Άρθρο του Αντώνη Νταλακογεώργου

Ίσως πριν από μερικούς μήνες το παραπάνω ερώτημα θα μπορούσε να χαρακτηρισθεί σαν σενάριο επιστημονικής φαντασίας, όμως στους τρεις μήνες της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ σήμερα πια όχι μόνο δεν είναι τέτοιο αλλά αντίθετα όσοι παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις στο επίπεδο των κυβερνητικών σχεδιασμών είναι πλέον γνωστό σε όλους τους παροικούντες στην Ιερουσαλήμ ότι η κυβέρνηση έχει αποδεχθεί την αξίωση των τοκογλύφων δανειστών (παραβιάζοντας τις κόκκινες γραμμές της) και όλα δείχνουν ότι προχωράει στην ιδιωτικοποίηση του ΟΛΠ, του ΟΛΘ, των αεροδρομίων κ.λπ.

Ήδη από τις πρώτες μέρες της νέας διακυβέρνησης είχε δοθεί, είχε προλειάνει το έδαφος για το κυβερνητικό εγχείρημα με δηλώσεις του στο Λονδίνο (BBC) ο Υπουργός Οικονομικών, στην συνέχεια την σκυτάλη πήρε ο Αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης ο οποίος, μετά την συνάντησή του στο Πεκίνο με κυβερνητική αντιπροσωπεία, δήλωσε ότι η κυβέρνηση θα προχωρήσει στην πώληση του πλειοψηφικού πακέτου των μετοχών του ΟΛΠ, δίνοντας το στίγμα ότι αυτό θα γίνει με την κινεζική COSCO, η οποία ήδη έχει πάρει ένα μέρος της προβλήτας του ΣΕΠ μέσω μακροχρόνιας σύμβασης και η οποία έχει δώσει δείγματα γραφής πώς εννοεί τις επενδύσεις στην χώρα, αφού έχει επιβάλει όρους στην σύμβαση παραχώρησης αλλά και συνθήκες ελεύθερης οικονομικής ζώνης στο Λιμάνι του Πειραιά και ταυτόχρονα όρους εργασίας για τους εργαζόμενους ενός σύγχρονου εργασιακού μεσαίωνα.

Συμπληρώνοντας τα βήματα υπαναχωρήσεων της κυβέρνησης ο αρμόδιος Υπουργός Οικονομίας, Υποδομών, Ναυτιλίας και Τουρισμού υπέπεσε σε πρωτοφανές ατόπημα λέγοντας την περασμένη Δευτέρα στην Βουλή ότι «η κυβέρνηση – το ΤΑΙΠΕΔ περισσότερο – βρίσκεται φυσικά σε διαπραγματεύσεις με την COSCOώστε να αναζητηθούν όροι και προϋποθέσεις στον ισχύοντα αυτήν την στιγμή διαγωνισμό που μπορούν να αλλάξουν για να γίνει περισσότερο επωφελής για την χώρα μας»!!

Δικαιολογημένα η συγκεκριμένη δήλωση προκάλεσε την εντονότατη αγανάκτηση των εργαζομένων στα λιμάνια και όχι μόνο. Είναι δυνατόν να λέει ο Υπουργός ότι διαπραγματεύονται με την COSCO να αλλάξουν τους όρους της σύμβασης ενώ στον διαγωνισμό μετέχουν ακόμη 5 εταιρίες;

Η προσπάθεια στην συνέχεια να ανασκευασθεί η δήλωση του Υπουργού από το αμαρτωλό ΤΑΙΠΕΔ απλά επιβεβαίωσε ότι η κυβέρνηση εν αγνοία των εργαζομένων, των κοινωνικών αυτοδιοικητικών αρχών της πόλης διαπραγματεύεται την πώληση του ΟΛΠ με πλήρη αδιαφάνεια και όλα δείχνουν ότι η επιλογή της είναι η πώληση του ΟΛΠ στον Κινεζικό μονοπωλιακό όμιλο της COSCO με την τροποποίηση της σύμβασης που θα φορά το 51% των μετοχών και όχι το 67% το οποίο θα διατεθεί σε μεταγενέστερο χρόνο.

Το σκηνικό αυτό που διαγράφεται για την πώληση των ΟΛΠ – ΟΛΘ συνιστά ριζική στροφή της πολιτικής του ΣΥΡΙΖΑ ο οποίος διαχρονικά είχε ταχθεί κατά της ιδιωτικοποίησης του ΟΛΠ τόσο στην φάση της εισαγωγής του στο χρηματιστήριο όσο και στην σύμβαση παραχώρησης της προβλήτας ΙΙ στην COSCO το 2009.

Ταυτόχρονα τόσο σε πολιτικό επίπεδο είχε ταχθεί κατηγορηματικά ενάντια στην πώληση του πλειοψηφικού πακέτου μετοχών που είχε δρομολογήσει η μνημονιακή κυβέρνηση Ν.Δ – ΠΑΣΟΚ, ενώ και η συμμετοχή του κόμματος ήταν ουσιαστική στην ανάπτυξη ενός πλατιού μετώπου που συνένωσε στις γραμμές του όλες τις κοινωνικές, συνδικαλιστικές, αυτοδιοικητικές αρχές, τους επιστημονικούς και επαγγελματικούς φορείς της ευρύτερης περιοχής του Πειραιά, οι οποίοι έδωσαν σκληρό αγώνα για να εμποδίσουν και να ματαιώσουν την καταστροφική πολιτική Ν.Δ – ΠΑΣΟΚ που είχε βάλει πωλητήριο στον ΟΛΠ σε ξένους μονοπωλιακούς ομίλους.

Κεντρικά κομματικά στελέχη που σήμερα κατέχουν Υπουργικές θέσεις, Βουλευτές, πολιτικά πρόσωπα του ΣΥΡΙΖΑ που απέκτησαν πρόσφατα αξιώματα στην τοπική αυτοδιοίκηση, είχαν την δική τους θετική συμβολή σε αυτήν την κοινωνική και πολιτική συμμαχία και στην αξιόλογη κινηματική δράση που είχε αναπτυχθεί.  

Παρά την ιδεολογική και πολιτική διαφορετικότητα των δυνάμεων αυτών υπήρχε συμφωνία και κοινή συνισταμένη υπέρ της διατήρησης του δημόσιου χαρακτήρα του ΟΛΠ.

Η μετάλλαξη των προεκλογικών θέσεων, η ριζική ανατροπή ακόμη των προγραμματικών θέσεων στην Βουλή για ψήφο εμπιστοσύνης της νέας κυβέρνησης, προφανώς κάτω από την πίεση των τοκογλύφων δανειστών σε ένα κεφαλαιώδες ζήτημα που αφορά τον δημόσιο πλούτο, τις παραγωγικές δημόσιες επιχειρήσεις, τον στρατηγικό ρόλο αυτών των επιχειρήσεων όπως είναι ο ΟΛΠ (όχι μόνο για τον Πειραιά) αποτελεί ένα επικίνδυνο πισωγύρισμα ανάμεσα σε πολλά που έχουν σημειωθεί έως τώρα στην πορεία των διαπραγματεύσεων με τους εταίρους οι οποίοι συστηματικά και μεθοδικά στραπατσάρουν και ακυρώνουν και τις ελάχιστες προεκλογικές εξαγγελίες του ΣΥΡΙΖΑ.

