Η σύνθεση της γερμανικής κυβέρνησης, σύμφωνα με αξιωματούχο της Κομισιόν από το περιβάλλον της διπλωματικής ομάδας του Βερολίνου, ενδυναμώνει την εκτίμηση ότι η παρουσία του ΔΝΤ στην Ευρωζώνη με αφορμή το ελληνικό πρόγραμμα και την εποπτεία του, ενισχύεται αντί να οδηγείται σε απόσυρση.

Βάση της εκτίμησης αυτής είναι το γεγονός ότι η είσοδος του Όλαφ Σολτς, του σοσιαλδημοκράτη δημάρχου του Αμβούργου, ως επικεφαλής στο ΥΠΟΙΚ, έχει κινητοποιήσει τις αντιδράσεις ηγετικών στελεχών του CDU που θεωρούν ότι αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει σε χαλάρωση της οικονομικής πολιτικής στη Γερμανία και κατά συνέπεια στην Ευρωζώνη. Ο κ. Σολτς είναι αλήθεια ότι μέσα στις πρώτες δηλώσεις του συμπεριέλαβε αναφορές, οι οποίες εκφράζουν την υποστήριξή του στην πολιτική Σόιμπλε όσον αφορά στην εκτέλεση του Προϋπολογισμού, δηλαδή την εσωτερική οικονομική πολιτική, αλλά ταυτόχρονα δήλωσε εξ αρχής την αντίθεσή του για την “εξωτερική” οικονομική πολιτική. Όπως υποστήριξε “το θέμα είναι να αντιληφθούμε ότι δεν είναι δική μας δουλειά να υπαγορεύουμε κανόνες σε άλλες χώρες…”.   

Η θέση αυτή εκτιμήθηκε ως τοποθέτηση πρόθεσης απαγκίστρωσης από τη γραμμή Σόιμπλε στην Ευρωζώνη.

Η αντίδραση φαίνεται πως ήταν άμεση με μια κατακόρυφη αύξηση της έντασης στην απαίτηση της συμμετοχής του ΔΝΤ για κάθε απόφαση που θα μπορούσε να οδηγεί σε ελάφρυνση της στάσης απέναντι στην Ελλάδα.

Η γερμανίδα καγκελάριος πάντως έσπευσε να τοποθετηθεί υποστηρίζοντας ότι η πολιτική για τον προϋπολογισμό και την ευρωπαϊκή πολιτική είναι μέρος της συμφωνίας και “ασκούνται από κοινού…”.

Σε κάθε περίπτωση όπως παρατηρούν καλά ενημερωμένες πηγές στις Βρυξέλλες, η νέα σύνθεση της γερμανικής κυβέρνησης έχει αρχίσει να… παράγει αποτελέσματα σε διάφορους τομείς της γερμανικής πολιτικής που “σαφώς θα επηρεάσουν και το ευρωπαϊκό περιβάλλον”. Είναι όμως πρόωρο, όπως σχολίασε κοινοτικός αξιωματούχος στο Capital.gr, ακόμα να έχει κανείς ξεκάθαρη εκτίμηση επ’ αυτού, γιατί η ζώνη του ευρώ έχει ήδη διαμορφωμένες πολιτικές και κατευθύνσεις “που έχουν αποκρυσταλλωθεί με την γερμανική συμμετοχή…

Σε κάθε περίπτωση η παραμονή του ΔΝΤ και οι όροι με τους οποίους αυτή θα μπορούσε να διατηρηθεί έχουν αποφασισθεί στο Eurogroup. Kαι δεν πρόκειται να καθορισθούν τόσο άμεσα από τις εξελίξεις στη σύνθεση της γερμανικής κυβέρνησης. Αυτό δεν σημαίνει βέβαια ότι δεν θα επηρεασθούν από αυτές…”.

*Βασική πηγή: Capital.gr, Γιάννης Αγγέλης.

