυξελλών, που ενσωματώθηκε και στο νόμο με τα πρώτα προαπαιτούμενα για το μνημόνιο 3 (ΦΕΚ 80Α/2015), προκύπτει σαφώς ακυρώνεται η προγραμματική θέση του ΣΥΡΙΖΑ για άσκηση δημόσιου και κοινωνικού ελέγχου στις τράπεζες, με ό,τι σημαίνει αυτό για την τραπεζική λειτουργία σε σχέση με τα συμφέροντα της κοινωνίας.

Δεν επιτρέπονται πλέον οι πολιτικές - κυβερνητικές παρεμβάσεις στις διοικήσεις των τραπεζών, κυρίως σε ό,τι έχει να κάνει με την πρόσληψη ανώτερων διοικητικών στελεχών.

Επιπλέον, υπάρχει δέσμευση, ότι τελικός στόχος θα πρέπει να είναι η ολοκληρωτική επανιδιωτικοποίηση των τραπεζών με το πέρας του προγράμματος, παρότι σήμερα στις τρεις συστημικές, μέσω των μετοχών του ΤΧΣ, το δημόσιο κατέχει πλειοψηφικό πακέτο, ενώ και στη Eurobank διατηρεί σημαντικό μερίδιο. Επίσης, προαλείφεται νέος κύκλος ανακεφαλαιοποίησης των τραπεζών (αυτό δεν συμβαίνει λόγω άμεσων προβλημάτων κεφαλαιακής επάρκειας, το πρόβλημα είναι στη ρευστότητα όχι στα κεφάλαια).

Η αδυναμία άσκησης ουσιαστικού ελέγχου αναπαράγει τις στρεβλώσεις που υπάρχουν στη χρηματοδοτική λειτουργία των τραπεζών, η οποία προσανατολίζεται στην εξυπηρέτηση συμφερόντων και όχι στην υποστήριξη ενός πλάνου παραγωγικής ανασυγκρότησης της χώρας. Σε συνδυασμό με την αύξηση της προκαταβολής φόρου και για τις μικρές επιχειρήσεις, αναμένεται να παραμείνουν κλειστοί οι «τραπεζικοί κρουνοί» για αυτές (με ό,τι αυτό σημαίνει για το προσωπικό τους), και τα διαθέσιμα να κατευθυνθούν για άλλη μια φορά σε γνωστούς γιγάντιους ομίλους του εσωτερικού και του εξωτερικού.

• Ομαδικές απολύσεις, ελαστικές σχέσεις εργασίας στις τράπεζες

Επιπλέον, παραμένουν σε ισχύ τα πλάνα αναδιάρθρωσης (restructuring plans) των τραπεζών, που αποτελούν έγγραφες δεσμεύσεις με προαπαιτούμενα στρατηγικού και ποσοτικού χαρακτήρα, έναντι των κεφαλαίων που έλαβαν για την πρώτη ανακεφαλαιοποίησή τους. Ως επίπτωση αυτών, αναμένεται περαιτέρω μείωση των θέσεων εργασίας στον κλάδο, η οποία λόγω της δέσμευσης για νομοθέτηση νέου πλαισίου για τις ομαδικές απολύσεις, μπορεί να συμβεί πλέον με αυτήν τη μορφή και όχι με τις γνωστές «εθελούσιες». Ταυτόχρονα, αναμένεται επέκταση των ελαστικών σχέσεων εργασίας. Τέλος, η προτεινόμενη απομείωση του ενεργητικού των τραπεζών οδηγεί σε εκποίηση φιλέτων (π.χ., ασφαλιστικές εταιρίες, θυγατρικές εξωτερικού).

• Πρόβλημα στην επικουρική ασφάλιση των τραπεζοϋπαλλήλων

Η ενοποίηση όλων των ταμείων επικουρικής ασφάλισης στο ΙΚΑ/ΕΤΑΜ εγείρει τεράστια ζητήματα για τους τραπεζοϋπάλληλους, πολλοί από τους οποίους υπάγονται στο ΕΤΑΤ, με όρους ακόμη και προσυνταξιοδοτικών παροχών. Σημειώνεται ότι τα ταμεία του κλάδου χαρακτηρίζονταν διαχρονικά από υψηλότερες εισφορές εργαζόμενου και εργοδότη σε σχέση με τα βασικά ισχύοντα, κάτι που αιτιολογούσε και τους διαφορετικούς όρους ασφάλισης. Η μείωση των θέσεων εργασίας, αφενός, και η αλλαγή του καθεστώτος επικουρικής ασφάλισης το 2005, προκάλεσε την προβληματική κατάσταση των Ταμείων, η οποία θα αντιμετωπιστεί σε βάρος των ασφαλισμένων για ακόμη μία φορά.

