Νίκη Ψάλτη

Ξέρουμε ότι το ελαιόλαδο είναι στην κορυφή της λίστας των ευεργετικών για την υγεία τροφίμων, τη θέση αυτή όμως ίσως να πρέπει να την μοιραστεί με ένα ακόμη πολύτιμο και δημοφιλές έλαιο

Μιχάλης Ρίζος

Το συνέδριο της ΓΣΕΕ Α.Ε., η συμμετοχή του ΠΑΜΕ και το ερώτημα της στρατηγικής ανασυγκρότησης του εργατικού κινήματος

Ο κουρνιαχτός και οι αντιδράσεις μεγάλου τμήματος του μαχόμενου εργατικού δυναμικού σχετικά με την κατάληξη του νόθου συνεδρίου της ΓΣΕΕ δεν έχουν κοπάσει. Δικαίως, διότι όλοι έχουν καταλάβει ότι η ηγετική ομάδα της ΓΣΕΕ επιβεβαίωσε τον αντεργατικό της ρόλο οργανώνοντας ένα συνέδριο των αφεντικών και όχι των εργατών, που μόνο στόχο είχε να επαναλειτουργήσει η ΓΣΕΕ Α.Ε. για να πάρει ξανά θεσμική βούλα ο απεργοσπαστικός μηχανισμός που έχουν χτίσει οι παρατάξεις των ΠΑΣΚΕ-ΔΑΚΕ-ΣΥΡΙΖΑ, να επανακάμψει ο κοινωνικός εταιρισμός, η λογική της ταξικής ειρήνης, της συνδιαλλαγής και της υποταγής.

Όμως το πιο ενδιαφέρον και συνάμα ελπιδοφόρο είναι ότι έχει ανοίξει για τα καλά -έστω και καθυστερημένα- η συζήτηση για ένα νέο εργατικό κίνημα. Που θα υπερβαίνει όχι απλά τον συνδικαλιστικό εκφυλισμό του εργοδοτικού-κυβερνητικού μηχανισμού της ΓΣΕΕ, αλλά θα ορίζει μια νέα στρατηγική ταξικής αντεπίθεσης.

Στο πλαίσιο αυτό και πάντα υπό το πρίσμα της κοινής αγωνίας για την αναγκαία ταξική ανασυγκρότηση εξελίσσεται και η κριτική αγωνιστών της αντικαπιταλιστικής και κομμουνιστικής αριστεράς απέναντι στο ΠΑΜΕ. Μια κριτική συνολική, που βασικά αφορά την τοποθέτηση του ΠΑΜΕ στο θεμελιώδες παραπάνω ερώτημα και που συνέπεια της είναι η τελική αποδοχή-συμμετοχή του στο νόθο 37^ο συνέδριο. Με άλλα λόγια, η άρνηση παραδοχής της στρατηγικής κρίσης του εργατικού κινήματος είναι που περιορίζει το ΠΑΜΕ σε τακτικές κινήσεις επίδρασης στους εσωτερικούς συνδικαλιστικούς συσχετισμούς και μόνο, στην απόσταση καταγγελιών και τελικών πρακτικών, στην άρνηση χάραξης αυτοτελούς ταξικής γραμμής με προοπτική για τη μετωπική ρήξη, υπέρβαση και οργάνωση ενός νέου εργατικού κινήματος. Κακά τα ψέματα. Υπάρχει ικανό φορτίο αυθόρμητης αλλά και συνειδητής διαμαρτυρίας εργατικών δυνάμεων απέναντι στη σημερινή κατάσταση. Και το δίλημμα προβάλει αμείλικτο: Ή θα συνεχίσει αυτό που παρουσιάζεται ως εργατικό κίνημα να διαπραγματεύεται τους όρους εξαθλίωσης και να μη δείχνει ικανό να εμποδίσει καμιά αντεργατική αναδιάρθρωση ή τα πρωτοπόρα ταξικά ρεύματα, συλλογικότητες, κόμματα και οργανώσεις θα σταματήσουν να μπαζώνουν «αριστερά» και «ταξικά» το σημερινό αδιέξοδο και θα εργαστούν από κοινού για τη συνδικαλιστική, πολιτική και οργανωτική ανατροπή αυτής της κατάστασης. Διαχείριση της ήττας με τα υλικά του παρελθόντος ή νικηφόρα ανασυγκρότηση με το κοινωνικό φορτίο που σωρεύει η υπεραντιδραστική επίθεση του κεφαλαίου, αυτό είναι το ερώτημα.

