Με συγκαταβατικό πνεύμα, ειρωνικά μειδιάματα και πικρόχολα σχόλια συνοδεύτηκε η εικόνα του Τσίπρα στο Ίδρυμα Μπίλ Κλίντον, σύμφωνα με σχόλια των ξένων και ελληνικών μέσων ενημέρωσης.

Ο Αλ. Τσίπρας, μάλλον, αυτογελοιοποιήθηκε, προσπαθώντας άτεχνα και αμήχανα να παρουσιάσει το νέο του πρόσωπο, ως ο κατ' εξοχήν πρωθυπουργός των αμερικανών επενδυτών, που ξέρει καλά τι και πως να το κάνει για να τους προσελκύσει στη χώρα μας.

Φυσικά, ούτε που διανοήθηκε ότι σε μια χώρα στην οποία οι επενδύσεις από το δημόσιο και τους έλληνες ιδιώτες έχουν νεκρώσει, δεν υπάρχει καμμιά περίπτωση να υπάρξει ξένη επένδυση, πλην όσων εξαγοράζουν “μπιρ-παρά”, τον ελληνικό δημόσιο πλούτο.

Αυτό σημαίνει προτεκτοράτο, το οποίο χαρακτηρίζει ανοησία ο Ν. Βούτσης.

Χαιρετίσματα, λοιπόν, στους “πολιτικούς υπαλλήλους” της υπερατλαντικής (πραγματικής) εξουσίας και στην κ. Γιάννα Αγγελοπούλου για τη σωτήρια διαμεσολάβησή της.

ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΕΡΓΟΣ

Τρίτη 29 Σεπτεμβρίου 2015

ΠΗΓΗ: iskra.gr

Του ΓΙΑΝΝΗ ΤΟΛΙΟΥ*

ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΕΜΠΕΙΡΙΕΣ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ

Ο εσπευσμένος τρόπος δημιουργίας της «Λαϊκής Ενότητας» δεν έδωσε τον αναγκαίο χρόνο για όσμωση απόψεων μεταξύ διαφόρων συλλογικοτήτων στο χώρο των αντιμνημονιακών δυνάμεων για τη δημιουργία ενός πολιτικού φορέα που θα μπορούσε εν δυνάμει να «στεγάσει» όλες τις αντιμνημονιακές (αριστερές, ριζοσπαστικές, πατριωτικές, δημοκρατικές) δυνάμεις. Ωστόσο κάτω από τη πίεση του χρόνου έγινε ένα μεγάλο βήμα με τη δημιουργία της «Λαϊκής Ενότητας», στην οποία ήδη συμμετέχουν πολλές συλλογικότητες ευρέως φάσματος, ενώ συγκροτήθηκαν ήδη προσωρινά όργανα (Πολιτικό Συμβούλιο και Γραμματεία), καθώς και εκατοντάδες τοπικές και κλαδικές επιτροπές ΛΑΕ σε όλη τη χώρα.

Ήλθε λοιπόν η στιγμή και ανεξάρτητα από το αποτέλεσμα των εκλογών, τα οποία ασφαλώς δημιουργούν πρόσθετες δυσκολίες, να προχωρήσουμε τόσο σε αναλυτική διατύπωση των προγραμματικών θέσεων της ΛΑΕ, όσο και στην αποσαφήνιση του οργανωτικού πλαισίου συγκρότησης και λειτουργίας της. Παρ' ότι στην «Ιδρυτική Διακήρυξη» είναι σαφές ότι πρόκειται για «μετωπικό» σχήμα, απουσιάζει η αναλυτική αναφορά για τον τρόπο εσωτερικής οργάνωσης και λειτουργίας. Ασφαλώς η κεκτημένη αριστερή «κουλτούρα» των συλλογικοτήτων που συμμετέχουν στην ΛΑΕ, διευκόλυνε να λυθούν επείγοντα οργανωτικά ζητήματα της εκλογικής μάχης. Ωστόσο είναι καιρός να προσδιορίσουμε το οργανωτικό πλαίσιο της συνεργασίας, ώστε να ενισχυθεί η δυναμική του εγχειρήματος, τόσο σε οργανωτικό, όσο κυρίως σε πολιτικό και κινηματικό επίπεδο.

Ειδικότερα εκτός από τον πολυπληθή αριθμό «συλλογικοτήτων» (πολιτικών οργανώσεων) που συμμετέχουν στο εγχείρημα, χρειάζεται να λάβουμε υπ' όψιν, ότι στις επιτροπές βάσης της ΛΑΕ έχει ενταχθεί σημαντικός αριθμός μελών που δεν είναι ενταγμένοι σε καμιά από τις «συλλογικότητες» την ΛΑΕ. Επίσης υπάρχει άμεση ανάγκη ανάδειξης οργάνων με δημοκρατικές διαδικασίες σε όλα τα επίπεδα (από κάτω προς τα πάνω), καθώς και σε βοηθητικές επιτροπές (τμήματα). Όλα αυτά απαιτούν τη διατύπωση οργανωτικών αρχών στα πλαίσιο ενός κανονισμού ή καταστατικού της ΕΛΕ.

Το κρίσιμο ζήτημα που προκύπτει είναι πως θα συναρθρωθούν οι αυτοτελείς οργανώσεις (συλλογικότητες), με τους ανένταχτους/τες πολίτες-μέλη, καθώς την εφαρμογή δημοκρατικών διαδικασιών ανάδειξης οργάνων, σε συνδυασμό με τις απαιτήσεις της κινηματικής δράσης. Δηλαδή χρειάζεται να βρούμε τη «χρυσή τομή» ανάμεσα στη «δημοκρατική λειτουργία» του νέου πολιτικού φορέα και στην «αποτελεσματικότητα δράσης». Ωστόσο υπάρχει μια ακόμα παράμετρος που αφορά το στρατηγικό στόχο της ΛΑΕ ο οποίος επηρεάζει το οργανωτικό σχήμα. Η μορφή συγκρότησης της θα πρέπει να διευκολύνει τη συσπείρωση ευρέως κοινωνικού φάσματος δυνάμεων που έχουν ζωτικό συμφέρον από την επίλυση της «κυρίαρχης αντίθεσης» («μνημονιακών» και «αντιμνημονιακών» δυνάμεων), ενώ για την επίλυση της «βασικής αντίθεσης» (εργασίας και κεφαλαίου), είναι ζήτημα που αφορά πρωτίστως την εργατική τάξη η οποία παρ' ότι είναι πολυπληθέστερη είναι πολιτικά διασπασμένη. Η επίλυση της «κυρίαρχης αντίθεσης» ανοίγει αντικειμενικά το δρόμο για την επίλυση και της «βασικής». Κατά συνέπεια οι εναλλακτικές επιλογές συγκρότησης της ΛΑΕ είναι δύο: είτε ως «πολυκομματικός» φορέας, είτε ως «πολυτασικό» κόμμα.