• «Κόκκινα δάνεια»

Στη συμφωνία, γίνεται ρητή αναφορά στην ανάγκη αντιμετώπισης των «κόκκινων δανείων», που υπολογίζονται πλέον σε 120 δισ. ευρώ, κάτι που προφανώς προκαλεί ζήτημα βιωσιμότητας για τις ελληνικές τράπεζες. Τη μελέτη για το φορέα που θα χειριστεί τα προβληματικά χαρτοφυλάκια των τραπεζών αναλαμβάνει η πολυεθνική «Nomura», που ευθύνεται για χιλιάδες κατασχέσεις κατοικιών στην Ισπανία. Σημειώνεται, ότι η δέσμευση για αλλαγές στον Κώδικα Ποινικής Δικονομίας αποσκοπούν ακριβώς στην επιτάχυνση των διαδικασιών πλειστηριασμού, ενώ από πουθενά δεν προκύπτει ότι πρόκειται να επεκταθεί το μέτρο της προστασίας της πρώτης κατοικίας από πλειστηριασμούς (άλλωστε, οι επίσημες δηλώσεις μιλούν για προστασία μέχρι το τέλος του τρέχοντος έτους). Υπάρχει ρητή δέσμευση ότι τα απαιτούμενα κεφάλαια των 25 δις. θα αποπληρωθούν από ισόποσες ιδιωτικοποιήσεις εθνικού πλούτου μέσω του νέου ΤΑΙΠΕΔ.

• Αγροτικός τομέας

Μια άλλη κοινωνική διάσταση αφορά στον αγροτικό τομέα. Με δεδομένη την αλλαγή του φορολογικού καθεστώτος για τους αγρότες (παρά το ότι η κυβέρνηση επισήμως το διέψευσε, αν και ευρωπαίος αξιωματούχος το ανέφερε), προκύπτουν πολλά ερωτηματικά για τη δυνατότητα αποπληρωμής από μέρους τους των δανειακών υποχρεώσεων, οι οποίες στις περισσότερες περιπτώσεις καλύπτονται από υποθήκευση αγροτικής γης, με όρους συγκέντρωσης κυρίως στην Τράπεζα Πειραιώς (αυτή που πήρε το «καλό» κομμάτι της Αγροτικής, που συνταράσσεται πλέον από σκάνδαλο με τα «θαλασσοδάνεια»).

• «Μαρτύριο της σταγόνας»

Αξίζει τέλος να επισημανθεί ότι η όποια ομαλοποίηση της λειτουργίας του τραπεζικού συστήματος με βάση τη συμφωνία δεν προκύπτει αυτόματα. Βρίσκεται υπό την αίρεση της επιστροφής στις τράπεζες της ρευστότητας που έχει αποτραβηχτεί τους προηγούμενους μήνες, και αφετέρου της επέκτασης της παροχής ρευστότητας μέσω ELA. Ειδικά στη δεύτερη περίπτωση, φαίνεται ότι το «μαρτύριο της σταγόνας» θα συνεχιστεί. Διότι, παρά τη διαμορφωμένη κατάσταση, η ΕΚΤ αποφάσισε πριν λίγες ημέρες να αυξήσει το όριο μόνο κατά 900 εκατ. ευρώ.

Πέμπτη 23 Ιουλίου 2015

Του ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΚΑΠΑΚΤΣΗ*

Ένα σημαντικό ζήτημα που αναφέρεται σε αρκετές διαφορετικές περιπτώσεις-εδάφια στη συμφωνία Τσίπρα και δανειστών είναι οι σχετικές αναφορές για τις τράπεζες. Είναι σημαντικό ζήτημα και εξαιτίας του ρόλου που παίζουν στη λειτουργία του καπιταλιστικού συστήματος και επειδή αποτελούν την ισχυρότερη μερίδα των ελλήνων κεφαλαιοκρατών και για το γεγονός ότι η χρηματοδότηση τους μέχρι τώρα με εγγυήσεις και ρευστό ύψους 211,5 δις [1] δεν έφθασε και απαιτούνται άλλα 10-25 δις.

