Σήμερα: 13/09/2026
Π.Ε.Ν.Ε.Ν.

Π.Ε.Ν.Ε.Ν.

Ship-paintng-Port.jpg

Σε πλήρη εξέλιξη βρίσκεται ένα άθλιο παιχνίδι το οποίο διεξάγεται όλο το τελευταίο διάστημα στο οποίο πρωταγωνιστές είναι η πολιτική ηγεσία του ΥΕΝ με επικεφαλής τον Θ. Δρίτσα την Ε.Ε.Ε (Ένωση Ελλήνων Εφοπλιστών) αλλά όπως όλα δείχνουν και δυνάμεις του εργοδοτικού – κυβερνητικού συνδικαλισμού της ΠΝΟ, οι οποίες περισσότερο κινούνται στο παρασκήνιο και λιγότερο στο προσκήνιο….

Σημειώνουμε ότι στα πλαίσια της ΠΝΟ υπάρχουν διαδοχικές αποφάσεις όλων των οργάνων της, όχι μόνο για την διατήρηση αλλά και την υπογραφή και ανανέωση των ΣΣΕ χωρίς περικοπές και μειώσεις αποδοχών.

Το επίδικο και επίμαχο ζήτημα αφορά τις θέσεις εργασίας στην ποντοπόρο ναυτιλία οι οποίες έχουν δραματικά συρρικνωθεί και βάσιμα μπορούμε να μιλάμε για ολοκληρωτικό αφελληνισμό της ναυτιλίας σε αυτή την κατηγορία πλοίων αφού διαχρονικά όλες ως τώρα οι κυβερνήσεις πιστές στο δόγμα της εφοπλιστικής ανταγωνιστικότητας έχουν οδηγήσει το 80% των ελλήνων Ναυτεργατών της ποντοπόρου ναυτιλίας στον εξοστρακισμό από τα ελληνικά πλοία, με αποτέλεσμα πλέον σε αυτά να επικρατεί καθεστώς γενικευμένης μαύρης ανασφάλιστης εργασίας, με χαμηλόμισθη εργασία, με ανασφάλιστους Ναυτικούς και σε συνθήκες εργασιακού μεσαίωνα και χωρίς καμιά συνδικαλιστική εκπροσώπηση!!!

Βασικός στόχος της Ε.Ε.Ε ήταν και παραμένει η κατάργηση της ΣΣΕ σε πρώτη φάση για τα πληρώματα των ποντοπόρων, γεγονός που όχι μόνο το δηλώνουν δημόσια αλλά, μέσω του παγώματος της ΣΣΕ άνω των 4500 κοχ επί μια εξαετία, το επιδιώκουν έμμεσα και άμεσα θέτοντας ως όρο για την ανανέωσή τους να καταργηθούν οι διαμορφωμένοι μισθοί που ισχύουν από το 2010!!! Με άλλα λόγια εκβιάζουν για να επιβάλουν της αντεργατικές επιλογές τους!

Ταυτόχρονα η κυβέρνηση Τσίπρα και ο αρμόδιος Υπουργός Ναυτιλίας Θ. Δρίτσας αποδεικνύοντας έμπρακτα την συναίνεσή τους στην κατάργηση της ΣΣΕ, επιδιώκουν διακαώς όχι να τροποποιήσουν ή να μεταβάλουν το απαρχαιωμένο φιλοεφοπλιστικό θεσμικό πλαίσιο στην ναυτιλία αλλά να εκβιάσουν σωματεία που αντιστέκονται και αντιδρούν στην κατάργηση των ΣΣΕ και στην αποδοχή μιας νέας ΣΣΕ η οποία θα είναι κομμένη και ραμμένη σε τριτοκοσμικά πλαίσια με μισθούς Φιλιππίνων, Μπαγκλαντές και Πακιστάν έτσι ώστε να παρουσιάσουν και κοινωνικό πρόσωπο στην ελληνική κοινωνία…… αντιμετωπίζοντας δήθεν το πρόβλημα της ανεργίας….

Στην κατεύθυνση αυτή συνδράμει με όλες του τις δυνάμεις ο κ. Δρίτσας ο οποίος εντελώς πρόσφατα δήλωσε σε ομιλία του στον Τυρό Αρκαδίας (19/8/2016 στην γιορτή της θάλασσας, των ναυτικών και του ψαρά της Τσακωνιάς) ότι «στόχος του ΥΕΝ είναι να ξαναγεμίσουν με Έλληνες και Ελληνίδες Ναυτικούς τα πλοία της ποντοπόρου ναυτιλίας». Μάλιστα για τον σκοπό αυτόν σημείωσε ότι ο ίδιος διεξάγει συζητήσεις με την Ε.Ε.Ε αλλά και την ΠΝΟ ώστε η νέα ΣΣΕ να έχει σημαντικά αυξημένο αριθμό ελλήνων Ναυτικών!

Όπως γίνεται αντιληπτό ο κ. Δρίτσας και η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ δεν τολμούν να αγγίξουν με νομοθετική παρέμβαση το θεσμοθετημένο καθεστώς ασυδοσίας των εφοπλιστών για την απασχόληση Ελλήνων στα ελληνικά πλοία και τις οργανικές συνθέσεις αλλά πετάει το μπαλάκι στην ΣΣΕ που οι εφοπλιστές έχουν κυρίαρχο και καθοριστικό ρόλο…. εξαιτίας της διαλυτικής εικόνας που έχει διαμορφώσει η ηγεσία της ΠΝΟ και αυτοί που συμπορεύονται μαζί της

Ταυτόχρονα γνωστά βαποράκια των ΜΜΕ που κατευθύνονται από την Ε.Ε.Ε αναφέρουν σε διαδοχικά δημοσιεύματα ότι εγκαινιάζεται νέος κύκλος επαφών για την κατάργηση των ΣΣΕ στην ποντοπόρο Ναυτιλία και ότι ο Πρόεδρος της Ε.Ε.Ε έχει για τον σκοπό αυτό συναντήσεις με εκπροσώπους Ναυτεργατικών Σωματείων….. Μάλιστα Ε.Ε.Ε και ΥΕΝ μεταφέρουν δημόσια την εικόνα ότι οι δυνάμεις αυτές εργάζονται μεθοδικά προκειμένου η κοινή επιχείρηση για κατάργηση των ΣΣΕ να τελεσφορήσει ώστε επιτέλους να αυξηθούν οι θέσεις εργασίας των ελλήνων.