Ας δούμε συγκεκριμένα:

1) Καταρχήν μια εικόνα που σκόπιμα αποφεύγεται να αναδειχτεί από το ΠΑΜΕ:

Στο συνέδριο αυτό η ΔΑΣ (ΠΑΜΕ) έχασε το 20% των συνέδρων (66 από 83) και μία έδρα από το 2016. Ενώ αθροιστικά και τα δύο μπλοκ του ΣΥΡΙΖΑ έχασαν το 25% των συνέδρων τους. Οι απώλειες φυσικά πήγαν όλες υπέρ της ΔΑΚΕ και της ΠΑΣΚΕ. Δεν δείχνει αυτό ότι η γραμμή νομιμοποίησης της ΓΣΕΕ, και το 2016 και σήμερα από το ΠΑΜΕ, έχει πρακτικά αποτύχει (πέρα από τις θεωρίες και τις γενικολογίες); Ότι δεν οδηγεί ούτε καν στη βελτίωση των συσχετισμών και στην πιο αποτελεσματική πίεση «εντός» του εργοδοτικού συνδικαλισμού;

2) Ένα από τα βασικά επιχειρήματα της ηγεσίας του ΠΑΜΕ είναι ότι η συμμετοχή τους στην ΕΕ της ΓΣΕΕ βοηθάει στην αποκάλυψη του ρόλου της πλειοψηφίας και στο να «μην δρουν ανενόχλητοι». Λένε κατά λέξη: «Ο σχεδιασμός Παναγόπουλου – Κιουτσούκη – Βασιλόπουλου, κυβέρνησης και εργοδοσίας, δεν ήθελε ”στα πόδια τους” ταξικές Ομοσπονδίες, Εργατικά Κέντρα και Συνδικάτα, συνδικαλιστές που συσπειρώνονται στο ΠΑΜΕ. Για να έχουν το πεδίο ανοιχτό για να χειραγωγούν Ομοσπονδίες και σωματεία, να μαγειρεύουν συσχετισμούς, και το κυριότερο, να προωθήσουν ανενόχλητοι ακόμα πιο αντιδραστικές αλλαγές στη λειτουργία και τον χαρακτήρα του συνδικαλιστικού κινήματος, να υπονομεύουν αγωνιστικές διεργασίες που αναπτύσσονται από τα κάτω, να σπέρνουν χωρίς εμπόδια το δηλητήριο της ταξικής συναίνεσης και συνεργασίας».

Είναι δυνατόν να το πιστεύει αυτό το ΠΑΜΕ; Πρόκειται στην κυριολεξία για ανάποδη ανάγνωση. Η κυβέρνηση, ο ΣΕΒ, οι Παναγόπουλοι και οι Καραγεωργόπουλοι θέλανε και θέλουν ακριβώς το αντίστροφο. Να ξεδοντιάζουν το ΠΑΜΕ και κάθε ταξική φωνή δια της νομιμοποίησης και συμμετοχής στο συνδικάτο ΑΕ που έχουν φτιάξει. Γι αυτό και πανηγυρίζει η ηγετική ομάδα της ΓΣΕΕ από την κατάληξη του συνεδρίου. Λένε στην ουσία στο ΠΑΜΕ αλλά και συνολικά στην εργατική τάξη: Όσο κι αν φωνάζετε, όσο κι αν καταγγέλλετε, όσες νοθείες κι αν κάνουμε, όσες «κοινωνικές συμμαχίες» κι αν εφεύρουμε, όσα ΜΑΤ κι αν φέρνουμε, όσα ξεπουλήματα αγώνων και κατάπτυστες ΣΣΕ κι αν υπογράφουμε, σε μας θα έρχεστε. Έξω απ’ το μαντρί…

3) Οι συνέπειες αυτών των επιλογών είναι πολλές και καταστροφικές.

– Δεν έχουν κανένα πρακτικό αποτέλεσμα αφού οι πλειοψηφίες και οι αποφάσεις της ΓΣΕΕ είναι δεδομένες, είτε με βία και νοθεία είτε με οποιονδήποτε άλλο τρόπο.

– Απογοητεύουν το μαχόμενο κόσμο, ειδικά τη νέα εργατική βάρδια, γενικά μεγαλώνουν την απόσταση του κόσμου από τα συνδικάτα, ενισχύοντας την αντίληψη ότι τελικά «όλοι ίδιοι είναι», όλοι «κατεργάρηδες που κάνουν νοθείες» και που την κρίσιμη στιγμή «δεν κάνουν την αποφασιστική ρήξη».

– Ξεφτιλίζουν τις αποφάσεις εκατοντάδων σωματείων, εργατικών κέντρων, ομοσπονδιών, ακόμα και της ΑΔΕΔΥ, που με σαφήνεια λέγανε ότι συνέδριο με τέτοιους όρους δεν πρέπει να νομιμοποιηθεί. Πως με τόση ευκολία το ΠΑΜΕ διασύρει τόσα σωματεία; Αν δεν είναι αυτός χειρισμός των αποφάσεων και εργαλειοποίηση του οργανωμένου κινήματος από μια ηγεσία, τότε τι είναι;

– Βοηθάνε τον εργοδοτικό, κυβερνητικό συνδικαλισμό, δίνοντας του χρόνο και χώρο, να ανασυγκροτηθεί, εκεί που ήταν στη γωνία και χωρίς πρωτοβουλία κινήσεων από τον Μάη του 2018.