Η συμφωνία λοιπόν απαιτεί τη «μεταφορά στο εθνικό δίκαιο της οδηγίας για τη θέσπιση πλαισίου για την ανάκαμψη και την εξυγίανση πιστωτικών ιδρυμάτων και επιχειρήσεων επενδύσεων (BRRD) με τη συνδρομή της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.» Η οδηγία είναι ένα κείμενο 159 σελίδων, εξειδικευμένο ώστε να χάνεται μέσα στο λαβύρινθο του ο μη ειδικός, που συντάχθηκε με την ευθύνη των μεγάλων τραπεζών και του διευθυντηρίου. Η πιο γνωστή του «καινοτομία» είναι ότι θεσμοθετεί την ευθύνη των καταθετών στη διάσωση των τραπεζών. Η εγγύηση καταθέσεων είναι έως 100.000 ευρώ. Αυτό το έως έχει τη σημασία του. Προεργασία σύνταξης νόμου υπάρχει με τη συμβολή ιδιωτικής εταιρείας-συμβούλου από την εποχή Χαρδούβελη. Οι πρόθυμοι να την ψηφίσουν βουλευτές την έχουν διαβάσει; Και αν το έχουν κάνει τι κατάλαβαν; Θα έχουμε πάλι τα φαινόμενα Μιχάλη Χρυσοχοΐδη και λοιπών;

Τι πάει να πει «με τη συνδρομή της Ευρωπαϊκής επιτροπής»; Τι θα κάνει αυτή πέρα από την υποχρέωση απόφασης για την ενσωμάτωση της οδηγίας στο εθνικό δίκαιο; Επειδή δεν μπαίνει τίποτα τυχαία μένει να το δούμε συγκεκριμένα. Τίποτα καλό όμως δεν προμηνύει.

Η συμφωνία ακόμη απαιτεί » να πραγματοποιήσει (η ελληνική πλευρά) τα απαραίτητα βήματα για την ενίσχυση του χρηματοπιστωτικού τομέα, συμπεριλαμβανομένων τόσο αποφασιστικής δράσης για τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια όσο και μέτρων για την ενδυνάμωση της διακυβέρνησης του ΤΧΣ και των τραπεζών, ιδίως με την εξάλειψη κάθε πιθανότητας πολιτικών παρεμβάσεων, ιδιαίτερα στις διαδικασίες διορισμού.» Εδώ έχουμε πολλά μαζί. Πρώτα από όλα για να ενισχυθεί ο χρηματοπιστωτικός τομέας πρέπει να δοθεί λύση στα μη εξυπηρετούμενα δάνεια. Δηλαδή πλειστηριασμοί πρώτης κατοικίας και σβήσιμο επιχειρηματικών χρεών για να μην επιβαρύνουν τους ισολογισμούς και την εικόνα των τραπεζών. Ακόμη, για την ενδυνάμωση της διακυβέρνησης, να μην μπαίνουν στις διοικήσεις πολιτικά πρόσωπα, πολύ περισσότερο εκπρόσωποι των εργαζομένων αλλά άνθρωποι των τραπεζών.

Πρόσφατο χαρακτηριστικό παράδειγμα ο διορισμός του κ. Άρη Ξενόφος που έχει διατελέσει ανώτατο διοικητικό στέλεχος σε πολλές Εταιρείες Διαχείρισης Κεφαλαίων στην Ελλάδα, στην Κεντρική & Νοτιοανατολική Ευρώπη και μέλος Διοικητικών Επιτροπών σε ιδιωτικές Ελληνικές Τράπεζες, τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό. Το ίδιο βέβαια και στις διοικήσεις των τραπεζών που ενώ ανήκουν στον ελληνικό λαό με τον πακτωλό των δις που έχουν λάβει από αυτόν συνεχίζουν να τις κάνουν κουμάντο οι ιδιώτες μέτοχοι γεγονός που πρέπει να συνεχίζεται εσαεί.