Στο κλίμα αυτών των εξελίξεων υπήρχε δημόσια δήλωση του Προέδρου της Ε.Ε.Ε στις 7/9/2016 ο οποίος για πολλοστή φορά επιμένει στα χιλιοειπωμένα περί επιθυμίας τους «να αναβιώσουν την ναυτοσύνη των ελλήνων, την οποία η ελληνική πλοιοκτησία εκτιμά και εμπιστεύεται»…. Και κλείνοντας σπεύδει για άλλη μια φορά να διευκρινίσει χωρίς ενδοιασμούς ότι «η υπογραφή ΣΣΕ έχει ως προϋπόθεση την συμφωνία με νέους ρεαλιστικούς όρους οι οποίοι να λαμβάνουν υπόψη τα δεδομένα στην ελληνική και διεθνή Ναυτιλιακή αγορά εργασίας».

Αποκαλύπτοντας την κακόγουστη συμπαιγνία κυβέρνησης – Δρίτσα – Ε.Ε.Ε, ο Υπουργός Ναυτιλίας επανέρχεται με δήλωση στις 8/9/2016 σχολιάζοντας την τοποθέτηση του κ. Βενιάμη σημειώνοντας τα εξής: «Η δήλωση του Προέδρου της Ε.Ε.Ε Θόδωρου Βενιάμη στέλνει προς όλες τις κατευθύνσεις ένα πολύ θετικό, ουσιαστικό και αισιόδοξο μήνυμα»!!!

Προφανώς ο κ. Δρίτσας και η κυβέρνηση που ανήκει ανέλαβαν τον βρώμικο ρόλο να διεκπεραιώσουν τον σχεδιασμό του εφοπλιστικού κεφαλαίου για την κατάργηση της ΣΣΕ η οποία ισχύει εδώ 72 χρόνια!!!

Σημειώνουμε ότι το 2012 ανάλογη πρωτοβουλία είχε πάρει η συγκυβέρνηση Ν.Δ – ΠΑΣΟΚ χωρίς όμως να καρποφορήσει η προσπάθεια αυτή να περάσει με νομοθετική ρύθμιση στην Βουλή. Το τότε ΣΥΡΙΖΑ και ο κ. Δρίτσας την είχαν απορρίψει μετά βδελυγμίας….

Η ντροπή και το κατάντημα είναι το λιγότερο που μπορεί να τους αποδώσει ο Ναυτεργατικός μας κόσμος.

Από όλα τα παραπάνω προκύπτει ένα και μόνο συμπέρασμα, ότι η κυβέρνηση, ο Υπουργός Ναυτιλίας μαζί με την Ε.Ε.Ε (έχοντας και εξασφαλισμένη την συναίνεση και των υπολοίπων συστημικών κομμάτων) και προφανώς με δυνάμεις της ΠΝΟ (που δεν τολμούν δημόσια να το δηλώσουν) βρίσκονται σε αγαστή συνεργασία για να οδηγήσουν την ελληνική ναυτιλία στην εποχή της γαλέρας επιβάλλοντας όρους, κανόνες και πρακτικές τριτοκοσμικών χωρών ως προς τις συνθήκες εργασίας των ελλήνων Ναυτεργατών.

Αυτός ο επαίσχυντος σχεδιασμός τους δηλώνουμε ότι δεν θα περάσει παρά τις λυσσαλέες προσπάθειες που κάνουν για τον σκοπό αυτό. Οι χιλιάδες Ναυτεργάτες μέσα και έξω από τα καράβια δεν θα επιτρέψουν ο θεσμός των ελληνικών ΣΣΕ να υπονομευτεί, να ακυρωθεί και στην πράξη να καταργηθεί!!

Το αγωνιστικό και ταξικό Ναυτεργατικό κίνημα θα σταθεί εμπόδιο σε κάθε απόπειρα διάλυσης και καταστροφής των ΣΣΕ και των εργασιακών κατακτήσεων.

Για την ΠΕΝΕΝ

Ο Πρόεδρος                                           Ο Γεν. Γραμματέας

Νταλακογεώργος Αντώνης                   Κροκίδης Νικόλαος

.jpg

Οι αλλεπάλληλες αντιασφαλιστικές ρυθμίσεις των τελευταίων χρόνων που δρομολόγησαν και εφάρμοσαν οι κυβερνήσεις ΠΑΣΟΚ – ΝΔ στο όνομα της υποτιθέμενης σωτηρίας του ασφαλιστικού συστήματος της χώρας, συνεχίζονται και από την αντιλαϊκή και αντιασφαλιστική πολιτική της συγκυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ.

Ήδη οι περικοπές στις επικουρικές των συνταξιούχων του ιδιωτικού και του δημόσιου τομέα που έχουν τεθεί σε εφαρμογή ξεπερνούν κατά πολύ το 30%!!

Τελευταία κατηγορία συνταξιούχων που αναμένεται να υποστεί τις συνέπειες του πρόσφατου νόμου Κατρούγκαλου (ν. 4387/2016) είναι οι ασφαλισμένοι ναυτικοί στο ΚΕΑΝ.

Σύμφωνα με απόλυτα εξακριβωμένες πληροφορίες που προέρχονται από το Υπουργείο Κοινωνικής Ασφάλισης (και οι οποίες δεν επιδέχονται την παραμικρή αμφισβήτηση) καθορίστηκε η οριστική ταρίφα – περικοπή των επικουρικών συντάξεων των Ναυτικών (για όσους το άθροισμα κύριας και επικουρικής μικτής σύνταξης είναι άνω των 1300 ευρώ).

Οι προσαρμογές – περικοπές που ορίζονται δίνουν συντελεστή εξομάλυνσης (Σ.Ε) 0,5976 άρα η μέση μείωση – περικοπή των επικουρικών συντάξεων των Ναυτικών θα είναι 40,24% επί των καταβαλλόμενων συντάξεων. Η εφαρμογή της απόφασης θα αρχίσει να εφαρμόζεται από την καταβολή των συντάξεων Οκτώβρη 2016.

Το μόνο που μένει προς διευκρίνιση είναι πώς θα αποδοθούν οι δόσεις που θα παρακρατηθούν για τις αναδρομικές διαφορές που ξεκινούν από 1/6/2016!!!