Σενάρια που διακινούνται κυρίως από την κυβέρνηση για είσοδο ιδιωτών στον ΟΛΠ με συμπράξεις και κοινοπρακτικά σχήματα ανεξάρτητα από διακηρύξεις, εγκυμονούν τον ίδιο κίνδυνο απώλειας του δημόσιου χαρακτήρα του Λιμανιού και έρχονται σε σαφή αντίθεση με τον λαό, τους εργαζόμενους, την τοπική κοινωνία και τα κοινωνικά κινήματα. Ακόμη χειρότερο είναι το σενάριο να τεθεί υπό συζήτηση το ύψος του τιμήματος για την αξία του ΟΛΠ και να αποτελέσει αυτό αντικείμενο διαπραγμάτευσης.

Η εξέλιξη των διαπραγματεύσεων με τους θεσμούς (ΔΝΤ – ΕΚΤ – ΕΕ) όπως αυτή δρομολογήθηκε μετά την αρνητική και επιζήμια συμφωνία στο EUROGROUP στις 20/2/2015 δείχνει ότι η κυβέρνηση υπαναχωρεί ακόμη και από τις λεγόμενες κόκκινες γραμμές. Αυτό είναι το πολιτικό συμπέρασμα από την κοινή δήλωση Τσίπρα – Γιουνκέρ η οποία αγγίζει και παραβιάζει αυτές τις γραμμές στα κρίσιμα ζητήματα των εργασιακών σχέσεων και στο ασφαλιστικό.

Το εργατικό κίνημα στις συνθήκες που διαμορφώνονται θα είναι ολέθριο λάθος να εγκλωβιστεί και να γίνει παρακολουθητής των κυβερνητικών επιλογών, αντίθετα περισσότερο από ποτέ πρέπει να παρέμβει άμεσα δημόσια με δράσεις και πρωτοβουλίες διατυπώνοντας την μοναδική εναλλακτική επιλογή της σύγκρουσης και ρήξης με τους αδίστακτους μερκελιστές του νεοφιλελευθερισμού και της εξόδου της χώρας από την ευρωζώνη και την Ε.Ε.

Οι πολιτικές δυνάμεις της αριστεράς εντός και εκτός ΣΥΡΙΖΑ που βλέπουν και αντιλαμβάνονται την κρισιμότητα των περιστάσεων πρέπει να πάρουν άμεσα σχετικές πρωτοβουλίες για να αποφευχθεί ένας ταπεινωτικός συμβιβασμός και με τον τρόπο αυτό να οδηγηθεί η πολιτική και κοινωνική αριστερά στην ήττα.  

       Αντώνης Νταλακογεώργος

Πρόεδρος της Πανελλήνιας Ένωσης Ναυτών Εμπορικού Ναυτικού (ΠΕΝΕΝ)

Γενικός Γραμματέας του Εργατικού Κέντρου Πειραιά

Μέλος Εκτελεστικής Επιτροπής ΠΝΟ

Το άρθρο αυτό δημοσιεύτηκε στο rproject.gr και στην εφημερίδα Εργατική Αριστερά

ΔΕΙΤΕ ΤΟ VIDEO ΕΔΩ

Να στηρίξουν τη λειτουργία του Νομαρχιακού Τμήματος της ΑΔΕΔΥ στην Ηλεία, ώστε να δυναμώσουν τη φωνή του δημοσιοϋπαλληλικού κλάδου, μέσα από τις γενικές συνελεύσεις που θα γίνουν το επόμενο διάστημα, ζήτησε από τους δημόσιους υπαλλήλους του νομού ο Γρηγόρης Καλομοίρης, μέλος της Εκτελεστικής Επιτροπής της ΑΔΕΔΥ και επικεφαλής των δυνάμεων του ΜΕΤΑ στο Δημόσιο.

Ο Γρ. Καλομοίρης βρέθηκε τη Δευτέρα στον Πύργο, όπου το πρωί περιόδευσε μαζί με προεδρεία πρωτοβάθμιων σωματείων του νομού σε διάφορες δημόσιες υπηρεσίες και εργασιακούς χώρους προκειμένου να διαπιστώσει ιδίοις όμμασι τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν αλλά και για να τους ενημερώσει για τις τρέχουσες πολιτικές εξελίξεις που τους αφορούν σε σχέση με το νομοσχέδιο Κατρούγκαλου που ψηφίστηκε στη Βουλή. Το μεσημέρι παραχώρησε συνέντευξη Τύπου στα τοπικά ΜΜΕ, ενώ το απόγευμα μίλησε σε συνάντηση εργαζομένων του δημοσίου στο συνεδριακό της ΠΕ Ηλείας. Το Γρ. Καλομοίρη, στην συνέντευξη Τύπου, καλωσόρισε ο πρόεδρος του Συλλόγου Δασκάλων - Νηπιαγωγών Περιφέρειας Πύργου Χάρης Λουί Ραμαρασόν, ενώ τον πλαισίωναν ο πρόεδρος εργαζομένων της ΠΕ Ηλείας Χ. Μικέλης, οπρόεδρος της ΕΛΜΕ Ηλείας Λ. Ασμής και ο γενικός σύμβουλος της ΠΟΕΔΗΝ Σωκράτης Σωτηρόπουλος.

ΔΙΚΑΙΩΣΗ ΤΟΥ ΑΓΩΝΑ ΤΩΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ
Η ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΔΙΑΘΕΣΙΜΩΝ, ΑΠΟΛΥΜΕΝΩΝ

Λαμβάνοντας τον λόγο ο Γρ. Καλομοίρης ευχαρίστησε, καταρχήν, τα προεδρεία του δημόσιου τομέα που οργάνωσαν την επίσκεψη στους εργασιακούς χώρους την οποία χαρακτήρισε γόνιμη και δημιουργική, μιας και οι εξελίξεις στο χώρο του Δημοσίου είναι κρίσιμες και ραγδαίες.

«Σήμερα ψηφίζεται ένα σημαντικό νομοσχέδιο που έχει σχέση με τον δημόσιο τομέα και αντιμετωπίζει ένα από τα κεντρικά αιτήματα για τα οποία πάλεψε το προηγούμενο διάστημα ο δημοσιοϋπαλληλικός κόσμος, όπου ανασυστήνονται θέσεις που καταργήθηκαν στο δημόσιο τομέα με τις μνημονιακές πολιτικές», είπε ο επικεφαλής των δυνάμεων του ΜΕΤΑ στο Δημόσιο και συμπλήρωσε, λέγοντας ότι «έτσι επανέρχονται οι σχολικοί φύλακες, οι δημοτικοί αστυνόμοι, οι καθηγητές των ΕΠΑΛ και ΕΠΑΣ (των καταργημένων τομέων Υγείας και Αισθητικής - κομμωτικής), επανέρχονται οι σχεδιαστές του υπουργείου Πολιτισμού και άλλοι συνάδελφοί μας από το ΥΠΕΚΑ, το Άμυνας και τα ασφαλιστικά ταμεία».