Πριν αξιολογήσουμε την πρόσφατη εμπειρία μετεξέλιξης του ΣΥΡΙΖΑ από πολυκομματικό φορέα των «συνιστωσών», σε ενιαίο «πολυτασικό» κόμμα, θα ήταν χρήσιμο να δούμε έστω και συνοπτικά, συγκεκριμένες ιστορικές εμπειρίες του αριστερού κινήματος στην Ελλάδα, στη συγκρότηση και λειτουργία «μετωπικών» σχημάτων και την αξιοποίηση των διδαγμάτων διαλεκτικά και όχι μεταφυσικά, στις σημερινές συνθήκες.

Ιστορικές εμπειρίες συγκρότησης «Μετώπου» αριστερών, ριζοσπαστικών, πατριωτικών, προοδευτικών δυνάμεων

Α. Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΟΥ ΕΑΜ 

Η συγκρότηση του «Εθνικού Απελευθερωτικού Μετώπου» (ΕΑΜ) το 1941, έγινε ως γνωστόν με πρωτοβουλία του ΚΚΕ και τη συμμετοχή του «Σοσιαλιστικού Κόμματος», της «Ένωσης Λαϊκής Δημοκρατίας» και του «Αγροτικού Κόμματος». Βασικός κορμός των δυνάμεων του ΕΑΜ και των «θυγατρικών» του οργανώσεων (ΕΛΑΣ, ΕΠΟΝ, Εθνική Αλληλεγγύη, Εργατικό-ΕΑΜ και ΟΠΛΑ) ήταν το ΚΚΕ, το οποίο διατηρώντας την αυτοτελή οργανωτική του συγκρότηση και λειτουργία, περνούσε την εξωστρεφή πολιτική του δράση κυρίως μέσω του ΕΑΜ, έχοντας κομματικούς «πυρήνες» σε όλα τα επίπεδα και εξασφαλίζοντας την ενιαιομετωπική δράση και την οργανωτική συνοχή του «Μετώπου». Στην ΚΕ του ΕΑΜ και στα διάφορα σώματα (πανελλαδικές και περιφερειακές συνδιασκέψεις) συμμετείχαν εκπρόσωποι όλων των ΕΑΜικών κομμάτων, ενώ από τις χιλιάδες απλά μέλη του ΕΑΜ, μόνο ένα μέρος ήταν μέλη του ΚΚΕ (στην απελευθέρωση το ΕΑΜ είχε γύρω στα 2 εκατ. μέλη από τα οποία 450.000 ήταν και μέλη του ΚΚΕ). Στις συγκεκριμένες ιστορικές συνθήκες, υπό τον ηγεμονικό (πολιτικό και οργανωτικό) ρόλο του ΚΚΕ, το συγκεκριμένο «Μέτωπο» λειτούργησε αποτελεσματικά, ανεξάρτητα από τις μετέπειτα πολιτικές εξελίξεις.

Β. Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΗΣ ΕΔΑ 

Η συγκρότηση της ΕΔΑ (Ενιαία Δημοκρατική Αριστερά) έγινε το 1951 με πρωτοβουλία του ΚΚΕ και τη συμμετοχή του «Σοσιαλιστικού Κόμματος» (Γιαν.Πασαλίδης), του «Αγροτικού Κόμματος» (Κ.Γαβριηλίδης), του «Ριζοσπαστικού Κόμματος» (Μ.Κύρκος), καθώς ανένταχτες προσωπικότητες της αριστεράς (Στ.Σαράφης, Μ.Αυγερόπουλος, κά). Το ΚΚΕ μετά τον εμφύλιο σημαντικό μέρος των ηγετικών του στελεχών ήταν σε φυλακές και εξορίες και μέρος στις Ανατ. Χώρες, ενώ διατηρούσε παράλληλα παράνομες οργανώσεις στην Ελλάδα. Με τη δημιουργία της ΕΔΑ τα μέλη του ΚΚΕ εντάχτηκαν στις γραμμές της και με μορφή «κομματικών πυρήνων» συμμετείχαν σε όλα τα όργανα, ενώ περνούσαν την εξωστρεφή πολιτική του δράση κυρίως μέσα από την ΕΔΑ. Το 1956 αποφασίστηκε η μετατροπή της ΕΔΑ σε ενιαίο κόμμα, ενώ το 1958, μετά τη μεγάλη εκλογική νίκη της ΕΔΑ (24,6%), το ΚΚΕ αποφάσισε τη διάλυση των παράνομων οργανώσεων και τη διάχυση των μελών του μέσα στην ΕΔΑ. Αυτή η επιλογή εκτιμήθηκε μεταγενέστερα από την ηγεσία του ΚΚΕ ως σοβαρό λάθος, διότι οδήγησε σε ουσιαστική αυτοδιάλυση του, με σοβαρές πολιτικές και ιδεολογικές παρενέργειες, οι οποίες έγιναν ιδιαίτερα εμφανείς με την επιβολή της δικτατορίας του '67.

Γ. Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΟΥ ΣΥΝΑΣΠΙΣΜΟΥ ΤΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΡΟΟΔΟΥ 

Στα τέλη της δεκαετίας '80, στην προσπάθεια υπέρβασης της διάσπασης των αριστερών δυνάμεων στη χώρα, ξεκίνησαν προσπάθειες συγκρότησης ενός νέου «μετωπικού» αριστερού σχήματος. Με πρωτοβουλία του ΚΚΕ (Χ.Φλωράκη) έγινε συνάντηση με την ΕΑΡ (Λ.Κύρκο) για δημιουργία «μετωπικού» φορέα της Αριστεράς. Στην πρωτοβουλία προσχώρησαν η ΕΔΑ (Α.Λεντάκης), η «Νέα Πορεία» (Ν.Κωνσταντόπουλος), η ΕΣΠΕ (Στ.Παναγούλης), το ΚΟΔΗΣΟ (Χ.Πρωτόπαπας), το «Αγροτικό Κόμμα» (ένα μέρος), καθώς και ανένταχτες προσωπικότητες της ευρύτερης αριστεράς (Μ.Δρετάκης, Απ.Λάζαρης, Στ.Γιώτας, Ρ.Κακλαμανάκη, κά).