Σημειώνουμε ότι από το 2011 οι συντάξεις των Ναυτικών έχουν πληγεί ανεπανόρθωτα και οι περικοπές ξεπερνούν το 50% στην διάρκεια της 5ετίας!!

Οι νέες μειώσεις που επιβάλει η συγκυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ μετατρέπουν τους συνταξιοδοτικούς μας μισθούς σε ψίχουλα και βοηθήματα τα οποία δεν επαρκούν να καλύψουν και τις πιο στοιχειώδεις ανάγκες της Ναυτεργατικής οικογένειας, οι οποίοι, όπως και όλοι οι εργαζόμενοι, έχουν υποστεί, πέρα από τις μειώσεις – περικοπές, συντριβή στα εισοδήματά τους από τα χαράτσια, ΕΝΦΙΑ, εισφορά αλληλεγγύης και μια σειρά φοροληστρικών μέτρων που οδηγούν τα πλατιά λαϊκά και εργατικά στρώματα στην φτώχεια, στην εξαθλίωση και στην κοινωνική περιθωριοποίηση.

Η Διοίκηση της ΠΕΝΕΝ απευθύνει αγωνιστικό κάλεσμα στα Ναυτεργατικά Σωματεία και στις Συνταξιουχικές Ενώσεις αλλά και στους χιλιάδες εν ενεργεία και συνταξιούχους Ναυτεργάτες να αγωνισθούν σε ένα κοινό μέτωπο πάλης ενάντια στις καταστροφικές παλιές και νέες μνημονιακές πολιτικές οι οποίες συνθλίβουν τα ασφαλιστικά, εργασιακά και κοινωνικά μας δικαιώματα.

Στην κατεύθυνση αυτή προτείνουμε σειρά αγωνιστικών κινητοποιήσεων, δράσεων, πρωτοβουλιών και εκδηλώσεων με αποκορύφωμα την κήρυξη και πραγματοποίηση 48ωρης Πανελλαδικής απεργίας μεταξύ 15-22 Σεπτέμβρη 2016.

Στο επίκεντρο αυτών των αγώνων πρέπει να έχουν δεσπόζουσα θέση τα αιτήματα και οι στόχοι: Ανάκλησης και ανατροπής των ασφαλιστικών μέτρων, οι ΣΣΕ, οι εργασιακές σχέσεις, η αντιμετώπιση της εφοπλιστικής αυθαιρεσίας, η λήψη μέτρων για την ανεργία κ.λπ.

Με εντολή Διοίκησης

Ο Πρόεδρος                                           Ο Γεν. Γραμματέας

Νταλακογεώργος Αντώνης                   Κροκίδης Νικόλαος

_στο_δρόμο_του_μνημονιακού_success_story.jpg

Το βαρύ φθινόπωρο και ο βαρύς χειμώνας του 2016 θα δημιουργήσουν εξαιρετικά ολισθηρό έδαφος για το κυβερνητικό success story της ολοκλήρωσης του μνημονιακού προγράμματος.

Εκα­τόν εί­κο­σι επτά ήταν τα προ­α­παι­τού­με­να της πρώ­της αξιο­λό­γη­σης του τρί­του μνη­μο­νια­κού προ­γράμ­μα­τος, από τα οποία ψη­φί­στη­καν και υλο­ποιού­νται τα 112 και απο­μέ­νουν 15 προς ψή­φι­ση, σύμ­φω­να με τους σχε­δια­σμούς μέσα στο Σε­πτέμ­βριο. Ογδό­ντα ένα επι­πλέ­ον απο­μέ­νουν για να ολο­κλη­ρω­θεί η δεύ­τε­ρη αξιο­λό­γη­ση, σύμ­φω­να με τους σχε­δια­σμούς μέσα στον Οκτώ­βριο. Αυτά τα 127 + 81 προ­α­παι­τού­με­να της μνη­μο­νια­κής λε­η­λα­σί­ας αντι­στοι­χούν στο 93% των μέ­τρων του μνη­μο­νια­κού προ­γράμ­μα­τος, αφού για το 2017 και το 2018 προ­βλέ­πε­ται –πάντα βάσει των αρ­χι­κών χρο­νο­δια­γραμ­μά­των του τρί­του μνη­μο­νί­ου – η ψή­φι­ση λι­γό­τε­ρων από 20 προ­α­παι­του­μέ­νων.

Το συ­μπέ­ρα­σμα λοι­πόν είναι ότι με τα επερ­χό­με­να μνη­μο­νια­κά «πα­κέ­τα» του φθι­νο­πώ­ρου στην ουσία ολο­κλη­ρώ­νε­ται η ψή­φι­ση του τρί­του μνη­μο­νια­κού προ­γράμ­μα­τος! Το γε­γο­νός αυτό μας δίνει ένα σαφές μέτρο της κρι­σι­μό­τη­τας του επό­με­νου δια­στή­μα­τος, της κρι­σι­μό­τη­τας που έχει η μάχη ενά­ντια στα μνη­μο­νια­κά «πα­κέ­τα» μέ­τρων.

Τα μνη­μο­νια­κά σχέ­δια...

Αν όμως τα προη­γού­με­να μας δί­νουν μια «μα­κρο­σκο­πι­κή» και «πο­σο­τι­κή» ει­κό­να της τα­χύ­τη­τας με την οποία ψη­φί­ζο­νται και υλο­ποιού­νται τα μέτρα του τρί­του μνη­μο­νί­ου, η ποιο­τι­κή διά­στα­ση δεν είναι λι­γό­τε­ρο κρί­σι­μη. Στα 15 προ­α­παι­τού­με­να που απο­μέ­νουν από την πρώτη αξιο­λό­γη­ση και τα 81 της δεύ­τε­ρης, πε­ρι­λαμ­βά­νο­νται μέτρα που υλο­ποιούν κρί­σι­μα κε­φά­λαια του μνη­μο­νια­κού προ­γράμ­μα­τος, θη­ριώ­δεις πυ­λώ­νες του προ­γράμ­μα­τος εσω­τε­ρι­κής υπο­τί­μη­σης, όπως:

Τα ερ­γα­σια­κά, όπου ακόμη και αν δεν υλο­ποι­η­θούν στο σύ­νο­λό τους οι απαι­τή­σεις του ΔΝΤ (που ζητεί κα­τάρ­γη­ση 13ου και 14ου μι­σθού στον ιδιω­τι­κό τομέα, νέα μεί­ω­ση κα­τώ­τε­ρου μι­σθού κ.λπ.), το πλήγ­μα στα ερ­γα­σια­κά δι­καιώ­μα­τα (με­τα­ξύ των οποί­ων δια­κυ­βεύ­ο­νται πλέον οι συλ­λο­γι­κές συμ­βά­σεις, το δι­καί­ω­μα στην απερ­γία κ.λπ.) θα είναι βαρύ, αφού θα κα­ταρ­ρεύ­σουν τα τε­λευ­ταία θε­σμι­κά ανα­χώ­μα­τα της ερ­γο­δο­τι­κής αυ­θαι­ρε­σί­ας.

