Σήμερα: 19/05/2026
Π.Ε.Ν.Ε.Ν.

Π.Ε.Ν.Ε.Ν.

_νίκη_της_Αριστεράς_στην_ΟΕΝΓΕ.jpg

Μεγάλη νίκη πέτυχαν οι αριστερές δυνάμεις στο 10ο Συνέδριο της Ομοσπονδίας Ενώσεων Νοσοκομειακών Γιατρών Ελλάδας (ΟΕΝΓΕ), κερδίζοντας απόλυτη πλειοψηφία, με 15 από τις 27 έδρες στο νέο Γενικό Συμβούλιο. 

Συγκεκριμένα, η ΔΗΠΑΚ, που εντάσσεται στο ΠΑΜΕ, πήρε 70 ψήφους και κέρδισε 9 έδρες, και το Ενωτικό Κίνημα για την Ανατροπή – Συνεργαζόμενοι, που στηρίχτηκε από τις δυνάμεις του ΜΕΤΑ, τις Συσπειρώσεις και ανένταχτους συνδικαλιστές, πήρε 50 ψήφους και 6 έδρες.

Μεγάλος χαμένος είναι η παράταξη ΜΕΤΩΠΟ, που στηρίχτηκε από τις δυνάμεις του ΣΥΡΙΖΑ και πήρε 30 ψήφους, χάνοντας τις 3 από τις 7 έδρες που είχε κερδίσει στο προηγούμενο συνέδριο του 2016. Ο καταποντισμός της κυβερνητικής παράταξης συνιστά και αποδοκιμασία της μνημονιακής πολιτικής διάλυσης της δημόσιας υγείας από τους Πολάκηδες

Τρίτη δύναμη (μετά τη ΔΗΠΑΚ και το Ενωτικό Κίνημα) αναδείχθηκε η προσκείμενη στη Ν.Δ., ΔΗΚΝΙ, με 38 ψήφους και 5 έδρες, ενώ 20 ψήφους και 3 έδρες πήρε η Συμπαράταξη Νοσοκομειακών Γιατρών, και 3 ψήφους η ΑΙΚ.

πηγη: iskra.gr

Novartis2.jpg

Η υπόθεση Novartis έχει επανέλθει στην επικαιρότητα μετά τη διαβίβαση της σχετικής δικογραφίας στη Βουλή. Ο «Ημεροδρόμος» αναδημοσιεύει το άρθρο του Νίκου Μπογιόπουλου, με τίτλο «NOVARTIS: Το “δέντρο”, το “δάσος” κι ο βούρκος» (10/2/2018).

***

    Η Novartis το 2015 τιμήθηκε με την «Διάκριση Επιχειρηματικής Αριστείας» («Diamonds of the Greek Economy 2015») ως η κορυφαία φαρμακευτική εταιρεία στην Ελλάδα.

    Πάμε τώρα να δούμε για ποιο πράγμα (δεν) μιλάμε αφού μερικά πράγματα είναι πιο προστατευμένα και από τους καλύτερα «προστατευόμενους» (;) μάρτυρες.

Μνημόνιο επί…7!

    Μια όχι τόσο φωταγωγημένη πλευρά της δικογραφίας είναι αυτή όπου αναφέρεται ότι:

  • Η τιμολόγηση των φαρμάκων στην Ελλάδα – εξαιτίας του γεγονότος ότι η χώρα μας επηρεάζει την διαμόρφωση των τιμών σε 30 περίπου χώρες – επηρέασε άμεσα τις φαρμακευτικές αγορές διαμορφώνοντας έναν τζίρο ύψους 150 δισ. δολαρίων παγκοσμίως.
  • Την περίοδο 2000-2010 η φαρμακευτική δαπάνη στην Ελλάδα από 1,4% του ΑΕΠ εκτινάχτηκε στο 2,1% του ΑΕΠ, διπλάσια από τον μέσο όρο δαπάνης στην ΕΕ που ήταν 1% (σσ: στην πραγματικότητα τα πράγματα είναι χειρότερα αφού η δημόσια δαπάνη από 0,9% το 2000 απογειώθηκε στο 2,2% το 2009 και παρέμεινε στο 1,5% μέχρι και το 2012 – ετήσια έκθεση φαρμάκου 2012/ΙΟΒΕ).
  • Την περίοδο 2000-2015 δαπανήθηκαν σωρευτικά στην Ελλάδα 68 δισ. ευρώ για φάρμακα με τα 47 δισ. ευρώ να αποτελούν δημόσια δαπάνη.
  • Αν την περίοδο αυτή η Ελλάδα δαπανούσε ως ποσοστό του ΑΕΠ της για φάρμακα όσα δαπανούνταν κατά μέσο όρο στις υπόλοιπες χώρες της ΕΕ τότε, σύμφωνα με την δικογραφία, θα είχαν ξοδευτεί – σε τιμές του 2017 και σύμφωνα με τους συντελεστές ανατοκισμού – περί τα 33 δισ. ευρώ (!) λιγότερα από όσα ξοδεύτηκαν.

    Παρατήρηση 1η: Τα 33 δις αντιστοιχούν στα δημοσιονομικά μέτρα του πρώτου μνημονίου… επί 7!

    Παρατήρηση 2η: Τα παραπάνω ορισμένοι  – όπως ο υπογράφων – τα θεωρούν σκανδαλωδώς συνεπή με το σύστημα που λέγεται «καπιταλισμός» και το οποίο διαχειρίζονται πολιτικά και οι χτεσινοί αλλά και οι σημερινοί κυβερνώντες.

    Επειδή, δε, κάποιοι θα πουν «μην κρίνεις από εδώ, υπάρχει και καλός καπιταλισμός», θυμίζουμε ότι η Novartis βραβεύτηκε στη χώρας μας όταν ήταν ήδη γνωστό από το 2005 ότι έχει εμπλακεί σε μια σειρά από αντίστοιχες υποθέσεις με μεγαλύτερη αυτή στις ΗΠΑ…   

«Όμορφος κόσμος, ηθικός…»

    Η Novartis για υποθέσεις ανάλογες και αντίστοιχες με αυτές που εμπλέκεται στην Ελλάδα, ελέγχεται στα 4 σημεία του ορίζοντα. Από ΗΠΑ και Ιαπωνία μέχρι Νότια Κορέα, Τουρκία, Κίνα και Ιταλία.

    Πώς έρχονται τέτοιες  υποθέσεις συνήθως στην επιφάνεια; Προφανώς όχι λόγω του ασίγαστου πάθους του συστήματος για «κάθαρση» και «διαφάνεια», αλλά λόγω αντικρουόμενων επιχειρηματικών συμφερόντων. Όπως η «Ζήμενς», η BMV, η Mercedes κοκ έτσι και η ελβετική – και ισχυρών γερμανικών συμφερόντων – Novartis έχει βγει στη «σέντρα» από τους ανταγωνιστές της. 

    Και πως συνήθως κλείνουν τέτοιες υποθέσεις στον υπέροχο κόσμο του καπιταλισμού; Αφού οι πολυεθνικές κάνουν όλες τις «νόμιμες, παράνομες, ηθικές και ανήθικες» λαμογιές που τους αποφέρουν αστρονομικά κέρδη, κατόπιν προχωρούν σε έναν διακανονισμό, πληρώνουν ένα πρόστιμο  (που στην καλύτερη περίπτωση κινείται στο 10%  των όσων έχουν κερδίσει μέσω της λαμογιάς) και «καθαρίζουν».

    Αυτό συνέβη παντού με την Novartis. Στις ΗΠΑ, ειδικότερα, για την λαμογιά των δεκάδων δισεκατομμυρίων της προηγούμενης δεκαετίας, η Novartis πλήρωσε 422 εκατομμύρια και «ξεπλύθηκε». Για την τρέχουσα υπόθεσή της, πάλι στις ΗΠΑ, που κατηγορείται για λαμογιά ύψους 3,5 δισεκατομμυρίων, ο διακανονισμός υπολογίζεται στα 390 εκατομμύρια…

Υπάρχει σκάνδαλο;

    Υπάρχει σκάνδαλο Novartis στην Ελλάδα; Στην Ελλάδα όπου μετά από τόσες «καθάρσεις» οι λέξεις καθημερινής χρήσης και οι έννοιες οι πιο αειθαλείς και οικείες είναι «λάδωμα», μίζα, ρουσφέτι. διαφθορά, διαπλοκή, ο «γνωστός», αδιαφάνεια, συναλλαγή, κομπίνα, διασπάθιση του δημόσιου χρήματος, ξεπούλημα, υπάρχει σκάνδαλο Novartis;… 

    Μετά από τόση «κάθαρση» διαρκείας, μετά από μια «κάθαρση» που δεν τελειώνει ποτέ

(μετρήστε: «κάθαρση» για τις υποκλοπές επί Τόμπρα, «κάθαρση» επί Κοσκωτά, «κάθαρση» για την ΑΓΕΤ,  «κάθαρση» για το ξεπούλημα του ΟΤΕ,  «κάθαρση» για τις φούσκες του χρηματιστηρίου, «κάθαρση» για τα παραεκκλησιαστικά και τα παραδικαστικά, «κάθαρση» για τα δυπύθμενα, «κάθαρση» και για τα μονοπύθμενα των εφοπλιστών, «κάθαρση» για τα δομημένα, «κάθαρση» και για τα… αδόμητα ομόλογα, «κάθαρση» για τη «Ζήμενς», «κάθαρση» για τα υποβρύχια που γέρνουν, «κάθαρση» για τις επόμενες υποκλοπές του τριγώνου περί την αμερικάνικη πρεσβεία, «κάθαρση» για τα «φρουτάκια», «κάθαρση» για τους χαμένους φακέλους της «Φαράν», «κάθαρση» και για το έγκλημα του «Σαμίνα», «κάθαρση» και για το έγκλημα του «Sea Diamond», «κάθαρση» για τους βιντεοκομιστές, «κάθαρση» για τα εξοπλιστικά και για τους «εθνικούς εργολάβους», «κάθαρση» και για τους «νταβατζήδες», «κάθαρση» με τις λίστες Λαγκάρντ, «κάθαρση» της διαπλοκής μεταξύ πολιτικο-τραπεζικού κατεστημένου, «κάθαρση» με τις τηλεοπτικές άδειες κοκ),