Πηγή: iskra.gr

Παναγιώτης Μαυροειδής

Στις 9 Φλεβάρη τα κόμματα της κυβέρνησης Παπαδήμου (ΝΔ, ΠΑΣΟΚ, ΛΑΟΣ) συμφωνούν στο Δεύτερο Μνημόνιο και δρομολογούν την ψήφισή του από την άνετη κοινοβουλευτική πλειοψηφία για την Κυριακή 12 Φλεβάρη. Όλοι περίμεναν το κλασικό χρονολόγιο δράσεων: απεργία ΓΣΕΕ, διαδηλώσεις, κάποιες συγκρούσεις και συγκέντρωση διαμαρτυρίας και εξαγωγής πολιτικών συμπερασμάτων στη Βουλή. Ο λαός απ’ έξω, η αριστερή αντιπολίτευση μέσα να καταψηφίζει στο όνομά του. Η κυβέρνηση νικήτρια με όλους τους τύπους της αστικής δημοκρατίας.

Ωστόσο, τα πράγματα έχουν ωριμάσει μετά από μια διετία κοινωνικής αναστάτωσης (2010-11). Η μαζικότητα και η συγκρουσιακή διάθεση των διαδηλώσεων έχουν ανεβάσει την αυτοπεποίθηση. Η εμπειρία της αντικατάστασης της κυβέρνησης Παπανδρέου με απόφαση δανειστών και αστικού κατεστημένου στην Ελλάδα έχει καταρρακώσει τη θεσμική δημοκρατία. Η δουλικότητα της κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας έχει δείξει την αντιδραστικότητα της αντιπροσωπευτικής, μεσολαβούμενης από ΜΜΕ και κεφάλαιο, δημοκρατίας.

Οι δημοσιογράφοι το βράδυ της 9^ης Φλεβάρη διαβάζουν εμβρόντητοι δήλωση της κοινοβουλευτικής ομάδας του ΚΚΕ που αποτελούσε την αξιωματική αντιπολίτευση. Το ΚΚΕ δηλώνει πως όχι μόνο δεν συναινεί στη μνημονιακή σφαγή που δρομολογείται, αλλά  και ότι δεν αναγνωρίζει τη νομιμότητα της παρούσας Βουλής, καθώς αυτή αποτελεί όργανο επιβολής της εργατικής γενοκτονίας. Καλεί σε εργατικό και παλλαϊκό ξεσηκωμό για την ανατροπή της κυβέρνησης. Ο ΣΥΡΙΖΑ, μικρότερος και πιστότερος στον κοινοβουλευτισμό, ακολουθεί ωστόσο με μια αντίστοιχη κίνηση.

Τα αστικά ΜΜΕ αλυχτούν για πρόβα εξέγερσης. Η ΓΣΕΕ αναστέλλει τη 48ωρη απεργία, αλλά περιθωριοποιείται. Τα γραφεία της έχουν καταληφθεί με πρωτοβουλία συνδικάτων και ανέργων. Σε διακήρυξη που κυκλοφορεί, αναλαμβάνεται η ευθύνη της 48ωρης απεργίας και της κλιμάκωσης της, μαζί με καταλήψεις επιχειρήσεων και βιομηχανιών.

Η κρατική καταστολή μετατρέπει τη Βουλή σε απόρθητο κτίριο, αλλά αυτό χάνει τη σημασία του από μια άλλη εξέλιξη. Η Παλιά Βουλή έχει καταληφθεί με πρωτοβουλία και ισότιμη πολιτική στήριξη από την κομμουνιστική και άλλη Αριστερά (ΚΚΕ, ΑΝΤΑΡΣΥΑ, ΣΥΡΙΖΑ), συνδικάτα, εργατικές επιτροπές, ενώσεις ανέργων, φοιτητικούς συλλόγους. Η Δήλωση Αγώνα και Νίκης είναι συγκεκριμένη και ρητή: «Στο όνομα της αξιοπρεπούς ζωής των εργατικών λαϊκών στρωμάτων, της δημοκρατίας και λαϊκής κυριαρχίας, δηλώνουμε πως θεωρούμε παράνομη και έκπτωτη την κυβέρνηση. Αναλαμβάνουμε να συντονίσουμε τον αγώνα για την άμεση ανατροπή της, καλώντας σε παλλαϊκό ξεσηκωμό και εργατική εξέγερση στην Ελλάδα, με τη συμπαράσταση των λαών της Ευρώπης και του κόσμου».