Στις εκλογές Ιουνίου '89, ο «Συνασπισμός της Αριστεράς και της Προόδου» έλαβε 13,2% και άνοιξε ο δρόμος για ουσιαστική παρέμβαση της Αριστεράς στην πολιτική ζωή της χώρας. Ωστόσο η κρίση του «υπαρκτού σοσιαλισμού» και εν συνεχεία η εσωτερική κρίση στο ΚΚΕ, οδήγησαν σε αποχώρηση του ΚΚΕ από το ΣΥΝ (1991), με παραμονή ωστόσο μεγάλου μέρους των στελεχών και μελών του στο ΣΥΝ, οι οποίοι ίδρυσαν την πολιτική «Κίνηση Νέας Αριστεράς». Ο ΣΥΝ προχώρησε σε πανελλαδικό σώμα και στην εκλογή ΚΠΕ με πολυκομματική εκπροσώπηση. Ωστόσο στο συνέδριο του 1992 αποφασίστηκε η μετατροπή του ΣΥΝ σε ενιαίο πολυτασικό κόμμα. Μια επιλογή που αργότερα αξιολογήθηκε ως βεβιασμένη διότι δεν είχαν αποσαφηνισθεί θεμελιώδεις στρατηγικοί προσανατολισμοί, οι οποίοι διαφάνηκαν με αφορμή τη Συμφωνία του Μαάστριχτ, ενώ υπήρχαν και μεγάλες ασάφειες στο ρόλο και στη λειτουργία των τάσεων. Στις εκλογές Σεπτέμβρη '93, ο ΣΥΝ δεν μπήκε στη Βουλή. Ωστόσο με την αλλαγή ηγεσίας επέστρεψε το 1995, χωρίς ωστόσο να ξεφύγει λόγω της αμφίσημης πολιτικής του φυσιογνωμίας, από τα όρια της κοινοβουλευτικής πολιτικής επιβίωσης, ως τις αρχές της δεκαετίας του 2000.

Δ. Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΟΥ ΣΥΡΙΖΑ

Στις αρχές δεκαετίας 2000 με πρωτοβουλία του ΣΥΝ, δημιουργήθηκε ο «Χώρος Διαλόγου και Κοινής Δράσης της Αριστεράς», με πρώτο άτυπο βήμα, τη διεύρυνση των ψηφοδελτίων του ΣΥΝ στις εκλογές 2000. Η συνεργασία πήρε επίσημο χαρακτήρα στις εθνικές εκλογές και ευρωεκλογές του 2004, με δημιουργία «μετωπικού» σχήματος «Συνασπισμός Ριζοσπαστικής Αριστεράς (ΣΥΡΙΖΑ). Τα ενθαρρυντικά αποτελέσματα οδήγησαν στην επίσημη συγκρότηση πολυκομματικού φορέα, ο οποίος στις εκλογές 2007 πέτυχε ενίσχυση των δυνάμεων του, ενώ έκανε αισθητή την παρουσία του στο κοινωνικό πεδίο. Στη Γραμματεία του ΣΥΡΙΖΑ εκπροσωπούνταν όλες οι «συνιστώσες» (συλλογικότητες), οι αποφάσεις παίρνονταν με βάση την αρχή της μέγιστης δυνατής «συναίνεση», ενώ οι τοπικές επιτροπές είχαν πολυκομματική σύνθεση.

Ωστόσο με το ξέσπασμα της κρίσης και την αντιμνημονιακή στάση και αγωνιστική παρέμβαση του ΣΥΡΙΖΑ, πέτυχε στις δύο εκλογικές αναμετρήσεις του 2012 να γίνει εκτίναξη της πολιτικής του επιρροής στο 26%. Ταυτόχρονα υπήρξε έντονη πίεση από τη βάση (μεγάλος αριθμός ανένταχτων) αλλά και αναστοχασμοί στην ηγεσία, για υπέρβαση του ΣΥΡΙΖΑ των «συνιστωσών» και τη δημιουργία ενιαίου πολυτασικού ΣΥΡΙΖΑ. Στην πανελλαδική συνδιάσκεψη (Δεκέμβρης '12) συγκροτήθηκε σε ενιαίο κόμμα, ενώ στο πρώτο ιδρυτικό συνέδριο (2013) ολοκληρώθηκε η διαδικασία μετεξέλιξης από πολυκομματικό σε πολυτασικό φορέα, με αποκλίνουσες ωστόσο στρατηγικές στοχεύσεις μεταξύ πλειοψηφίας και μειοψηφίας, κυρίως στο θέμα τα συμμετοχής της χώρας στην ευρωζώνη.

Από την άλλη το υφιστάμενο «δημοκρατικό έλλειμμα» (απουσία ουσιαστικού ρόλου της κομματικής βάσης στις επιλογές της ηγεσίας), με τη μετατροπή του σε κόμμα αντί να κλείσει διευρύνθηκε. Ο προεδρο-κεντρικός χαρακτήρας του νέου κόμματος και η συμπεριφορά της ηγετικής ομάδας να αγνοεί συστηματικά τα θεσμικά όργανα του ΣΥΡΙΖΑ (ΚΕ και ΠΓ), οδήγησαν ιδιαίτερα μετά την ανάληψη της διακυβέρνησης της χώρας το Γενάρη '15, σε ουσιαστική αποξένωση της ηγεσίας από το κομματικό σώμα, με αποκορύφωμα τη συμφωνία με τους «θεσμούς» και την υπογραφή του Γ' Μνημονίου. Στις κρίσιμες επιλογές, ούτε η ΚΕ, ούτε η ΠΓ, ούτε τα στελέχη, ούτε και μέλη του κόμματος ρωτήθηκαν ποτέ, κατά παράβαση των αποφάσεων του Συνεδρίου και του Καταστατικού, για ΣΥΡΙΖΑ «κόμμα των μελών» του.!

Προκύπτουν κατά συνέπεια κρίσιμα ερωτήματα; Α) πως και με ποιες ασφαλιστικές δικλείδες, θα αποτρέπεται η παραχάραξη της βούλησης των μελών και των αντιπροσωπευτικών οργάνων; Β) κάτω από ποιες προϋποθέσεις ένας «μετωπικός» φορέας μπορεί να μετεξελίσσεται σε ενιαίο πολιτικό κόμμα (πολυτασικό ή μη); Ασφαλώς το ζήτημα δεν είναι απλά οργανωτικό αλλά πρωτίστως πολιτικό, διότι τα οργανωτικά σχήματα ως πολιτικά υποκείμενα, εξυπηρετούν κατά προτεραιότητα πολιτικούς στόχους. Τα συγκεκριμένα ερωτήματα, όσο και οι ιστορικές εμπειρίες από τη δημιουργία αριστερών «μετωπικών» σχημάτων στην Ελλάδα, αποκτούν με αφορμή τη δημιουργία της «Λαϊκής Ενότητας» μια επικαιρότητα. Από τη σωστή απάντηση των ερωτημάτων στις σημερινές συνθήκες, θα εξαρτηθεί «εν πολλοίς» και η μελλοντική πορεία της ΛΑΕ.