    υπάρχει πιθανότητα σκανδάλου Novartis στην Ελλάδα;

    Με τόσα πολλά σφουγγαρόπανα του συστήματος της πολιτικής και της μιντιακής καθαριότητας να έχουν αφιερωθεί τόσο ολόψυχα και τόσο μακροχρόνια στην καταπολέμηση των «λεκέδων» σε αυτόν τον τόπο, λέτε να υπάρχει πιθανότητα σκανδάλου Novartis στην Ελλάδα;

    Και εν πάση περιπτώσει, σε μια χώρα που ο Εμμ. Ροΐδης έλεγε ότι «ο περί ου ο λόγος Υπουργός γνωρίζει δώδεκα τρόπους να προσπορίζεται χρήματα από το Δημόσιο εκ των ο οποίων ο τιμιότερος είναι η κλοπή», πόσο ισχυρή είναι η πιθανότητα να υπάρχει σκάνδαλο Novartis;

    Τι να σας πούμε κι εμείς…

Βούρκος (νόμιμος και ηθικός)…

    Αν (λέμε: «αν»…) υπάρχει σκάνδαλο Novartis στην Ελλάδα συμμετέχουν σε αυτό πολιτικά πρόσωπα; Και ποια είναι αυτά; Απάντηση: Δεν ξέρουμε. Δεν γνωρίζουμε. Ως εκ τούτου, και χωρίς καμία αυταπάτη περί «κάθαρσης» (τα είπαμε προηγουμένως), χωρίς καμία αυταπάτη – δεδομένης της μεγάλης πια εμπειρίας – για το πώς τελικά αξιοποιούνται και καταλήγουν τέτοιες υποθέσεις στο πλαίσιο των δικομματικών αντιμαχιών, έχουμε κάθε λόγο να απαιτούμε την πλήρη και χωρίς σκοπιμότητες διερεύνηση.    

    Τι ξέρουμε, όμως: Ξέρουμε ότι αυτοί που δικαίως ή αδίκως κατηγορούνται κι αυτοί που δικαίως ή αδίκως τους κατηγορούν, πολιτικοί υπηρέτες του ίδιου συστημικού ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΤΙΚΟΥ βούρκου είναι. Και είτε δικαίως είτε αδίκως λασπώνονται μεταξύ τους, ο βούρκος τον οποίο υπηρετούν βούρκος είναι. Και δεν χρειάζεται να παρανομήσει ο βούρκος τους για να είναι βούρκος. Η ίδια η νομιμότητά του είναι η μεγαλύτερη απόδειξη της βρωμιάς του. Δυο παραδείγματα:

    α) Η Novartis είναι η εταιρεία που προέκυψε από την συγχώνευση των εταιρειών  Ciba-Geigy και Sandoz. Η Sandoz είναι η δημιουργός του ψυχοναρκωτικού LSD. Είναι η ίδια που εμπλέκεται στην μόλυνση του Ρήνου με τοξικά απόβλητα το 1986. Η δε Geigy είναι η παραγωγός του τοξικότατου ζιζανιοκτόνου DDT, αντιπρόεδρος και διευθυντής ερευνών της ήταν  ο κύριος Πολ Χέρμαν Μιλερ, ο δημιουργός του DDT. H καλή αυτή εταιρεία είναι που πλήρωσε το 1992 στο δήμο New Jersey περί τα 62 εκ. δολάρια πρόστιμο για μόλυνση της πόλης με απόβλητα. Η καλή αυτή εταιρεία – που ελέγχει άλλες εταιρείες του τομέα των παιδικών τροφών – καταγράφεται από τον μελετητή Νταν Φάγκιν ως ρυπαίνουσα τον πλανήτη με τοξικά από το… 1864. Η Νεστλέ, τώρα, που συνδέεται επιχειρηματικά με την Novartis είναι, επίσης, ο κυριότερος μέτοχος της εταιρείας προϊόντων κοσμητικής “L’ Oreal”. Η L’Oréal, με τη σειρά της, κατέχει το 10,41% της φαρμακευτικής Sanofi-Aventis που προέρχεται από την ένωση της γαλλικής Sanofi και της γερμανικής Pharma ή παλιότερα Hoechst AG που ελέγχθηκε στην δίκη της Νυρεμβέργης για πειράματα στα ΝΑΖΙΣΤΙΚΑ στρατόπεδα συγκέντρωσης. Επίσης η “L’ Oreal” κατέχει μέρος των εταιρειών Lancôme, Cacharel, Garnier Paris και Vichy. Τι ωραίο, λοιπόν, να ασχολείσαι με τον καλλωπισμό της γυναίκας και την ίδια ώρα η διασυνδεδεμένη μαζί σου στον πολυπλόκαμο καπιταλιστικό κόσμο εταιρεία Novartis να καταδικάζεται από το δικαστήριο του Μανχάταν το 2010 σε αποζημιώσεις ύψους 250 εκ. δολαρίων λόγω σεξιστικής αντιμετώπισης και φυλετικών διακρίσεων κατά των γυναικών εργαζομένων της!

    β) Η  Νovartis είναι η εταιρεία που καταγγέλλεται ότι χωρίς να έχει βάλει ούτε ένα φράγκο στην 20ετή έρευνα για την δημιουργία φαρμάκου για την αντιμετώπιση της λευχαιμίας, μια έρευνα που χρηματοδοτήθηκε με κρατικό χρήμα και με εισφορές αλληλεγγύης, αγόρασε στο πλαίσιο της «ελεύθερης οικονομίας» τα δικαιώματα εμπορικής χρήσης του φαρμάκου – που στην πιο ακριβή του εκδοχή και κατά την διάρκεια του πειραματικού του σταδίου κόστιζε 20.000 δολάρια – και το πουλάει… 475.000 δολάρια! Δηλαδή 24 φορές επάνω! Μάλιστα τα στελέχη της απαντούν ότι καλά κάνουν και ζητούν 475.000 δολάρια για τη σωτηρία ενός ανθρώπου μέσω ενός φαρμάκου που δεν ξόδεψαν φράγκο για να παραχθεί, και ότι η τιμή που έχουν επιβάλλει είναι… φτηνή, γιατί υπάρχουν κι άλλες θεραπείες που είναι ακριβότερες! (το άρθρο της Σοφίας Χουδαλάκη είναι αποκαλυπτικό: https://www.imerodromos.gr/novartis-poulaei-therapia-gia-ti-lefchemia-475-000-dolaria-ta-echis-tis-sofias-choudalaki/)       

Η πανδημία των φαρμακοβιομηχανιών (1)

    Πάμε τώρα να δούμε τον βούρκο για τον οποίο  μιλάμε σε μεγαλύτερο πλάτος (και βάθος). Τον είχαμε περιγράψει ήδη από το 2005 στον «Ριζοσπάστη» σε σειρά δημοσιευμάτων (18-19-20/10/2005). Επανερχόμαστε:  

    Το 2005 – με μια μικρή… καθυστέρηση, είναι αλήθεια – οι «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς», με αφορμή την γρίπη των πτηνών,  αποκάλυψαν αυτό που όλοι γνώριζαν: Στον πλανήτη του παγκοσμιοποιημένου καπιταλισμού, στους καιρούς της «νέας τάξης» που οι πολυεθνικές δε φείδονται δαπανών όταν πρόκειται να μετατρέψουν σε πειραματόζωα εκατομμύρια ανθρώπους, δεν υπήρχε επαρκής αριθμός φαρμάκων για την αντιμετώπιση μιας ενδεχόμενης πανδημίας γρίπης. Γιατί άραγε;…

    Η απάντηση είναι τόσο παλιά, όσο και ο καπιταλισμός: Το κέρδος. Οι εταιρίες που παρήγαγαν τα φάρμακα που χρησιμοποιούνταν για τη γρίπη των πουλερικών, κατηγορούνταν ότι ασκούσαν το «δικαίωμα» που τους παρέχει ένα πολιτικό και οικονομικό σύστημα που έχει για προμετωπίδα του το «ο θάνατός σου – η ζωή μου»: Ότι Απέτρεπαν (σ.σ.: στην ουσία απαγόρευαν) την παραγωγή εκείνων των ποσοτήτων φαρμάκων που ήταν απαραίτητα, ώστε να κρατούν ψηλά την τιμή και να κερδοσκοπούν με τον πανικό, αλλά και με τη γρίπη, εφόσον αυτή εκδηλωνόταν

    Η ιστορία του εγκλήματος (περί εγκλήματος πρόκειται) είναι μακρά. Και έχει μια σειρά από πολύ ενδιαφέροντα επεισόδια. Με πρωταγωνίστριες, βέβαια, τις φαρμακοβιομηχανίες.