– Το κυριότερο: καλλιεργούν την αντίληψη του ΤΙΝΑ μέσα στο κίνημα. Ότι δηλαδή δεν υπάρχει άλλος δρόμος οργάνωσης, σωματειακής συγκρότησης, συντονισμού και απεργίας αν δεν πάρει τη σφραγίδα της «εξουσίας» και των αρχόντων της ΓΣΕΕ. Ευτυχώς η ζωή τους διαψεύδει (απεργίες 24/9/2019 και 18/2/2020, διακλαδική 19 Μάρτη που προετοιμάζεται, αντίστοιχη του Νοέμβρη 2018).

4) Η βάσιμη και δημιουργική αυτή κριτική βαφτίζεται από την ηγεσία του ΠΑΜΕ και του ΚΚΕ «τυχοδιωκτισμός» κατά το γνώριμο τρόπο. Μερικοί ξαναεπιστρατεύουν τον «αριστερισμό» και την παραίνεση του Λένιν για «συμμετοχή στα αντιδραστικά συνδικάτα» (είναι εκπληκτικό πως από τους 52 τόμους του Λένιν, μόνο τα παραπάνω συνοδεύουν ως δικαιολογίες όλες τις απαράδεκτες συνθηκολογήσεις του εργατικού κινήματος). Δεν είναι όμως έτσι. Με νηφάλιο τρόπο πρέπει να δούμε ότι η ΓΣΕΕ δεν είναι καν «αντιδραστικό συνδικάτο». Έχει μετεξελιχτεί σε θεσμό της αστικής πολιτικής που συντελεί στην επιδείνωση της θέσης των εργαζομένων, διευκολύνει την κερδοφορία του κεφαλαίου, την πολεμική-αντιπροσφυγική του δράση, τη δημοσιονομική στρατηγική και το «Ναι» στην ΕΕ, το ΝΑΤΟ, τον ΣΕΒ και τις κυβερνήσεις.

Τι κάνουμε απέναντί του; Συμμετέχουμε στο σχεδιασμό του και απλά διαφοροποιούμαστε στο πλαίσιο και τις πλατείες; Συμμετέχουμε μόνο για κάποιες έδρες; Κάνουμε οργανωτική ρήξη στη βάση όμως της ίδια λίγο πολύ πρότασης στους εργάτες (διαπραγμάτευση των όρων εξαθλίωσης και μάχη για ορισμένα ψίχουλα και καθυστερήσεις εφαρμογής των αντεργατικών νόμων); Βάζουμε γραμμή αντεπίθεσης αλλά στο υπάρχον συνδικαλιστικό και οργανωτικό πλαίσιο της νοθείας και της συναλλαγής; Δεν αξίζει ένα πραγματικό εργατικό συνέδριο για όλα αυτά;

Και ποιος επιτέλους μίλησε για απόσυρση από τα συνδικάτα γενικά; Δεν υπάρχουν εκατοντάδες σωματεία, ομοσπονδίες, εργατικά κέντρα που συσπειρώθηκαν και σε απεργίες και σε δεκάδες άλλες πρωτοβουλίες; (κάποιες από αυτές τις αξιοποίησε και το ΚΚΕ με κοινοβουλευτικές επερωτήσεις και σχέδια νόμου πχ για τις ΣΣΕ, τη μονιμοποίηση των συμβασιούχων του δημοσίου κλπ). Ας μη ρίχνουμε τη μπάλα στην εξέδρα. Αναφερόμαστε για τη ΓΣΕΕ, το συγκεκριμένο συνέδριο και σώμα της, τη συγκεκριμένη απεργοσπαστική ηγεσία της και το αν έπρεπε να νομιμοποιηθεί ή αντίθετα (προφανώς εμείς απαντάμε το δεύτερο) να οξυνθεί η κρίση και περιθωριοποίηση της.

Υπάρχει άλλος δρόμος. Μέσα στα συνδικάτα και την ταξική πάλη, έξω από τη συνδιαλλαγή και τους εργοδοτικούς μηχανισμούς

Σήμερα η μάχη της ταξικής ανασυγκρότησης και της αυτοτέλειας του κινήματος είναι πιο επιβεβλημένη από ποτέ. Με πρωτοβουλίες αγωνιστικού και απεργιακού συντονισμού σε κλάδους και γενικά, προσπάθεια για ένα άλλο κέντρο αγώνα πέρα και κόντρα στους ξεπουλημένους γραφειοκράτες, στηριγμένο στα πρωτοβάθμια σωματεία, στις μορφές οργάνωσης που φτιάχνουν πραγματικοί εργάτες και όχι εργοδότες, δίνοντας μάχη για την ανατροπή της πολιτικής της κυβέρνησης της ΝΔ, του κεφαλαίου και της ΕΕ.