Ε. Η ''ΛΑΪΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ'',  ''ΜΕΤΩΠΟ'' Ή ΚΟΜΜΑ 

Η «Λαϊκή Ενότητα» δημιουργήθηκε ως «Μέτωπο» αντιμνημονιακών (αριστερών, ριζοσπαστικών, πατριωτικών, δημοκρατικών) δυνάμεων και ως τέτοιο θα πρέπει να προχωρήσει τουλάχιστον στο εγγύς μέλλον. Πρώτον, διότι οι «συλλογικότητες» που συμμετέχουν επιθυμούν κατά κανόνα τη διατήρηση της οργανωτικής, πολιτικής και ιδεολογικής τους αυτοτέλειας. Δεύτερον, το «μετωπικό» σχήμα διευκολύνει ένταξη νέων «συλλογικοτήτων» στο εγχείρημα και τρίτον, διότι ο «στρατηγικός στόχος» για επίλυση της «κυρίαρχης αντίθεσης» αντί της βασικής, ενδιαφέρει όλες τις συλλογικότητες του «μετώπου». Κατά συνέπεια ο «κοινός τόπος» σε πολιτικό επίπεδο είναι η «Προγραμματική Διακήρυξη» και οι προγραμματικές θέσεις προϊόν συλλογικών αποφάσεων. Σε οργανωτικό επίπεδο η ΛΑΕ ως «μετωπικός» (πολυκομματικός) φορέας θα πρέπει να εξασφαλίζει την αντιπροσωπευτική και αναλογική εκπροσώπηση στα κεντρικά όργανα (Πολιτικό Συμβούλιο και Γραμματεία), ενώ οι αποφάσεις πρέπει να παίρνονται με βάση την αρχή της ομοφωνίας ή τουλάχιστον της μέγιστης δυνατής συναίνεσης. Επίσης πρέπει να διασφαλίζεται η συλλογικότητα και ο σεβασμός των αποφάσεων και να καταπολεμούνται φαινόμενα παραγοντισμού, αρχηγισμού και γραφειοκρατικού συγκεντρωτισμού.

Η «Λαϊκή Ενότητα» πρέπει να είναι ανοικτή στην ένταξη και άλλων αντιμνημονιακών «συλλογικοτήτων», με βάση ορισμένα κριτήρια (πολιτικής αξιοπιστίας και κινηματικής παρουσίας) και όχι μόνο φραστικών αντιμνημονιακών διακηρύξεων. Η στελέχωση των οργάνων σε όλα τα επίπεδα, πρέπει να γίνεται με δημοκρατικές διαδικασίες και αξιοκρατικά κριτήρια. Ο κανόνας της περιορισμένης σταυροδοσίας στη διαδικασία εκλογής των οργάνων, μπορεί να διασφαλίσει την πλουραλιστική εκπροσώπηση των «συνιστωσών» (συλλογικοτήτων). Για μεγαλύτερη διασφάλιση της πλουραλιστικής εκπροσώπησης θα πρέπει να προηγούνται διαδικασίες διαβούλευσης και συναίνεσης, ώστε να λαμβάνονται υπόψη οι διαθεσιμότητες και η δυνατότητα αποτελεσματικής προσφοράς. Αναλυτικότερες ρυθμίσεις μπορούν να γίνουν στα πλαίσια ειδικού κανονισμού ή του καταστατικού.

ΤΟ ΑΡΙΣΤΕΡΟ ΡΕΥΜΑ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΣΤΙΣ ΝΕΕΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ 

Η διαφορά με όλες τις άλλες «συλλογικότητες» που συμμετέχουν στη ΛΑΕ, είναι ότι το «Αριστερό Ρεύμα» (ΑΡ), είχε ως τώρα χαρακτήρα «τάσης», αρχικά στο ΣΥΝ και αργότερα στο ΣΥΡΙΖΑ. Στις νέες συνθήκες, με τη «μετωπική» συγκρότηση της ΛΑΕ, θα πρέπει να συγκροτηθεί σε αυτοτελή πολιτικό οργανισμό και συγκεκριμένα σε πολιτικό κόμμα. Μια τέτοια εξέλιξη θα έχει θετικά αποτελέσματα τόσο για τη ΛΑΕ, όσο και για τις στρατηγικές στοχεύσεις που επιδιώκει ως συλλογικότητα. Η συγκρότηση του ΑΡ σε κόμμα, με οργανωτική, πολιτική και ιδεολογική αυτοτέλεια, με καταστατικό, μέλη, εσωτερική κομματική ζωή, εκλεγμένα όργανα, συλλογική λειτουργία και έχοντας ως στρατηγική επιδίωξη το σοσιαλιστικό μετασχηματισμό της ελληνικής κοινωνίας, θα ενισχύσει αντικειμενικά (αριθμητικά και πολιτικά) τη ΛΑΕ και την αποτελεσματική της δράσης. Είναι προφανές ότι η εξωστρεφής του παρέμβαση, θα περνάει βασικά μέσα από τη ΛΑΕ, χωρίς να αποκλείεται σε εδικές περιπτώσεις, η αυτοτελής παρουσία του ως πολιτικού κόμματος.

Ασφαλώς οι παράλληλες διαδικασίες «κόμματος» και «μετώπου», θα «φορτώνουν» σε πρόσωπα και όργανα πρόσθετα καθήκοντα και συνεδριάσεις, που συνεπάγονται πρόσθετο κόπο και απώλεια χρόνου. Ωστόσο οι συγκεκριμένες διαδικασίες θα είναι εξ' αντικειμένου περιορισμένες (σε κρίσιμα ζητήματα) αφού η πλατιά πολιτική δράση θα περνάει από τη ΛΑΕ. Από την άλλη το αποτέλεσμα της «θυσίας» χρόνου θα προσμετράται θετικα από πλευράς συνοχής και αποτελεσματικής δράσης της ΛΑΕ. Σε κάθε περίπτωση, όπως έχει δείξει και η ιστορική εμπειρία των «μετωπικών» σχημάτων, το κρισιμότερο ζήτημα δεν είναι «αυτό καθ' εαυτό» το οργανωτικό, αλλά οι πολιτικές επιλογές και η επιτυχής ενεργοποίηση των κοινωνικών δυνάμεων που το «μέτωπο» εκφράζει για την υπεράσπιση και την προαγωγή των ζωτικών τους συμφερόντων. Η δημιουργία από τις δυνάμεις του «Αριστερού Ρεύματος», ενός κόμματος «πυλώνα» στα πλαίσια της ΛΑΕ, θα συμβάλλει αποφασιστικά στην προώθηση των επιδιώξεων της, ενώ θα αποτελεί πολύτιμη παρακαταθήκη για τη σοσιαλιστική προοπτική και για ένα ελπιδοφόρο μέλλον της ελληνικής κοινωνίας.

Τετάρτη 30 Σεπτεμβρίου 2015

ΠΗΓΗ: iskra.gr

Του ΚΩΣΤΑ ΛΑΠΑΒΙΤΣΑ*

ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ

Ο πραγματικός νικητής των πρόσφατων εκλογών ήταν η αποχή. Το επιβεβαιώνει μια γρήγορη ματιά στον παρακάτω πίνακα, που δείχνει τον αριθμό όσων ψήφισαν, καθώς και το ποσοστό τους στους εγγεγραμμένους στα μεγάλα αστικά κέντρα της χώρας:    

Με δεδομένη την αποχή, τα ποσοστιαία αποτελέσματα των εκλογών είναι παραπλανητικά. Δεν υφίσταται «θρίαμβος» του ΣΥΡΙΖΑ, παρά την κυριαρχία του στο Κοινοβούλιο. Στην πράξη, όλα τα κόμματα που συμμετείχαν και στις δύο εκλογές του 2015 σημείωσαν απώλειες, και ο ΣΥΡΙΖΑ τις μεγαλύτερες.  