    Αρχές της δεκαετίας του ’90, η Ινδία και η Βραζιλία αποφάσισαν να σπάσουν την πατέντα των φαρμάκων που κατείχαν οι φαρμακοβιομηχανίες και προχώρησαν στην παραγωγή αντιγράφων – και εξίσου θεραπευτικών – φαρμάκων για την αντιμετώπιση του έιτζ. Η διαφορά με τα λεγόμενα πρωτότυπα είναι ότι τα αντίγραφα ήταν κατά πολύ φθηνότερα. Το αποτέλεσμα ήταν εντυπωσιακό: το ποσό των 10.000 – 15.000 δολαρίων που απαιτούνταν για την ετήσια θεραπεία ενός ασθενή έιτζ, να πέσει κατά 95%!

    Οι φαρμακοβιομηχανίες «φρικίασαν». Τότε, ακριβώς, άρχισε το σύστημα να… δουλεύει: Το 1994 οι φαρμακοβιομηχανίες επέβαλαν στο πλαίσιο του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου (ΠΟΕ) τη συμφωνία TRIPS. Τι προέβλεπε η συμφωνία; Οτι για μια τουλάχιστον 20ετία και σε κάθε περίπτωση μέχρι το 2005, η εταιρία που θα ανακάλυπτε κάποιο φάρμακο θα είχε την απόλυτη «πνευματική» ιδιοκτησία του. Λόγω, όμως, της «φιλανθρωπίας» τους, οι φαρμακοβιομηχανίες υποσχέθηκαν ότι θα έκαναν δεκτό το αίτημα να σπάει η πατέντα τους, εφόσον ετίθετο ζήτημα δημόσιας υγείας. Υπό μία προϋπόθεση: Εκείνος που θα αναλάμβανε την παραγωγή των αντιγράφων φαρμάκων θα ήταν η εγχώρια φαρμακοβιομηχανία κάθε χώρας. Αναγκαία «λεπτομέρεια»: Οι περισσότερες φτωχές χώρες δε διαθέτουν εγχώρια φαρμακοβιομηχανία…

    Το αποτέλεσμα: Το έιτζ στην Αφρική θέρισε, ο μέσος όρος ζωής έπεσε στα 47 από τα 62 χρόνια που ήταν πριν δυο δεκαετίες. Οσο για τις «φιλάνθρωπες» φαρμακοβιομηχανίες, έφτασαν ως εκεί: Εκαναν μήνυση (!) στην κυβέρνηση της Νότιας Αφρικής όταν το 1997 προχώρησε στην παραγωγή αντιγράφων φαρμάκων για να σωθεί ο πληθυσμός της από το έιτζ. Αφού έσυραν στα δικαστήρια τη Νότια Αφρική, οι φαρμακοβιομηχανίες το 2001 απέσυραν τη μήνυση.

    Τι συνέβη; Μήπως… επλήγησαν ξαφνικά από «ουμανισμό»; Όχι. Οι φαρμακοβιομηχανίες είναι άτρωτες από τέτοιες «ασθένειες». Απλώς είχαν καταφέρει προηγουμένως να εξασφαλίσουν τα κέρδη τους. Πώς; Στη συνδιάσκεψη του ΠΟΕ στο Κατάρ, αρχικά αναγνωρίστηκε ότι οι φτωχές χώρες πρέπει να βοηθιούνται όταν τίθενται ζητήματα δημόσιας υγείας και τέθηκε ως όριο το 2002 για να έχει βρεθεί κάποια λύση όσον αφορά τα «πνευματικά δικαιώματα» των φαρμακοβιομηχανιών. Αλλά έκτοτε ανέλαβαν οι υπάλληλοι των πολυεθνικών των φαρμάκων, δηλαδή οι κυβερνήσεις:

    Οι φαρμακοβιομηχανίες, έχοντας στο πλευρό τους τις ΗΠΑ και την ΕΕ (τι σύμπτωση!) οδήγησαν σε κωλυσιεργία και αδιέξοδο τις διαπραγματεύσεις για την εφαρμογή των αποφάσεων του Κατάρ. Στο μεσοδιάστημα, 2,2 εκατομμύρια Αφρικανοί πέθαναν από έιτζ, φυματίωση και ελονοσία. Όπως είχε υπολογιστεί συνολικά μέχρι το 2010 θα ξεπερνούσαν τα 18 εκατομμύρια τα παιδιά που θα έμεναν ορφανά καθώς θα είχαν χάσει τουλάχιστον τον ένα γονέα τους από έιτζ…

    Λίγο αργότερα ήρθε μια νέα συμφωνία. Υπογράφτηκε το 2003 στο Μεξικό και προέβλεπε κι αυτή – στα λόγια – τη δυνατότητα πρόσβασης των φτωχών στα αντίγραφα φάρμακα. Στην πραγματικότητα ήταν μια επανάληψη του ίδιου έργου:

    Εξασφαλίστηκαν εκ νέου τα συμφέροντα των φαρμακοβιομηχανιών καθώς η συμφωνία επέβαλε τέτοιους οικονομικούς και νομικούς όρους, που οι φτωχές χώρες αδυνατούσανν να τους εκπληρώσουν απέναντι στις πολυεθνικές.   

    Οι τελευταίες κατάφεραν και πάλι η διεθνής τιμή των αντιγράφων φαρμάκων, ακόμα κι όταν παρασκευάζονται, να καθορίζεται από την τιμή της αρχικής πατέντας, συνεπώς να είναι και αυτά απαγορευτικά για τους τοπικούς πληθυσμούς…

Η πανδημία των φαρμακοβιομηχανιών (2)

    Οι φαρμακοβιομηχανίες λειτουργούν όπως οι 7 αδελφές του πετρελαίου. Πρόκειται για ένα κλαμπ πολυεθνικών που κερδοσκοπούν με την ασθένεια και την υγεία ολόκληρου του πλανήτη. Δεν είναι μόνο ότι απαγορεύουν την ευρεία παραγωγή και χρήση των φαρμάκων που είναι απαραίτητα για τη δημόσια υγεία, επικαλούμενες την «πνευματική ιδιοκτησία» τους πάνω στην «πατέντα» των σκευασμάτων. Δεν περιορίζονται να κερδοσκοπούν «νόμιμα», βασιζόμενες στους κανόνες της ελεύθερης αγοράς. Οταν το επιτάσσει η αύξηση της κερδοφορίας τους λειτουργούν ακόμα και με όρους υποκόσμου, ακόμα και με όρους «μαφίας».

    Πράγμα που όποιος έχει δει την ταινία «Ο επίμονος Κηπουρός» αντιλαμβάνεται ότι δεν έχει διαφύγει ούτε του Χόλυγουντ. Μια ταινία βασισμένη σε πραγματικά περιστατικά για το πώς «εξαφανίζονταν» μάρτυρες της μετατροπής ανθρώπων σε πειραματόζωα στην Αφρική από φαρμακευτική εταιρεία.   

    Η ίδια η ζωή, όμως, είναι ακόμα πιο παραστατική από την όποια κινηματογραφική απεικόνισή της. Ετσι το 2002 ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας εκτιμούσε ότι περίπου το 10% των φαρμάκων που παρασκευάζουν και προωθούν στην αγορά οι φαρμακοβιομηχανίες είναι πλαστά. Η Ιατρική Επιθεώρηση της Βρετανίας έχει μιλήσει για «δολοφονικά» κυκλώματα ενώ επιστήμονες του πανεπιστημίου της Οξφόρδης έκαναν λόγο για «μαφία», στα εργαστήρια της οποίας παρασκευάζονται ψεύτικα φάρμακα (εμβόλια μηνιγγίτιδας από νερό βρύσης, σιρόπια φτιαγμένα με βιομηχανικά έλαια, χάπια αντισύλληψης από αλεύρι…). Σύμφωνα, δε, με καταγγελία διεθνούς ομάδας επιστημόνων, το 2002, αποκαλύφθηκε πως το ένα τρίτο των φαρμάκων κατά της ελονοσίας που διακινείτο στη νοτιοανατολική Ασία ήταν πλαστά!

    Ένα χρόνο νωρίτερα, το 2001, τέθηκε εμφατικά ένα ακόμα ζήτημα: Η ομηρία της επιστημονικής έρευνας από τις φαρμακοβιομηχανίες. Δημοσίως οι διευθυντές έντεκα μεγάλων ιατρικών επιθεωρήσεων (ανάμεσά τους η Αμερικανική και η Βρετανική) εκδήλωσαν την ανησυχία τους για τον τρόπο με τον οποίο οι φαρμακοβιομηχανίες ελέγχουν την επιστημονική έρευνα καθώς και τον τρόπο με τον οποίο δημοσιεύονται τα πορίσματα των ερευνών: Αυξάνεται επικίνδυνα η ανάμειξη των μεγάλων φαρμακοβιομηχανιών στην ιατρική έρευνα και στις δοκιμές νέων φαρμάκων, τόνιζαν σε κοινό τους άρθρο, σημειώνοντας επιπλέον ότι οι φαρμακοβιομηχανίες σε συνεργασία με τις κυβερνήσεις «προσπαθούν να οδηγήσουν τα πορίσματα της επιστημονικής έρευνας σε κατευθύνσεις που εξυπηρετούν τις τρέχουσες πολιτικές τους», εμποδίζουν την πρόσβαση σε πρωτογενή στοιχεία και απαγορεύουν τη δημοσιοποίηση των πορισμάτων των επιστημονικών ερευνών όταν αυτά δεν εξυπηρετούν τα εμπορικά συμφέροντα των χορηγών – φαρμακοβιομηχανιών…

    Φτάνουμε στις 14 Ιούνη του 2003. Ενώπιον του διεθνούς ποινικού δικαστηρίου της Χάγης κατατίθεται (από το Ιδρυμα Υγείας και τον Dr. Mathias Rath) μια πολύ ενδιαφέρουσα καταγγελία. Πρόκειται για την καταγγελία της γενοκτονίας εναντίον φαρμακευτικών εταιριών, που περιλάμβανε επίσης κατηγορίες ενάντια στον πρόεδρο των ΗΠΑ Τζ. Μπους και τον πρωθυπουργό της Βρετανίας Τ. Μπλερ.