Αναγνωρίζοντας ότι το εργατικό κίνημα στην Ελλάδα έχει σαφή υποχώρηση σε σχέση με τις προηγούμενες δεκαετίες και ανιχνεύοντας τις αιτίες που έχουν να κάνουν:

– Με την αλλαγή της οργάνωσης των παραγωγικών και εργασιακών σχέσεων του σύγχρονου καπιταλισμού, με τη διαρκή επίθεση στα κατακτημένα εργατικά δικαιώματα, κάτι που συμβαίνει με όλες τις κυβερνήσεις των τελευταίων χρόνων (ΝΔ, ΣΥΡΙΖΑ, ΠΑΣΟΚ). Όλες προωθούν την ελαστική εργασία, το πετσόκομμα των μισθών σε όφελος της κερδοφορίας των μεγάλων επιχειρήσεων, τις ιδιωτικοποιήσεις, την επίθεση στην κοινωνική ασφάλιση, εντατικοποίηση, απολύσεις και τρομοκρατία στους χώρους δουλειάς. Η διαρκής και συνολική αυτή επίθεση από το σύνολο του αστικού μετώπου έχει δημιουργήσει διαφορετικούς όρους ένταξης στην παραγωγή της νέας εργατικής βάρδιας με συνέπειες στη συνδικαλιστική και πολιτική της δράση στους χώρους εργασίας. Σωματεία έχουν διαλυθεί, οι Συλλογικές συμβάσεις εργασίας περιορίζονται σε όφελος των ατομικών συμβάσεων, ο φόβος της ανεργίας τροφοδοτεί την υποταγή.

– Με την συνθηκολόγηση των περισσότερων ηγεσιών στα μεγάλα συνδικάτα υπέρ των εργοδοτών και των κυβερνήσεων. Συμφωνούν με τις αντεργατικές μεταρρυθμίσεις και απλώς παζαρεύουν κάποια μέτρα ελάχιστης ανακούφισης. Παζαρεύουν δηλ. τους όρους και τους ρυθμούς εξαθλίωσης δεν πάνε για να ανατρέψουν την εξαθλίωση και την αντεργατική πολιτική. Αυτό εντείνει την αποστροφή του κόσμου στη συνδικαλιστική δράση, θεωρώντας τις ηγεσίες τους πουλημένες και συν-εταίρους των κυβερνήσεων και των αφεντικών.

– Με το ιστορικό έλλειμμα στρατηγικής του εργατικού κινήματος, που λίγο-πολύ υπάρχει σε όλη την Ευρώπη. Το κίνημα «δηλητηριασμένο» επί χρόνια από το ρεφορμισμό και την αστική διαχείριση δεν μπορεί να κάνει πολιτικό αγώνα ανατροπής των αντιδραστικών μεταρρυθμίσεων που επιβάλλει ο σημερινός καπιταλισμός, η Ευρωπαϊκή Ένωση και οι υπερεθνικοί μηχανισμοί του κεφαλαίου. Περιορίζεται σε οικονομικούς στόχους και αυτούς υποβαθμισμένους. Έτσι όμως διαρκώς αμύνεται, υποχωρεί και χάνει, δεν εμπνέει και δεν οργανώνει τις χειραφετητικές – απελευθερωτικές τάσεις της εργατικής τάξης, δεν μπορεί να σπάσει το κέλυφος της εκμετάλλευσης.

Στο μέτρο των δυνάμεών μας δώσαμε μαζί τη μάχη με το ΠΑΜΕ (όπως πχ στο ΕΚΑ, στις απεργίες της 24/9 και 18/2, σε κοινές δράσεις στους κλάδους).

Μπορούμε να ανοίξουμε έναν άλλο δρόμο κοινής ανατρεπτικής δράσης και συμβολής στην ταξική ανασυγκρότηση χωρίς τα δάνεια και την υποταγή του αστικοποιημένου συνδικαλισμού. Με μαχητικό πλαίσιο μάχης που να υπερασπίζεται το σύνολο των εργατικών λαϊκών αναγκών συνδέοντας την αναγκαία μάχη για την ανακούφιση της εργατικής τάξης με ένα συνεκτικό πλαίσιο και σχέδιο ανατροπής της κερδοφορίας του κεφαλαίου, της δημοσιονομικής δικτατορίας της ΕΕ και του προγράμματος μεταμνημονιακής επιτροπείας, του αντεργατικού οπλοστασίου των αστικών κυβερνήσεων.

