Τρίτους και … καταϊδρωμένους αφήνει τους εργαζόμενους έναντι των τραπεζών που πλέον αποκτούν τον πρώτο λόγο σε περιπτώσεις κατασχέσεων περιουσιακών στοιχείων επιχειρήσεων, ο νέος Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας που ψηφίστηκε την Τετάρτη ως «δεύτερο προαπαιτούμενο» στον εφιάλτη στο δρόμο με το τρίτο μνημόνιο.

Κωδικοποιώντας τις αντιδραστικές αλλαγές θα λέγαμε ότι όσον αφορά τον κόσμο της εργασίας, αφήνει σε διεκδικούμενες οφειλές πίσω τους εργαζόμενους και θέτει στην πρώτη θέση τις τράπεζες! Οι αλλαγές που επιφέρει στις διατάξεις που αφορούν τους πλειστηριασμούς, γίνονται με γνώμονα την ενίσχυση των τραπεζικών προνομίων, σε βάρος όλων των άλλων, δηλαδή των εργαζόμενων αλλά και των ασφαλιστικών ταμείων.

Συγκεκριμένα, οι τράπεζες πλέον κατατάσσονται πρώτες, σε περίπτωση πλειστηριασμού, στον πίνακα των πιστωτών. Μέχρι πρότινος, όταν πτώχευε μία επιχείρηση, προνομιακά καλούνταν οι εργαζόμενοι, τα ασφαλιστικά ταμεία και το Δημόσιο ως προς το ΦΠΑ. Σήμερα, μετά την υπερψήφιση του σχετικού νόμου στη βουλή από το νεόκοπο μνημονιακό μπλοκ, το προνόμιο αυτό χάνεται υπέρ των τραπεζών, εφόσον έχουν ενυπόθηκη απαίτηση.

Μάλιστα προβλέπεται ότι, αν μια εταιρεία πτωχεύσει λόγω χρεών προς εργαζομένους, ΙΚΑ, εφορίες, προμηθευτές, τράπεζες και κατά τον χρόνο της πτώχευσης έχει ένα ακίνητο που βγαίνει στον πλειστηριασμό, το δικαίωμα των εργαζομένων που παλαιότερα είχαν το προνόμιο να εισπράξουν τα δεδουλευμένα τώρα συρρικνώνεται, αφού η ικανοποίηση μπορεί να γίνει σε ποσοστό 23%. Το αντίστοιχο ποσοστό των τραπεζών είναι… τριπλάσιο και φθάνει στο 65%! Πρακτικά ό,τι αξία προκύψει από έναν πλειστηριασμό περιουσιακών στοιχείων επιχειρήσεων θα το νέμονται οι τραπεζίτες, που μετά τα αλλεπάλληλα «σωσίματα» και τα εκατοντάδες δις. ευρώ που έχουν λάβει στην πλάτη του ελληνικού λαού, έρχονται και σε αυτή την περίπτωση κόντρα στο δικαίωμα του απλήρωτου εργαζόμενου να διεκδικήσει και να αποσπάσει τα δεδουλευμένα του.

Αξίζει πάντως να σημειωθούν και ορισμένες άλλες πλευρές, που αφορούν τους ιδιοκτήτες κατοικιών που θα βρεθούν στο στόχαστρο πλειστηριασμών. Έτσι, με βάση το νέο ΚΠΔ, σε περίπτωση πλειστηριασμού ο οφειλέτης οδηγείται σε συντόμευση των προθεσμιών και σε άσκηση λιγότερων ενδίκων μέσων. Και εδώ επ’ ωφελεία των τραπεζών. Π.χ. στις κατασχέσεις είναι 45 ημέρες, στους πλειστηριασμούς 60 από 90. Επίσης, σημείο αιχμής είναι και οι συνθήκες διεξαγωγής της πρωτόδικης διαδικασίας, καθώς ο επίμαχος νόμος καταργεί την εξέταση μαρτύρων και προωθεί τη με ταχύτατες διαδικασίες δίκη σε πρώτο βαθμό.

Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα ΠΡΙΝ στις 26/07/2015

Ανεργία και ελαστική εργασία αυξάνονται

του Δημήτρη Σταμούλη

Τα νέα πακέτα αντεργατικών μέτρων που έφερε στη βουλή η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ και η απόλυτη εργοδοτική ασυδοσία έχουν οδηγήσει σε νέο πογκρόμ κατά των εργαζομένων με μαζικές απολύσεις και νέα λουκέτα σε επιχειρήσεις. Τα πιο πρόσφατα επίσημα στοιχεία προφανώς απέχουν μακράν από τη σημερινή πραγματική εικόνα, αλλά ακόμα και αυτά αποδεικνύουν ότι η ανεργία εξακολουθεί να «θερίζει» το λαό και ειδικά τη νεολαία, ενώ νέα ποιοτικά στοιχεία δείχνουν πόσο ραγδαία έχουν εισβάλει στο προσκήνιο οι ελαστικές εργασιακές σχέσεις .

Με βάση τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ (Ιούνιος 2015) κατά το Α’ Τρίµηνο του 2015, ο αριθμός των απασχολούμενων ανήλθε σε 3.504.446 άτομα και των ανέργων σε 1.272.541. Το ποσοστό ανεργίας αυξήθηκε σε 26,6%, έναντι 26,1% του προηγούμενου τριμήνου και η απασχόληση μειώθηκε κατά 0,9% σε σχέση µε το προηγούμενο τρίμηνο. Ομοίως, ο αριθμός των ανέργων αυξήθηκε κατά 2,1% σε σχέση µε το προηγούμενο τρίμηνο.

Την αποκαρδιωτική εικόνα συμπληρώνει και η πρόσφατη μελέτη της Icap που παρά το ότι κάνει λόγο για αναστροφή της τάσης μείωσης της απασχόλησης για πρώτη φορά το 2014 και αύξηση κατά 1,6% (Δ’ τρίμηνο 2014 σε σχέση με το αντίστοιχο του 2013) και για περιορισμό σε χαμηλότερα επίπεδα το λόγο «άνεργοι/απασχολούμενοι», ο δείκτης -35,2%- εξακολουθεί να θεωρείται υψηλός!

Να θυμίσουμε ότι η εντονότερη μείωση της απασχόλησης σημειώθηκε τη διετία 2011/12 (-9,2% το 2011 και 7,5% το 2012), ενώ το 2013 είχαμε επιβράδυνση κάπως του ρυθμού μείωσης, σε -3,3%. Εξετάζοντας την εξαετία 2008-2014 (Δ’ Τρίμηνο), η συνολική απώλεια των θέσεων εργασίας στη διάρκεια της κρίσης έφθασε το εντυπωσιακό μέγεθος του 1,03 εκατ. θέσεων!

Πώς όμως αυξήθηκε έστω οριακά η απασχόληση στο προηγούμενο τρίμηνο; Σε σημαντικό βαθμό είναι αποτέλεσμα της διευρυμένης συμμετοχής εργαζομένων με σχέση προσωρινής εργασίας ή ακόμα και μερικής απασχόλησης. Η συμμετοχή των εργαζομένων με μερική απασχόληση διευρύνθηκε αισθητά την τελευταία τετραετία. Ειδικότερα, το ποσοστό της μερικής απασχόλησης κινείται σταθερά ανοδικά, με συνέπεια να ανέλθει σε 9,9% της συνολικής το Δ΄ Τρίμηνο του 2014, από 6,5% το Α΄ Τρίμηνο του 2010. Δηλαδή, ένας στους δέκα εργαζόμενους εργάζεται υπό καθεστώς μερικής απασχόλησης. Μάλιστα, προκύπτει ότι το μεγαλύτερο μέρος των μερικώς απασχολούμενων εξωθήθηκε στη συγκεκριμένη επιλογή διότι δεν μπόρεσε να βρει πλήρη απασχόληση. Ωστόσο, όπως τονίζεται στη μελέτη της Icap, από τις πρόσφατες μεταβολές της απασχόλησης (μειώσεις-αυξήσεις ανά τρίμηνο) προκύπτει ότι, από τις 55.400 νέες θέσεις εργασίας του Δ΄ Τρίμηνου του 2014, οι 49.500 ή ποσοστό 89,3% αφορούν μερική απασχόληση.