    Σύμφωνα με την καταγγελία, οι φαρμακοβιομηχανίες κατηγορούνταν ότι σκόπιμα αποτρέπουν τις φυσικές εναλλακτικές λύσεις θεραπειών, ότι ο ρόλος τους στο να πάρει ο Μπους και ο Μπλερ την εξουσία ήταν καθοριστικός και απόλυτα «εξαργυρώσιμος», ότι οι πολιτικές υγείας κατευθύνονται παγκοσμίως από τα οικονομικά συμφέροντα των φαρμακοβιομηχανιών και ότι οι τελευταίες πρέπει να ελεγχθούν με την κατηγορία της φαρμακευτικής «κερδοσκοπίας με την ασθένεια».

    Όπως είναι ευνόητο η γνωστή μας Κάρλα Ντελ Πόντε και οι υπόλοιποι επιφανείς του δικαστηρίου της Χάγης, δεν επέδειξαν για το θέμα «επιμέλεια» ανάλογη εκείνης που επέδειξαν σε άλλες περιπτώσεις, όπως, για παράδειγμα, στην περίπτωση Μιλόσεβιτς…

Η πανδημία των φαρμακοβιομηχανιών (3)

    Οι φαρμακοβιομηχανίες είναι ένοχες του εγκλήματος της «κερδοσκοπίας με την ασθένεια». Η γρίπη των πτηνών – περίοδος για την οποία ελέγχεται ο ρόλος της Novartis στην Ελλάδα – είχε φέρει με δραματικό τρόπο στο προσκήνιο τις επισημάνσεις των κομμουνιστών:

    Από τη μία εκατοντάδες έτοιμα (σε επίπεδο ερευνητικού εργαστηρίου) φάρμακα δεν δίνονται από τις πολυεθνικές φαρμακοβιομηχανίες για μαζική βιομηχανική παραγωγή, γιατί δε διασφαλίζουν το απαραίτητο επίπεδο κερδοφορίας για το κεφάλαιο. Ενώ από την άλλη, χιλιάδες χημικές ουσίες εισάγονται κάθε χρόνο στη βιομηχανία προτού ολοκληρωθεί ο κύκλος των εργαστηριακών τους εξετάσεων για την καταλληλότητα χρησιμοποίησής τους από τον άνθρωπο! Το κριτήριο είναι και πάλι η γρήγορη και μέγιστη εξασφάλιση του μονοπωλιακού κέρδους.

    Ο Λένιν το είχε τονίσει ήδη από το 1916: Ο ιμπεριαλισμός, το ανώτατο στάδιο του σάπιου καπιταλισμού, παρέχει στα μονοπώλια «την οικονομική δυνατότητα ώστε να συγκρατούν τεχνητά την τεχνική πρόοδο».

    Τα φάρμακα όπως και η επιστημονική γνώση και έρευνα που οδηγούν στην παραγωγή τους, είναι κοινωνικά αγαθά, που δεν νοείται να αποτελούν ατομική ιδιοκτησία. Αποτελούν είδη πρώτης ανάγκης, πρέπει να είναι περιουσία του λαού, οι νόμοι που τα καθιστούν «εμπόρευμα» και «περιουσιακό στοιχείο» των πολυεθνικών, πρέπει να ανατραπούν. Κάθε χώρα πρέπει να έχει τη δυνατότητα τόσο σε υποδομές, όσο και σε τεχνογνωσία και εξειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό, ώστε να μπορεί να εξασφαλίσει τις εσωτερικές της ανάγκες στην παραγωγή και τη διάθεση ειδών πρώτης ανάγκης όπως είναι τα φάρμακα.

    Υπάρχουν βέβαια και κείνοι που υποστηρίζουν ότι τα παραπάνω είναι κομμουνιστικά… «ανέκδοτα» αφού – όπως λένε – το μοναδικό κίνητρο που υπάρχει για την ανακάλυψη νέων πραγμάτων στον σύγχρονο κόσμο (άρα και φαρμάκων) είναι το κέρδος και μόνο αυτό.

    Οντως το παραπάνω ισχύει, αλλά ισχύει αποκλειστικά και μόνο στον κόσμο της καπιταλιστικής αθλιότητας, που έχει θολώσει τόσο πολύ το νου των απολογητών του συστήματος, ώστε να μην μπορούν να δουν πέρα από τη μύτη τους. Πόσο μάλλον, να δουν μέχρι την Κούβα (που πέφτει λίγο μακρύτερα από τη μύτη τους).

    Εκεί λοιπόν, που παράγονται εμβόλια για τη μηνιγγίτιδα και την πνευμονία, για το έιτζ και τον καρκίνο, εκεί που ο λαός έχει άμεση πρόσβαση στο δημόσιο αγαθό που λέγεται «φάρμακο», στη χώρα που κάτω από τέτοιες συνθήκες απομόνωσης καταφέρνει να εξάγει βιοτεχνολογία, εκεί, στην Κούβα ισχύει («Histologion-gr») αυτό που είπε ο Κάστρο:

«Δεν τους αρέσουν ιδιαίτερα οι πατέντες. Τους αρέσει η ιατρική. Η παραγωγή φαρμάκων της Κούβας έχει ενδιαφέρον στο τι δεν έχει: φάρμακα για μεγάλα λεφτά, θεραπείες της φαλάκρας, της ανικανότητας ή των ρυτίδων. Είναι όλο θεραπείες για τον καρκίνο, φάρμακα για το έιτζ, και εμβόλια για τροπικές ασθένειες».

«Δάσος», «δέντρο», βούρκος

    Το καλούμενο και ως «σκάνδαλο Novartis», λοιπόν, τα περιέχει όλα: Και το «δέντρο» και το «δάσος» και τον βούρκο.

    Το «δέντρο» – όπως έχουμε διαπιστώσει δεκάδες φορές στο παρελθόν – είναι η αξιοποίηση τέτοιων υποθέσεων στο πλαίσιο του πολιτικού παιχνιδιού μεταξύ νυν, πρώην και μελλοντικών «χαλίφηδων» της κυβερνητικής καρέκλας. Εδώ εντάσσεται ο ενδεχόμενος αντιπερισπασμός από άλλα θέματα, ο επιδιωκόμενος αποπροσανατολισμός της κοινής γνώμης και φυσικά η επιδίωξη πολιτικού προβαδίσματος απέναντι στον  πολιτικό αντίπαλο.

    Το «δάσος» είναι το εν συνόλω πολιτικό σύστημα που συμμετέχει στην επικοινωνιακή διαχείριση τέτοιων υποθέσεων- είτε από την πλευρά του καταγγέλλοντα είτε από την πλευρά του καταγγελλόμενου, είτε από την πλευρά του «διώκτη», του «διωκόμενου», του «λασπιτζή», του «συκοφαντημένου», του «σκευωρού» ή του «αδέκαστου» – και που επιδιώκει να παραστήσει τον φορέα της «κάθαρσης». Και τούτο την ίδια ώρα που όλοι μαζί οι συστημικοί παίκτες του συστήματος της βρωμιάς, είτε σαν «διώκτες» είτε σαν «διωκόμενοι», για να ηνία της διαχείρισης της ίδιας βρωμιάς διαγκωνίζονται. 

    Ο βούρκος (και εδώ χωρίς εισαγωγικά) είναι αυτό καθ’ αυτό το σύστημα της νόμιμης λαμογιάς. Είναι το σύστημα που επειδή ακριβώς έχει οικοδομηθεί πάνω στο «δικαίωμα» του κεφαλαιοκράτη να μετατρέπει το φάρμακο σε «εμπόρευμα», που επειδή ακριβώς έχει οικοδομηθεί πάνω στο «δικαίωμα» του καπιταλιστή να πουλάει, να αγοράζει και να κερδίζει πάνω στην αρρώστια, αυτό ακριβώς του δίνει και τη δυνατότητα να μετέρχεται κι όλους τους τρόπους για την επίτευξη αυτού του κέρδους.

***

    Σημείωση 1η: Το προηγούμενο, μήπως, σημαίνει «αθώωση» των λαμογιών που τα ‘πιάνουν και των άλλων που «τα χώνουν»;   

    Να το ξεκαθαρίσουμε: Στο ερώτηµα «πόση επιείκεια αρµόζει σ’αυτά τα τρωκτικά», υπάρχει µία και µοναδική αρµόζουσα απάντηση: Οση ακριβώς και στον πατροκτόνο που ζητά την επιείκεια του δικαστηρίου µε την αιτιολογία ότι έµεινε… ορφανός. 

    Που σηµαίνει ότι το καθεστώς της διαφθοράς και της αρπαχτής είναι σύµφυτο µε τον καπιταλισµό, αλλά αυτό ουδόλως μπορεί να χρησιµοποιηθεί ως υπερασπιστικό άλλοθι από τα λαµόγια ενάντια στην «κακούργα κοινωνία».

