Θανάσης Κανιάρης

Κατά την υποκειμενική μου άποψη, ο κόσμος ολόκληρος - και όχι μόνο η μικρή, λιλιπούτεια Ελλάδα - ζει σήμερα ένα σύγχρονο μεσαίωνα. Δεν είναι τόσο, ότι ο καπιταλισμός - μετά τις δραματικές αλλαγές στις πρώην σοσιαλιστικές χώρες - κυριαρχεί απ' άκρου σε άκρο του πλανήτη. Ότι η "οικονομία της αγοράς" έχει γίνει σήμερα αποδεκτή για όλους, ως ο μηχανισμός ρύθμισης των οικονομικών σχέσεων, όσο ότι έχουν εκμηδενιστεί και εξουδετερωθεί τα πολιτικά κινήματα που στον ένα η στον άλλο βαθμό εξέφραζαν την αντίθεση τους στην καπιταλιστική μορφή οργάνωσης της κοινωνίας και οικονομίας.
Τρεις κατά τη γνώμη ήταν οι λόγοι της ανάσχεσης της ιμπεριαλιστικής επιθετικότητας τον αιώνα που πέρασε:

α) η ύπαρξη μίας ισχυρής σοσιαλιστικής κοινότητας στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη, όπου η ΕΣΣΔ κατείχε ειδικό βάρος.

β) τα εθνικοαπελευθερωτικά κινήματα σε Ασία και Αφρική, τα οποία άλλαξαν ριζικά τον χάρτη του σύγχρονου κόσμου

γ) η εμφάνιση στο πολιτικό προσκήνιο, ειδικά στη Δ. Ευρώπη, των εργατικών κομμάτων νέου τύπου, στα πρότυπα της οικοδόμησης του μπολσεβικικού κόμματος της Ρωσίας, τις αρχές του οποίου είχε επεξεργαστεί ο ίδιος ο Λένιν.

Κοιτώντας σήμερα προς τα πίσω - και ενώ τα κόμματα νέου τύπου αναπαύονται στο μουσείο της ιστορίας - προσωπικά δεν έχω καμία αμφιβολία, ότι τα κόμματα αυτά ήταν όντος επαναστατικά και αποτελούσαν πηγή κινδύνου για την καπιταλιστική εξουσία. Αυτός είναι άλλωστε ο λόγος που τα υπονόμευσαν ρίχνοντας στη Δ. Ευρώπη με το σχέδιο Μάρσαλ δισεκατομμύρια δολάρια ( βλέπε άρθρο Μαρίνας Πετράκη στην Καθημερινή με τίτλο "ο πολιτιστικός ψυχρός πόλεμος". Όσο και αν ψάξει κανείς στην ελληνική αρθρογραφία αντίστοιχα άρθρα δεν θα βρει και είναι περίεργο πως φιλοξένησε ένα τέτοιο άρθρο μια κατεξοχήν συντηρητική εφημερίδα.
Σήμερα, οι τρεις αυτοί παράγοντες, οι τρεις μοχλοί που οδηγούσαν ανοδικά τις ανθρώπινες κοινωνίες έχουν εξαλειφθεί, δεν υπάρχουν.

Στο γιατί, κατ' άλλους κατέρρευσαν ή κατ' άλλους υπονομεύθηκαν οι σοσιαλιστικές κοινωνίες της Ανατολικής και Κεντρικής Ευρώπης, έχουν ειπωθεί πολλά και δεν έχει νόημα να επανέλθουμε. Αυτό που κρατάμε είναι ότι οι κοινωνίες αυτές, είναι πλέον καπιταλιστικές, και εφαρμόζουν μάλιστα ένα άγριο τρόπο πρωταρχικής κεφαλαιοκρατικής συσσώρευσης, κάτι που καταδεικνύουν και οι μεγάλες οικονομικές και κοινωνικές ανισότητες που επικρατούν σ' αυτές.

Όσο για τα εθνικοαπελευθερωτικά κινήματα, γνωρίζαμε από τη θεωρία τουλάχιστον ότι δεν οδηγούν απ' ευθείας στο σοσιαλισμό. Μα όπου αυτό έγινε (Λ.Δ του Κογκό, Αιθιοπία, Αγκόλα, Νότια Υεμένη, Νικαράγουα, Αφγανιστάν), παντού η Δύση χρηματοδοτούσε αντιπολιτευόμενες τρομοκρατικές οργανώσεις, που δεν τους επέτρεπαν να σηκώσουν κεφάλι και να αναπτυχθούν οικονομικά και κοινωνικά. Εκεί όπου η επανάσταση επικράτησε, ήταν στο Βιετνάμ και στην Κούβα. Το μεν Βιετνάμ σήμερα έχει ιδιωτικοποιήσει περισσότερο από 100 τομείς της οικονομίας του, ενώ η Κούβα, κάτω από την αφόρητη πίεση του διεθνούς αποκλεισμού, κυριολεκτικά μόνη, έχει αρχίσει με δειλούς ρυθμούς, να ιδιωτικοποιεί τομείς της οικονομικής της δραστηριότητας, π.χ. τουρισμός). Ποιος μπορει να την κατηγορήσει για τις επιλογές αυτές.