Η λεγόμενη «μεταρρύθμιση» των εργασιακών σχέσεων και η «απελευθέρωσή τους» ουσιαστικά έχουν μετατρέψει την αγορά εργασίας σε … ευέλικτη ζούγκλα, με απτό αποτέλεσμα την αύξηση της συμμετοχής των προσωρινά απασχολουμένων. Η αύξηση της προσωρινής απασχόλησης στα πρώτα έτη της ύφεσης (2010-2011) από αρκετούς θεωρήθηκε ως «δικαιολογημένη προσαρμογή» των επιχειρήσεων στην καπιταλιστική κρίση. Ακολούθησε ένας περιορισμός των προσωρινά απασχολουμένων σε επίπεδα κάτω του 10% το 2012 και στις αρχές του 2013. Για να έρθουμε στη σημερινή εποχή, όπως καταγράφεται νέα επέκταση των σχέσεων προσωρινής απασχόλησης, με εντεινόμενο μάλιστα ρυθμό. Συγκεκριμένα, ενώ το ποσοστό της προσωρινής εργασίας (ως προς το σύνολο των μισθωτών) ανέρχονταν (το Δ΄ Τρίμηνο του 2013) σε 10,1%, στο Γ’ Τρίμηνο του 2014 ξεπέρασε το 13%, για να περιοριστεί στη συνέχεια σε 11,5% στα τέλη του έτους.

Από τους 1.272.541 άνεργους του Α΄ Τριμήνου του 2015, ποσοστό 42,7% είναι άτομα ηλικίας 30-44 ετών (543,6 χιλ. άτομα), ενώ το 28,5% είναι ηλικίας 45-64 ετών (362,9 χιλ. άτομα). Μεγάλο θύμα της ανεργίας παραμένει η νεολαία και ιδιαίτερα τα άτομα ηλικίας 15-19 ετών και 20-24 ετών. Το ποσοστό ανεργίας στην ηλικιακή ομάδα 15-19 ετών παραμένει το μεγαλύτερο και διαμορφώθηκε σε 59,7% το Α΄ τρίμηνο του 2015, ενώ αντίστοιχα, το ποσοστό ανεργίας στην ηλικιακή ομάδα 20-24 διαμορφώθηκε σε 51% το τρέχον έτος. Να σημειωθεί επίσης ότι το ποσοστό ανεργίας των γυναικών είναι σημαντικά υψηλότερο (κατά 7,1 ποσοστιαίες μονάδες) από εκείνο των ανδρών. Συγκεκριμένα, το Α’ Τρίμηνο του 2015 το ποσοστό ανεργίας στις γυναίκες ανήλθε σε 30,6%, ενώ στους άνδρες σε 23,5% αντίστοιχα. Τέλος, από το σύνολο των ανέργων το 71,6% είναι μακροχρόνια άνεργοι, δηλαδή έχουν να εργαστούν για χρονικό διάστημα μεγαλύτερο του ενός έτους, ενώ το 23,2% είναι νέοι άνεργοι, δηλαδή πρόκειται για άτομα που δεν έχουν εργαστεί ποτέ στο παρελθόν.

Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα ΠΡΙΝ στις 26/07/2015

του Αντώνη Δραγανίγου

H κοινωνική και πολιτική αστάθεια συνεχίζεται και θα συνεχίζεται για καιρό. Δεν υπάρχει κανένας σοβαρός άνθρωπος που να υποστηρίζει ότι «το πρόγραμμα βγαίνει». Ότι μπορεί να οδηγήσει στην πολυπόθητη σταθεροποίηση και ένα νέο γύρο «καπιταλιστικής ανάπτυξης». Με την κοινωνική πλειοψηφία συντετριμμένη, με το χρέος να εκτοξεύεται ίσως και πάνω από το 200% του ΑΕΠ και με το καθεστώς της επιτροπείας να είναι χειρότερο από πριν (τώρα στους «θεσμούς» προστέθηκε και ο ESM), δεν υπάρχει καμία απολύτως δυνατότητα στοιχειώδους ανακούφισης των λαϊκών στρωμάτων.

Ακόμα πιο σημαντικά από τα οικονομικά στοιχεία, είναι η πολιτική υπηρεσία που η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ προσφέρει στην άρχουσα τάξη, ενισχύοντας το επιχείρημα ότι «τα πράγματα δεν αλλάζουν», η νίκη του «μονόδρομου».