    Τα λαµόγια είναι λαµόγια. Τα αρπακτικά είναι αρπακτικά. Και τα τρωκτικά είναι τρωκτικά. Και τους αρµόζει, σε προσωπικό, δικαστικό, κοινωνικό, πολιτικό επίπεδο, κάθε ποινή, τιµωρία και καταισχύνη.

    Το εύλογο και απολύτως δικαιολογηµένο αίτηµα της τιµωρίας των αποδεδειγμένα ενόχων για σκάνδαλα δεν πρέπει, όµως, να συσκοτίζει και να θολώνει την κριτική ικανότητα εντοπισµού της πηγής των σκανδάλων, της πηγής της δυσωδίας και της πολιτικής σατραπείας που περιβάλλει το θερμοξκήπιο των σκανδάλων, την ίδια ώρα που υποδύεται ότι τα διώκει τα σκάνδαλα.

    Και η πηγή των σκανδάλων ξεκινάει από τη βάση, από την ταξική και εκμεταλλευτική φύση ενός συστήματος που – μιας και μιλάμε για το φάρμακο – «κερδοσκοπεί (και) πάνω στην ασθένεια».

    ***

    Σημείωση 2η: Ορισµένοι καλόπιστα κι άλλοι «αθώα» θα εγείρουν την εξής ένσταση: Μα στο σοσιαλισµό δεν υπήρχε διαφθορά; ∆εν υπήρχαν εκείνοι που «τα έπιαναν»; Μόνο στον καπιταλισµό υπάρχουν φαινόµενα διαφθοράς;

    Υποστηρίζουµε ότι το πραγµατικό ερώτηµα, εφόσον µιλάµε για ανθρώπινες κοινωνίες και όχι για αποστειρωµένους από µικρόβια «παραδείσους», δεν είναι αν υπήρχαν και στο σοσιαλισµό φαινόµενα διαφθοράς.

    Το ερώτηµα είναι: Ποιο σύστηµα ευνοεί τη «βρώµα». Ποιο την έχει δοµικό του στοιχείο. Την αναπαράγει. Την προστατεύει. Την έχει ιδεολογία, και µάλιστα καθαγιασµένη µέσα από την ανάδειξη της «καπατσοσύνης» σε υπέρτατη αρχή της «ελεύθερης αγοράς».   

    Ποιο είναι το σύστηµα όπου «όλα πωλούνται και όλα αγοράζονται»: από το νερό και τον αέρα µέχρι τη γη, από την είδηση που µετατρέπεται σε «εµπόρευµα» των καναλαρχών µέχρι τους δρόµους, τις τηλεπικοινωνίες, τα πετρέλαια και τις παραλίες, που κι αυτά αποτελούν «εµπόρευµα» των εργολάβων-εφοπλιστών-βιοµηχάνων-τραπεζιτών-καναλαρχών.

    Ποιο είναι το σύστηµα όπου τα πάντα θεωρούνται «εµπορεύµατα», µε πρώτο το ίδιο το κορµί και το ίδιο το µυαλό των ανθρώπων.

    Ποιο είναι το σύστηµα όπου το καθετί, από την υγεία, την παιδεία, την στέγαση, την ενημέρωση, τίθεται διαρκώς στη διατίµηση της συναλλαγής µεταξύ πολιτικής και οικονοµικής εξουσίας.

    Ο σοσιαλισµός που γνωρίσαµε, ένας από τους λόγους που ανατράπηκε, ήταν ακριβώς για να έρθουν στη θέση του οι διεφθαρµένοι και οι διαπλοκές τους.

    Ας κάνουµε τον αντίστροφο συλλογισµό: Αν ήταν ο σοσιαλισµός – και όχι οι σοσιαλιστικές παρεκκλίσεις – το πρόσφορο έδαφος για την ανάπτυξη της διαφθοράς, αν η διαφθορά δεν ασφυκτιούσε στο πλαίσιο του σοσιαλισµού, τότε τι λόγο είχαν οι φορείς της διαφθοράς να αναζητήσουν και να βρουν το φυσικό τους χώρο στον καπιταλισµό;

    Αντίθετα και όσον αφορά τον καπιταλισµό που γνωρίζουµε, τον υπαρκτό και µοναδικό καπιταλισµό που µπορεί να υπάρξει, οι διεφθαρµένοι όχι µόνο δεν ασφυκτιούν, όχι µόνο δεν επιδιώκουν την ανατροπή του, αλλά οµνύουν στη µακροηµέρευσή του. Που σηµαίνει ότι, για να αρχίσουν να ασφυκτιούν, έως ότου εκλείψουν οριστικά, µόνο ένας τρόπος υπάρχει: να ανατραπούν. Μαζί µε το φυσικό τους χώρο.

πηγη: imerodromos.gr

Τρίτη, 09 Απριλίου 2019 07:24

Ο χρόνος μας πλησιάζει

stathis_050419.jpg

Η Ελλάδα συρρικνώνεται. Συρρικνώνεται δημογραφικώς. Οι νέοι μεταναστεύουν και συνεχίζουν να μεταναστεύουν. Οι παραμένοντες δυσπραγούν, δεν κάνουν παιδιά, λιγοστεύουμε.

  Η Ελλάδα συρρικνώνεται οικονομικώς. Το χρέος μεγαλώνει, το ΑΕΠ μειώνεται, οι επενδύσεις (αν έρθουν) θα λειτουργήσουν σε καθεστώς Προτεκτοράτου, η εργασία σκυλεύεται, οι πόροι και η περιουσία της χώρας είναι υποθηκευμένα, το λαϊκό εισόδημα συνεχίζει να λεηλατείται.

  Η Ελλάδα συρρικνώνεται (δημογραφικώς και οικονομικώς) και αδυνατίζει, ανίκανη πλέον (ή σχεδόν ανίκανη) να διευθετεί από θέση ισχύος (της απαραίτητης ισχύος) τα συμφέροντά της. Και με γειτονικές χώρες καθώς και με απώτερες και υπέρτερες δυνάμεις. Η χώρα είναι έρμαιο της τυχαιότητας.

  Για παράδειγμα, αν οι ΗΠΑ τα βρουν εν τέλει με την Τουρκία, μέρος των ελληνικών συμφερόντων πιθανόν να θυσιασθούν από τις ΗΠΑ προς εξευμενισμό της επιστρέφουσας γείτονος. Αν πάλι μεταξύ ΗΠΑ και Τουρκίας επέλθει ρήξη (ή οριστική ρήξη) η Ελλάδα καθίσταται απνευστί πιόνι του Αμερικανικού σχεδιασμού.

  Πιόνι κατά την έννοια του Σαμνίτη που έβαζε ο Ρωμαίος μπροστά, για να στομώσει με το σώμα-πτώμα του το δόρυ του εχθρού και να προελάσει ο ίδιος.

  Τέλος, η Ελλάδα είναι περισσότερο από κάθε άλλη φορά κούφια από πολιτισμό, γράμματα και ταυτότητα. Όχι πως δεν υπάρχουν νέα σπουδαία μυαλά στις επιστήμες και τις τέχνες, αλλά δεν υπάρχει το πλαίσιο μέσα στο οποίο οι δυνάμεις αυτές θα μπορούσαν να ανθούν. Η χώρα σαρώνεται από ασκέρια κηφήνων και κομματόσκυλων, ραγιάδων, γενίτσαρων και χαρεμιών.

  Όλα τα παραπάνω θανάσιμα προβλήματα δεν μπορούν να αντιμετωπισθούν και να λυθούν απ’ το υπάρχον πολιτικό σκηνικό. Το οποίο, από τη Μεταπολίτευση και μετά, έχει δομήσει τον εαυτόν του σε μια οντότητα αναντίστοιχη προς τις ανάγκες της χώρας, σε μορφώματα (και συγκοινωνούντα δοχεία) νεοπλασματικά, αυτοαναφορικά και καταστροφικά. Αλλούτερα εκτοπλάσματα.

  Και στο εσωτερικό των κομμάτων και στις σχέσεις μεταξύ τους δεν υπάρχει τίποτα οργανωμένο ή που θα μπορούσε να οργανωθεί, προς την κατεύθυνση της χάραξης μιας εθνικής στρατηγικής. Χώρα όμως χωρίς υψηλή στρατηγική μπορεί να επιζήσει για όσον επιζήσει, μόνον ως εκ θαύματος.

  Για την ώρα το θαύμα που ζούμε περιέχει δημαγωγούς, ψέματα, υποτέλεια, πειρατές, εξαθλίωση, πνευματική ζωή για κλάματα, τρολ και ορκ, εκπαιδευτικό σύστημα για προσεχώς δουλάρες – ένα έρεβος και ένας ζόφος, ώσπου να βγει η ψυχή μας.

  Φιλοσοφημένοι πολιτικοί, σπουδαίοι επιστήμονες, παθιασμένοι για την αγάπη του ανθρώπου καλλιτέχνες, ικανοί εργάτες, πανέξυπνοι πολίτες, λεπταίσθητες προσωπικότητες, υπάρχουν παντού, στα κόμματα, στις γειτονιές, στην εκπαίδευση, στο στράτευμα, στα νοσοκομεία, στις δημόσιες υπηρεσίες, στις επιχειρήσεις, παντού – εν τίνι τρόπω μάλιστα πλειοψηφούν. Πλειοψηφούν, ακυρωμένοι απ’ τον κατιμά.