Οι ιδιω­τι­κο­ποι­ή­σεις, όπου η ολο­κλή­ρω­ση των δια­δι­κα­σιών για τον ορι­σμό διοί­κη­σης στο λε­γό­με­νο υπερ­τα­μείο ξε­που­λή­μα­τος της δη­μό­σιας πε­ριου­σί­ας (Εται­ρεία Δη­μο­σί­ων Συμ­με­το­χών ΑΕ) και η με­τα­βί­βα­ση σε αυτό των δι­καιω­μά­των του Δη­μο­σί­ου στα «φι­λέ­τα» της δη­μό­σιας πε­ριου­σί­ας (όπου με­τα­φέρ­θη­καν ήδη ΟΑΣΑ, ΟΣΥ, ΣΤΑΣΥ, ΟΣΕ, ΟΑΚΑ και ΕΛΤΑ και με το επερ­χό­με­νο «δεύ­τε­ρο κύμα» με­τα­φέ­ρο­νται ΕΥΑΘ, ΕΥΔΑΠ, Κτι­ρια­κές Υπο­δο­μές Α.Ε., ΕΛΒΟ, Ατ­τι­κό Μετρό, ΔΕΗ, ΑΔΜΗΕ και ΕΑΒ) «εκ­κα­θα­ρί­ζουν» το έδα­φος ώστε να προ­χω­ρή­σει έξω από οποιον­δή­πο­τε έλεγ­χο, «αυ­τό­μα­τα», το ξε­πού­λη­μά τους.

Η πλή­ρης «απε­λευ­θέ­ρω­ση» της αγο­ράς ενέρ­γειας, με την «απε­λευ­θέ­ρω­ση» της αγο­ράς φυ­σι­κού αε­ρί­ου, την από­σχι­ση του ΑΔΜΗΕ και τη δρο­μο­λό­γη­ση της διά­θε­σης του­λά­χι­στον 20% της ΔΕΗ σε στρα­τη­γι­κό επεν­δυ­τή, τη με­τά­βα­ση της αγο­ράς ηλε­κτρι­σμού στο ευ­ρω­παϊ­κό μο­ντέ­λο «απε­λευ­θέ­ρω­σης» (target model) και την υπο­χρέ­ω­ση της ΔΕΗ να προ­βεί σε «ευ­έ­λι­κτες» δια­πραγ­μα­τεύ­σεις (που θα λαμ­βά­νουν υπόψη «το κό­στος και το κα­τα­να­λω­τι­κό προ­φίλ του κα­θε­νός»!) με εται­ρεί­ες-βιο­μη­χα­νι­κούς κα­τα­να­λω­τές ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας.

Η ορι­στι­κο­ποί­η­ση του ελέγ­χου των τρα­πε­ζών από ξένα funds και δα­νει­στές, με τον ορι­σμό νέων διοι­κή­σε­ων, οι οποί­ες θα ανα­λά­βουν να «τρέ­ξουν» τη με­γά­λη εκ­κα­θά­ρι­ση στον τομέα των «κόκ­κι­νων δα­νεί­ων» (με στα­δια­κή πώ­λη­ση στα distress funds) κ.λπ.

Είναι φα­νε­ρό ότι δεν είναι μόνο ο αριθ­μός των μέ­τρων που προ­κα­λεί ίλιγ­γο, αλλά και η ση­μα­σία και βα­ρύ­τη­τά τους.

...και οι «νάρ­κες»

Η κυ­βέρ­νη­ση βε­βαί­ως εξα­κο­λου­θεί να εμπι­στεύ­ε­ται και να στη­ρί­ζει τις ελ­πί­δες της δεν μπο­ρεί να κάνει και δια­φο­ρε­τι­κά στην απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τη­τα της συ­ντα­γής της πα­ρα­πλά­νη­σης. Τα θέ­μα­τα που ανοί­γει, είτε με πρω­το­βου­λί­ες της είτε με την ανοχή της, πα­ρα­πέ­μπουν ξανά στο μύθο «προ­σπα­θού­με, δί­νου­με μάχες, ανα­γκα­ζό­μα­στε να ψη­φί­ζου­με τέ­τοια μέτρα, αλλά χρεια­ζό­μα­στε χρόνο ώστε σιγά σιγά να αρ­χί­σου­με να αντι­σταθ­μί­ζου­με τις οδυ­νη­ρές συ­νέ­πειες». Η προ­σποί­η­ση περί νέων «μαχών» αφορά την πο­λυ­θρύ­λη­τη «υπό­θε­ση Γε­ωρ­γί­ου» (που κλεί­νει το μάτι σε ελά­φρυν­ση των μνη­μο­νια­κών βαρών μέσω της ανα­θε­ώ­ρη­σης των στοι­χεί­ων για το έλ­λειμ­μα!), τις τη­λε­ο­πτι­κές άδειες (όπου το να κλεί­σει το MEGA και να πάρει άδεια ο Μα­ρι­νά­κης θε­ω­ρεί­ται «κά­θαρ­ση» του ρα­διο­τη­λε­ο­πτι­κού το­πί­ου!), τη συ­ντή­ρη­ση διά δι­πλω­μα­τι­κών... δια­ψεύ­σε­ων της φη­μο­λο­γί­ας περί πρό­ω­ρων εκλο­γών το φθι­νό­πω­ρο (όπου ο «υπαι­νιγ­μός» είναι ότι αν η «αντί­στα­ση» φέρει τα πράγ­μα­τα πέρα από τα όρια, θα κα­τα­φύ­γει ξανά στο colpo grosso των εκλο­γών).