Τρίτη αναφορά στις τράπεζες γίνεται σε σχέση με το υπό σύσταση ταμείο διαχείρισης δημόσιας περιουσίας: «Η ρευστοποίηση των περιουσιακών στοιχείων θα αποτελέσει μια πηγή για την πραγματοποίηση της προγραμματισμένης εξόφλησης του νέου δανείου του ΕΜΣ και θα αποφέρει κατά τη διάρκεια του νέου δανείου επιδιωκόμενο συνολικό ποσό 50 δισεκ. ευρώ, εκ των οποίων τα 25 δισεκ. ευρώ θα χρησιμοποιηθούν για την επιστροφή της ανακεφαλαιοποίησης των τραπεζών…» Στα περιουσιακά στοιχεία του ταμείου θα μπουν και οι τραπεζικές μετοχές του ελληνικού δημοσίου; Όπως ορίζει η συμφωνία: «ελληνικά περιουσιακά στοιχεία μεγάλης αξίας θα μεταφερθούν σε ανεξάρτητο ταμείο, το οποίο θα τα ρευστοποιήσει με ιδιωτικοποιήσεις και άλλους τρόπους. Η ρευστοποίηση των περιουσιακών στοιχείων θα αποτελέσει μια πηγή για την πραγματοποίηση της προγραμματισμένης εξόφλησης του νέου δανείου του ΕΜΣ και θα αποφέρει κατά τη διάρκεια του νέου δανείου επιδιωκόμενο συνολικό ποσό 50 δισεκ. ευρώ…»

Το ξεπούλημα τους (έως 25 δις;) θα αποτελέσει το όχημα για την επαναφορά του πλήρους ελέγχου τους στους ιδιώτες ή θα ξεπουληθούν αντί πινακίου φακής σε ξένους τραπεζίτες ανταγωνιστές ή συνεταίρους; Πως να το ερμηνεύσουμε όταν ξέρουμε ότι είναι πολλά τα λεφτά για να μην υπάρχει σχεδιασμός και υπολογισμοί από πίσω.

Τέταρτη αναφορά στη συμφωνία: «Λόγω των σοβαρότατων προκλήσεων που αντιμετωπίζει ο ελληνικός χρηματοπιστωτικός τομέας, ο συνολικός φάκελος του πιθανού νέου προγράμματος του ΕΜΣ θα πρέπει να περιλάβει τη δημιουργία αποθεματικού ασφάλειας ύψους 10 έως 25 δισεκ. για τον τραπεζικό τομέα, ώστε να αντιμετωπιστούν οι πιθανές ανάγκες για την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών και το κόστος εξυγίανσης, εκ του οποίου αναμένεται να είναι άμεσα διαθέσιμο ποσό ύψους 10 δισεκ. ευρώ σε διαχωρισμένο λογαριασμό στον ΕΜΣ.» Δεν ξέρουμε που θα μας βγάλει η υπόθεση γι αυτό ας πάρουμε για να έχουμε. Ο λαός θα χρεωθεί και οι ξένοι του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Στήριξης θα έχουν στο ταμείο τους, το δικό τους ταμείο, τα λεφτά. Μη τυχόν και έχουμε καμιά ανατροπή και τα βάλουν στο χέρι οι κουρελήδες ζητιάνοι και τα χρησιμοποιήσουν αλλιώς, όπως για παράδειγμα, να εξασφαλίσουν ψωμί για τα παιδιά τους και φάρμακα για τους αρρώστους!

Και τέλος » Η σύνοδος κορυφής για το ευρώ έχει επίγνωση ότι η ταχεία λήψη απόφασης επί νέου προγράμματος αποτελεί προϋπόθεση για να ανοίξουν πάλι οι τράπεζες, ώστε να αποφευχθεί με τον τρόπο αυτό η αύξηση του συνολικού χρηματοδοτικού φακέλου.» Βιάζονται, πολύ βιάζονται! Για το καλό μας… Με τον εκβιασμό μην φουσκώσουν και άλλο τον λογαριασμό προτρέπουν: πάρτε αποφάσεις, υποκύψτε και θα σας έρθει φθηνότερα, μην πολυκοιτάτε το εμπόρευμα έτσι και αλλιώς δεν έχετε εναλλακτικό δρόμο… Δεν φθάνει μόνο να βιαστούμε γι αυτό. Έχουν πρόθεση να πιάσουν αμέσως δουλειά. Μετά τις διακοπές βεβαίως βεβαίως. «Η ΕΚΤ και ο ΕΕΜ θα διενεργήσουν συνολική αξιολόγηση μετά το καλοκαίρι. Το συνολικό αποθεματικό ασφάλειας θα καλύψει τις πιθανές κεφαλαιακές ελλείψεις μετά τη συνολική αξιολόγηση αφού εφαρμοστεί το νομοθετικό πλαίσιο.» Να ξέρουν πόσο και τι είδους κουστούμι θα κόψουν.