Και όμως, σήμερα σε πλατιά στρώματα η ελπίδα ότι τα πράγματα μπορούν να αλλάξουν δεν έχει υποχωρήσει και αντίθετα «ωριμάζει» αναζητώντας νέους δρόμους να εκφραστεί. Αν κάτι σφραγίζει το πολιτικό σκηνικό είναι η πρωτοφανής, ιστορική δυσαρμονία ανάμεσα στην τεράστια λαϊκή πλειοψηφία του «Όχι» με όλη της την πολυμορφία και το πολιτικό σύστημα της μνημονιακής συναίνεσης. Τα συμπεράσματα που κατασταλάζουν μέσα στη μεγάλη λαϊκή πλειοψηφία, ειδικά στο μαχόμενο κομμάτι της, προχωράνε τη συνείδηση χιλιόμετρα μπροστά.

Δύο είναι τα βασικά ζητήματα που αναδείχτηκαν με τεράστια δύναμη.

Πρώτον ο εχθρικός ρόλος της ευρωζώνης και της ΕΕ. Το συμπέρασμα ότι μέσα στα πλαίσιά τους δεν μπορεί να γίνει καμία αλλαγή σε όφελος των εργαζόμενων.

Και δεύτερο, η πλήρης συστράτευση του συνόλου της αστικής τάξης (βιομήχανοι, τραπεζίτες, καναλάρχες) που είδαν στο «Ναι» την επικράτηση των άμεσων και ευρύτερων, στρατηγικών τους συμφερόντων.

Αν κάτι αποκαλύφθηκε τελικά με τον πιο καθαρό τρόπο είναι η βαθιά ταξικότητα και η θεμελιώδης «υλική» ενότητα του πολιτικού μηχανισμού της καπιταλιστικής ολοκλήρωσης της ΕΕ, του κράτους και των δυνάμεων του κεφαλαίου. Μια καλή εισαγωγή στο αλφάβητο του μαρξισμού με πρωτοβουλία του αντίπαλου.

Κάθε λοιπόν απάντηση μέσα στη συγκυρία πρέπει να ξεκινάει ακριβώς από αυτές τις βασικές διαπιστώσεις. Σήμερα χρειάζεται η μέγιστη δυνατή συσπείρωση κοινωνικών και πολιτικών δυνάμεων, η μεγαλύτερη δυνατή εργατική και λαϊκή ενότητα για να οργανώσει άμεσα την ρήξη με το «ενιαίο μέτωπο» του αντίπαλου, την αστική τάξη, το κράτος της και την ΕΕ, να υπερασπιστεί την επιβίωση του λαού και να ανοίξει δρόμους προς την κοινωνική απελευθέρωση και την επαναστατική αλλαγή της κοινωνίας. Σε αυτή την βάση η έξοδος από την ευρωζώνη και την ΕΕ και ο ταξικός – αντικαπιταλιστικός προσανατολισμός της αναμέτρησης με το μεγάλο κεφάλαιο, τους τραπεζικούς και επιχειρηματικούς ομίλους για να χάσει πλούτο και εξουσία το κεφάλαιο, αποτελούν σημεία αφετηρίας βγαλμένα πλέον μέσα από την μαζική εμπειρία των εργαζόμενων.

Πολιτικές προτάσεις που αναζητούν απαντήσεις στην «έξοδο από την ευρωζώνη», αλλά «εντός της ΕΕ», σε μια συντεταγμένη πορεία ενός νέου «κοινωνικού συμβολαίου» με τις δυνάμεις του κεφαλαίου, δηλαδή τελικά μια πολιτική πρόταση μιας νέας καπιταλιστικής ανάπτυξης με φιλολαϊκό πρόσημο παραγνωρίζουν ότι:

Πρώτον, η ΕΕ -και όχι απλά η ευρωζώνη- αποτελεί «υλοποιημένο νεοφιλελευθερισμό». Όλες οι συνθήκες της επιτροπείας, των ιδιωτικοποιήσεων, της λιτότητας και της παραγωγικής αποδιάρθρωσης (πχ ΚΑΠ κα) πηγάζουν από την συμμετοχή στην ΕΕ.

Δεύτερο, πολιτικά αποτελούν ένα και τον αυτό μηχανισμό, πράγμα που αν μη τι άλλο φάνηκε την αποφράδα εκείνη Κυριακή της 12ης Ιουλίου όταν κορυφώθηκε η «απειλή» του Grexit στην διπλή σύνοδο των ηγετών ευρωζώνης και ΕΕ.