Ωστό­σο, το έδα­φος στο οποίο κι­νεί­ται είναι ναρ­κο­θε­τη­μέ­νο. Περ­νώ­ντας από τη «θε­ω­ρία» (ψή­φι­ση των μέ­τρων) στην «πράξη» (συ­νει­δη­το­ποί­η­ση εκ μέ­ρους των λαϊ­κών στρω­μά­των των συ­νε­πειών τους στο ει­σό­δη­μα, τα ασφα­λι­στι­κά δι­καιώ­μα­τα, τη ζωή τους γε­νι­κό­τε­ρα), τα κυ­βερ­νη­τι­κά ψέ­μα­τα και οι πα­ρα­πλα­νη­τι­κές επι­κοι­νω­νια­κές κυ­βερ­νη­τι­κές μα­νού­βρες όχι μόνο δεν απο­δί­δουν όπως παλιά, αλλά αρ­χί­ζουν να γυρ­νούν μπού­με­ρανγκ. Οι συ­ντα­ξιού­χοι συ­νει­δη­το­ποί­η­σαν στα ATM των τρα­πε­ζών την αξία της «δέ­σμευ­σης» ότι δεν θα μειω­θούν οι συ­ντά­ξεις. Δε­κά­δες χι­λιά­δες οφει­λέ­τες της Εφο­ρί­ας δο­κι­μά­ζουν τις «πε­ρι­ποι­ή­σεις» των μη­χα­νι­σμών ανα­γκα­στι­κής εκτέ­λε­σης (πλει­στη­ρια­σμοί, ανα­γκα­στι­κές κα­τα­σχέ­σεις κ.λπ.), ενώ το ίδιο συμ­βαί­νει με τους οφει­λέ­τες σε τρά­πε­ζες. Και φυ­σι­κά, οι άνερ­γοι πα­ρα­μέ­νουν άνερ­γοι, η ερ­γο­δο­τι­κή αυ­θαι­ρε­σία παίρ­νει εν­δη­μι­κό χα­ρα­κτή­ρα, τα ει­σο­δή­μα­τα συ­ντρί­βο­νται.

Σε ένα τέ­τοιο τοπίο, οι κυ­βερ­νη­τι­κές ελ­πί­δες για κά­ποιου εί­δους αντι­στάθ­μι­σμα με την επά­νο­δο στην ανά­πτυ­ξη (θε­τι­κούς ρυθ­μούς με­τα­βο­λής του ΑΕΠ) δια­ψεύ­δο­νται. Τα ορι­στι­κά στοι­χεία για το ΑΕΠ τα δύο πρώτα τρί­μη­να του 2016 έδει­ξαν ύφεση με­γα­λύ­τε­ρη των αρ­χι­κών προ­βλέ­ψε­ων: 1% το πρώτο τρί­μη­νο και 0,9% το δεύ­τε­ρο.

Ότι τα πράγ­μα­τα δεν πάνε καλά, απο­δει­κνύ­ε­ται από με­ρι­κά επι­μέ­ρους δε­δο­μέ­να για το μήνα Ιού­λιο:

-Η ανερ­γία αυ­ξή­θη­κε κατά 2,28%.

-Το λια­νι­κό εμπό­ριο μειώ­θη­κε κατά 6,4%.

-Ο αριθ­μός των νέων οι­κο­δο­μι­κών αδειών μειώ­θη­κε κατά 31,9%.

-Ο δεί­κτης οι­κο­νο­μι­κού κλί­μα­τος μειώ­θη­κε το δεύ­τε­ρο τρί­μη­νο του 2016.

Το ση­μα­ντι­κό­τε­ρο όμως στοι­χείο αφορά στην ει­σπρα­ξι­μό­τη­τα των φόρων το πρώτο εξά­μη­νο του έτους, δη­λα­δή το πώς αντι­δρά η κοι­νω­νία και η οι­κο­νο­μία στη φο­ρο­κα­ται­γί­δα:

-Στον τομέα του ΦΠΑ, αντί για οφει­λό­με­νο φόρο 5,5 δισ. ευρώ, ει­σπρά­χθη­καν πε­ρί­που 4,5 δισ. ευρώ – 18% λι­γό­τε­ρα!

-Στο φόρο ει­σο­δή­μα­τος φυ­σι­κών προ­σώ­πων και σε μια πε­ρί­ο­δο που δεν βα­ρυ­νό­ταν με ση­μα­ντι­κούς άμε­σους φό­ρους (όπως φόρος ει­σο­δή­μα­τος, ΕΝΦΙΑ κ.λπ.), η υστέ­ρη­ση από το στόχο ήταν 272 εκατ. ευρώ, πο­σο­στό 25%! Αν τέ­τοιες υστε­ρή­σεις πα­ρα­τη­ρη­θούν το τε­τρά­μη­νο Σε­πτεμ­βρί­ου - Δε­κεμ­βρί­ου, οπότε βάσει των προ­βλέ­ψε­ων πρέ­πει να ει­σπρα­χθούν περί τα 21,5 δισ. ευρώ, το πρό­γραμ­μα θα κα­ταρ­ρεύ­σει και ο «κό­φτης» δα­πα­νών θα κάνει την πα­νη­γυ­ρι­κή του εί­σο­δο στη σκηνή...

Η κυ­βέρ­νη­ση με τους χει­ρι­σμούς της αφή­νει να εν­νοη­θεί ότι θα τρα­βή­ξει το «γαϊ­τα­νά­κι» με τη «δια­πραγ­μά­τευ­ση» πι­θα­νό­τα­τα μέχρι και το Δε­κέμ­βριο. Στο ίδιο διά­στη­μα, με­γά­λα τμή­μα­τα της κοι­νω­νί­ας θα βγά­λουν ορι­στι­κό συ­μπέ­ρα­σμα για τις συ­νέ­πειες του τρί­του μνη­μο­νί­ου και για την απάτη των κυ­βερ­νη­τι­κών εξαγ­γε­λιών περί «αντι­σταθ­μι­σμά­των». Το βαρύ φθι­νό­πω­ρο και ο βαρύς χει­μώ­νας του 2016 θα δη­μιουρ­γή­σουν εξαι­ρε­τι­κά ολι­σθη­ρό έδα­φος για το κυ­βερ­νη­τι­κό success story της ολο­κλή­ρω­σης του μνη­μο­νια­κού προ­γράμ­μα­τος. Οι ευ­και­ρί­ες για να δώ­σου­με τη μάχη ενά­ντιά του εξα­κο­λου­θούν να είναι πραγ­μα­τι­κές.