Το ΠΑΜΕ θα αλλάξει ρότα;

ΠΗΓΗ:  prin.gr

ΘΑΝΑΣΗΣ ΑΛΕΞΙΟΥ*

Πρώτα απ’ όλα  αυτοί/ές που προπηλακίζουν πρόσφυγες, γυναίκες και παιδιά, στη Συκαμιά, στη Θερμή κ.ά. φέρουν ακέραια την ευθύνη (ατομική και ποινική). Δεν υπάρχει καμιά δικαιολογία, κανένα πρόσχημα του τύπου «θέλουμε πίσω τη ζωή μας». Άλλοι τους «παίρνουν τη ζωή» χρόνια τώρα. Σε κάθε περίπτωση δεν είναι οι πρόσφυγες και οι μετανάστες. Οι τελευταίοι «μπήκαν στη βάρκα», αφού διαλύθηκαν και καταστράφηκαν οι χώρες τους (Αφγανιστάν, Συρία, Λιβύη, Υεμένη κ.ά.) από  τον αμερικανικό και ευρωπαϊκό ιμπεριαλισμό. Από κοντά και η χώρα μας (στρατός στο Αφγανιστάν,  διακοπή διπλωματικών σχέσεων με Συρία, πύραυλοι Patriot στη Σαουδική Αραβία κ.λπ.). Αν λοιπόν οι ευθύνες εξατομικεύονται, όταν κάτοικοι καίνε εγκαταστάσεις για πρόσφυγες (Συκαμιά-Λέσβου, Παναγιά Λέτσαινα-Χίο κ.α.), ή, βρίζουν και χλευάζουν κατατρεγμένους ανθρώπους (Θερμή-Λέσβου), πως συμβαίνει άνθρωποι που πριν τρία-τέσσερα χρόνια, ξημέρωναν στη Παναγιά τη Γοργόνα, παραδίπλα, για να βγάλουν παιδιά και πρόσφυγες από το παγωμένο νερό («τα μωρέλια μωρέ να σώσουμε»), ή, να προσφέρουν ζεστές κουβέρτες «στης γης τους θλιμμένους», όπως το μολογούσε ο ποιητής, και «σταμνί για να πιει ο καημός», να άλλαξαν τόσο πολύ; Αυτοί μεταμορφώθηκαν, λες και πάθανε κάτι.

Έχω την εντύπωση πως αν μείνουμε στους ανθρώπους, στα άτομα -μέσα στα οποία θα μπορούσα να είμαι εγώ, εσείς και άλλοι-, όπως και να τους χαρακτηρίσουμε (τραμπούκους, μισάνθρωπους, ρατσιστές,), θα χάσουμε το δάσος. Ισχυρίζομαι λοιπόν, πως αν θέλουμε να αντιμετωπίσουμε το πρόβλημα θα πρέπει να δούμε τα άτομα μέσα στα συστήματα σχέσεων που βρίσκονται. Αυτό αφορά τόσο το σύστημα κοινωνικής οργάνωσης της εργασίας, την έκπτωση από την εργασία (ανεργία), την εργασιακή επισφάλεια, όσο και το σύστημα κατανομής πόρων (ασφάλεια ως δημόσιο αγαθό, κοινωνική ασφάλιση, υγεία, εκπαίδευση κ.ο.κ.). Όμως η απόταξη από το σύστημα εργασίας, επιφέρει και μια κοινωνική αποειδίκευση (απώλεια κοινωνικού χώρου, απώλεια προσωπικών σχέσεων, περιορισμός γνωστικών ικανοτήτων, αποκοινωνικοποίηση κ.λπ.), μιας και η εργασία δε παράγει μόνο το κοινωνικό πλούτο αλλά και υποκειμενικότητα (κοινωνικές και προσωπικές σχέσεις) και παραμένει πάντοτε ο κεντρικός μηχανισμός κοινωνικής ένταξης.