Όπως ήδη επισημάναμε, σήμερα ζούμε στον αστερισμό της εκμηδένισης των επαναστατικών κομμάτων νέου τύπου. Και το χειρότερο όλων, τα κόμματα αυτά, όσα υπάρχουν έχουν χειραγωγηθεί από την ιμπεριαλιστική ιδεολογία. Δύο παραδείγματα. Όλες οι αριστερές οργανώσεις φωνάζουν σήμερα "αλληλεγγύη στους πρόσφυγες", καταγγέλλουν τον ρατσισμό, την ξενοφοβία, και τις πολιτικές κατά των μειονοτήτων. Τα αντιρατσιστικά φεστιβάλ πάνε και έρχονται και όλοι είναι ικανοποιημένοι με τον εαυτό τους. Και γεννάται το ερώτημα. Κανείς δεν έχει διερωτηθεί, ότι τον ρατσισμό, την ξενοφοβία και την ανάγκη προστασίας των μειονοτήτων, τα καταγγέλλει μετ' επιτάσεως και ο διεθνής ιμπεριαλισμός; Κανείς δεν έχει προβληματιστεί για την ταύτιση αυτή;

Αυτό τι σημαίνει, ότι ο αριστερός, ο κάθε δημοκράτης πολίτης, δεν θα πρέπει να καταδικάζει τον ρατσισμό, την ξενοφοβία και τους διωγμούς κατά των μειονοτήτων; Σε καμία περίπτωση. Μόνο που η καταδίκη αυτή, δεν είναι παρά το πρώτο βήμα. Το ποιο ουσιαστικό είναι να καταδείξει τις αιτίες που γεννούν το ρατσισμό, την ξενοφοβία, και τα πογκρόμ κατά των μειονοτήτων και το ακόμα πιο ουσιαστικό, η δημιουργία μετώπου που θα αντιμετωπίζει τις αιτίες του προβλήματος. Και ερχόμαστε στο επίδικο. Χωρίς κίνημα καταγγελίας και καταδίκης του ιμπεριαλισμού, χωρίς αντιιμπεριαλιστικό αγώνα για να σπάσουν οι αλυσίδες με τις οποίες τρεις - τέσσερις ιμπεριαλιστικές χώρες έχουν αλυσοδέσει τον πλανήτη και τον λεηλατούν, στην καλύτερη περίπτωση όσοι καταγγέλλουν το ρατσισμό και την ξενοφοβία, υποβιβάζουν τους εαυτούς τους, ως την χριστιανική αγαθοεργία και στη χειρότερη χειραγωγούνται από την ιμπεριαλιστική ιδεολογία.

Το άλλο παράδειγμα ταύτισης με τον ιμπεριαλισμό, αφορά την αναγνώριση της διαφορετικότητας... Όλοι πολιτικοί αστέρες, ηθοποιοί του Χόλυγουντ, διάσημες τηλεπερσώνες, όσοι τέλος πάντων, σέβονται τον εαυτό τους και τις αξίες της - καπιταλιστικής - κοινωνίας, θεωρούν χρέος τους να συμμετάσχουν σε pride parade.

Ερώτημα. Ποιος και με τι κριτήρια έχει κατατάξει την αναγνώριση των ομοφυλοφίλων και της "διαφορετικότητας" στο υπ’ αριθμό ένα κοινωνικό πρόβλημα του πλανήτη; Το γεγονός, ότι το "κίνημα" αυτό καθοδηγείται από τις ελίτ του πλανήτη, από ανθρώπους που ευθύνονται για τους ιμπεριαλιστικούς πολέμους και τις δολοφονίες εκατοντάδων χιλιάδων ανθρώπων, τη διάλυση ολόκληρων κρατών, και την καταδίκη εκατομμυρίων παιδιών στην πείνα και τη δίψα, κανένα δεν προβληματίζει; Η αναγνώριση της ομοφυλοφιλίας και της διαφορετικότητας εν τέλει είναι υπερταξικό πρόβλημα και δεν υπάρχει διαφορετική προσέγγιση από την πλευρά της κυρίαρχης αστικής τάξης και διαφορετική από την πλευρά της εργατικής τάξης; Όσο και αν κάποιοι χαρακτηρίσουν τον αρθρογράφο γραφικό, πιστεύει ότι τη σφραγίδα πάνω σε αυτό το κοινωνικό πρόβλημα την έχει βάλει η ιμπεριαλιστική ιδεολογία.

Επειδή ίσως έχουμε ξεφύγει από την ουσία του άρθρου, καταλήγουμε.

Ζούμε σήμερα στην τρομακτική εποχή, όπου οι πολιτικές - προσοχή όχι οι λαϊκές - αντιστάσεις έχουν αμβλυνθεί. Λες και μια πανίσχυρη μηχανή υποτάσσει την πολιτική θέληση των κομμάτων, παραποιεί τις αρχές τους και τις αξίες τους και τα οδηγεί στην υποταγή και την ενσωμάτωση. Κυριολεκτικά ζούμε στην εποχή της μονοσήμαντης σκέψης και της μοναδικής αλήθειας - ο καπιταλισμός είναι κυρίαρχος και αιώνιος - που κανένας πολιτικός φορέας δεν είναι σε θέση να αμφισβητήσει, γιατί έχει μετατραπεί σε υποχείριο της ιμπεριαλιστικής ιδεολογίας.

Αυτές είναι οι υποκειμενικές μου απόψεις.
Αν και σε όσους καταφέραν να διαβάσουν το άρθρο μάλλον τους μαύρισα την καρδιά, τους εύχομαι καλό υπόλοιπο καλοκαιριού.