ΠΗΓΗ: rproject.gr

.jpg

του Μιχάλη Χονδροκούκη


Χαρακτηριστικό της περιόδου που διανύουμε είναι η συνύπαρξη δύο αντιθετικών στοιχείων σε πολλούς συναγωνιστές της αριστεράς: από τη μία η γενικευμένη απαισιοδοξία σχετικά με την προοπτική ανάπτυξης και αντεπίθεσης του λαϊκού κινήματος και από την άλλη η αφοπλιστική διστακτικότητα και ανασφάλεια που εμποδίζουν τους συναγωνιστές είτε να έρθουν σε ρήξη με τις όποιες ηγεσίες διεκδικώντας αποτελεσματικές αλλαγές είτε να κόψουν τον ομφάλιο λώρο όπου εκτιμάται ότι δεν υπάρχουν οι συσχετισμοί και η προοπτική αλλαγής είναι ανύπαρκτη.

Η κατάσταση είναι κρίσιμη, διότι δεν υπάρχει ειλικρινής αγωνιστής (και όχι επαγγελματικό στέλεχος) που να εμπνέεται από τις υπάρχουσες κυρίαρχες «γραμμές» της αριστεράς. Ανεξαρτήτως του τι δηλώνουν όλοι στον επίσημο δημόσιο λόγο, στα «πηγαδάκια» και στις παρέες εκφράζεται ανοιχτά η απαισιοδοξία… κακά τα ψέματα!

Είναι καλό πράγμα η απαισιοδοξία; Φυσικά και όχι. Είναι κακό να την επισημαίνουμε, εάν υπάρχει; Φυσικά και όχι. Έχουμε καθήκον να την επισημαίνουμε, να την εξηγούμε και το κυριότερο, να παίρνουμε τα μέτρα μας για να εκλείψουν οι όροι που τη δημιουργούν. Για την ακρίβεια, το μόνο αισιόδοξο στοιχείο σε αυτήν τη γενικευμένη απαισιοδοξία είναι η ίδια η γενίκευσή της. Βρισκόμαστε ένα βήμα πριν τη συνειδητοποίηση του τι πρέπει να κάνουμε, όταν έχουμε απογοητευθεί από αυτό που κάναμε έως τώρα. Μερικά χρόνια νωρίτερα οι περισσότεροι είχαν μεγαλύτερη εμπιστοσύνη στις κυρίαρχες «γραμμές» και στην «πεπατημένη». Τώρα, με τέτοια ήττα του κινήματος, με τέτοια αναποτελεσματικότητα στη δράση της αριστεράς, θα ήταν τρομερό εάν η πλειοψηφία συνέχιζε να είναι αδικαιολογήτως αισιόδοξη. Τουλάχιστον δια της απογοήτευσης δημιουργούνται οι προϋποθέσεις για την επανεκτίμηση των «πεπατημένων».

- Εάν δεν αναγνωρίσουμε την αδυναμία μας και το πολιτικό αδιέξοδο των κυρίαρχων τάσεων της αριστεράς, πώς θα αναγνωρίσουμε τις αιτίες της αναποτελεσματικότητας της δράσης μας;

- Εάν δεν αναγνωρίσουμε τις αιτίες της αναποτελεσματικότητάς μας, πώς θα προτείνουμε τρόπους υπέρβασης των αδυναμιών και του αδιεξόδου;

- Εάν δεν δοκιμάσουμε στην πράξη άλλους δρόμους από την «πεπατημένη», πώς θα ξεκολλήσουμε από τη σημερινή καθήλωση που χρονίζει και δίνει κρίσιμα πλεονεκτήματα στον ταξικό αντίπαλο;

1. Το πολιτικό αδιέξοδο των κομμάτων και οργανώσεων που αποτελούν τις κυρίαρχες τάσεις στην αριστερά σήμερα

ΚΚΕ: Βάζοντας ψηλά τον «πήχη» της επαναστατικής δράσης, τόσο ψηλά που, πέρα από την τελική έφοδο για το σοσιαλισμό, όλα τα άλλα να θεωρούνται ρεφορμισμός και αστική ενσωμάτωση… το ΚΚΕ δικαιολογείται και προς τα έξω και προς τα μέσα για την άρνησή του να οργανώσει τον αγώνα για τις επείγουσες ανάγκες του λαού και την ανάσχεση της κλιμακούμενης επίθεσης των διεθνών μονοπωλίων, δικαιολογείται για την άρνησή του να συνάψει τις απαραίτητες πολιτικές συνεργασίες σε κάθε δυνατό επίπεδο και να πρωτοστατήσει στη δημιουργία ενός ευρύτατου λαϊκού μετώπου.

Η χαρακτηριστική αδράνεια και κεκαλυμμένη απραξία με ανέξοδες και ανώφελες επαναστατικές κορώνες ή εφετζίδικους ακτιβισμούς για τις κάμερες, ο σεχταρισμός και υπονόμευση της μετωπικής κινητοποίησης και οργάνωσης του λαού, η παραπομπή ακόμη και της εξόδου από την ΕΕ στο σοσιαλισμό… όλα αυτά μαρτυρούν μια ανομολόγητη συνθηκολόγηση της ηγεσίας του ΚΚΕ, την οποία προσπαθούν να παρουσιάσουν στα μέλη της βάσης ως «καθαρή», «επαναστατική» στάση.

Η βάση μπορεί να έχει τις αμφιβολίες της, ωστόσο η γενικότερη ανασφάλεια και η ανυπαρξία κάποιου ισχυρού πολιτικού φορέα ως εναλλακτικής εμποδίζουν τα μέλη να έρθουν σε ρήξη με την κατεστημένη ηγεσία. Μάλιστα, στην κομματική καθήλωση συνέβαλε σημαντικά και η ξεδιάντροπη στάση της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ, η οποία επέφερε συσπείρωση των μελών σε μια αντι-ΣΥΡΙΖΑ βάση και δήθεν δικαίωση του υπερεπαναστατικού βερμπαλισμού του κόμματος. Φαίνεται ότι η πρακτική επιβεβαίωση της προδοτικής στάσης του ΣΥΡΙΖΑ λειτούργησε σε ένα βαθμό για πολλά μέλη που ταλαντεύονταν ως γενική «επιβεβαίωση» της κομματικής γραμμής, δηλαδή λειτούργησε ως η απαραίτητη δικαιολογία-πρόφαση για τον παραμερισμό όλων των αμφιβολιών τους για την αποτελεσματικότητα της γραμμής του ΚΚΕ. Όμως το πρόβλημα παραμένει, όσο η κομματική γραμμή θα δίνει έναν και μοναδικό καρπό: την αναπαραγωγή του μηχανισμού και της ρουτίνας του.