Αυτό που κάνει εντύπωση είναι η σιγή των Ελλήνων τραπεζιτών. Η μόνη δήλωση που έγινε με απαράμιλλη ψυχραιμία Βούδα σαν να μην τρέχει τίποτα για τα συμφέροντα τους είναι του κ. Σάλλα στις 16-7-2015. Ξέρει κάτι και τι ξέρει ο κ. Σάλλας που δεν δημοσιοποιείται; Αντίθετα ωσάν πατριάρχης του γένους μπορεί να εξαγγέλλει γενικές αρχές της νέας πανεθνικής προσπάθειας: «Η χώρα έχει ανάγκη από ένα νέο αφήγημα, από μια νέα αρχή.

Πρέπει να δούμε όλοι, και του Ναι και του Όχι, τη νέα Συμφωνία ως ευκαιρία για την εξυγίανση των Δημόσιων Οικονομικών και την ενίσχυση του ανταγωνισμού της χώρας.

Είναι ανάγκη να τεθούν οι βάσεις για τον εκσυγχρονισμό και την ανάκαμψη της οικονομίας. Όλο το βάρος πλέον πρέπει να δοθεί στις επενδύσεις για την αναβάθμιση και την ανάπτυξη του τόπου και κυρίως για την αντιμετώπιση της ανεργίας. Οφείλουμε να δώσουμε προοπτική στους νέους και το επιστημονικό δυναμικό της χώρας.

Σήμερα καλούνται όλοι οι Έλληνες και πρώτη η επιχειρηματική κοινότητα, να δώσουν το παρών για την επανεκκίνηση της οικονομίας»[2].

Δημοσιεύματα αναφέρουν ότι ισχυρό θεωρούν στελέχη των κορυφαίων επενδυτικών οργανισμών το σενάριο της συγχώνευσης στον ελληνικό τραπεζικό χώρο, μετά τα αποτελέσματα των stress tests από την ΕΚΤ και σύμφωνα με όσα πιστεύουν οι τέσσερις συστημικές τράπεζες, θα γίνουν τελικά τρεις ή ακόμα και δύο! Η Eurobank διεκδικείται από Εθνική και Άλφα με τις πλάτες από το Κατάρ. Τα funds που έχουν επενδύσει στη τράπεζα αυτή τελευταία και έχουν κεφάλαια διαθέσιμα φαίνεται να συμφωνούν γιατί προβλέπουν ότι με την αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου θα καταλάβουν ισχυρές θέσεις.

Το πιθανότερο σενάριο που εκτιμούν ότι θα τεθεί στο τραπέζι περιλαμβάνει την Εθνική και τη Eurobank, ενώ σημειώνουν ότι το Fairfax εξ αρχής στο ενοποιημένο σχήμα επιθυμούσε να τοποθετήσει περί του 1 δισ. ευρώ. Τα πάντα ωστόσο θα εξαρτηθούν από τις κεφαλαιακές ανάγκες που θα προκύψουν και από το ποσό που θα κληθεί να καλυφθεί είτε ξεχωριστά στις τράπεζες, είτε σε υπό συγχώνευση σχήματα. Την ίδια στιγμή, σημειώνεται, το καναδικό Fairfax (έχει αγοράσει μετοχές της Eurobank κοψοχρονιάς με αρχικό κόστος κτήσης 0,31 ευρώ και μέσω κόστος κτήσης περίπου στα 0,16 ευρώ) που έχει μεγάλη έκθεση στο ελληνικό χρηματιστήριο και με 13% της Eurobank, περί τα 2 δισεκ. μετοχές, είναι προφανές ότι έχει αποφασίσει να στηρίξει την επένδυση του συμμετέχοντας και στην νέα αύξηση μετοχικού κεφαλαίου.