Το σημαντικότερο ποιοτικό στοιχείο της αποχής, όμως, ήταν η μεγάλη της αύξηση σε εκλογικές περιφέρειες με έντονο λαϊκό χαρακτήρα. Οι χαρακτηριστικότερες περιπτώσεις ήταν οι Β’ Αθηνών και Πειραιώς, όπου η αύξηση της αποχής ήταν σαφώς μεγαλύτερη από ότι στις αντίστοιχες Α’. Εντυπωσιακή ήταν η αύξηση της αποχής και στο Υπόλοιπο Αττικής.  

Το λαϊκό στοιχείο του Λεκανοπεδίου έδειξε μεγάλη απροθυμία να ψηφίσει. Η αποχή του σφράγισε την υποχώρηση του ΣΥΡΙΖΑ, τη στασιμότητα του ΚΚΕ και την αδυναμία της ΛΑΕ να μπει στη Βουλή.

H EΠΙΜΟΝΗ ΤΑΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΧΗΣ

Η μεγάλη αποχή δεν ήταν μεμονωμένο και περιστασιακό γεγονός. Υπάρχει επίμονη τάση αποχής ήδη από το 2009, όπως φαίνεται στο σχεδιάγραμμα

Κατά τη διάρκεια της κρίσης οι ψηφοφόροι έχουν φανεί βαθιά απογοητευμένοι με το πολιτικό σύστημα. Η υποχώρηση της αποχής τον Ιανουάριο του 2015 ήταν η εξαίρεση που οφειλόταν στον τότε ενθουσιασμό για τον ΣΥΡΙΖΑ. Επέστρεψε δριμύτερη όταν ο ΣΥΡΙΖΑ αποδείχθηκε ανακόλουθος και μέρος του συστήματος.

Το ελληνικό εκλογικό σώμα έχει γίνει ακόμη πιο απογοητευμένο και απορριπτικό προς τα υπάρχοντα κόμματα. Η αδυναμία ουσιαστικής εκπροσώπησης συμβαδίζει με τη γενικότερη υποχώρηση των κοινωνικών αγώνων και φυσικά με την εκτίναξη της ανεργίας που λειτουργεί ως φόβητρο. Η απλή καθημερινή παρατήρηση δείχνει ότι η απομάκρυνση από την πολιτική ζωή είναι εντονότερη στο λαϊκό στοιχείο και ιδιαίτερα στη νεολαία.    

Η ΑΠΟΤΥΧΙΑ ΤΗΣ ΛΑΪΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ

Καθοριστικό στοιχείο των εκλογών ήταν επίσης η αδυναμία της Λαϊκής Ενότητας να μπει στη Βουλή. Πριν την αναλύσουμε, ας δούμε τα αποτελέσματα με μεγαλύτερη λεπτομέρεια:

  Χειρότερες επιδόσεις ΛΑΕ (κάτω από 2%)  

Πηγή: Στοιχεία Υπουργείου Εσωτερικών  

Τα χειρότερα αποτελέσματα (όπως Ροδόπη, Γρεβενά και Ξάνθη), αλλά και τα καλύτερα (όπως Κέρκυρα, Βοιωτία και Χανιά), παρατηρήθηκαν σε επαρχιακές περιφέρειες. Αυτό σημαίνει ότι έπαιξε μεγάλο ρόλο η περιορισμένη αναγνωρισιμότητα της ΛΑΕ, η έλλειψη χρημάτων, οι οργανωτικές αδυναμίες και η δυσκολία να σχηματιστούν ψηφοδέλτια σε ολόκληρη την επικράτεια. Όπου οι υποψήφιοι ήταν ήδη βουλευτές με εντοπιότητα, προβολή και ιστορία αγώνων στην τοπική κοινωνία, οι αρνητικοί παράγοντες περιορίστηκαν σημαντικά.  

Η βαθύτερη πραγματικότητα της αποτυχίας της ΛΑΕ διαφαίνεται όμως στο αποτέλεσμα του Λεκανοπεδίου, όπου οι επιδόσεις ήταν μεν από τις καλύτερες του κόμματος/μετώπου, αλλά τελείως αναντίστοιχες με το χαρακτήρα της περιοχής. Το λαϊκό στοιχείο του Λεκανοπεδίου προτίμησε να στραφεί προς την αποχή.    

Η ΣΠΟΥΔΑΙΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ 

Η κύρια αιτία της αποτυχίας της ΛΑΕ ήταν η απουσία συνεκτικών προγραμματικών προτάσεων. Παρουσιάστηκε ως συνεχιστής του Όχι του δημοψηφίσματος και αυθεντικός εκφραστής της αντιμνημονιακής πάλης, χωρίς όμως να θέτει στην κρίση του λαού ένα πρόγραμμα οικονομικής ανάταξης και κοινωνικής αλλαγής. Ένα τέτοιο πρόγραμμα αναγκαστικά θα απαιτούσε και έξοδο από τη νομισματική ένωση. Η ΛΑΕ μίλησε υπέρ της εξόδου, αλλά δεν εξήγησε ποτέ επαρκώς τα απαιτούμενα βήματα πιστεύοντας ότι έτσι θα καταλαγιάσει τις ανησυχίες των ψηφοφόρων. Το σφάλμα αποδείχθηκε ολέθριο.  

Όταν ξέσπασε ο αναμενόμενος «πόλεμος της δραχμής» από πλευράς του ελληνικού κατεστημένου, αλλά και του ΣΥΡΙΖΑ, γρήγορα κόλλησε η ρετσινιά των «δραχμιστών», που μάλιστα δεν είχαν ούτε καν σχέδιο για το πώς θα γίνει η μετάβαση στο νέο νόμισμα. Στη βάση αυτή ήταν αδύνατον να αποκτήσει αξιοπιστία η ΛΑΕ.  

Η έλλειψη αξιοπιστίας έγινε ακόμη χειρότερη καθώς το δημόσιο πρόσωπο της ΛΑΕ δεν απέπνεε φρεσκάδα και σιγουριά. Στο θέμα του προγράμματος μάλιστα ήταν χαρακτηριστική η έλλειψη βεβαιότητας και η τάση στρογγυλέματος. Σταδιακά επανεμφανίστηκε ακόμη και η ψευδαίσθηση ότι θα μπορούσε να υπάρξει αντιμνημονιακή πορεία για την Ελλάδα μέσω απλής «σύγκρουσης» με την ΟΝΕ, ή γενικώς με περισσότερη «δημοκρατία». Το αποτέλεσμα ήταν καταστροφικό γιατί φυσικά τα λαϊκά στρώματα έχουν πάρει πλήρως το μάθημα μετά τη μεταστροφή του ΣΥΡΙΖΑ. Ή θα ειπωθούν καθαρές κουβέντες, ή η λαϊκή ψήφος θα μείνει στο σπίτι της.    