ΛΑΕ: Η καθήλωση στις θέσεις του προκυβερνητικού ΣΥΡΙΖΑ, η προκλητική απουσία αυτοκριτικής των στελεχών που συμμετείχαν στην κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ, η συνύπαρξη σε κοινές παρατάξεις με το ΣΥΡΙΖΑ σε σωματεία και δημοτικά (τουλάχιστον μέχρι σήμερα)… όλα αυτά δεν εμπνέουν εμπιστοσύνη κατά τα πρώτα βήματα αυτού του πολιτικού φορέα.

Η πεισματική άρνηση να κάνει το βήμα για το ελάχιστο πολιτικό καθήκον που απαιτεί η συγκυρία, δηλαδή την απαίτηση εξόδου από την ΕΕ, και η επιμονή να βλέπει το μέτωπο μόνο ως αντι-μνημονιακό… καταδεικνύει είτε για κάποιους προσκόλληση σε αυταπάτες για φιλολαϊκές δυνατότητες εντός της ΕΕ είτε ατολμία για κάποιους άλλους να πάρουν δημόσια θέση ενάντια στην ΕΕ και να προπαγανδίσουν αυτήν τη θέση στο λαό. Και αυτά την ίδια ώρα που μεγάλο μέρος του λαού (πολλαπλάσιο των αγωνιστών της αριστεράς) έχει ήδη ξεμπερδέψει με τις αυταπάτες για το χαρακτήρα της ΕΕ (είναι άλλο να έχει κανείς αυταπάτες και άλλο να μην τις έχει αλλά να καθηλώνεται από ανασφάλεια λόγω ανυπαρξίας ενός συγκροτημένου εναλλακτικού σχεδίου). Ο συνδυασμός αυταπατών και ατολμίας αποκρυσταλλώνεται πολιτικά σε υποχώρηση από το ελάχιστο αναγκαίο πολιτικό αίτημα της εξόδου από την ΕΕ.

ΑΝΤΑΡΣΥΑ: Η πεισματική προσκόλληση στον αντικαπιταλιστικό χαρακτήρα του μετώπου που συνεπάγεται σεχταριστικό στένεμα της απεύθυνσης και αυτοπεριορισμό του μετωπικού εγχειρήματος, η βουλησιαρχική απαίτηση να κάνει η εργατική και λαϊκή συνείδηση ένα άλμα από την απόγνωση στο κομμουνιστικό πρόταγμα, η ευκαιριακή καιροσκοπική μετωπική πολιτική σε επιμέρους ζητήματα όπου οι συνεργαζόμενοι αντιμετωπίζονται ως μετωπική βιτρίνα και κυρίως η μετατροπή κομβικών ζητημάτων (π.χ. έξοδος από ΕΕ) σε επιμέρους θνησιγενείς καμπάνιες… δείχνουν ότι κυριαρχεί η αντίληψη ότι «στραβός είναι ο γιαλός».

2. Το κίνημα βρίσκεται μπλοκαρισμένο και η επίθεση των διεθνών και ντόπιων μονοπωλίων διεξάγεται χωρίς αντίπαλο

Είναι άρρηκτα συνδεδεμένη η κατάσταση του κινήματος και η αδυναμία όρθωσης του λαϊκού αναστήματος με το πολιτικό αδιέξοδο και κενό που διαπιστώνεται. Αυτό ακριβώς το πολιτικό αδιέξοδο των κυρίαρχων για την ώρα πολιτικών φορέων της αριστεράς αποτυπώνεται κινηματικά ως έλλειψη αγωνιστικής διάθεσης, έμπνευσης και προοπτικής για όλους.

3. Η απαισιοδοξία μαστίζει και την πλειονότητα της βάσης της αριστεράς, όχι μόνο το λαό

Η στοιχειώδης ειλικρίνεια απαιτεί να παραδεχθούμε ότι η απαισιοδοξία είναι ανομολόγητη στον επίσημο δημόσιο λόγο, αλλά κοινός τόπος στις ανεπίσημες συζητήσεις. Όσο και να διατυμπανίζουν τα κόμματα και οι οργανώσεις ότι δικαιώνεται η «γραμμή» τους και ότι τώρα όσο ποτέ είναι που πρέπει να επιμείνουν σε αυτήν, όλοι αισθάνονται ότι κάτι δεν πάει καλά (εκτός από τους «επαγγελματίες» της αριστεράς, έμμισθους ή μη). Ποιος αισθάνεται αισιόδοξος σήμερα με αυτήν την κατάσταση στην αριστερά; Ποιος πιστεύει ότι σύντομα κάποια από αυτές τις δοκιμασμένες στην πράξη «γραμμές» θα αρχίσουν να δίνουν καρπούς; Ποιος υποστηρίζει μετά λόγου γνώσεως ότι μία από αυτές τις τρεις προσωρινά κυρίαρχες στάσεις αποτελεί την απαιτούμενη για τον υποκειμενικό παράγοντα στο πλαίσιο της συγκεκριμένης αντικειμενικής συγκυρίας; Πέρα από τις μικρές και μεγάλες ηγεσίες, η βάση είναι βαθιά απαισιόδοξη όπως και ο λαός μας.

Αν θέλουμε να είμαστε ειλικρινείς και να μην παρουσιάζουμε τα πράγματα αλλιώς στον επίσημο δημόσιο λόγο και αλλιώς στις παρέες, οφείλουμε να παραδεχθούμε ότι η απαισιοδοξία κυριαρχεί στα μέλη κάθε οργάνωσης. Πρέπει επίσης να παραδεχθούμε ότι η απαισιοδοξία δίνει το χέρι της και φέρνει από δίπλα την απόγνωση. Και είναι αυτή η απόγνωση που αδρανοποιεί· που δημιουργεί σε κάθε αγωνιστή ένα μούδιασμα που τον καθηλώνει στα «ίδια», ενώ ξέρει ότι πρέπει να βρει μια άλλη λύση. Και είναι η απόγνωση που φέρνει την ανασφάλεια που προσδένει με ισχυρά απολίτικα και περίπλοκα ψυχολογικά δεσμά τους αγωνιστές στην «πεπατημένη»: άλλη μια επιμέρους επιτροπή και καμπάνια με μέσο όρο ζωής δυο μήνες και δυο εκδηλώσεις, άλλο ένα βήμα διαλόγου και προβληματισμού χωρίς καμία πραγματική διάθεση να υπάρξει ρήξη με την «πεπατημένη». Διότι ρήξη με την πεπατημένη σημαίνει και εναντίωση σε καθηλωμένες ηγεσίες και τόλμη για χάραξη νέων δρόμων.