Εξάλλου η ανεργία μεταφέρει την ένταση και τον ανταγωνισμό μέσα στο κόσμο της εργασίας, μεταξύ τμημάτων της εργατικής τάξης (γηγενούς και ξένης), καθώς η ενεργοποίηση του εφεδρικού βιομηχανικού στρατού, αποσκοπεί, εκτός των άλλων, στο να αποτρέψει μια μάζα εργαζομένων να αποκτήσει πολιτικο-οργανωτικό ισοδύναμο, να συγκροτηθεί δηλαδή σε συλλογικότητα.  Κατά τον ίδιο τρόπο  η διάλυση-εμπορευματοποίηση του συστήματος δημόσιων αγαθών, μεταφέρει την ένταση γύρω από τη ελλείψεις και δυσλειτουργίες (βλ. ραντεβού στον ΕΟΠΥ) ή, την ανυπαρξία πόρων και υποδομών, στους «κάτω». Και αυτό επειδή η ανακατανομή μέσων και πόρων δεν γίνεται από τα «πάνω» προς τα «κάτω», αλλά ταξικά, μεταξύ των «κάτω», ανάμεσα στα εργατικά-λαϊκά στρώματα, τους πρόσφυγες και τους μετανάστες. Το ίδιο συμβαίνει και με το χώρο που εγκαθίστανται οι πρόσφυγες (αστικές ή, λαϊκές περιοχές), πόσο μάλλον όταν η Κυβέρνηση και η Ευρωπαϊκή Ένωση στήνουν κλειστές δομές-φυλακές στα  νησιά, περιορίζοντας, συν τοι άλλοις, και το πολιτικό κόστος από μια αναλογική κατανομή τους σε άλλες περιοχές της χώρας, ή σε άλλες χώρες της Ευρώπης. Παρεμπιπτόντως στην Ελλάδα, βρίσκονταν (Ιούνιος 2019), από το συνολικό αριθμό προσφύγων σε όλο τον κόσμο (68,5 εκατομμύρια άνθρωποι), 73.000 πρόσφυγες  και μετανάστες (Τουρκία: 3,7 εκατομ.). Παρόλα αυτά η πίεση δεν ασκείται πάνω στους υπάρχοντες πόρους, αλλά πάνω στη κοινωνική οργάνωση των πόρων, είτε αυτό αφορά την εργασία, είτε αυτό αφορά την υγεία, την εκπαίδευση, την ασφάλεια κ.λπ. Ας έχουμε υπόψη πως για τη διάσωση των τραπεζών αποσπάστηκαν πόροι από αλλού (δεκάδες δισεκατομμύρια Ευρώ), πάλι από τα «κάτω», ενώ μεγάλοι όμιλοι επιχειρήσεων δεν αποδίδουν με βάση το σύνταγμα (άρθρο 107) φόρους (εφοπλιστικό κεφάλαιο κ.ά.), ασφαλιστικές εισφορές κ.λπ.

Αν δούμε το πρόβλημα από αυτή την οπτική μπορούμε να εξηγήσουμε καλύτερα τις μεταμορφώσεις των ανθρώπων και τις πρακτικές μίσους, ξενοφοβίας και ανθρώπινου ξεπεσμού, στη Λέσβο, στον Άγιο Παντελεήμονα, στο Πέραμα, στη Φιλιππιάδα κ.α. Κατά κάποιο τρόπο οι άνθρωποι εδώ πήραν τις ιδιότητες της δομής: της αγοράς, του ανταγωνισμού, του ριξίματος, του τσαμπουκά στους κοινωνικά αδύναμους, της υποτακτικότητας στους ισχυρούς (ντόπιους και ξένους) κ.ο.κ. Σε αυτό συνέβαλε σημαντικά και η υποχώρηση των συστημάτων δράσης που αντιστάθηκαν στη κρίση εξαιτίας της γενίκευσης της πολιτικής ανακολουθίας και αναξιοπιστίας (πολιτικός αμοραλισμός, κοινωνικός αριβισμός κ.λπ.). Το γεγονός αυτό συνέβαλε με τη σειρά του στη παθητικοποίηση της κοινωνίας, σπρώχνοντας το εκκρεμές  προς το φαταλισμό, την αντίδραση και τον κοινωνικό κυνισμό. Κάπου εδώ είμαστε λοιπόν.

Επομένως, αν η κοινωνική συνείδηση παράγεται κοινωνικά (συλλογικές παραστάσεις, σχήματα σκέψης κ.λπ.), μέσα από την ανάδραση του κοινωνικού γίγνεσθαι (συνθήκες εργασία και συνθήκες ζωής) με την ανθρώπινη δράση,  οι κοινωνικές πρακτικές που συνδέουν τις δομές (κράτος, αγορά εργασίας, κεφάλαιο, υπερεθνικοί οργανισμοί κ.ο.κ.) με τους κοινωνικούς κόσμους των ανθρώπων  θα κατευθύνουν ανεξάρτητα από τη γεωγραφική ταυτότητα των ατόμων, σε μεγάλο βαθμό και τις κοινωνικές συμπεριφορές τους. Με αυτή την έννοια δεν υπάρχει τίποτε το «ατομικό» στους ανθρώπους, πέρα από την ευθύνη (αποκλειστικά δική τους), όταν προσβάλλουν με τις χειρονομίες και τις ασχήμιες τους τον διϊστορικό πυρήνα των ανθρώπινων σχέσεων, ας το πούμε μεταφυσικές αξίες, που λόγω της οικουμενικότητάς του διατρανώνεται σε όλα τα θρησκευτικά και πολιτισμικά συστήματα. Κοντολογίς τα άτομα δεν μπορούν να λένε «πως δεν ξέρανε», πόσο μάλλον όταν προπηλακίζοντας πρόσφυγες και μετανάστες, επικαλούνται, εκτός των άλλων, και τη θρησκευτική τους πίστη.