Η επιστροφή των συναδέλφων στην ενεργό υπηρεσία, υπογράμμισε ο Γρ. Καλομοίρης, «είναι δικαίωση των αγώνων των δικών τους και των δικών μας, όλων των εργαζομένων στο Δημόσιο και η επαναλειτουργία των καταργημένων τομέων στην τεχνική εκπαίδευση ήταν ένα σοβαρό αίτημα διεκδίκησης. Παλεύουμε ακόμα η κυβέρνηση να προχωρήσει σε επόμενο νομοσχέδιο την επ ανασυγκρότηση του ΟΕΚ, του Οργανισμού Εργατικής Εστίας, το ΙΓΜΕ και άλλων φορέων που ασχολούνταν με τα κοινωνικά αγαθά και έπαιζαν σημαντικό ρόλο».

ΣΤΑ ΘΕΤΙΚΑ, Η ΚΑΤΑΡΓΗΣΗ ΔΙΑΘΕΣΙΜΟΤΗΤΑΣ
ΚΑΙ Η ΚΑΤΟΧΥΡΩΣΗ ΤΗΣ ΜΟΝΙΜΟΤΗΤΑΣ

«Θετικό για μας είναι ότι καταργείται το θεσμικό πλαίσιο της διαθεσιμότητας, κατοχυρώνουμε δηλαδή αυτό για το οποίο παλεύαμε εδώ και πολλά χρόνια, τη μονιμότητα των δημοσίων υπαλλήλων», προσέθεσε και συνέχισε. «Επίσης είναι θετικό το ότι αλλάζει το θεσμικό πλαίσιο του πειθαρχικού δικαίου, δηλαδή καταργούνται αυταρχικές και αντισυναδελφικές πρακτικές, με βάση τις οποίες παραπέμπονταν σε πειθαρχικά συμβούλια και οδηγούνταν σε αυτοδίκαιη αργία εκατοντάδες υπάλληλοι τα τελευταία χρόνια για ανυπόστατες κατηγορίες που δεν τεκμηριώνονταν, είχε δηλαδή το τεκμήριο αθωότητάς εκλείψει. Η αλλαγή αυτού του πλαισίου είναι κατά τη γνώμη μας σε θετική κατεύθυνση, όπως και η κατάργηση της πολιτικής επιστράτευσης - κεντρικό μας αίτημα- προβλέπεται σε αυτό το νομοσχέδιο που κατατέθηκε στη Βουλή».

ΠΟΛΛΑ ΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟ ΤΟΜΕΑ:
ΣΤΕΛΕΧΩΣΗ ΜΕ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ, ΣΤΗΡΙΞΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ

Ο Γρ. Καλομοίρης αναφέρθηκε, ωστόσο, και στα σοβαρά προβλήματα που αντιμετωπίζει ο δημοσιοϋπαλληλικός κόσμος που παραμένουν, όπως είπε, άλυτα και ανεκπλήρωτα, όπως, για παράδειγμα, η μισθολογική θέση στην οποία βρέθηκαν μετά την περικοπή του 40% των αποδοχών τους από τις μνημονιακές πολιτικές, τη μείωση των εισοδημάτων τους ως αποτέλεσμα της φορολογικής πολιτικής με τα χαράτσια, τον ΕΝΦΙΑ κ.λπ. και τον περιορισμό των κονδυλίων για τις κοινωνικές ανάγκες που οδήγησαν την λαϊκή οικογένεια στο να βρεθούν σε καθεστώς πλήρους εξαθλίωσης.

«Συνεχίζουμε να παλεύουμε και απαιτούμε από την κυβέρνηση να στηρίξει το ασφαλιστικό σύστημα και να μην υποχωρήσει στις πιέσεις των δανειστών που έχει οδηγηθεί σε πλήρη κατάρρευση, θεωρούμε αυτονόητο ότι πρέπει να στηριχθούν τα ταμεία μας με την κρατική επιχορήγησής, να επιστραφούν τα κλεμμένα», είπε.

«Θεωρούμε σημαντικό για το δημοσιοϋπαλληλικό κίνημα για τη συνέχιση των αγώνων μας, να στελεχωθεί ο δημόσιος τομέας με το αναγκαίο προσωπικό, δυστυχώς με τα μέτρα που έχουν ως τώρα ανακοινωθεί δεν αντιμετωπίζεται, διότι όπως για παράδειγμα το Νοσοκομείο Πύργου, τα σχολεία, η εφορία και άλλες υπηρεσίες έχουν ανάγκη από μόνιμο προσωπικό», συμπλήρωσε και ζήτησε να καταργηθούν οι ελαστικές σχέσεις εργασίες: «δε δημιουργείς θέσεις με προγράμματα κοινωφελούς εργασίας, πρέπει άμεσα να στελεχωθούν με τα απαραίτητο προσωπικό που λείπει πολλές υπηρεσίες διαπιστώνουμε και από τον Πύργο και από την Ηλεία και απ' όλη τη χώρα».

«Συνεχίζουμε να παλεύουμε για να εφαρμοστεί μια πολιτική που θα αναδεικνύει ως μείζον ζήτημα τις ανάγκες του λαού για επιβίωση, για την πλήρη κατάργηση των εφαρμοστικών μνημονιακών νόμων και την διαγραφή του μεγαλύτερου μέρους του χρέους. Η ΑΔΕΔΥ συμμετείχε από την πρώτη στιγμή, εδώ και πέντε χρόνια στις πρωτοβουλίες για τον λογιστικό έλεγχο του χρέους και θεωρούμε ότι είναι θετικό το ότι γίνεται αυτό σήμερα από τη Βουλή», υπογράμμιζε και κατέληξε λέγοντας ότι η Εκτελεστική Επιτροπή της ΑΔΕΔΥ στέκεται αλληλέγγυα στον αγώνα σωματείων και πολιτών για την αντιμετώπιση του τεράστιου προβλήματος των σκουπιδιών στον Πύργο που πρέπει να επιλυθεί άμεσα.