Στεκόμαστε όλοι μπροστά σε μια συγκεκριμένη επιλογή και φέρουμε την ευθύνη της: είτε μένουμε στην όποια «πεπατημένη» και υποστηρίζουμε ότι θα δώσει καρπούς είτε ασκούμε κριτική σε βάθος, εντοπίζουμε τις αιτίες της αναποτελεσματικότητας και δοκιμάζουμε λύσεις.

4. Η αναγέννηση του λαϊκού κινήματος μπορεί να γίνει μόνο δια της υπέρβασης των αδιεξόδων, με αυστηρές επανεκτιμήσεις που δε θα διστάζουν να ξεπεράσουν ό,τι μέχρι σήμερα αποδεικνύεται ότι δεν μπορεί να δώσει καρπούς

Τα στενά κομματικά ή στενά ιδεολογικά «μέτωπα» έδειξαν χαρακτηριστικά την αδυναμία τους. Υπάρχει ανάγκη για συγκρότηση ενός ευρύτατου λαϊκού Μετώπου, με στόχους που να αντιτίθενται στη βασική στρατηγική του κεφαλαίου σήμερα. Το διεθνές μονοπωλιακό κεφάλαιο σήμερα επιδιώκει τη βαθύτερη οικονομική και πολιτική πρόσδεση του ελληνικού κράτους στα ιμπεριαλιστικά κέντρα, την απώλεια και τη δημόσια εμπέδωση της απώλειας κάθε εθνικής ανεξαρτησίας και λαϊκής κυριαρχίας, την περαιτέρω εξαθλίωση του λαού μας.

Συνεπώς, το Μέτωπο πρέπει να θέτει με σαφήνεια αφενός το στόχο της εθνικής ανεξαρτησίας και της λαϊκής κυριαρχίας με αιχμή την αποδέσμευση από ΕΕ και ΔΝΤ και την ανατροπή των κυβερνήσεων-μαριονετών τους, και αφετέρου το στόχο της συγκρότησης και διάδοσης ενός οικονομικού και πολιτικού προγράμματος κεντρικού σχεδιασμού της παραγωγής με γνώμονα τις ανάγκες του λαού και ριζικής αναθεώρησης του Συντάγματος για την εξασφάλιση των στοιχειωδών δημοκρατικών δικαιωμάτων.

5. Ανάγκη συμβολής κάθε συλλογικότητας και κάθε αγωνιστή προς αυτήν την κατεύθυνση

Πρώτο και κύριο καθήκον σήμερα είναι η προσπάθεια να συγκροτηθεί άμεσα ένα Μέτωπο των ευρύτερων δυνατών λαϊκών στρωμάτων, δηλαδή όσων περισσότερων συνειδητοποιούν ότι σήμερα ο κύριος εχθρός της εργατικής τάξης και όλου του λαού είναι οι διεθνείς μηχανισμοί-θεσμοί (ΔΝΤ-ΕΕ) και οι ντόπιοι υποτακτικοί τους, οι οποίοι επιβάλλουν τις πολιτικές που εξυπηρετούν τα διεθνή και ντόπια μονοπώλια και εξαθλιώνουν το λαό.

Στο πλαίσιο αυτό είναι απαραίτητη η συνεργασία σε επιμέρους επίπεδα με ΚΚΕ, ΛΑΕ και ΑΝΤΑΡΣΥΑ, παρά την πολιτική διαφωνία για το χαρακτήρα του Μετώπου.

Όμως, προέχει να αναπτυχθεί αυτοτελώς μια πολιτική κίνηση που να προωθεί τη συγκρότηση του Μετώπου με τα χαρακτηριστικά που περιγράψαμε, ώστε η συνεργασία με τις παραπάνω δυνάμεις (όπου αυτή είναι εφικτή) να γίνεται με όρους ισότητας και αλληλοσεβασμού και όχι κάποιοι να κάνουν το κεφάλι και άλλοι την ουρά.  

Ο Σύλλογος Γ. Κορδάτος εργάζεται σε αυτήν την κατεύθυνση και καλούμε όλους όσους έχουν αντίστοιχο προβληματισμό και κάνουν αντίστοιχες διαπιστώσεις για την πολιτική κατάσταση σήμερα, να μην αφήσουμε την αδράνεια της συνήθειας να μας καθηλώνει στην όποια «κομματική σιγουριά». Ήρθε η ώρα να αναμετρηθούμε με τους εαυτούς μας, να κάνουμε σοβαρή αυτοκριτική, να ελέγξουμε τα αποτελέσματα των επιλογών μας και να δοκιμάσουμε νέους δρόμους.

Συγκεκριμένα για τους συναγωνιστές εντός αυτών των πολιτικών φορέων, κάθε συναγωνιστής μπορεί να κάνει μια αυστηρή εκτίμηση της δυναμικής της αντιπαράθεσης στο εσωτερικό τους και αναλόγως να πράξει. Για εμάς δεν πρέπει να καλλιεργούνται αυταπάτες για τους συσχετισμούς. Τόσο στο ΚΚΕ, όσο και στη ΛΑΕ και την ΑΝΤΑΡΣΥΑ τα πράγματα είναι συγκεκριμένα, μετρήσιμα και για το άμεσο μέλλον μη αναστρέψιμα. Όμως, η στιγμή είναι κρίσιμη και δεν έχουμε το περιθώριο να μη δημιουργήσουμε κάτι νέο, αναμένοντας και ελπίζοντας σε κάποια αλλαγή. Είναι σεβαστό το γεγονός ότι κάποιος μπορεί να συνδέεται συναισθηματικά με ένα εγχείρημα για το οποίο αγωνίστηκε, όμως αυτό δεν πρέπει να στέκεται εμπόδιο στη χάραξη νέας πορείας, όταν το πρότερο εγχείρημα δεν πάει εκεί που θέλουμε και πρέπει.

ΠΗΓΗ: kordatos.org

Σελίδα 3940 από 4491
  • Τελευταια
  • Δημοφιλή