ΚΑΙ ΤΩΡΑ;

Μετά τις εκλογές οι οιωνοί για την ελληνική οικονομία και κοινωνία είναι δυστυχώς κακοί. Το τρίτο Μνημόνιο θα φέρει βαρύτατους φόρους, μείωση των συντάξεων και ιδιωτικοποιήσεις με όρους εθνικής υποτέλειας. Η συρρίκνωση της ζήτησης θα οδηγήσει σε ύφεση το 2015-16, αυξάνοντας την ανεργία και συμπιέζοντας τους μισθούς. Όσο για το χρέος, αν υπάρξει κάποια αναδιάρθρωση, αυτή θα πάρει τη μορφή επιμήκυνσης και ίσως μείωσης των επιτοκίων με πολύ περιορισμένα αποτελέσματα.  

Στο πλαίσιο αυτό, η κοινωνική πραγματικότητα θα σκληρύνει κι άλλο, με επιδείνωση της φτώχειας και εντονότερη μετανάστευση της νεολαίας. Όσοι όμως φαντάζονται μια επανάληψη της μανιακής πίεσης προς την κοινωνία, όπως αυτής του 2011-13, πέφτουν έξω. Η μεγάλη προσαρμογή της ελληνικής οικονομίας στις βάρβαρες συνθήκες του ευρώ έχει ήδη συντελεστεί, κυρίως με την κατάρρευση των μισθών. Η δημοσιονομική πορεία είναι βέβαια επισφαλής, αλλά τα ελλείμματα δεν έχουν καμία σχέση με τις ακραίες καταστάσεις του 2009-10. Οι εξωτερικές συναλλαγές, επίσης, παρά τη συστηματική αδυναμία των εξαγωγών, έχουν περιέλθει σε σχετική ισορροπία λόγω την συντριβής των εισαγωγών.  

Ο ελληνικός αστισμός, μετά από μια κατά μέτωπο επίθεση στα εργατικά και λαϊκά συμφέροντα, έχει δημιουργήσει συνθήκες όπου μπορεί να υπάρξει κάποια κεφαλαιακή συσσώρευση εντός της ΟΝΕ, αρκεί φυσικά να μη συμβεί νέα παγκόσμια κρίση. Αυτό δεν σημαίνει ότι η παραμονή της Ελλάδας στην ΟΝΕ είναι πλέον εγγυημένη. Η ανάπτυξη μετά το 2016 θα είναι χαμηλή και ασταθής, η ανεργία θα παραμείνει εξαιρετικά υψηλή, το Κοινωνικό Κράτος θα συνεχίσει να είναι ερείπιο, ο κρατικός μηχανισμός θα γίνει ακόμη πιο αναποτελεσματικός και διεφθαρμένος. Αλλά κάπως θα κινηθεί η οικονομία, ενώ είναι πιθανόν να ανακάμψει και η κερδοφορία. Για μια ιστορικά αποτυχημένη κοινωνική τάξη, χωρίς κανένα όραμα για τη χώρα της και έτοιμη να αποδεχθεί οποιαδήποτε απαίτηση των ισχυρών της ΕΕ, αυτά είναι επιτυχίες…  

Ο ΣΥΡΙΖΑ θα διαχειριστεί την κοινωνική και εθνική σήψη για όσο του το επιτρέψει η αποδιάρθρωση της Νέας Δημοκρατίας και η ακόρεστη δίψα της δικής του ηγετικής ομάδας για εξουσία. Αλλά το πολιτικό σύστημα θα απομακρυνθεί ακόμη περισσότερο από τα λαϊκά στρώματα. Η Βουλή, της οποίας το επίπεδο έχει γίνει ακόμη χαμηλότερο, καθώς πλέον περιλαμβάνει και φαιδρά κόμματα, θα απομακρυνθεί κι άλλο από την πραγματικότητα της κοινωνίας.  

Ουσιαστική αντιπολίτευση μπορεί να υπάρξει μόνο εκτός Βουλής, πράγμα που απαιτεί την επαναθεμελίωση της ελληνικής Αριστεράς. Χρειάζεται ολοκληρωμένη πρόταση προς την ελληνική κοινωνία, αξιόπιστο πολιτικό προσωπικό, δημοκρατική πρακτική και νέες οργανωτικές μορφές. Το αίτημα της οικονομικής και κοινωνικής αλλαγής παραμένει ζωντανό. Ας ανοίξει λοιπόν η συζήτηση.

Του ΠΕΤΡΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ*

Η «σταθεροποίηση του τραπεζικού συστήματος» χάρη στη νέα ανακεφαλαίωση-«μαμούθ», δηλαδή τη νέα ενίσχυση των τραπεζών με δημόσιο χρήμα, είναι ένα από τα «θετικά» που βλέπει η ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ στο τρίτο μνημόνιο. Ότι ο διακηρυγμένος στόχος είναι πλέον να σωθούν οι τράπεζες με δημόσιο χρήμα ώστε στη συνέχεια να ιδιωτικοποιηθούν, ότι οι ιδιώτες διοικητές τους που τις φαλίρισαν παραμένουν ακλόνητοι στη θέση τους, ότι 25 από τα 50 συνολικά δισ. ευρώ του Ταμείου «αξιοποίησης» (δηλαδή εκποίησης) της περιουσίας του Δημοσίου θα χρηματοδοτήσουν την ανακεφαλαίωση των τραπεζών, είναι για την ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ «λεπτομέρειες» ανάξιες λόγου… Ωστόσο, καθώς η επιχείρηση της νέας ανακεφαλαίωσης των τραπεζών είναι ένα από τα μεγάλα μνημονιακά πρότζεκτ των επόμενων μηνών, καιρός να μιλήσουμε και για κάποια άλλα κρυμμένα μυστικά της όλης υπόθεσης, που πολύ σύντομα μπορεί να σκάσουν με πάταγο: τις ανησυχίες των τραπεζιτών και των hedge funds και τα σχέδια της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας – που μεταξύ άλλων αφορούν και την τύχη των καταθέσεων, οι οποίες κατά τα άλλα «είναι εγγυημένες»…  

Ένα ση­μα­ντι­κό κομ­μά­τι της οι­κο­νο­μι­κής αρ­θρο­γρα­φί­ας των ημε­ρών αφορά στην υπό­θε­ση της ανα­κε­φα­λαί­ω­σης των τρα­πε­ζών - και δι­καί­ως. Πίσω από την υπό­θε­ση αυτή κρύ­βο­νται σο­βα­ρές λε­πτο­μέ­ρειες των ευ­ρω­παϊ­κών υπο­θέ­σε­ων που συ­νή­θως δεν ανα­δει­κνύ­ο­νται από τα απλά ρε­πορ­τάζ για το 3ο μνη­μό­νιο, τις προ­ϋ­πο­θέ­σεις εφαρ­μο­γής του και την ισχυ­ρή κυ­βέρ­νη­ση που είναι απα­ραί­τη­τη γι’ αυτού του εί­δους τις πο­λι­τι­κές και πρέ­πει, κατά συ­νέ­πεια, να προ­κύ­ψει από τις εκλο­γές.  