Πηγή: Εφημερίδα «Πρωινή» via ergasianet.gr
Βίντεο από orttv.gr

Του ΚΑΛ. ΝΙΚΟΛΑΚΟΠΟΥΛΟΥ*

Η πράξη της άρνησης πληρωμής του δημόσιου χρέους αποτελεί έννομη πράξη, κατά το διεθνές δίκαιο, ενώ αρκετές χώρες, κατά τη διάρκεια των δύο τελευταίων αιώνων, έχουν προσφύγει σε αυτή, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας που έχει κηρύξει ήδη τέσσερις επίσημες πτωχεύσεις. Οι πιστωτές μπορούν να διεκδικήσουν βέβαια την αποπληρωμή του χρέους, ασκώντας το δικαίωμα προσφυγής στα διεθνή ή εσωτερικά δικαστήρια των χωρών. Πρόσφατες χαρακτηριστικές περιπτώσεις χωρών, με αντιφατικές εμπειρίες, που αρνήθηκαν στην πορεία την «αρωγή» του ΔΝΤ ή και διέγραψαν μέρος του χρέους για να αναδειχθούν τα προβλήματα εφαρμογής των «προγραμμάτων αρωγής» καθώς και οι δυνατότητες που υπάρχουν στην αντιμετώπιση της κρίσης χρέους, είναι αυτές της Αργεντινής και του Ισημερινού-Εκουαδόρ. Ακόμη, χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της Γερμανίας που, σύμφωνα με τη συνθήκη του Λονδίνου του 1953, διέγραψε το 63% του δημόσιου χρέους της επιτρέποντας τη γρήγορη ανάκαμψή της από τις στάχτες του Παγκόσμιου Πολέμου, που η ίδια προκάλεσε και επέβαλε, και στη συνέχεια τη μεταπολεμική πανευρωπαϊκή κυριαρχία της.

1. Αργεντινή: Τη χρονική περίοδο 1999-2002, η Αργεντινή κλονίσθηκε από μια φοβερή κοινωνικο-οικονομική κρίση, που ξεκίνησε στο τέλος μιας δεκαετίας μεγάλης πτώσης του πληθωρισμού, σταθεροποίησης των τιμών και σταδιακής αύξησης του βιοτικού επιπέδου των πολιτών της χώρας λόγω της πολιτικής σύνδεσης του αργεντίνικου νομίσματος πέσο με το αμερικανικό δολάριο. Η χώρα, είχε ιστορικό υπερ-πληθωρισμού επί δεκαετίες και η σύνδεση αυτή των δύο νομισμάτων είχε εκληφθεί ως λύση που επέλυε όλα τα προβλήματα. Παρά την τιθάσευση όμως του πληθωρισμού, η παραγωγικότητα της οικονομίας της έμενε στάσιμη ενώ η παραγωγικότητα εμπορικών εταίρων της Αργεντινής (ΗΠΑ, Ευρώπη, Ν.Α. Ασία, Κίνα, άλλες χώρες της Λατινικής Αμερικής) βελτιωνόταν με γρήγορους ρυθμούς. Η σταθερή σύνδεση πέσο–δολαρίου δεν επέτρεπε τις απαραίτητες υποτιμήσεις του νομίσματος, που ήταν αναγκαίες, για να εξακολουθήσουν να παραμένουν ανταγωνιστικά τα προϊόντα της Αργεντινής συγκριτικά με τα ξένα ανταγωνιστικά. Οι εισαγωγές προϊόντων ήταν φθηνές, μειώνοντας την ανταγωνιστικότητα των εγχώριων προϊόντων και οδηγώντας σε σταδιακή μείωση της παραγωγικής δραστηριότητας της χώρας και διόγκωση της ανεργίας, χειροτερεύοντας το εμπορικό ισοζύγιο και μειώνοντας τα κρατικά έσοδα, με συνέπεια τη διαρκή αύξηση των εμπορικών ελλειμμάτων και του δημόσιου χρέους. Λόγω όμως της εισροής ξένων κεφαλαίων και εξαιτίας των σχετικά χαμηλών τιμών γης και άλλων περιουσιακών στοιχείων, δεν ήταν εμφανές το μέγεθος του προβλήματος, που έμοιαζε διαχειρίσιμο. Όταν όμως άρχισε η έξοδος των ξένων επενδυτών αλλά και των εγχώριων εισοδηματιών, με φυγή κεφαλαίων και ρευστοποίηση περιουσιακών στοιχείων, συνειδητοποιήθηκε η τεράστια έκταση του προβλήματος.

Η τότε κυβέρνηση της Αργεντινής αντί της άμεσης αποσύνδεσης του πέσο από το δολάριο και της άμεσης υποτίμησής του, σε τέτοιο βαθμό ώστε να υπάρξει ισορροπία, προτίμησε να αρχίσει το δανεισμό τεράστιων ποσών από ιδιώτες και το ΔΝΤ. Ως στόχο είχε τη διαφύλαξη της σύνδεσης της ισοτιμίας πέσο-δολαρίου με λόγο 1 προς 1, υπό την ασφυκτική πίεση και καθοδήγηση του ΔΝΤ. Όταν ολοκληρώθηκε η έξοδος των χρημάτων των ξένων και εγχώριων επενδυτών από τη χώρα (λόγω της διατήρησης σταθερής της νομισματικής ισοτιμίας 1 προς 1), το σύστημα κατέρρευσε ολοσχερώς (1999), και το ΑΕΠ της χώρας μειώθηκε κατά 4%, που ήταν το πρώτο στάδιο μιας τριετούς περιόδου ύφεσης που κατέληξε σε πλήρη διάλυση του πολιτικού και οικονομικού σκηνικού.

Όταν το 2001 οι κάτοικοι, ευρισκόμενοι σε κατάσταση πανικού, άρχισαν την μαζική απόσυρση των καταθέσεών τους από τις τοπικές τράπεζες και τη μεταφορά τους σε τράπεζες του εξωτερικού, η κυβέρνηση του Φερνάντο ντε λα Ρούα αποφάσισε το «πάγωμα» των καταθέσεων επί 12μηνο, προκαλώντας τεράστια κοινωνική αναταραχή και βίαιες διαδηλώσεις, με συνέπεια τη φυγάδευσή του από τη χώρα με ελικόπτερο το Δεκέμβριο του 2001. Ο Αδόλφο Ροντρίγκες Σάα, που διαδέχθηκε στην προεδρία τον αποδράσαντα Φερνάντο ντε λα Ρούα, προσπάθησε να εφαρμόσει ένα νεοφιλελεύθερο πρόγραμμα, που δεν απέφερε τα αναμενόμενα και εξαναγκάσθηκε σε παραίτηση.