Τρίτο: σήμερα υπάρχουν προτάσεις κύκλων του ιμπεριαλισμού για έξοδο από την ευρωζώνη, έτσι ώστε η προβολή της εξόδου πρέπει να συνδέεται πιο στενά με το σύνολο του αντικαπιταλιστικού προγράμματος.

Τέταρτο, η αστική τάξη δεν πρόκειται να παραδώσει τίποτα από τα αδιανόητα προνόμιά της και την εξουσία της χωρίς να δώσει λυσσασμένη μάχη όπως ακριβώς έκανε και με το δημοψήφισμα. Δεν χρειαζόμαστε λοιπόν νέες αυταπάτες. Αρκετά πληρώσαμε και πληρώνουμε αυτές που υπήρχαν και οδήγησαν τον ΣΥΡΙΖΑ στην κυβέρνηση με την απίθανη πολιτική «ούτε ρήξη-ούτε υποταγή».

Αν φύγουμε από τον «αφρό» των εξελίξεων, μέσα στον λαό και τις πιο ανήσυχες δυνάμεις του κινήματος και της αριστεράς εκτυλίσσονται πολύ ελπιδοφόρες διαδικασίες. Οι «λαϊκές συνελεύσεις του Όχι» στις γειτονιές, στις οποίες έχουν συμμετάσχει χιλιάδες αγωνιστές σε όλη την Ελλάδα και η μεγάλη ανταπόκριση της κοινωνικοπολιτικής πρωτοβουλίας για το «Όχι μέχρι το τέλος» αποτελούν ένα παράδειγμα συσπείρωσης ενός πολύ σημαντικού εύρους δυνάμεων, πάνω στο αναγκαίο πρόγραμμα. Μπορεί να ενισχύσει ουσιαστικά την πάλη για να μην περάσει το νέο μνημόνιο, συνολικά την πάλη ενάντια στο μαύρο μέτωπο κεφαλαίου-ΕΕ-ΔΝΤ. Σηματοδοτούν την ανάπτυξη ενός βαθύτερου, πολύμορφου λαϊκού ριζοσπαστισμού, με τον οποίο η ΑΝΤΑΡΣΥΑ και οι άλλες δυνάμεις της αντικαπιταλιστικής αντιιμπεριαλιστικής αριστεράς πρέπει να επικοινωνήσουν και να ενισχύσουν. Θα ήταν ασυγχώρητος σεχταρισμός απέναντι στην έκρηξη των αναζητήσεων και των προβληματισμών ενός ολόκληρου κόσμου να μην αναζητούσαμε μορφές διαλόγου και κοινής δράσης μαζί του.

Σήμερα δημιουργείται μια πολύ σημαντική «ζώνη» μέσα στον λαό, σε κοινωνικές και πολιτικές δυνάμεις και ρεύματα στους εργαζόμενους και την νεολαία, που αναζητούν και υιοθετούν στον ένα ή τον άλλο βαθμό βασικές πλευρές του αντικαπιταλιστικού προγράμματος. Η ΑΝΤΑΡΣΥΑ έχει συμβάλει αποφασιστικά σε αυτό. Αν μιλάμε για μια πορεία προς τον πόλο της αντικαπιταλιστικής, αντιιμπεριαλιστικής αριστεράς, για μια ανώτερη συνάντηση των σημερινών δυνάμεων με τον λαϊκό ριζοσπαστισμό τού «ΟΧΙ μέχρι το τέλος», με τις δυνάμεις που γεννιούνται από την δίδυμη ιστορική ανεπάρκεια της αριστεράς (υποταγή του ΣΥΡΙΖΑ, αδιέξοδη γραμμή του ΚΚΕ) τότε αυτή είναι η πιο γόνιμη περίοδος.

Πηγή: ΠΡΙΝ

Μπάμπης Συριόπουλος

«Το «έθνος» περιλαμβάνει την εθνική ενότητα όπως η χελώνα κουβαλάει το καβούκι της. Το εθνικό είναι πάντα σε ένταση με το ταξικό. Αυτό δεν είναι καθόλου θεωρητικό συμπέρασμα, αρκεί να δει κανείς πώς χρησιμοποιείται στον δημόσιο λόγο αλλά και από τους απλούς ανθρώπους.»