Η πανελλαδική 48ωρη απεργία μετατρέπεται σε γενικό ξεσηκωμό και κορύφωση της αυτοπεποίθησης. Με το πέρασμα της πρωτοβουλίας των κινήσεων στο λαϊκό παράγοντα, ο κρατικός μηχανισμός παραλύει. Καταλαμβάνονται επιχειρήσεις, δημαρχεία, εφορίες, γραφεία ΟΑΕΔ. Οι πλατείες μετατρέπονται σε χώρους λαϊκού πανηγυριού.

Τα ξημερώματα της Κυριακής στην Αθήνα εκατοντάδες χιλιάδες εργάτες, άνεργοι, νέοι, συνταξιούχοι, φτωχοί κατακλύζουν το κέντρο, υπερασπίζοντας το βήμα εξέγερσης και τη ντε φάκτο «κυβέρνησή» της. Η κυβέρνηση επιλέγει την αστυνομική επίθεση για την εκκένωση της Παλιάς Βουλής. Η Αθήνα μετατρέπεται σε πεδίο μάχης. Η Παλιά Βουλή καταλαμβάνεται από την αστυνομία, αλλά όλα έχουν αλλάξει. Η Βουλή και η κυβέρνησή της δεν είναι παρά μόνο ένας πόλος εξουσίας που μάχεται για την επιβολή μιας πολιτικής κοινωνικής σφαγής.

Παρά την πεποίθηση ότι η Κυριακή θα είναι η αρχή του τέλους της λαϊκής δράσης, συμβαίνει το αντίθετο: είναι αφετηρία μιας ασυγκράτητης αντεπίθεσης και σύγκρουσης για την ανατροπή της κυβέρνησης και την επιβολή της λαϊκής θέλησης.

Κύμα απεργιών, διαδηλώσεων και καταλήψεων σε όλη την Ελλάδα.

Τα αεροδρόμια κλείνουν, ενώ ΔΕΗ, ΟΤΕ, συγκοινωνίες παραλύουν με την απεργία τους τον παραγωγικό μηχανισμό.

Οι αγρότες καταλαμβάνουν δρόμους και διόδια.

Η ΕΡΤ και οι περιφερειακοί σταθμοί της αναμεταδίδουν υπό κατάληψη το κάλεσμα του ξεσηκωμού.

Τα πανεπιστήμια πλημμυρίζουν από νεολαία και το Πολυτεχνείο ξαναβρίσκει τον εαυτό του, φιλοξενώντας αυτό πλέον την πρωτοβουλία εξέγερσης.

Μετανάστες εργάτες και φοιτητές καταλαμβάνουν συμβολικά τις ελληνικές πρεσβείες σε Παρίσι και Βερολίνο και διακηρύσσουν τη στήριξή τους στην εξέγερση. Οι ευρωπαϊκές πόλεις συγκλονίζονται από διαδηλώσεις συμπαράστασης.

Θα μπορούσε κανείς να συνεχίσει με σενάρια συντριβής της εξέγερσης ή της επικράτησής της, μετά από ένα διάστημα «δυαδικής» συνύπαρξης αντιμαχόμενων κέντρων εξουσίας.

Το ζητούμενο ωστόσο δεν είναι τα σενάρια φαντασίας. Ο σκοπός της συμβολικής «υπόθεσης εξελίξεων» είναι διαφορετικός.

Πρέπει να σκεφτόμαστε όχι μόνο τι έγινε, αλλά και τι δεν έγινε. Είναι αναγκαίο να αποτυπώνουμε τι θα μπορούσε να πάει αλλιώς, να στοχαζόμαστε το πώς και υπό ποιες προϋποθέσεις. Είμαστε υποχρεωμένοι να βλέπουμε το παρελθόν από τη σκοπιά της παροντικής δράσης και για το μετασχηματισμό του μέλλοντος. Αυτό κάνουν οι επαναστάτες. Δεν είναι ούτε ιστορικοί του παρελθόντος, ούτε φωτογράφοι του παρόντος, ούτε μελλοντολόγοι και στοιχηματίες.

Σε εκείνο το μαγικό Φλεβάρη του 2012 υπήρχαν συνδυασμένα τρία αποφασιστικά πολιτικά στοιχεία.

Το πρώτο ήταν η μαζικότατη λαϊκή συμμετοχή, σε περισσότερο εργατική και ώριμη μορφή από την πρώιμη εκδοχή των «πλατειών».