Την περίοδο 2001-2002 το ΑΕΠ μειώθηκε 21%, η επίσημη ανεργία ανήλθε στο 23% του εργατικού δυναμικού, το ποσοστό του ευρισκόμενου κάτω από το όριο της φτώχειας πληθυσμού ήταν 57% του συνόλου και το δημόσιο χρέος ανήλθε σε 140 δισ. δολάρια. Τον Ιανουάριο του 2002, λόγω της αδήριτης οικονομικής πραγματικότητας, τερματίσθηκε η πολιτική της σταθερής ισοτιμίας και το πέσο οδηγήθηκε σε ελεύθερη πτώση, με συνέπεια την αύξηση του πληθωρισμού και της ανεργίας σε δυσθεώρητα ύψη. Η ποιότητα ζωής του μέσου πολίτη μειώθηκε κατακόρυφα, πληθώρα επιχειρήσεων οδηγήθηκε σε πτώχευση και τα εισαγόμενα προϊόντα έγιναν σε πραγματικές τιμές απλησίαστα, ενώ η ονομαστική αξία των μισθών είχε παραμείνει στα επίπεδα που ήταν πριν από την κρίση. Εξαιτίας όμως της «γενναίας» υποτίμησης του πέσο, οι εξαγωγές έγιναν φθηνές και ο τουρισμός αυξήθηκε, οδηγώντας την οικονομία στην επανάκτηση της ανταγωνιστικότητάς της. Επίσης λόγω της αύξησης της τιμής της σόγιας στην παγκόσμια αγορά, καθώς και άλλων προϊόντων (κρέατα-δημητριακά), που προκλήθηκε από την ανάπτυξη της Κίνας, υπήρξε μαζική εισροή κεφαλαίων στην οικονομία της χώρας, που υπήρξε τονωτική ένεση, οδηγώντας την σε επανεκκίνηση.

Το 2003 ο νεοεκλεγείς πρόεδρος της Αργεντινής Νέστωρ Κίρχνερ, μετά από περίοδο φοβερής πολιτικής αστάθειας και κοινωνικής εξαθλίωσης, λόγω της εφαρμογής των προγραμμάτων του ΔΝΤ, κήρυξε μονομερή στάση πληρωμών, υποτίμησε περαιτέρω το πέσο κατά 28% και εθνικοποίησε σημαντικούς τομείς της οικονομίας, αρνούμενος την αναγνώριση του δημόσιου χρέους. Το επιχείρημά του ήταν ότι το χρήμα που δανείσθηκε η χώρα δεν χρησιμοποιήθηκε προς όφελος του λαού, αλλά διοχετεύθηκε στην εξυπηρέτηση επιχειρηματικών συμφερόντων. Μια ομάδα εξουσιοδοτημένων από τον ΟΗΕ επιθεωρητών, αφού έλεγξαν το περιεχόμενο του χρέους, έκριναν ότι το μεγαλύτερο μέρος δεν μπορούσε να θεωρηθεί νόμιμο. Το 2005, μετά από σειρά σκληρών διαπραγματεύσεων, η χώρα κατόρθωσε να επιτύχει την αναδιάρθρωση του δημόσιου χρέους προς τους ιδιώτες επενδυτές με έκπτωση της τάξης του 25%-35% της αρχικής ονομαστικής αξίας των ομολόγων, με επιμήκυνση του χρόνου αποπληρωμής (μέσω ανταλλαγής των παλαιών ομολόγων με νέα μικρότερης αξίας και μεγαλύτερης διάρκειας).

Σε αντίθεση με τους ιδιώτες επενδυτές, το ΔΝΤ κράτησε αρχικά σκληρή στάση μη αποδεχόμενο επαναδιαπραγμάτευση των όρων του δανείου του. Μετά όμως από πολύμηνες σκληρές διαπραγματεύσεις με το ΔΝΤ, έγινε κατορθωτή η περικοπή του 70% του χρέους του και συμφωνήθηκε η αποπληρωμή του υπολοίπου με δεσμευτικούς όρους. Το Δεκέμβριο του 2005, ο Κίρχνερ ανακοίνωσε ότι τα συναλλαγματικά αποθέματα της χώρας επαρκούσαν για την κάλυψη των υποχρεώσεών της και το 2006, εκμεταλλευόμενη η χώρα τα πλεονάσματα λόγω της οικονομικής ανάπτυξης, αποπλήρωσε με το ποσό των 9,5 δισ. δολαρίων το χρέος της προς το ΔΝΤ.

Την περίοδο εκείνη το ΔΝΤ, λόγω της παταγώδους αποτυχίας του τόσο στην περίπτωση της Αργεντινής όσο και σε εκείνη της κρίσης της Ν.Α. Ασίας, υπέστη φοβερή απαξίωση και κόντεψε να παύσει να υφίσταται, ώσπου η κρίση της Ελλάδας και των λοιπών χωρών της Ευρωζώνης το κατέστησε ξανά ενεργό στη διεθνή οικονομική πραγματικότητα. Με αφορμή την κήρυξη επιλεκτικής χρεοκοπίας από τους περιώνυμους διεθνείς οίκους πιστοληπτικής αξιολόγησης τον Αύγουστο του 2014, λόγω άρνησης υποταγής της χώρας σε μια παράλογη απόφαση αμερικάνικου δικαστηρίου που δικαίωσε ένα αμοιβαίο κεφάλαιο-«γύπα» το οποίο αρνήθηκε να αποδεχθεί τη συμφωνία της συντριπτικής πλειοψηφίας των διεθνών επενδυτών με τη χώρα, να επισημάνουμε ότι αν και είναι αποκλεισμένη από τις διεθνείς ομολογιακές αγορές από τότε, αναπτύσσεται ταχύτατα με κατά κεφαλή ΑΕΠ 14.760 δολάρια το 2013 έναντι 3.285 δολαρίων το 2002, με τελευταίους ρυθμούς ανάπτυξης 8,9% το 2011, 1,9% το 2012 και 3,5% το 2013, έχοντας βρει αλλού χρηματοδότες των επενδυτικών της σχεδίων (BRICS και ειδικότερα Κίνα και Ρωσία), και συνολικό δημόσιο χρέος που ανέρχεται σε μόλις 44% του τρέχοντος ΑΕΠ της με περίπου 70% αυτού να είναι σε πέσος και ευρώ και όχι σε δολάρια.

2. Ο Ισημερινός-Εκουαδόρ: Με πρωτοβουλία του σημερινού πρωθυπουργού Ραφαέλ Κορέα, πρώην υπουργού Οικονομικών και προέδρου της χώρας, που επέστεψε στην εξουσία το 2007, κάλεσε το ΔΝΤ για επαναδιαπραγμάτευση του χρέους. Δεν προέβη σε άρνηση πληρωμής του χρέους αμέσως, αλλά ξεκίνησε τη διαδικασία του διεθνούς λογιστικού ελέγχου με τη συγκρότηση διακομματικής επιτροπής υπό τον γενικό εισαγγελέα της χώρας με τη συμμετοχή ενός ανώτερου κληρικού και τη συνεργασία Μη-κυβερνητικής Οργάνωσης, ξένων οικονομολόγων και νομικών αυξημένου κύρους. Έπειτα από σχεδόν ένα έτος εργασίας, η επιτροπή λογιστικού ελέγχου συνέστησε στην κυβέρνηση του Ισημερινού να κηρύξει στάση πληρωμών για τα 3,2 δισ. δολάρια εξωτερικού χρέους, που αφορούσαν στα λεγόμενα «διεθνή ομόλογα» (Global Bonds), που έληγαν το 2012, το 2015 και το 2030 και ήταν αποτέλεσμα προηγούμενης αναδιάρθρωσης χρέους το 2000, μετά τη στάση πληρωμών του 1999.