*O Θανάσης Αλεξίου είναι καθηγητής στο Τμήμα Κοινωνιολογίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου

ΠΗΓΗ: imerodromos.gr

του Λεωνίδα Βατικιώτη

Με την απέραντη ικανοποίηση και την απόλυτη βεβαιότητα πώς η Ελλάδα θα συνεχίσει να λειτουργεί σαν ο «πορτιέρης» της «Ευρώπης –φρούριο» αναχώρησαν από τον Έβρο οι τρεις επικεφαλής των κορυφαίων ευρωπαϊκών θεσμών, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, πρόεδρος της Επιτροπής, Σαρλ Μισέλ, πρόεδρος του Συμβουλίου και Νταβίντ Σασόλι, πρόεδρος του Ευρωκοινοβουλίου. Φεύγοντας άφησαν πέραν της υπόσχεσης για ενίσχυση της (ούτως ή άλλως αμφιλεγόμενης) Frontex και 700 εκ. ευρώ που είναι αβέβαιο μάλιστα αν θα δοθούν σε ρευστό ή θα χορηγηθούν υπό την μορφή βοήθειας (κουβέρτες, κ.α.).

Η επίσκεψη των Ευρωπαίων δεν ικανοποίησε τις προσδοκίες που είχαν δημιουργηθεί τόσο στην κυβέρνηση (λιγότερο) όσο και στην κοινωνία (περισσότερο) και συμπυκνώνονταν στη ελπίδα να γίνουν πράξη οι κατά καιρούς υποσχέσεις πολλών ευρωπαίων ηγετών για αναλογικό επιμερισμό των προσφύγων στις χώρες τους. Καθόλου τυχαία δεν ήταν η δήλωση του γερμανού υπουργού Εσωτερικών, Χορστ Ζεεχόφερ, από το Βερολίνο όπως μεταφέρθηκε από την ιστοσελίδα Anatropinews: «Αντιμετωπίζουμε μια κατάσταση όπου οι άνθρωποι εργαλειοποιούνται και πιστεύω θα ήταν λάθος να ξεκινήσουμε τώρα μια συζήτηση για κατανομή και ποσοστώσεις». Ενδιαφέρον έχει και το σκεπτικό του: «Η κατανομή αυτών των ανθρώπων μέσα στην Ευρώπη για εμάς θα σήμαινε ότι τους προσκαλούμε με αποτέλεσμα την επόμενη στιγμή της κατανομής να βλέπαμε άλλους 20-30.000 στα σύνορα μας». Η ΕΕ επομένως δεν υλοποιεί την υπόσχεσή της για να μην ενθαρρύνει νέα κύματα προσφύγων. Τους αφήνει να στοιβάζονται στα ελληνικά νησιά, που έχουν προ πολλού ξεπεράσει τα όρια αντοχών τους, μόνο και μόνο για να μην ακολουθήσουν κι άλλοι!

Η Ελλάδα επομένως εξαγοράζει την συμμετοχή της στην ΕΕ, το προνόμιο να παραμένει στην ΕΕ, αναλαμβάνοντας τον βρόμικο ρόλο να φυλάει τα σύνορα της, στο πιο επικίνδυνο μάλιστα σημείο. Αυτό είναι το νόημα της δήλωσης ότι η Ελλάδα αποτελεί ασπίδα της Ευρώπης, που ακούσαμε ξανά και ξανά: σας πληρώνουμε για να χτίζετε κέντρα κράτηση να μετατρέψετε τα νησιά σας σε φυλακές και θάλασσες και ποτάμια σε υγρούς τάφους.

Η επίσκεψη των Ευρωπαίων στον Έβρο επεφύλασσε κι άλλη μια αρνητική έκπληξη για την κυβέρνηση της ΝΔ. Ήταν η δήλωση της Γερμανίδας αριστοκράτισσας, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν ότι «η Τουρκία δεν είναι εχθρός μας». Η Ελλάδα έτσι απέτυχε να κόψει τους δεσμούς της ΕΕ με την Τουρκία, που φέρει την ευθύνη για όσα συμβαίνουν στα ελληνικά σύνορα τα τελευταία 24ωρα. Το Βερολίνο, μόλις και μετά βίας κράτησε αποστάσεις και επέκρινε την Άγκυρα κι αφού η ένταση στον Έβρο είχε ξεπεράσει το …κόκκινο.

Η συνέχεια μάλιστα ας μη εκπλαγούμε αν αποδειχθεί πολύ πιο απρόβλεπτη για την Ελλάδα κι η δήλωση της Ούρσουλας μόνο η αρχή.