Ας δούμε όμως τι ακρι­βώς συμ­βαί­νει με την ανα­κε­φα­λαί­ω­ση των τρα­πε­ζών και γιατί τόση πολλή κου­βέ­ντα για την απο­κα­λού­με­νη «μα­μούθ» αύ­ξη­ση κε­φα­λαί­ων που επι­διώ­κει η ΕΚΤ και η ΕΕ και τις αρ­νη­τι­κές αντι­δρά­σεις των ιδιω­τών επεν­δυ­τών και με­τό­χων.  

ΓΙΑΤΙ ΑΝΗΣΥΧΟΥΝ ΟΙ ΤΡΑΠΕΖΕΣ;    

Κα­ταρ­χήν να πούμε ότι οι προ­θέ­σεις της ΕΚΤ αλλά και των νέων πι­στω­τι­κών και επο­πτι­κών θε­σμών της λε­γό­με­νης ευ­ρω­παϊ­κής «τρα­πε­ζι­κής επο­πτεί­ας» (SSM, SRB κ.λπ.) είναι για μια ανα­κε­φα­λαί­ω­ση της τάξης των 15 δισ. €, στο κα­νο­νι­κό σε­νά­ριο, που μπο­ρεί να φτά­σει και τα 20 δισ. € εάν επι­κρα­τή­σουν τα αρ­νη­τι­κά σε­νά­ρια εκτι­μή­σε­ων για τα μα­κρο­οι­κο­νο­μι­κά δε­δο­μέ­να της ελ­λη­νι­κής και ευ­ρω­παϊ­κής οι­κο­νο­μί­ας. Αλλά γιατί λόγω αυτών των προ­θέ­σε­ων της ΕΚΤ να ενο­χλού­νται σφό­δρα οι ιδιώ­τες επεν­δυ­τές; Γιατί ανη­συ­χούν τα henge funds και πώς θα εκλά­βει η ΕΚΤ αυτές τις ανη­συ­χί­ες;

Είναι λο­γι­κό να ανη­συ­χούν οι ιδιώ­τες επεν­δυ­τές διότι τόσο με­γά­λη αύ­ξη­ση κε­φα­λαί­ου δη­μιουρ­γεί ανα­πό­φευ­κτα και μια ση­μα­ντι­κή «αραί­ω­ση» (dilution) της αξίας των με­το­χών που αυτοί κα­τέ­χουν. Ας φα­ντα­στού­με ότι σε μια επι­χεί­ρη­ση οι 2.000 με­το­χές της (τυ­χαίο πα­ρά­δειγ­μα) απο­δί­δουν 1.000 € κέρδη δη­λα­δή 0,5 € η μία. Αν συμ­βεί μια ανα­κε­φα­λαί­ω­ση της εται­ρεί­ας και οι με­το­χές αυ­ξη­θούν κατά 100% και γί­νουν 4.000, τότε εφό­σον η μάζα των κερ­δών πα­ρα­μέ­νει αμε­τά­βλη­τη, η κάθε με­το­χή απο­δί­δει πλέον μόνο 0,25 € μετά την αύ­ξη­ση του κε­φα­λαί­ου. Δι­καί­ως λοι­πόν ανη­συ­χούν οι ιδιώ­τες επεν­δυ­τές για τα μελ­λο­ντι­κά κέρδη τους, σε επο­χές μά­λι­στα που δεν υπάρ­χουν ση­μα­ντι­κές προ­ο­πτι­κές κερ­δο­φο­ρί­ας.  

Όμως τότε γιατί η ΕΚΤ επι­μέ­νει να προ­κα­λέ­σει τόσο δρα­στι­κό dilution στις με­το­χές του ιδιω­τι­κού τομέα; Θα προ­σπα­θή­σου­με να πε­ρι­γρά­ψου­με κά­ποιες εξη­γή­σεις και να ανι­χνεύ­σου­με εκεί­νες τις τά­σεις που ίσως υπερ­βαί­νουν το στενό πλαί­σιο των τεσ­σά­ρων συ­στη­μι­κών τρα­πε­ζών του ελ­λη­νι­κού πι­στω­τι­κού συ­στή­μα­τος και επε­κτεί­νο­νται στα ευ­ρύ­τε­ρα χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά της Ευ­ρω­παϊ­κής Ένω­σης.  

ΓΙΑΤΙ Η ΕΚΤ ΘΕΛΕΙ Η ΑΝΑΚΕΦΑΛΑΙΩΣΗ-''ΜΑΜΟΥΘ''  

Μια πρώτη εξή­γη­ση είναι πως η ΕΚΤ αλλά και οι υπό­λοι­ποι ευ­ρω­παϊ­κοί θε­σμοί προ­βλέ­πουν ότι το με­σο­πρό­θε­σμο μέλ­λον της πα­γκό­σμιας οι­κο­νο­μί­ας είναι όχι μόνο αβέ­βαιο αλλά και ανη­συ­χη­τι­κό, μια και οι ρυθ­μοί ανά­πτυ­ξης είναι ασθε­νι­κοί, ο ανα­πτυ­ξια­κός ρυθ­μός της Κίνας οπι­σθο­χω­ρεί ση­μα­ντι­κά και η αμε­ρι­κα­νι­κή ομο­σπον­δια­κή κε­ντρι­κή τρά­πε­ζα (FED) ετοι­μά­ζε­ται να αυ­ξή­σει τα επι­τό­κια και να δρο­μο­λο­γή­σει μια πο­λι­τι­κή ακρι­βού χρή­μα­τος. Με τη με­γά­λη ανα­κε­φα­λαί­ω­ση («μα­μούθ») η ΕΚΤ επι­διώ­κει τη θω­ρά­κι­ση του τρα­πε­ζι­κού συ­στή­μα­τος από τις δυ­σμε­νείς εξε­λί­ξεις αλλά και από την κα­τα­στρο­φι­κή αστά­θεια του χρη­μα­το­πι­στω­τι­κού κα­πι­τα­λι­σμού. Όταν οι προ­ο­πτι­κές της μη χρη­μα­το­οι­κο­νο­μι­κής οι­κο­νο­μί­ας (της οι­κο­νο­μί­ας δη­λα­δή των αγα­θών και των υπη­ρε­σιών) είναι απο­γοη­τευ­τι­κές, τότε αυ­ξά­νο­νται και οι πε­ρι­πτώ­σεις των «κόκ­κι­νων» δα­νεί­ων, καθώς και όλων των απο­δο­μη­τι­κών μορ­φών του ιδιω­τι­κού δα­νει­σμού. Η ΕΚΤ, στο πλαί­σιο της νέας ευ­ρω­παϊ­κής τρα­πε­ζι­κής ένω­σης, επι­διώ­κει τη θω­ρά­κι­ση του πι­στω­τι­κού συ­στή­μα­τος από τις κρί­σεις που θα ξε­σπούν στην υπό­λοι­πη μη χρη­μα­τι­στι­κή οι­κο­νο­μία.  