Το δεύτερο ήταν η διάχυτη απόφαση σημαντικότατων τμημάτων για έμπρακτη σύγκρουση με την κυβέρνηση, τις δυνάμεις καταστολής και το κράτος.

Το τρίτο ήταν η συγκέντρωση όλων των προηγούμενων πάνω στο στόχο της ανατροπής της κυβέρνησης.

Από την άλλη μεριά, η αναντιστοιχία με την ωριμότητα και αποφασιστικότητα της κομμουνιστικής πρωτοπορίας ήταν τεράστια. Δεν υπήρξε σχέδιο, ούτε καν επιλογή σύγκρουσης. Οι αναρχικοί με την άναρθρη δράση τους, ήταν εκεί για να το υπενθυμίζουν.

Δεν τέθηκε ζήτημα ανατροπής της κυβέρνησης, παρά μόνο μέσω της κάλπης. Εκεί ακριβώς κέρδισε η «στρατηγική ΣΥΡΙΖΑ». Πάνω στην ήττα μιας ανατρεπτικής προοπτικής.

Θα μπορούσε όμως να είχαν πάει αλλιώς τα πράγματα και να υπάρχουν άλλες παρακαταθήκες. Θα τεθεί ξανά το ερώτημα, αν και όχι με τον ίδιο τρόπο. Πρέπει να είμαστε προετοιμασμένοι ώστε να αναγνωρίσουμε τις νέες δυνατότητες.

ΠΡΙΝ 12/2/17

Πηγή: pandiera.gr

Γράφει ο kokkiniotis

Μια εικόνα –χίλιες σκέψεις. 12 Φλεβάρη σήμερα, ας δούμε τη φωτογραφική αποτύπωση μιας ιστορικής στιγμής.

1945, 12 Φλεβάρη και τότε: Η στιγμή που πέφτει στο χαρτί της συμφωνίας της Βάρκιζας η «βαριά υπογραφή» της αντιπροσωπείας του ΕΑΜ. Η υπογραφή του Γιώργη Σιάντου, Γενικού Γραμματέα του ΚΚΕ (αναπλήρωνε τον κρατούμενο στο Νταχάου Νίκο Ζαχαριάδη).

Αξίζει να σταθούμε λίγο στη σημειολογία της εικόνας.

• Πάνω από την αντιπροσωπεία του ΕΑΜ, στριμώχνονται οι εκπρόσωποι και παρατρεχάμενοι της άλλης πλευράς. Ο πρόεδρος της Διάσκεψης Ιωάννης Σοφιανόπουλος, υπουργός Εξωτερικών και επικεφαλής των κυβερνητικών, ο υπουργός Γεωργίας Ιωάννης Μακρόπουλος, ο υπουργός Εσωτερικών Περικλής Ράλλης και άλλοι. Αφού πίεσαν με κάθε τρόπο μεταφέροντας και τη φωνή του κυρίου τους, του αγγλικού ιμπεριαλισμού, όρθιοι, σαν τα κοράκια, κοιτάζουν έκπληκτοι, σαν να μην το πιστεύουν και οι ίδιοι, τον γραμματέα του ΚΚΕ να υπογράφει στο χαρτί που σήμανε τον αφανισμό του αριστερού κινήματος.

• Στο κέντρο με τη στρατιωτική στολή αυτός, ο παλιός καπνεργάτης, ευθύς άνθρωπος και συνεπής στις δεσμεύσεις του υπογράφει ευθυτενής.

Η μοίρα έφερε τον Γιώργη Σιάντο, ηγετικό εκπρόσωπο της αριστερής τάσης παλαιότερα (κατά την περίοδο 1928-1931 που ονομάστηκε περίοδος «της χωρίς αρχές φραξιονιστικής πάλης»), ιδιαίτερα επιφυλακτικό στα ανοίγματα των Άγγλων και διαφωνούντα με τις συμφωνίες του Λιβάνου και της Καζέρτας, να πρωταγωνιστήσει αυτός στην κορυφαία πράξη του δράματος, υπογράφοντας τη συμφωνία της Βάρκιζας.

• Δεξιά του ο γραμματέας του ΕΑΜ Μήτσος Παρτσαλίδης που ήταν και μέλος του Π.Γ. της Κ.Ε. του ΚΚΕ, κοιτάζει τον μη διακρινόμενο συνυπογράφοντα.