  Ο λαός αυτός ζει σαν λαός χωρίς πατρίδα. Υπό τον κ. Πάιατ, την κυρία Μέρκελ και άλλες σημαίες. Με τη δική του να καθυβρίζεται – αλλά αυτό είναι το λιγότερο. Το ουσιώδες είναι ότι τα υπαρξιακά ερωτήματα του λαού, του έθνους, του κράτους, της κοινωνίας παραμένουν επί μακρόν αναπάντητα.

  Τι είναι και τι έχει γίνει η Ελλάδα; Πού πάει; πώς θα πάει; Τι έχει χάσει (εν καιρώ ειρήνης); Τι δύναται να ανακτήσει και πώς θα το ανακτήσει; Πώς θα προχωρήσει παραπέρα από την ανάκτηση, αν την κατορθώσει;

  Τα ερωτήματα αυτά δεν αφορούν σε γλίτσες, κατιμάδες, δουλικά, κομπογιαννίτες, εθνομηδενιστές, εθνικιστές και ευρωλιγούρηδες. Αφορούν όμως όλους τους άλλους. Σε ταξική και εθνική βάση. Ο χρόνος μας πλησιάζει (και μάλλον φέρνει των Δαναών τα δώρα). «Οι καιροί ου μενετοί» έλεγε το προγονικό, και το έλεγε λίγο πριν να φάει μια σφαλιάρα που αντήχησε στους αιώνες…

πηγη: topontiki.gr

288923-sos.jpg

Τζέιν ΜακΑλέβι

Το αίτημα για πραγματική κλιματική δικαιοσύνη γνώρισε ένα καλοδεχούμενο λάκτισμα πρόσφατα, στις 15 Μάρτη, με τις διαδηλώσεις μαθητών σε όλο τον κόσμο, εμπνευσμένες από την 16χρονη Σουηδή Γκρέτα Τούνμπεργκ. Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και μαζικής ενημέρωσης πλημμύρισαν από εικόνες νέων σε όλο τον κόσμο να μιλούν με αλήθειες απέναντι σε αδιάλλακτους αιρετούς αξιωματούχους.

Οι νέοι πάντοτε έφερναν δύο βασικά στοιχεία στα κοινωνικά κινήματα: πυξίδα ήθους και μια συναρπαστική μοναδική ενέργεια. Το όραμα τους είναι τολμηρό και οι ίδιοι είναι ασυμβίβαστοι. Αλλά για να ανασταλεί και να ανατραπεί η οικονομία του άνθρακα, να σωθεί ο πλανήτης και να δημιουργηθεί προοπτική με θέσεις εργασίας για τις οποίες οι νέοι θα ανυπομονούν, απαιτείται πολύ περισσότερη ισχύς και σοβαρή στρατηγική.

Στις ΗΠΑ, το τελευταίο διάστημα, οι συζητήσεις για την κλιματική κρίση εστιάζουν στην Πράσινη Νέα Συμφωνία που προτάθηκε από την αντιπρόσωπο Αλεξάντρια Οκάσιο Κορτέζ και τον γερουσιαστή Εντ Μαρκί. Τα πρωτοσέλιδα εναλλάσσονται μεταξύ περιγραφών του μεγάλου οράματος αυτής της πρότασης και πιο επιφυλακτικών εκτιμήσεων της προοπτικής της –συμπεριλαμβανομένων και αυτών από πιθανούς υποστηρικτές της: «Η Αμερικανική Ομοσπονδία Εργασίας και Βιομηχανικών Οργανισμών κάνει κριτική στην Πράσινη Νέα Συμφωνία ως ανέφικτη και μη ρεαλιστική», έγραφε ένα πρωτοσέλιδο.

Ο καμβάς των συζητήσεων που ξέσπασαν το πρώτο τρίμηνο του 2019, ήταν η αδιάκοπη αλληλουχία ακραίων καταιγίδων που προβλέπονταν από τους μετεωρολόγους. Λεγόμενοι κυκλώνες βομβιστές έπεσαν στις μεσοδυτικές πολιτείες των ΗΠΑ, τεράστιες καταιγίδες έπληξαν την Καλιφόρνια, μετά από μια καταστροφική περίοδο πυρκαγιών, και τυφώνες δολοφόνοι χτύπησαν το Νότο, με τις σοδειές να εξαφανίζονται. Άνθρωποι πεθαίνουν εξαιτίας της έλλειψης προετοιμασίας για την αντιμετώπιση της κρίσης.

Και ενώ η πρόσφατη επιστολή της Αμερικανικής Ομοσπονδίας Εργασίας και Βιομηχανικών Οργανισμών, που επικρίνει την Πράσινη Νέα Συμφωνία, μπορεί να φαίνεται σαν μια εκούσια άρνηση να αντιμετωπίσει την κλίμακα της κρίσης, χρειαζόμαστε πολύ περισσότερα από ένα τολμηρό όραμα για να καταφέρουμε οι άνθρωποι της εργασίας να υπερασπιστούν την Πράσινη Νέα Συμφωνία. Δεν έχει σημασία ότι όλοι στην Αριστερά απορρίπτουν το διαιρετικό δίλημμα θέσεις εργασίας ή περιβάλλον. Η Αριστερά δεν έχει ακόμη αποδείξει ότι μπορεί να προχωρήσει από τη ρητορική στην πράξη για τις πράσινες θέσεις εργασίας.

Για να νικήσει, είναι σημαντικό να λάβουμε σοβαρά υπόψη τις συμβουλές του συνδικαλιστή Νάτο Γκριν. Σε πρόσφατο άρθρο του σχετικά με το πώς τα συνδικάτα του δημόσιου τομέα, όπως αυτό για το οποίο εργάζεται, μπορούν και πρέπει να διαπραγματευτούν για κλιματική δικαιοσύνη, έγραψε: «Κάθε συνδικαλιστής που διαδηλώνει προτιμά να δίνει έναν αγώνα για συμβάσεις, διότι ενέχει αδιαπραγμάτευτη ημερομηνία λήξης και απειλή απεργίας. Η επιστήμη του κλίματος μας δίνει μια νέα προθεσμία και μια δυνατότητα να δείξουμε ότι είμαστε σε θέση να εκπληρώσουμε αυτό το καθήκον. Έχουμε δώδεκα χρόνια.» Αν πάρουμε ως ημερομηνία λήξης για τη μείωση των εκπομπών άνθρακα τα δώδεκα χρόνια που ορίστηκαν στην πρόσφατη αναφορά της Διακυβερνητικής Επιτροπής για την Αλλαγή του Κλίματος, ποιο θα ήταν ένα εφικτό σχέδιο για να νικήσουμε ως το 2030;

Χρειάζεται πολεμική στρατηγική

Για ανθρώπους που ξέρουν από πραγματικά σκληρούς αγώνες –και δεν υπάρχει κανένας σκληρότερος από την αντιμετώπιση της βιομηχανίας ορυκτών καυσίμων– ο σχεδιασμός αρχίζει κάνοντας ολοκληρωμένη ανάλυση δομής ισχύος και οικοδομώντας ένα πραγματικό δωμάτιο πολέμου. Αυτός είναι πράγματι ένας πόλεμος, που μέχρι στιγμής έχει κερδηθεί από τους αδελφούς Κοχ (σμτ. μεγαλοβιομήχανοι στο χώρο των ορυκτών καυσίμων, γνωστοί για τη δημιουργία ενός δικτύου δωρητών υπέρ των συντηρητικών, τη διοχέτευση χρημάτων στην τηλεόραση και τη διαφήμιση στα πολυμέσα) και τους συν αυτοίς. Η πλευρά μας πρέπει να συνηθίσει στη στρατιωτική γλώσσα, διότι αυτό που κάνουμε δεν σώζει τον πλανήτη και δεν δημιουργεί μια δίκαιη οικονομία, αποτελεί ευσεβή πόθο να φανταζόμαστε το αντίθετο.

Τα δωμάτια πολέμου είναι φυσικοί χώροι όπου άνθρωποι με την απαιτούμενη εμπειρία και δυναμικό καταιγισμό ιδεών, σχεδιάζουν τι χρειάζεται για τη νίκη. Εν προκειμένω, το δωμάτιο πολέμου για το κλίμα χρειάζεται να αντιμετωπίσει μια κομβική πραγματικότητα: Βρισκόμαστε κολλημένοι στο σημείο όπου περιμένουμε δικαστήρια να καταλήξουν σε αποφάσεις ενάντια στον πλανήτη και τους εργαζόμενους. Στις ΗΠΑ, οι άνθρωποι δεν έχουν ακόμα έρθει αντιμέτωποι με την πραγματικότητα της ήττας από τη Δεξιά στο Ανώτατο Δικαστήριο, διότι η νεοσχηματισθείσα πλειοψηφία δεν είχε ακόμα το χρόνο να ανατρέψει όλα όσα τελικά θα ανατρέψει.

Κατά τη διάρκεια των τελευταίων σαράντα ετών, οι περιβαλλοντικές ομάδες βάσισαν τον αγώνα τους στην υπεράσπιση, την κινητοποίηση και τις νομικές στρατηγικές, αντί να κάνουν το πολύ πιο σκληρό και πιο ισχυρό έργο της οικοδόμησης ενός μαζικού κινήματος. Το αποτέλεσμα ήταν ένα περιβαλλοντικό κίνημα χωρίς πλατιά λαϊκή βάση, εύκολα αποδιοπομπαίο ως ελιτίστικο, με έλλειμμα δυναμικής που θα το οδηγούσε στη νίκη.
Ευτυχώς, υπάρχει μια κρίσιμη στρατηγική που έχει νικηφόρο ιστορικό στους σκληρότερους αγώνες στην ιστορία μας, ακόμα και απέναντι σε εχθρικά δικαστήρια: η οργάνωση, η πραγματική οργάνωση. Η οργάνωση μπορεί να φαίνεται πολύ αργή για έναν αγώνα που πρέπει να κερδίσουμε στο πολύ άμεσο μέλλον. Αλλά, στην πραγματικότητα, πρόσφατες νίκες δείχνουν ότι είναι δυνατό να οικοδομηθεί σοβαρή δυναμική από το μηδέν σε πολύ λιγότερο χρόνο από ό,τι απαιτεί η προθεσμία του 2030 για την Πράσινη Νέα Συμφωνία.