Μια δεύ­τε­ρη εξή­γη­ση είναι πως πλη­θαί­νουν οι πιέ­σεις για δια­χω­ρι­σμό της μοί­ρας των τρα­πε­ζών, ως ιδιω­τι­κών επι­χει­ρή­σε­ων, από τις δη­μο­σιο­νο­μι­κές «πε­ρι­πέ­τειες» των κρα­τών-με­λών της ΕΕ. Απο­τε­λεί νέα επι­δί­ω­ξη και τάση η επα­να­ρύθ­μι­ση των χρη­μα­το­πι­στω­τι­κών κύ­κλων επέ­κτα­σης με τέ­τοιο τρόπο, ώστε να μην ενι­σχύ­ουν πο­λι­τι­κές «ηθι­κού κιν­δύ­νου» με τα δη­μό­σια οι­κο­νο­μι­κά. Τα κράτη δεν μπο­ρούν να δα­νεί­ζο­νται απε­ριό­ρι­στα και σε βαθμό που να αναι­ρεί­ται η πο­λι­τι­κή της εσω­τε­ρι­κής υπο­τί­μη­σης, εκεί­νης της πο­λι­τι­κής δη­λα­δή που έχει εσω­τε­ρι­κευ­θεί και συ­νταγ­μα­το­ποι­η­θεί στο πλαί­σιο της ΕΕ. Ακόμα πε­ρισ­σό­τε­ρο αφορά σε εκεί­να τα κράτη που το χρέος τους είναι μη βιώ­σι­μο και πρέ­πει να πτω­χεύ­σουν εντός του ευρώ. Με την πο­λι­τι­κή της ανα­κε­φα­λαί­ω­σης η ΕΚΤ επι­διώ­κει, για τε­λευ­ταία φορά ίσως με δη­μό­σιο τρόπο, δη­λα­δή με δη­μό­σιους πό­ρους, την εξα­σφά­λι­ση και τη «στε­γα­νο­ποί­η­ση» του πι­στω­τι­κού συ­στή­μα­τος από τις δη­μο­σιο­νο­μι­κές κρί­σεις. Εκτι­μά ίσως πως μπο­ρούν να συ­νυ­πάρ­χουν χρε­ο­κο­πη­μέ­να κράτη με «υγιή» και «απο­στει­ρω­μέ­να» πι­στω­τι­κά συ­στή­μα­τα. Πρό­κει­ται για έναν νέο και απο­λύ­τως δυ­να­μι­κό κα­πι­τα­λι­στι­κό «ορα­μα­τι­σμό».  

Η τε­λευ­ταία εξή­γη­ση που δί­νου­με αφορά στην «ιδιο­κτη­σία» των ενα­πο­μει­να­σών κα­τα­θέ­σε­ων του ελ­λη­νι­κού τρα­πε­ζι­κού συ­στή­μα­τος. Τα 120 πε­ρί­που δισ. € που έχουν απο­μεί­νει μαζί με αυτά που πρό­κει­ται να επι­στρέ­ψουν, αν επι­στρέ­ψουν, θα είναι στη δια­κρι­τι­κή ευ­χέ­ρεια των ευ­ρω­παϊ­κών πι­στω­τι­κών αρχών να χρη­σι­μο­ποι­η­θούν σαν «μα­ξι­λά­ρι» ασφά­λειας στην πε­ρί­πτω­ση που η πα­γκό­σμια κρίση βα­θύ­νει ακόμα πε­ρισ­σό­τε­ρο και στην πε­ρί­πτω­ση που δεν επαρ­κεί η δη­μό­σια σω­τη­ρία των 15 - 20 δισ. του 3ου μνη­μο­νί­ου. Και εδώ πρό­κει­ται για τη θω­ρά­κι­ση του πι­στω­τι­κού συ­στή­μα­τος σε σχέση με την έντα­ση των όποιων απρό­σμε­νων εξε­λί­ξε­ων. Για την απο­φυ­γή πα­ρε­ξη­γή­σε­ων, δεν εκτι­μά­με ότι πρό­κει­ται για τη γνω­στή απει­λή κου­ρέ­μα­τος των κα­τα­θέ­σε­ων αλλά για το «παρ­κά­ρι­σμά» τους σε κά­ποιο ανε­νερ­γό ση­μείο του ευ­ρω­παϊ­κού συ­στή­μα­τος έτσι ώστε να χρη­σι­μο­ποι­η­θούν «εν­δε­χο­με­νι­κά», σαν μια μορφή εγ­γύ­η­σης. Κάτι τέ­τοιο όμως απο­κλεί­ει ορι­στι­κά τη χρήση αυτών των κα­τα­θέ­σε­ων για μια νέα πι­στω­τι­κή και επε­κτα­τι­κή πο­λι­τι­κή. Οι κα­τα­θέ­σεις δεν θα χρη­σι­μο­ποιού­νται για την πυ­ρο­δό­τη­ση μιας νέας μό­χλευ­σης, αλλά για μια κα­θα­ρά εσω­τε­ρι­κή χρήση πάνω στα προ­βλή­μα­τα του ισο­λο­γι­σμού των τρα­πε­ζών.  

ΤΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΑ ΣΥΜΦΡΟΝΤΑ ΤΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ

Και οι τρεις εξη­γή­σεις που πε­ρι­γρά­φη­καν προη­γου­μέ­νως ση­μαί­νουν ότι η ΕΚΤ βλέ­πει μόνο το μα­κρο­πρό­θε­σμο συμ­φέ­ρον του ευ­ρω­παϊ­κού χρη­μα­το­πι­στω­τι­κού κα­πι­τα­λι­σμού και δεν εν­δια­φέ­ρε­ται για ζη­τή­μα­τα ιδιω­τι­κής κερ­δο­φο­ρί­ας, όσο ση­μα­ντι­κά και αν είναι αυτά. Αυτό βέ­βαια σε καμία πε­ρί­πτω­ση δεν ση­μαί­νει πως οι προ­θέ­σεις της θα εκ­πλη­ρω­θούν ή ότι η ευ­στά­θεια του ευ­ρω­παϊ­κού κα­πι­τα­λι­σμού εξα­σφα­λί­ζε­ται. Απλά μας λένε πολλά πράγ­μα­τα για την ιδιο­τέ­λεια των οι­κο­νο­μι­κών και πο­λι­τι­κών απο­φά­σε­ων, καθώς και για εκεί­νη των ευ­ρύ­τε­ρων στρα­τη­γι­κών των ευ­ρω­παϊ­κών ελίτ.

*Πηγή: rproject.gr

Σάββατο 26 Σεπτεμβρίου 2015