Από τα εννέα άρθρα της συμφωνίας της Βάρκιζας έμελλε να τηρηθεί μόνο ένα: το έκτο, αυτό που μιλούσε για τον αφοπλισμό του ΕΛΑΣ, που ήταν και το μεγάλο «ζητούμενο» για τους Άγγλους, την αστική τάξη και τους μοναρχοφασίστες την εποχή εκείνη.

Αν θέλουμε να είμαστε ακριβέστεροι, εφαρμόστηκε «μισό» ακόμη άρθρο: το άρθρο 3, στο σκέλος της εξαίρεσης από την αμνηστία των αδικημάτων «κατά της ζωής και της περιουσίας». Η εξαίρεση αυτή ήταν το παράθυρο για να οδηγηθούν στην εξόντωση και τον εξευτελισμό οι αγωνιστές της αντίστασης με το πρόσχημα της τέλεσης «βιομηχανίας» συναφών αδικημάτων. Δεν είναι λοιπόν τυχαίο ότι ο όρος «συμφωνίες της Βάρκιζας» χρησιμοποιείται συνεκδοχικά για να περιγράψει ετεροβαρείς συμφωνίες που αθετούνται. Γνώρισε καλά ο ελληνικός λαός τον τρόπο της «εφαρμογής» των συμφωνηθέντων… Το όργιο τρομοκρατίας που ακολούθησε, οδήγησε αργότερα τον Μήτσο Παρτσαλίδη να πει: «Δεν τόκοβα καλύτερα το χέρι μου που υπέγραφα…»

• Στα αριστερά του Γιώργη Σιάντου, ο γραμματέας της ΕΛΔ Ηλίας Τσιριμώκος. Κρυφός συνομιλητής των Άγγλων σε κείνες τις κρίσιμες ώρες ο Ηλίας Τσιριμώκος, στρέφει αλλού το βλέμμα θυμίζοντας πρόσωπο από τον μυστικό δείπνο…

Γνωρίζουμε βέβαια σήμερα ότι οι Άγγλοι κινούσαν τα νήματα απ’ τα παρασκήνια και ήταν σε ανοιχτή γραμμή, όχι μόνο με την κυβερνητική αντιπροσωπεία, αλλά όπως έχει επανειλημμένα γραφεί, και με τον Τσιριμώκο ο οποίος τους ενημέρωνε για τις εκάστοτε «κόκκινες γραμμές» της εαμικής αντιπροσωπείας. Εύγλωττα ήταν τα τηλεγραφήματα του Τσώρτσιλ προς τον υπουργό εξωτερικών και τον πρεσβευτή των Άγγλων στην Ελλάδα. Τόσο ο υπουργός Μεσογείου Μακ Μίλαν όσο και ο Βρετανός πρεσβευτής Ρέιντζιναλ Λήπερ παρακολουθούσαν στενά από τα παρασκήνια την πορεία των διαπραγματεύσεων.

Για το ρόλο του Ηλία Τσιριμώκου στις κρίσιμες εκείνες ώρες, το καίριο ζήτημα της αμνηστίας και το πώς τελικά υποχώρησε η εαμική αντιπροσωπεία, διαβάζουμε στο βιβλίο του Π. Βενάρδου «Η Συμφωνία της Βάρκιζας» (εκδόσεις Το Ποντίκι,1995, σελ. 103):

«Ι. ΓΕΩΡΓΑΚΗΣ (συμμετείχε στις διαπραγματεύσεις της Βάρκιζας σαν κυβερνητικός παρατηρητής εκπροσωπώντας τον αρχιεπίσκοπο και αντιβασιλιά Δαμασκηνό): Τελικά υποχώρησαν οι κομμουνιστές. Και υποχώρησαν όταν ο Ηλίας Τσιριμώκος πείστηκε από μένα την κρίσιμη εκείνη νύχτα να έρθει «από “δω». Δηλαδή να υποστηρίξει τη θέση της κυβέρνησης στο θέμα της αμνηστίας. Και τον πήρα και κατεβήκαμε στην Αθήνα στις 2 το πρωί. Και τον πήγα στην αγγλική πρεσβεία, όπου ο Μακμίλαν του έδωσε το λόγο του ότι «αυτά που σας λέει ο κ. Γεωργάκης και αυτά που λέει η κυβέρνηση (Πλαστήρα) εμείς σας τα εγγυώμεθα». Και επιστρέψαμε πίσω με τον Τσιριμώκο, ο οποίος έδωσε μια εξήγηση περί της απουσίας του, ότι ήταν άρρωστη δήθεν η μητέρα του. Τότε πλέον ο μονολιθισμός της κομμουνιστικής παράταξης έσπασε. Και ειδοποίησα τους Αγγλους επισήμους και επισπεύσαμε τη μονογραφή της συμφωνίας, η οποία έγινε στις 5 η ώρα τα χαράματα».