Τρία πρόσφατα παραδείγματα αποτελούν οι απίστευτες νίκες που κερδήθηκαν από εκπαιδευτικούς στο Σικάγο, τη Δυτική Βιρτζίνια και το Λος Άντζελες. Σε όλες τις περιπτώσεις, έξυπνοι, προωθημένοι και με κίνητρο εργαζόμενοι, με διακύβευμα το μέλλον της δημόσιας εκπαίδευσης, κατάφεραν να μεταμορφώσουν υπό κατάρρευση ανενεργούς οργανισμούς σε σωματεία ικανά να ηγηθούν και να κερδίσουν μάχες στις οποίες οι αντίπαλοι ήταν ισχυροί και οι πιθανότητες δύσκαμπτες.

Οι μεγάλες απεργίες μπορούν να έχουν αυτή την επιρροή. Πολλοί από τους εκπαιδευτικούς που ηγήθηκαν αυτής της απεργίας, στη Δυτική Βιρτζίνια, είναι κόρες και γιοι των ανθρακωρύχων που οικοδόμησαν την κληρονομιά των απεργιών των ανθρακωρύχων. Στο Σικάγο και το Λος Άντζελες, όπου οι εκπαιδευτικοί αντιμετώπισαν ένα άλλο είδος δομής εξουσίας, που θα χρειαστεί να αντιμετωπίσει ο αγώνας για κλιματική δικαιοσύνη, τη χρηματιστηριακή πτέρυγα του Δημοκρατικού Κόμματος, κάθε σωματείο χρειάστηκε τέσσερα χρόνια για να μετατοπιστεί πλήρως από το σχήμα από την κορυφή προς τα κάτω, στο σχήμα από τα κάτω προς τα πάνω. Κάθε ένα σωματείο αντιμετώπισε πραγματικές προθεσμίες και τις εκπλήρωσε. Τα δωμάτια πολέμου και η επιστροφή στις βασικές αρχές της οργάνωσης ήταν καθοριστικής σημασίας.

Ένα σημαντικό παράδειγμα

Εάν μέρος της συζήτησης περί ανάλυσης της δομής της εξουσίας και σχεδιασμού του δωματίου πολέμου αφορά το τι δεν έχει αποφέρει αποτελέσματα και τι δεν θα αποφέρει (όπως οι δικαστικές μάχες και οι μεγάλες πορείες), αλλά και τι αποφέρει (όπως οι τεράστιες απεργίες με απόλυτη συμμετοχή και ενεργή στήριξη από την κοινότητα), υπάρχουν παραδείγματα στον κόσμο της κλιματικής δικαιοσύνης που μπορεί να μας διδάξουν τι κερδίζει; Ένα σημαντικό παράδειγμα είναι μια πρόσφατη τριετής προσπάθεια στη Νέα Υόρκη, που ξεκίνησε όταν τα συνδικάτα κάθισαν κάτω το 2014 για να κάνουν κάτι σοβαρό για την κλιματική αλλαγή.

Σύμφωνα με τον Βίνσεντ Αλβάρεζ, πρόεδρο του Συμβουλίου Εργασίας της Νέας Υόρκης, επίσημου οργάνου της μεγαλύτερης περιφερειακής οργάνωσης της Αμερικανικής Ομοσπονδίας Εργασίας και Βιομηχανικών Οργανισμών στη χώρα, «ρίξαμε μια ματιά στον απογοητευτικό απολογισμό και την αδράνεια για τα κλιματικά θέματα στην Ουάσινγκτον και αποφασίσαμε ότι θέλαμε να κάνουμε κάτι που αντιτεθεί στις κρίσεις κλίματος και ανισότητας. Θέλαμε να οικοδομήσουμε ένα πρόγραμμα που θα μπορούσε να πετύχει πραγματικά μετρήσιμες βελτιώσεις, αντιμετωπίζοντας τη διπλή αυτή κρίση».

Ο Αλβάρεζ εξηγεί ότι αντί να επικεντρωθεί στο δέκα τοις εκατό των ζητημάτων που δημιουργούν διαφωνίες, και αποτελούν και τα ζητήματα που μέχρι στιγμής έχουν λάβει τη μεγαλύτερη δημοσιότητα, είναι πιο συνετό να ξεκινήσουμε με το ενενήντα τοις εκατό των ζητημάτων για τα οποία μπορούν εύκολα να συμφωνήσουν περιβαλλοντικές ομάδες και συνδικάτα. Πριν αντιμετωπίσουμε το δέκα τοις εκατό που μας διαιρεί –πράγμα που βεβαίως πρέπει να κάνουμε– οι περιβαλλοντολόγοι πρέπει να αναδείξουν συγκεκριμένα στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι μπορούμε πραγματικά να παράξουμε εναλλακτικές λύσεις. Αλλιώς, το λόμπι των ορυκτών καυσίμων θα προωθεί τη διαίρεση του κινήματος.

Απώλεια θέσεων εργασίας ως παράπλευρη ζημιά;

Η Λάρα Σκίνερ, εκτελεστική διευθύντρια του Ινστιτούτου Εργαζομένων, που διευθύνει την πρωτοβουλία για θέσεις εργασίας φιλικές στο κλίμα στην πολιτεία της Νέας Υόρκης, λέει ότι η δημιουργία μιας ομάδας εργασίας για το κλίμα μόνο με τη συμμετοχή σωματείων ήταν καθοριστική για την επίτευξη προόδου. Η Σκίνερ, όπως και πολλοί συνδικαλιστές που ενδιαφέρονται βαθιά για την αλλαγή του κλίματος, πέρασε αρκετά χρόνια στύβοντας το μυαλό της για το πώς θα φέρει κοντά οικολόγους και συνδικαλιστές. Ο αγώνας για την παρεμπόδιση της κατασκευής του αγωγού Κίστοουν στα τέλη της περιόδου διακυβέρνησης Ομπάμα γράφτηκε σε πολλά πρωτοσέλιδα, αλλά ανατίναξε πολλή και καλή οργανωτική δουλειά, με εντάσεις και ρωγμές σε ένα εκκολαπτόμενο μπλε-πράσινο κίνημα.

Οι περιβαλλοντικές ομάδες έπεσαν στην παγίδα του λόμπι των ορυκτών καυσίμων, επιχειρηματολογώντας, με μακροσκελείς διατριβές, ότι διακυβεύονταν λιγότερες θέσεις εργασίας από όσες διατεινόταν το λόμπι. Αλλά αυτό δεν ήταν το κρίσιμο θέμα. Βγαίνοντας μόλις από μια μαζική ύφεση που σφυροκόπησε την εργατική τάξη, εξαφανίζοντας αποταμιεύσεις, συντάξεις, την αξία των σπιτιών και βάζοντας φρένο στις νέες κατασκευές, οι καλοπληρωμένες θέσεις ήταν δύσκολο να προσπεραστούν. Συζητώντας με ακρίβεια πόσοι εργαζόμενοι θα έχαναν τέτοιες θέσεις έπαιξαν ακριβώς το παιχνίδι των αφεντικών: φάνηκαν πρόθυμοι να δεχτούν την απώλεια θέσεων εργασίας ως παράπλευρη ζημιά.

Αλλά, καθώς κάποιες πόρτες έκλειναν από το διχαστικό χαρακτήρα κάποιων πλευρών της μάχης, άλλες άνοιγαν. Μερικούς μήνες μετά τη διαφωνία σχετικά με τον αγωγό Κίστοουν, ο τυφώνας Σάντι χτύπησε. Σύμφωνα με την Σκίνερ, ο Σάντι «έκανε σαφή για τα μέλη των συνδικάτων της Νέας Υόρκης τη σοβαρότητα του ζητήματος. Ήδη ο τυφώνας Ιρέν είχε χτυπήσει την Νέα Υόρκη και όλοι συνειδητοποιούσαν πόσο ανέτοιμοι είμαστε για αυτό που έρχεται.» Οι καταιγίδες άνοιξαν νέο χώρο για διάλογο και η Σκίνερ με την ομάδα της συνειδητοποίησαν ότι ο αγώνας έπρεπε να συγκεκριμενοποιηθεί εντός των συνδικάτων και επί της κλιματικής αλλαγής.

Οι περιβαλλοντικές ομάδες υπερασπίζονται στα λόγια τις πράσινες θέσεις εργασίας, αλλά στην πράξη αποτυγχάνουν συνεχώς να αναγνωρίσουν ότι η δέσμευση για να κερδηθούν υψηλού επιπέδου θέσεις εργασίας αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για αποτελεσματική συνεργασία με συνδικάτα. Έτσι, το 2014, μια ομάδα συνδικαλιστικών οργανώσεων της Νέας Υόρκης, των οποίων τα μέλη χτυπήθηκαν σκληρά από τη Σάντι, αποφάσισαν να μπουν στη διαδικασία εκπαίδευσης για την κλιματική κρίση. Δημιούργησαν μια ομάδα εργασίας που περιλάμβανε συνδικάτα – κλειδιά για τις λύσεις: στους τομείς της ενέργειας, των μεταφορών και των υποδομών, καθώς και του δημόσιου τομέα. Δεσμεύθηκαν να συναντιούνται μία φορά ανά τρίμηνο και να αρχίσουν την εκπαίδευσή τους φέρνοντας επιστήμονες του κλίματος για να κατανοήσουν καλύτερα τις απειλές.