Ο Κορέα, ακολουθώντας τη σύσταση της επιτροπής και επικαλούμενος συγκεκριμένες σκανδαλώδεις συμβάσεις, κήρυξε στάση πληρωμών το Δεκέμβριο του 2008. Απευθύνθηκε επίσης στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, που υποστήριξε την επιλογή του και αναγνώρισε το δικαίωμα της χώρας να μην αποπληρώσει χρέη που δημιουργήθηκαν από προηγούμενες διεφθαρμένες κυβερνήσεις.

Οι ρίζες της κρίσης χρέους του Ισημερινού, ανάγονται στην περίοδο 1976-1979, όταν το τότε δικτατορικό καθεστώς της χώρας συνομολόγησε χρέος 3,4 δισ. δολαρίων. Τα 2/3 του χρέους αυτού κατευθύνθηκαν στη χρηματοδότηση στρατιωτικών εξοπλισμών. Μόνο το 2007, ο Ισημερινός πλήρωνε περισσότερα από 1,75 δισ. δολάρια για την εξυπηρέτηση του χρέους, περισσότερα από όσα η κυβέρνηση δαπάνησε για την υγεία, την κοινωνική πρόνοια, την κατοικία, την αστική ανάπτυξη και το περιβάλλον μαζί. Ο λογιστικός έλεγχος του χρέους κατέληξε σε ενδιαφέροντα συμπεράσματα. Όπως ότι εκπρόσωποι των τραπεζών Smith Barney (ανήκει σήμερα στη Citigroup) και JP Morgan προχώρησαν σε αναδιάρθρωση χρέους το 2000 χωρίς την έγκριση της χώρας, χρεώνοντας επιτόκια 10% και 12%. Απέδειξε επίσης ότι υπήρξαν παρατυπίες στην έκδοση ομολόγων, που έρχονταν σε αντίθεση ακόμη και με αυτούς τους κανονισμούς της πανίσχυρης Αμερικανικής Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς. Ακόμη οι συμφωνίες έκδοσης ομολόγων δεν ήταν σύννομες με το Σύνταγμα της χώρας και οι ανάδοχοι της έκδοσης είχαν ασυλία έναντι οποιωνδήποτε ζημιών που είχαν σχέση με την έκδοση των «διεθνών ομολόγων», απαλλάσσοντάς τους από οποιαδήποτε έκθεση σε κίνδυνο.

Η απόφαση στην αρχή προκάλεσε κάποιες αναταράξεις στις διεθνείς αγορές, χωρίς όμως ιδιαίτερη συνέχεια, όπως σε άλλες κρίσεις ομολόγων, π.χ. αυτήν του Μεξικού το 1994. Η στάση πληρωμών του Κορέα, συνοδεύθηκε από αναδιάρθρωση χρέους (το Εκουαδόρ θα πληρώσει 35 σεντς για κάθε δολάριο χρέους) και βέβαια από ριζική αναθεώρηση του οικονομικού προσανατολισμού της χώρας, με έλεγχο επί των πλουτοπαραγωγικών πηγών της.

Ο Ισημερινός αποκλείσθηκε από τις αγορές, συνήψε ωστόσο διμερείς συμφωνίες δανεισμού με την Κίνα ύψους 3 δισ. δολαρίων, με αντάλλαγμα τις εξαγωγές πετρελαίου και τη χρηματοδότηση ενός υδροηλεκτρικού έργου. Χωρίς βέβαια να έχουν λυθεί τα οξύτατα προβλήματα φτώχειας και κοινωνικού αποκλεισμού, η οικονομία της χώρας αναπτύχθηκε κατά 4,5% τα δύο πρώτα έτη της διακυβέρνησης Κορέα, με ανάλογη συνέχεια, παρά τη διεθνή οικονομική ύφεση-κρίση.

3. Η Γερμανία: Με τη συμφωνία για το γερμανικό δημόσιο χρέος, που υπογράφηκε και από την Ελλάδα, στο Λονδίνο στις 27 Φεβρουαρίου του 1953 επί καγκελαρίας Κόνραντ Αντενάουερ, 32 χώρες και οι ΗΠΑ δέχθηκαν τη διαγραφή-απομείωση της ονομαστικής αξίας του διακρατικού δημόσιου χρέους κατά 63%. Το υπόλοιπο χρέος διευθετήθηκε με ευνοϊκούς όρους βάσει της ίδιας συμφωνίας (πληρωμή σε γερμανικό νόμισμα, επιμήκυνση χρόνου αποπληρωμής, καθορισμός «πλαφόν» στα ποσά που κατέληγαν για την εξυπηρέτησή του με ρήτρες ανάπτυξης, χαριστικά επιτόκια της τάξης του 0%-0,5%), που η Γερμανία αποπλήρωσε σε σύντομο χρονικό διάστημα. Επιπλέον συμφωνήθηκε η αναστολή αποπληρωμής των γερμανικών οφειλών προς την Ελλάδα (κατοχικό υποχρεωτικό δάνειο) μέχρι την επανένωση της Γερμανίας...

Πηγή: rproject.gr

*Ο Καλλίνικος Νικολακόπουλος είναι Οικονομολόγος - αναλυτής πληροφοριακών συστημάτων

Του ΑΝΕΣΤΗ ΤΑΡΠΑΓΚΟΥ

 Η έκρηξη της καπιταλιστικής κρίσης το 2008, σε διεθνές και ελληνικό επίπεδο (και όπου στην τελευταία περίπτωση συνδέθηκε οργανικά με την κρίση του δημόσιου χρέους), επήλθε μετά από μια μακρά περίοδο κερδοφόρας ανάπτυξης του ελληνικού καπιταλισμού. Αυτό συνέβη τόσο κατά την περίοδο 1986 – 2000 (από την απαρχή εφαρμογής του μονεταρισμού – νεοφιλελευθερισμού μέχρι τη δημιουργία της ευρωζώνης), όσο και κατά την περίοδο 2000 – 08 (που είχε πραγματοποιηθεί η ενσωμάτωση της ελληνικής οικονομίας στην ΟΝΕ) [Σχετικά Α. Ταρπάγκος «Από την κρίση υπερσυσσώρευσης στην ανάκαμψη», Αυγή 5-Μαρτίου-2013 και «Από την σταθεροποιημένη ανάπτυξη στην κρίση», Αυγή, 29-Μαρτίου-2013].

Στην πρώτη περίοδο το ενεργητικό των καπιταλιστικών επιχειρήσεων αυξήθηκε από τα 13.395 δισεκατ. δρχ. (1986) στα 88.747 δισεκατ. δρχ. (1999), ενώ τη δεύτερη περίοδο από τα 334 δισεκ. ευρώ (2000) στα 634 δισεκατ. ευρώ (2008). Αντίστοιχα η κερδοφορία του εταιρικού τομέα της οικονομίας εκτινάχθηκε από τα 83 δισεκατ. δρχ. (1986) στα 4.322 δισεκατ. δρχ. (1999), ενώ στη συνέχεια παρέμεινε σταθερή περί τα 11 δισεκατ. ευρώ.