Η Τουρκία έχοντας απέναντί της την Ρωσία κι όχι απλώς τον εξουθενωμένο στρατό του Άσαντ ξέρει ότι το Ιμπλίντ κινδυνεύει να γίνει το Βιετνάμ της. Και τα σχέδια απόσπασης της βόρειας Συρίας να έχουν την τύχη που είχαν τα αρχικά σχέδια ανατροπής του Άσαντ. Μπροστά σε αυτή την προοπτική προσεγγίζει εκ νέου τις ΗΠΑ! Η Ουάσιγκτον δεν έχει κανένα λόγο να μην υποστηρίξει τα αποσταθεροποιητικά σχέδια της Τουρκίας που έχει μετατραπεί σε παράγοντα δημιουργίας ολοένα και σοβαρότερων προβλημάτων σε όλη την ανατολική Μεσόγειο. Προς επίρρωση της τάσης τουρκο-αμερικανικής επανένωσης όσα δήλωσε την Τρίτη 3 Μαρτίου από την Τουρκία μάλιστα ο Τζέιμς Τζέφρεϋ, ειδικός απεσταλμένος των ΗΠΑ για τη Συρία για αυξημένη εμπλοκή των ΗΠΑ κατά Ρωσίας και Άσαντ στη Συρία ενώ υποσχέθηκε επιπρόσθετη υποστήριξη του ΝΑΤΟ προς την Τουρκία, αφήνοντας ανοιχτό ακόμη και το ενδεχόμενο να σταλούν ΝΑΤΟϊκοί πύραυλοι Πάτριοτ για υποστήριξη των δυνάμεων Τουρκίας και τζιχαντιστών πέριξ του Ιμπλίντ (περισσότερα εδώ). Ας ελπίσουμε να μην καταλήξουν στο Ιντλίμπ οι ελληνικοί Πάτριοτ που η κυβέρνηση δάνεισε στη Σαουδική Αραβία… Οι ΗΠΑ έχουν σοβαρότατους λόγους να υποστηρίξουν την Τουρκία σε αυτή την αποστολή γιατί έτσι αδυνατίζουν Ρωσία, Συρία και Ιράν, ενώ δεν είναι υποχρεωμένοι να κάνουν οι ίδιοι τη βρόμικη δουλειά του πολέμου. Σε αυτή την εντελώς νέα διάταξη δυνάμεων, η Τουρκία δέχεται ακόμη και την εντελώς αδιανόητη πριν λίγους μήνες υποστήριξη της αεροπορίας του Ισραήλ, που βομβαρδίζει τις αποστολές του Ιράν στη Συρία…

Η Ελλάδα έχει ευθύνη γι’ αυτή την δραματική κατάσταση που είναι η σοβαρότερη αιτία για τα εκατομμύρια των Σύρων οι οποίοι εγκαταλείπουν την πατρίδα τους μήπως και σωθούν από τις τουρκικές βόμβες. Ως μέλος του ΝΑΤΟ η Ελλάδα δεν έθεσε βέτο όταν η Τουρκία επικαλέστηκε το άρθρο 4 το οποίο σχετίζεται με απειλές που δέχεται ένα κράτος μέλος της. Οι απειλές όμως τις οποίες δέχεται η Τουρκία μετά το ρωσικό σφυροκόπημα που άφησε νεκρούς 34 Τούρκους εξελίσσονται εκτός των συνόρων της, στο πλαίσιο μιας επέμβασης σε ξένο κράτος. Κι η Ελλάδα στη σύνοδο του ΝΑΤΟ την Παρασκευή 28 Φεβρουαρίου αποδέχτηκε αναντίρρητα αυτό το πλαίσιο συζήτησης. Δεν έβαλε εξ αρχής βέτο!

Όταν η κυβέρνηση Μητσοτάκη θεωρεί …business as usual την παραβίαση των συνόρων της Συρίας από την Τουρκία, γιατί θεωρεί παραβίαση του διεθνούς δικαίου την εργαλειοποίηση των προσφύγων και την μετατροπή τους σε όπλα όταν σπρώχνονται στα ελληνικά σύνορα; Οι διαμαρτυρίες της Ελλάδας για τους πρόσφυγες είναι άσφαιρα πυρά όταν η Ελλάδα μετατρέπεται σε αιτία του προσφυγικού προβλήματος και μετά αναθέτει την αποτροπή των προσφύγων στο στρατό και στις συμμορίες των ενόπλων που συνδράμουν το έργο της αστυνομίας, συλλαμβάνοντας πρόσφυγες και δέρνοντας δημοσιογράφους. Τα όσα έχουν ήδη δει το φως της δημοσιότητας, όπως η επίθεση σε δημοσιογράφο του ελληνικού CNN (δες εδώ) είναι ανατριχιαστικά…

Η ΕΕ από τη μεριά της ενώ προσφέρει …τσάι, συμπάθεια και ευρώ στην κυβέρνηση Μητσοτάκη αποφεύγει να συγκρουστεί με την Τουρκία, όπως έδειξε η δήλωση της προέδρου της Επιτροπής, για να μην έρθει σε σύγκρουση με το ΝΑΤΟ αν κινηθεί σε μια κατεύθυνση πλήρους επαναφοράς των σχέσεων ΗΠΑ – Τουρκίας… Ξέρει άλλωστε πώς η Ελλάδα είναι δεδομένη κα προβλέψιμη…

ΠΗΓΗ: kommon.gr