Πάλη κατά της ΕΕ
ΔΥΟ ΕΘΝΗ
ΟΙ ΦΤΩΧΟΙ ΚΑΙ Η ΠΑΤΡΙΔΑ
Το κεφάλαιο χρειάζεται τα κράτη

Φέτος με αφορμή τα 70 χρόνια από τον θάνατο του αρχικαπετάνιου του ΕΛΑΣ Άρη Βελουχιώτη επαναλαμβάνονται σε μια τελείως διαφορετική συγκυρία απόψεις που εκφράζουν τις αδυναμίες του Άρη και του εθνικοαπελευθερωτικού αγώνα και όχι την επαναστατική τους πλευρά. Είπε ο αρχικαπετάνιος στον περίφημο λόγο του στη Λαμία: «Το κεφάλαιο δεν έχει πατρίδα και τρέχει να βρει κέρδη σ’ όποια χώρα υπάρχουν τέτοια. Γι’ αυτό δε νοιάζεται κι ούτε συγκινείται με την ύπαρξη των συνόρων και του κράτους. Ενώ εμείς, το μόνο που έχουμε είναι οι καλύβες μας και τα πεζούλια μας. Αυτά αντίθετα από το κεφάλαιο που τρέχει, όπου βρει κέρδη, δε μπορούν να κινηθούν και παραμένουν μέσα στη χώρα που κατοικούμε».
Είναι όμως έτσι;

Απαραίτητη προϋπόθεση για την κερδοφορία του κεφαλαίου είναι και η ύπαρξη κρατών, συνόρων, στρατών και ενιαίας αγοράς, μαζί με την αναγκαία φαντασιακή τους πλευρά. Όπως έχει ειπωθεί, το πρώτο κόμμα της αστικής τάξης είναι το κράτος της. Το κεφάλαιο προκαλεί τους πολέμους ακριβώς για να διασφαλίσει την κερδοφορία του.

Σήμερα παρά την κυριαρχία των πολυεθνικών πολυκλαδικών μονοπωλίων το κεφάλαιο, ακόμα και το πιο διεθνοποιημένο, έχει μια εθνική αφετηρία και την ανάγκη της κρατικής στήριξης. Οι γερμανικές και γαλλικές τράπεζες χρειάζονται τη στήριξη των εθνικών κρατών τους όπως  και οι ελληνικές πολυεθνικές χρειάζονται τη στήριξη του ελληνικού κράτους για τις επενδύσεις τους στο εξωτερικό πχ. ελληνικές κατασκευαστικές που αναλαμβάνουν μεγάλα έργα από το «γειτονικό» Κατάρ μέχρι τη μακρινή Κολομβία.

Οι αστοί πολεμάνε για τα σύνορα και τις πατρίδες μέχρι θανάτου, όχι του δικού τους βέβαια αλλά των εργατών και των φτωχών «τους». Το κόστος των πολέμων και των εθνικών ανταγωνισμών το επωμίζονται οι λαοί κι όχι οι άρχουσες τάξεις. Οι φτωχοί είναι προσκολλημένοι στις «καλύβες» τους, όπως οι κωπηλάτες στις ρωμαϊκές τριήρεις ήταν αλυσοδεμένοι στους πάγκους τους. Τα σύνορα, τα κράτη και οι πατρίδες φτιάχτηκαν από τις άρχουσες τάξεις και αυτές εξυπηρετούν πρώτα από όλα, οι εργαζόμενοι χρειάζεται να προτάξουν τα συμφέροντά τους. Η πάλη ενάντια στο ζυγό της ΕΕ και της ευρωζώνης προϋποθέτει τη σύγκρουση του «έθνους» των εργαζομένων  με το «έθνος» των αστών.

Εθνική Ενότητα και Αντικαπιταλιστική Ανατροπή

Το δημοψήφισμα της 5ης Ιουλίου αποκάλυψε την ταξική πόλωση της ελληνικής κοινωνίας με τον πιο καθαρό τρόπο. Η διαφορά των αποτελεσμάτων ανάμεσα στις λαϊκές και στις αστικές συνοικίες ήταν ενδεικτική. Αυτό είχε φανεί και κατά τη διάρκεια της εβδομάδας, πριν από το δημοψήφισμα, όπου το σύνολο της «συντεταγμένης πολιτείας» σύμφωνα με τον Πρετεντέρη είχε αδίστακτα και φανατικά ταχθεί υπέρ του ΝΑΙ και δεν εισακούστηκε από την πλατιά λαϊκή πλειοψηφία. Αυτός ο ταξικός διχασμός βέβαια εκφράστηκε στην κάλπη και όχι στους χώρους εργασίας, και ήταν σε κάποιο βαθμό αυθόρμητος ή διστακτικός. Η κομμουνιστική και αντικαπιταλιστική αριστερά χρειάζεται να ερμηνεύσει αυτή την ελπιδοφόρα αλλά και αντιφατική συγκυρία και να παρέμβει σ’ αυτή.