Α. Η ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΕΠΙΤΑΣΣΕΙ ΤΗ ΜΝΗΜΟΝΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Το 2009, δηλαδή την πρώτη οικονομική χρήση μετά την έκρηξη της κρίσης υπερσυσσώρευσης, στάθηκε η τελευταία χρονιά της καταγραφής της καπιταλιστικής ανάπτυξης και κερδοφορίας, ωστόσο με μειωμένη απόδοση (κέρδη 4 δισεκατ. ευρώ). Από εκεί και πέρα και μέχρι πρόσφατα, για μια ολόκληρη τετραετία η κρίση επέφερε καταλυτικές συνέπειες σ’ όλα τα επίπεδα της καπιταλιστικής οικονομίας. Ο κύκλος εργασιών (πωλήσεις) των επιχειρήσεων του εταιρικού τομέα της οικονομίας ( 22.230 παραγωγικές μονάδες) άρχισε να μειώνεται και η κερδοφορία να παίρνει την κατιούσα καταγράφοντας συνολικά ζημίες που το 2012 έφτασαν στο επίπεδα των 10,5 δισεκατ. ευρώ. Το ιδιωτικό επιχειρηματικό κεφάλαιο αδυνατούσε πλέον να αναπαραχθεί με όρους επαρκούς υπεραξίωσης, δηλαδή ικανής κερδοφορίας : Η κλασική πολιτική του ήπιου νεοφιλελευθερισμού που είχε εφαρμοσθεί την προηγούμενη 20ετία δεν αρκούσε πλέον για να διασφαλίσει ικανούς κοινωνικούς όρους κερδοφόρας αναπαραγωγής του ελληνικού κεφαλαίου.

Αυτή ήταν η αφετηρία για την δρομολόγηση της εφαρμογής των μνημονιακών πολιτικών της εσωτερικής υποτίμησης, σε συνδυασμό και με όχημα τον βρόγχο του δημόσιου χρέους. Οι ακραία νεοφιλελεύθερες αυτές πολιτικές (2010 – 14) αποσκοπούσαν πρωτίστως στην πλήρη υποβάθμιση της μισθωτής εργασίας, προκειμένου να καταστεί «πειθήνια, ευέλικτη και φθηνή», για να αρχίσει να ανατροφοδοτείται η ανάκαμψη της καπιταλιστικής επιχειρηματικής δραστηριότητας. Δευτερογενής πλευρά των μνημονιακών πολιτικών ήταν η εξυπηρέτηση του δημόσιου χρέους, το οποίο παρόλη την άκαμπτη πολιτική της δημοσιονομικής λιτότητας, αντί να μειώνεται αυξάνονταν με αλματώδεις ρυθμούς, ακόμη περισσότερο μάλιστα που η καταστροφή παραγωγικών δυνάμεων προκαλούσε συνεχή πτώση του ΑΕΠ, πράγμα που επιδείνωνε το κλάσμα χρέος / εθνικό εισόδημα.

Η καταιγίδα των εφαρμοστικών μνημονιακών νόμων στόχευε έτσι αφενός στην επιβολή μιας απροσμέτρητα περιοριστικής δημοσιονομικής πολιτικής (περικοπές κοινωνικών δαπανών, ιδιωτικοποιήσεις κοινωφελών επιχειρήσεων, αποψίλωση των συντάξεων κλπ.), και αφετέρου στην απογύμνωση της εργατικής τάξης από κάθε κοινωνικό και οικονομικό δικαίωμα (καταστροφή παγίων κεφαλαίων και ζωντανής εργατικής δύναμης με την εκτίναξη της ανεργίας σε πρωτοφανή επίπεδα, συνεχής μείωση των μισθών, ταπείνωση των εργοδοτικών ασφαλιστικών και φορολογικών εισφορών, απορρύθμιση του πλέγματος των εργασιακών σχέσεων κλπ.). Και ακριβώς όπως καταδεικνύεται από τα οικονομικά στοιχεία (Πίνακας 1) που αφορούν αυτή την κρίσιμη τετραετία της κρίσης, οι μνημονιακές πολιτικές έφεραν εξαιρετικά αποτελέσματα για το επιχειρηματικό κεφάλαιο, και από αυτή την αστική άποψη ήταν εξαιρετικά επιτυχημένες.

Πίνακας 1

Η ΠΟΡΕΙΑ ΤΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΓΕΘΩΝ ΤΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΣΤΗΝ ΚΡΙΣΗ

Ποσά σε εκατομμύρια ευρώ

2010         2011         2012       2013

ΜΕΤΑΠΟΙΗΣΗ (ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ+ΕΝΕΡΓΕΙΑ+ΕΞΟΡΥΞΗ)

Ενεργητικό             66.282       64.103     89.556     89.068

Κύκλος εργασιών 49.289        52.363     67.805     65.091

Κέρδη προ φόρων -1.057         -2.189        -646         -372  

ΕΜΠΟΡΙΚΕΣ ΕΤΑΙΡΙΕΣ

Ενεργητικό             49.342         45.390       40.617       39.579

Κύκλος εργασιών   64.475         61.591      55.609       52.698

Κέρδη προ φόρων     -38            -976             -45           1.044  

ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ (ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ+ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ+ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ κλπ.)

Ενεργητικό               177.067       174.911   110.049   108.007

Κύκλος εργασιών      52.131        50.170       33.252       32.120

Κέρδη προ φόρων     -2.730         -4.445         -1.934       -1.527  

ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ (ΤΡΑΠΕΖΕΣ κ.ά.)

Ενεργητικό             437.692   374.684   304.564    356.199

Κύκλος εργασιών   18.228       19.632       18.950       16.552

Κέρδη προ φόρων -1.238       [-40.394]      -7.872         768  

ΣΥΝΟΛΟ ΕΤΑΙΡΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ

Ενεργητικό           730.383     659.088     544.787   592.854

Κύκλος εργασιών 184.123     183.756     175.617     166.462

Κέρδη προ φόρων -5.063        -7.610      -10.498         -86

Β. ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΝΑΔΙΑΝΟΜΗ ΠΡΟΣ ΟΦΕΛΟΣ ΤΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ, ΣΤΗΝ ΑΝΑΔΙΑΝΟΜΗ ΠΡΟΣ ΟΦΕΛΟΣ ΤΗΣ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ

Παρόλη δηλαδή την συνεχή μείωση των παγίων επενδύσεων και του κύκλου εργασιών του εταιρικού τομέα της οικονομίας, επιτεύχθηκε η αναχαίτιση της κρίσης υπερσυσσώρευσης, που οδήγησε στον μηδενισμό της συνολικής ζημιογόνου δραστηριότητας του συνόλου των καπιταλιστικών επιχειρήσεων. Μ’ άλλες λέξεις η πολιτική των αλλεπάλληλων μνημονίων από τη μια πλευρά ενίσχυσε τα κερδοφόρα αποτελέσματα ενός μεγάλου μέρους του επιχειρηματικού τομέα, και από την άλλη πλευρά συγκράτησε και περιόρισε κυριολεκτικά την ζημιογόνα δραστηριότητα των υπολοίπων. Παρόλο δηλαδή που δεν καταγράφονταν καμία διαδικασία οικονομικής ανάπτυξης, με αρνητικούς ρυθμούς εξέλιξης του ΑΕΠ της χώρας, λόγω ακριβώς της βίαιης αναδιανομής εισοδήματος από τις εργαζόμενες τάξεις προς την καπιταλιστική εργοδοσία, βελτιστοποιήθηκε πλήρως η αποδοτικότητα του κεφαλαίου σε βάρος ολόκληρης της εργαζόμενης κοινωνικής πλειοψηφίας.