Αν και είναι ακόμη δεν είναι σαφείς οι προϋποθέσεις, το ύψος και οι όροι των αυξήσεων κεφαλαίου πληροφορίες αναφέρουν ότι το lobbying δηλαδή οι μαζικές παρεμβάσεις των μεγάλων ξένων επενδυτών στην Ελλάδα, προς τους θεσμούς και τους μηχανισμούς των Βρυξελλών έχουν πυκνώσει [3]. “Όπως κάθε λογικά σκεπτόμενος επενδυτής που επενδύει σε τράπεζες, οι πελάτες μας θα εξετάσουν σοβαρά το ενδεχόμενο αύξησης των δεσμεύσεών τους προς την Εθνική Τράπεζα, υπό συγκεκριμένες συνθήκες”, επιβεβαιώνει η νομική εταιρεία Shearman & Sterling LLP που αντιπροσωπεύει την Εθνική Τράπεζα, σε επιστολή της, ημερομηνίας 17 Ιουλίου, που εστάλη προς τους δανειστές.“Οι πελάτες μας σκοπεύουν να διασφαλίσουν πως τα δικαιώματά τους προστατεύονται πλήρως από την υφιστάμενη νομοθεσία”, επισημαίνεται ακόμη στην ίδια επιστολή.

Εν τω μεταξύ σε εξαγορά του δικτύου καταστημάτων της Alpha Bank στη Βουλγαρία έναντι συμβολικού τιμήματος 1 ευρώ θα προχωρήσει η Eurobank. Τα διοικητικά συμβούλια των δυο τραπεζών επικύρωσαν τη συναλλαγή.

Με την εξαγορά αυτή η Eurobank αποκτά ένα επιπλέον δίκτυο 83 καταστημάτων τα οποία προστίθενται στα 180 καταστήματα που έχει η Eurobank στη Βουλγαρία (ελέγχει την Postbank, δηλαδή το Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο της Βουλγαρίας) [4]. Με την εξαγορά αυτή η Eurobank θα γίνει η τέταρτη μεγαλύτερη τράπεζα στη Βουλγαρία. Τι συμβαίνει με τα διαμάντια στο στέμμα των ελληνικών τραπεζών που είναι οι θυγατρικές στο εξωτερικό; Τα ξαναμοιράζονται ή στήνονται αδιαφανή παζάρια και συμφωνίες με ευρύτερες στοχεύσεις;

Ανακεφαλαιώνοντας. Θα πληρώσουμε ξανά ακριβά το μάρμαρο των τραπεζών για να εξασφαλιστούν τα συμφέροντα ντόπιων και ξένων τραπεζιτών και πιστωτών. Η συμφωνία έχει ανοίξει το δρόμο ακόμη και για κούρεμα των καταθέσεων. Οι τράπεζες θα συνεχίσουν να είναι στα χέρια του κεφαλαίου παρόλο που έχουν εξαγορασθεί πολλές φορές την αξία τους από το υστέρημα του ελληνικού λαού. Θα συνεχίσουν να είναι τα τανκς ισοπέδωσης της λαϊκής βούλησης και μηχανισμός στραγγαλισμού του πολιτικού συστήματος. Η κρατικοποίηση τους με εργατικό έλεγχο είναι καθήκον πρώτης γραμμής για να αποκρουστούν οι εκβιασμοί και να ανοίξει ένας άλλος δρόμος ξεπεράσματος της κρίσης προς όφελος των εργαζομένων και του λαού. Από μόνη της αυτή η επιλογή δεν αρκεί αλλά και χωρίς αυτή είναι σχεδόν αδύνατον να επιτευχθεί μια ανατροπή.

[1] Πηγή: Του Λευτέρη Χαραλαμπόπουλου – «Unfollow» 05/04/2014 ''Για πόσο θα πληρώνουμε τους τραπεζίτες Σάλλα, Κωστόπουλο, Λάτση'';

[2] Δελτίο τύπου της τράπεζας Πειραιώς.

[3] www.bankingnews.gr 20-7-2015

[4] Τα Νέα 20-7-2015

*Αναδημοσίευση από pandiera.gr

Πέμπτη 23 Ιουίου 2015