Τα συγκρουόμενα ταξικά συμφέροντα εκφράζονται με τις αντίθετες επιδιώξεις για την πορεία της χώρας

      Σκίτσο του Altan

Η ταξική πάλη σε κρίσιμες καμπές συμπυκνώνεται σε κεντρικά πολιτικά ζητήματα που αφορούν και επηρεάζουν όλες τις ανταγωνιζόμενες τάξεις, δηλαδή το σύνολο του έθνους, και σφραγίζουν, όπως λέγεται, «το μέλλον της χώρας». Τα συγκρουόμενα ταξικά συμφέροντα εκφράζονται με τις αντίθετες επιδιώξεις για την πορεία της χώρας. Στη χώρα μας η ολομέτωπη επίθεση του κεφαλαίου ενάντια στην εργατική τάξη και στα φτωχά λαϊκά στρώματα εκδηλώνεται με την ασφυκτική επιτροπεία από τους υπερεθνικούς καπιταλιστικούς μηχανισμούς της ΕΕ, του ΔΝΤ και της ευρωζώνης η οποία γίνεται αποδεκτή από το σύνολο της ελληνικής αστικής τάξης.

Η τελευταία με τα κόμματά της και το ΣΥΡΙΖΑ στην κυβέρνηση έδειξε απροκάλυπτη περιφρόνηση της λαϊκής βούλησης και της δημοκρατίας όπως εκφράστηκε στο αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος, ενώ οι έλληνες στιγματίζονται ως τεμπέληδες και κομπιναδόροι συλλήβδην. Αυτή η εκ βάθρων ανασυγκρότηση του ελληνικού καπιταλισμού διαπερνά και μεταλλάσσει όλους τους θεσμούς -τη δικαιοσύνη, το κοινοβούλιο, την ερμηνεία του συντάγματος κτλ- απαιτώντας μια διαρκή κατάσταση εκτάκτου ανάγκης.

Με δεδομένη την αδυναμία του εργατικού κινήματος και μιας κατεύθυνσης συνολικής ρήξης με τον καπιταλισμό είναι φυσικό ένα μεγάλο τμήμα του λαού που στενάζει να στέκεται στην επιφάνεια των συντελούμενων αλλαγών στους θεσμούς και να αποβλέπει σε μια ανατροπή της σημερινής κατάστασης εντός των πλαισίων τους.

Αν η εφαρμογή των διαδοχικών μνημονίων απαιτεί συνεχείς παραβιάσεις του συντάγματος, αυτό που θα δώσει τη λύση είναι η αυθεντική εφαρμογή του ή και η αναθεώρησή του.

Αν για την ευρωπαϊκή και ελληνική αστική τάξη το μέσο για να επιβάλλουν την εξαθλίωση της εργαζόμενης πλειοψηφίας είναι η επιτροπεία της χώρας μας από την ΕΕ και το ΔΝΤ, τότε το ζητούμενο είναι η κατάκτηση της «εθνικής ανεξαρτησίας». Τελικά ο μνημονιακός εφιάλτης μπορεί να φύγει χωρίς ταξικές συγκρούσεις, χωρίς «διχασμό», χωρίς ανατροπές των θεσμών, χωρίς αντικαπιταλιστική ανατροπή. Σε αυτήν την αφήγηση ο ρόλος του έθνους και της πατρίδας είναι κεντρικός.

Η αντικαπιταλιστική αριστερά και οι κομμουνιστές δε μπορούν παρά να πάρουν υπ’ όψη τους αυτές τις λαϊκές διαθέσεις, σε καμία περίπτωση δεν λοιδορούν την πολιτική και ιδεολογική «ανεπάρκεια» των μαζών και δεν ωφελεί να απαγγέλλουν τσιτάτα ή γενικές αλήθειες που παρά την ορθότητά τους παρουσιάζονται απλά ως αξιώματα.