Η πραγματική εικόνα του σημερινού ελληνικού καπιταλισμού δεν είναι άλλη από εκείνην του Ιανού, που στη μια του όψη παρουσιάζεται ο κερδοφόρος τομέας της οικονομίας, ο οποίος καλύπτει το 59% των επιχειρήσεων, με συνολική κερδοφορία για το 2013 τα 11 δισεκ. ευρώ, ενώ στην άλλη του όψη εμφανίζεται ο ζημιογόνος τομέας του ελληνικού κεφαλαίου που αφορά το υπόλοιπο 41% των επιχειρήσεων με συνολικές ζημίες εξίσου 11 δισεκατ. ευρώ [Πίνακας 2].

Η πλειονότητα δηλαδή των ιδιωτικών επιχειρήσεων, εκμεταλλευόμενη την εσωτερική υποτίμηση των μνημονίων, κατόρθωσε να ανακάμψει, να αυξήσει και να σταθεροποιήσει την κερδοφορία της, ενώ οι υπόλοιπες επιχειρήσεις συνέχισαν την ζημιογόνο τους δραστηριότητα, αδυνατώντας μέχρι σήμερα να «αξιοποιήσουν» επαρκώς τις μνημονιακές πολιτικές, και γι’ αυτό άλλωστε επιμένουν πολιτικά στην συνέχισή τους [Σχετικά Α. Ταρπάγκος «Ο παραπαίων ελληνικός καπιταλισμός», Αυγή 31-Ιανουαρίου-2014 και «Κέρδη και ζημίες στη μνημονιακή εποχή», Εποχή 4-Νοεμβρίου-2012].

Πίνακας 2

ΚΕΡΔΟΦΟΡΕΣ ΚΑΙ ΖΗΜΙΟΓΟΝΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ

Οικονομική χρήση 2013 σε εκατομμύρια ευρώ

ΚΕΔΡΟΦΟΡΕΣ               ΖΗΜΙΟΓΟΝΕΣ

Αριθμός       Κέρδη       Αριθμός       Ζημίες

Μεταποίηση           2.968         2.118           2.199         -2.490

Εμπόριο                 4.238         1.996             2.739         -951

Υπηρεσίες             5.530         2.322             3.993       -3.847

Χρημ/κόςΤομέας       314           4.710             251         -3.942

Σύνολο                  13.050       11.146           9.182       -11.230

Μεταποίηση = Βιομηχανία + αγροτικές και εξορυκτικές επιχειρήσεις + ενέργεια, Εμπόριο

Υπηρεσίες =Κατασκευές + τουρισμός + μεταφορές + λοιπές υπηρεσίες

Χρηματοπιστωτικός τομέας = Τράπεζες + ασφάλειες + λοιπές χρηματοπιστωτικές.

Πηγή : ICAP «Η Ελλάδα σε αριθμούς», Έκδοση 2015.

Το αποτέλεσμα είναι ότι η πλειονότητα του ελληνικού καπιταλισμού αποκαθιστά την αποδοτικότητα του κεφαλαίου στα προ της κρίσης επίπεδα, δηλαδή βλέπει φως στο τούνελ της κρίσης χάρις στην υποστηρικτική πολιτική των μνημονίων. Άλλωστε μέσα στο σύνολο των 13.050 κερδοφόρων επιχειρήσεων της ελληνικής οικονομίας οι 500 μεγαλύτερες επιχειρήσεις αποσπούν τα τρία-τέταρτα των κερδών, δηλαδή εμφανίζουν κερδοφορία για το 2013 της τάξης των 7,6 δισεκατ. ευρώ επί συνόλου 11 δισεκατ. ευρώ, πράγμα που δείχνει και την συσσώρευση και συγκεντροποίηση του ελληνικού κεφαλαίου [Πίνακας 3].

Βρισκόμαστε άρα απέναντι σε μια ανάταξη της καπιταλιστικής κερδοφορίας που επιτεύχθηκε αποκλειστικά εξ αιτίας του μετασχηματισμού της μισθωτής εργασίας σε «φθηνή, πειθήνια, ευέλικτη», και άρα στην αναγκαιότητα αντιστροφής των όρων άσκησης της οικονομικής πολιτικής.

Πίνακας 3

ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΒΑΣΙΚΩΝ ΜΕΓΕΘΩΝ ΤΩΝ 500 ΠΛΕΟΝ ΚΕΡΔΟΦΟΡΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ  

(Μεγέθη σε εκατομμύρια ευρώ)

Μεγέθη εταιριών       2010           2011           2012           2013

Κύκλος εργασιών     86.514         92.611       86.216         82.358

Κέρδη EBITDA         9.324         9.948           6.002         13.253

Κέρδη προ φόρων   2.299         1.930           -772           7.615

Ίδια κεφάλαια           46.275        47.817         42.858         63.333    

Πηγή : Ετήσιες εκθέσεις ICAP για τις 500 πλέον κερδοφόρες επιχειρήσεις της ελληνικής οικονομίας 2011, 12, 13 και 14.

Κατά συνέπεια, αν η κοινωνική εξαθλίωση, οι περικοπές, η λιτότητα έχουν επιβληθεί από τις μνημονιακές κυβερνήσεις για να υπηρετήσουν την ανάκαμψη της καπιταλιστικής κερδοφορίας σε βάρος των συμφερόντων των λαϊκών τάξεων, η ριζοσπαστική οικονομική πολιτική δεν μπορεί παρά να αντιστρέφει αυτούς τους όρους : Η αντιμετώπιση της υψηλής ανεργίας , της αποψίλωσης των μισθών, της μείωσης των συντάξεων, του περιορισμού των κοινωνικών δαπανών, κλπ, δεν μπορεί να προκύψει παρά με οικονομικούς πόρους που προέρχονται από την αναδιανομή εισοδήματος σε βάρος του κερδοφόρου επιχειρηματικού κεφαλαίου και προς όφελος της εργαζόμενης κοινωνίας.

πηγη: iskra.gr