Στο πλαίσιο της αυτό-εκπαίδευσης, αντιπροσωπεία από τα συνδικάτα ταξίδεψε από τη Νέα Υόρκη στη Δανία όπου φιλοξενήθηκαν από δανέζικα συνδικάτα. Σύμφωνα με τον Αλβάρεζ, «ήταν πραγματικά σημαντικό να ξεπεράσουμε το πρώτο επίπεδο συζήτησης και να γνωρίσουμε από πρώτο χέρι συνδικαλισμένους Δανούς εργαζόμενους σε εργοστασιακές μονάδες παραγωγής, ώστε να δούμε πώς η μετάβαση στην αιολική ενέργεια βιώθηκε και αγκαλιάστηκε από τους Δανούς συνδικαλιζόμενους».

Μια νίκη – πυξίδα

Μέσα σε τρία χρόνια, η ομάδα εργασίας παρήγαγε μια πρωτοποριακή έκθεση, την οποία συνέγραψε και η Σκίνερ, με τίτλο «Αντιστρέφοντας την ανισότητα, πολεμώντας την κλιματική αλλαγή: Ένα πρόγραμμα θέσεων εργασίας υπέρ του κλίματος για την πολιτεία της Νέας Υόρκης». Η έκθεση, ολοκληρωμένη, έξυπνη, με σημεία – κλειδιά από όλα τα βασικά συνδικάτα, μπορεί και πρέπει να χρησιμεύσει ως ένα σχέδιο για το τι χρειάζεται να συμβεί αυτή τη στιγμή κατάσταση από πολιτεία σε πολιτεία και σε εθνικό επίπεδο. Τα συνδικάτα μεταφέρθηκαν γρήγορα από την έκθεση στη δράση, χρησιμοποιώντας τη δύναμή τους για να εξασφαλίσουν μια τεράστια νίκη: η Νέα Υόρκη θα καλύψει το ήμισυ της συνολικής ενεργειακής της ανάγκης με ανανεώσιμη υπεράκτια αιολική ενέργεια μέχρι το 2035.

Η συμφωνία που κέρδισαν, ύψους 50 δισεκατομμυρίων δολαρίων, θα υλοποιηθεί με εγγύηση για τις θέσεις εργασίας του ομίλου, γνωστή ως Συμφωνία Εργατικού Έργου (PLA). Και ο συνασπισμός μόλις ξεκίνησε. Δεν υπάρχει άλλη πολιτεία, πόσω μάλλον μια μεγάλη πολιτεία, που να έχει συγκεκριμένο σχέδιο να μειώσει κατά το ήμισυ την εξάρτηση από ορυκτά καύσιμα τόσο γρήγορα. Αυτό συνέβη επειδή, όπως λέει η Σκίνερ, «οι συνδικαλιστικές οργανώσεις αυτο-εκπαιδεύτηκαν και αποσαφήνισαν τι πρέπει να κάνουμε με σοβαρότητα για να δημιουργήσουμε πράσινες θέσεις εργασίας». Τα σχέδια για πράσινες θέσεις εργασίας πρέπει να καθοδηγούνται από τους ανθρώπους που θα κάνουν την εργασία.

Διττός αγώνας των εργαζομένων

Ένα πραγματικό δωμάτιο πολέμου για να κερδίσει η Πράσινη Νέα Συμφωνία πρέπει να ξεκινήσει με τα συνδικάτα να κάνουν ό,τι έκαναν τα συνδικάτα στη Νέα Υόρκη: να αναλάβουν πρωτοβουλία, να είναι αμείλικτα σοβαρά, να αυτό-εκπαιδευτούν και να χρησιμοποιήσουν τη δική τους γνώση και εξουσία για να ισχυροποιηθούν και να δημιουργήσουν ένα αξιόπιστο νικηφόρο σχέδιο. Οι συνδικαλιστές στη Νέα Υόρκη δεν κάθισαν να παραπονιούνται, περιμένοντας να προσκληθούν σε κάποιο ανεπαρκές στρογγυλό τραπέζι, όπου ο καθένας μιλάει πάνω στον άλλο και τελικά τίποτα δεν γίνεται, ενώ οι αντίπαλοι συνεχίζουν να κάνουν μόνιμες ζημιές. Η συμφωνία υλοποιήθηκε στη Νέα Υόρκη ακριβώς επειδή τα συνδικάτα είχαν την εξουσία να μεταθέσουν τις δημόσιες επιχορηγήσεις, δηλαδή τους φόρους μας, σε μια συμφωνία που τους επέτρεψε να ανταποκριθούν τόσο στα επιστημονικά πρότυπα για τη μείωση των εκπομπών, όσο και στα καλά συνδικαλιστικά πρότυπα μισθών και παροχών που προσδοκούν και για τα οποία αγωνίζονται. Και τα δύο είναι κλειδιά για τη μετατόπιση της οικονομίας με το ρυθμό και την κλίμακα που απαιτείται.

Τα λεφτά υπάρχουν;

Πώς θα πληρώσουμε για αυτό το σχέδιο; Όπως επισήμανε πρόσφατα ο Κρίστιαν Παρέντι (στμ. καθηγητής Οικονομικών στο Πανεπιστήμιο Σίτι της Ν. Υόρκης), επί του παρόντος οι εταιρείες κάθονται πάνω σε ένα λόφο από 4,8 τρισεκατομμύρια δολάρια σε μετρητά –ένα υποσύνολο από τα 22,1 τρισεκατομμύρια δολάρια που συσσωρεύουν. Αυτά τα χρήματα θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για να μετατοπίσουν γρήγορα την οικονομία σε μια ισχυρά συνδικαλιζόμενη πράσινη οικονομία, η οποία να μπορεί να αναπαράγει μια αξιοπρεπή ποιότητα ζωής για τους μελλοντικούς εργαζόμενους και να τερματίσει την καταστροφική συζήτηση για θέσεις εργασίας εναντίον του περιβάλλοντος.

Αλλά, για να αποκτήσουμε πρόσβαση στα χρήματα αυτά, χρειάζεται πραγματική εξουσία –από αυτή που εξακολουθούν να έχουν τα συνδικάτα στη Νέα Υόρκη, μαζί με μερικά άλλα σε μεγάλες πολιτείες– και τεχνογνωσία. Για να οικοδομηθεί συνδικαλιστική ισχύς αλλού, το περιβαλλοντικό κίνημα θα πρέπει να σταθεί πλάι τους και να πολεμήσει μαζί τους, πραγματικά να αγωνιστεί, όχι μόνο να μιλήσει για πράσινες θέσεις εργασίας. Πράγμα που σημαίνει να στηρίζουν ενεργά το δικαίωμα των εργαζομένων να απεργούν και να διεκδικούν τα δικαιώματά τους.

Αυτό το είδος οργάνωσης και η ισχύς που θα αποφέρει, θα είναι αναγκαία για την αύξηση των φόρων στους πλούσιους (αντί απλά να μιλάμε γι’ αυτό) και για τη μετατόπιση των κρατικών επιχορηγήσεων μακριά από τα ορυκτά καύσιμα και προς μια ασφαλή, ανθεκτική οικονομία που δουλεύει προς όφελος του ανθρώπου και του πλανήτη. Θα χρειαστεί να ανοικοδομήσουμε γρήγορα το περιβαλλοντικό κίνημα, απομακρύνοντάς το από τη χαμένη στρατηγική των δικαστικών αγώνων προς την οικοδόμηση μιας πραγματικής βάσης μαζικής υποστήριξης και της ισχύος που έρχεται μαζί της.

Στην πραγματικότητα, η θέσπιση μια Πράσινης Νέας Συμφωνίας σημαίνει την ανοικοδόμηση ενός ρωμαλέου δημόσιου τομέα. Ένας ρωμαλέος δημόσιος τομέας σημαίνει μέλλον με καλές δουλειές για γυναίκες και έγχρωμους ανθρώπους. Ωστόσο, οι επιθέσεις της Δεξιάς ακριβώς σε αυτό το σημείο θα συνεχίζονται. Δεν είναι πολύ αργά για να υλοποιηθεί αυτό το σχέδιο, αλλά δεν υπάρχει χρόνος για χάσιμο. Τα καλά συνδικάτα ξέρουν καλύτερα πώς να διεξάγουν σκληρούς αγώνες με αδυσώπητες ημερομηνίες λήξης. Ήρθε η ώρα για το δωμάτιο πολέμου του 2030, τώρα.

* Η Jane McAlevey υπήρξε οργανωτική υπεύθυνη και διαμεσολάβητρια στο εργατικό κίνημα για πάνω από είκοσι χρόνια. Παράλληλα, γράφει για διάφορες εκδόσεις και έχει συγγράψει δύο βιβλία: «Raising Expectations (and Raising Hell) – My Decade Fighting for the Labor Movement» και «No Shortcuts – Organizing for Power in the New Gilded Age».

Πηγή: Η Εποχή από Jacobin - tvxs.gr

Σελίδα 2973 από 4478
  • Τελευταια
  • Δημοφιλή