Αντίθετα χρειάζεται να αποκαλύπτουν τα ταξικά συμφέροντα που επιδιώκουν ή ανέχονται την επιτροπεία από την ΕΕ μέσα στο έθνος, αυτούς που κερδίζουν από τα μνημόνια μέσα στο έθνος, να ενισχύουν την πολιτική και ιδεολογική αυτοτέλεια της εργατικής τάξης και την τάση χειραφέτησης. Αυτά δεν είναι καθήκοντα του μέλλοντος αλλά του παρόντος. Χωρίς αυτά οποιαδήποτε μετωπική πολιτική χτίζεται πάνω στην άμμο. Για να παρέμβει όμως έτσι πρέπει η ίδια η αντικαπιταλιστική αριστερά να είναι απελευθερωμένη από τέτοιες αυταπάτες.

Οι αστικοί κρατικοί μηχανισμοί όσο κι αν επηρεάζονται και διαπερνώνται από την ταξική πάλη και τη δράση των υποτελών τάξεων είναι εχθρικοί από τη φύση τους στην αξιοποίησή τους από την εργατική τάξη, έχουν, όπως έχει ειπωθεί, μια δομική επιλεκτικότητα απέναντι στους σκοπούς που καλούνται να υπηρετήσουν δηλ. «διαλέγουν» ποιόν αφέντη να υπηρετήσουν. Έτσι και οι ιδέες ανάλογα με την καταγωγή και την ιστορία τους έχουν μια σημειολογική επιλεκτικότητα δηλ. διαλέγουν ποια ερμηνεία τους αρμόζει και δεν μπορεί να παίζει κανείς μαζί τους όπως θέλει. Το «έθνος» περιλαμβάνει την εθνική ενότητα όπως η χελώνα κουβαλάει το καβούκι της. Το εθνικό είναι πάντα σε ένταση με το ταξικό. Αυτό δεν είναι καθόλου θεωρητικό συμπέρασμα, αρκεί να δει κανείς πώς χρησιμοποιείται στον δημόσιο λόγο αλλά και από τους απλούς ανθρώπους.

Σε κάποιες συγκυρίες το εθνικό στοιχείο μπορεί να συμβαδίζει ως ένα βαθμό με την ταξική συνείδηση της εργατικής τάξης (ξένη κατοχή, άλυτα εθνικά προβλήματα, αποικιοκρατία, απελευθερωτικοί πόλεμοι κτλ.). Αυτό συμβαίνει όταν όλες οι τάξεις του έθνους αντιμετωπίζουν έναν εχθρό εναντίον του οποίου μπορούν έστω και θεωρητικά να συμμαχήσουν, σήμερα πχ Παλαιστίνη, ανατολική Ουκρανία, Κουρδιστάν. Σε αυτές τις περιπτώσεις είναι αναγκαίο να υπάρχει το εθνικό στοιχείο με την επίσης αναγκαία πάλη από την πλευρά των στρατηγικών εργατικών συμφερόντων για ηγεμονία επί των αστικών.

Όταν όμως, όπως σήμερα στην Ελλάδα, η ζωή της πλειοψηφίας του λαού, η διάσωση της δημόσιας περιουσίας, η περιφρούρηση των λαϊκών ελευθεριών έρχονται σε κατευθείαν σύγκρουση με την ιδιοκτησία και εξουσία της ελληνικής αστικής τάξης, η επικέντρωση στο εθνικό στοιχείο δεν μπορεί παρά, ανεξάρτητα από προθέσεις, να  αφοπλίζει τις εκμεταλλευόμενες τάξεις στην πάλη τους ενάντια στο κεφάλαιο. Όσες θεωρητικές και λεκτικές ακροβασίες κι αν χρησιμοποιήσει κανείς κι όσες φορές κι αν προσπαθήσει να ορίσει αλλιώς (με αντικαπιταλιστικές υποσημειώσεις) το έθνος και την πατρίδα, αυτά αντιστέκονται σ’ αυτές τις ερμηνείες, εξάλλου τους αστερίσκους ελάχιστοι τους διαβάζουν.

Δημοσιεύθηκε στο ΠΡΙΝ, 26.7.2015