Ενώ λοιπόν στον Σιάντο και τον Παρτσαλίδη δικαιολογήθηκε ότι έλειψε ‘για τη φουκαριάρα τη μάνα του’, αυτός τα έψηνε με τον Μακμίλαν. Το χειρότερο βέβαια απ’ όλα, ήταν ότι πληροφορούσε την κυβερνητική αντιπροσωπεία για τις κόκκινες γραμμές της εαμικής. Υπονομεύοντας έτσι τη διαπραγματευτική της ικανότητα, πρόσφερε πολύτιμες υπηρεσίες στην απέναντι πλευρά.

Όταν πολύ αργότερα ο Τσιριμώκος έγινε πρωθυπουργός των ‘αποστατών’ το ’65, η λαϊκή ρίμα τον περιέλαβε με το σκωπτικό τραγουδάκι (στο ρυθμό του «Τίνος είναι βρε γυναίκα τα παιδιά»):

«Η ιστορία του αρχίζει απ’ τα βουνά,
η ιστορία του αρχίζει απ’ τα βουνά,
κι ύστερα πάει στο κέντρο και μετά στη δεξιά,
Τσιριμώκο-Τσιριμώκο μασκαρά…»

12/2/2015

Πηγή: pandiera.gr

— του Ανδρέα Δενεζάκη

Στις 8 Σεπτέμβρη 1943 η Ιταλία συνθηκολογεί. Αμέσως ξεκινάει ένας αγώνας δρόμου για τον έλεγχο των ιταλοκρατούμενων Δωδεκανήσων, ανάμεσα στους Γερμανούς και τους Συμμάχους. Στις 11 Σεπτέμβρη οι γερμανικές δυνάμεις καταλαμβάνουν τη Ρόδο. Η ιταλική φρουρά, 35 – 40.000 άνδρες, παραδίνεται και οι Ιταλοί στρατιώτες αρνούμενοι να συνεχίσουν τον πόλεμο στο πλευρό και κάτω από τις διαταγές των Γερμανών, βρέθηκαν σε καθεστώς αιχμαλωσίας από τους πρώην συμμάχους τους. Στις 3 του Οκτώβρη οι Γερμανοί καταλαμβάνουν την Κω. Οι Βρετανικές δυνάμεις αποβιβάζονται στη Λέρο στις 15 Σεπτέμβρη. Η γερμανική αεροπορία ξεκινάει τον βομβαρδισμό της Λέρου στις 26 Σεπτεμβρίου 1943. Η Μάχη της Λέρου κορυφώνεται με την αποβίβαση χερσαίων γερμανικών δυνάμεων στο νησί στις 12 Νοέμβρη και μετά από μάχες τεσσάρων ημερών ολοκληρώνεται με την κατάληψή της από τους Ναζί στις 26 Νοέμβρη 1943.

Από την επομένη της κατάληψης της Ρόδου (11.9.1943) οι Γερμανοί άρχισαν να στοιβάζουν, αγνοώντας τους κανονισμούς του Διεθνούς Δικαίου, Ιταλούς αιχμαλώτους σε ότι διαθέσιμα πλοία υπήρχαν, με κατεύθυνση τον Πειραιά και από κει στα στρατόπεδα συγκέντρωσης της Γερμανίας, ως εργατικό δυναμικό. Το γερμανικό πολεμικό πλοίο Kriegsmarine ξεκίνησε πρώτο τις μεταφορές. Η πραχτική αυτή είχε τραγικές συνέπειες. Αρκετά σκάφη βυθίστηκαν είτε από την κακοκαιρία, είτε από νάρκες, είτε από την επίθεση συμμαχικών πλοίων. Ποτέ άλλοτε στις ελληνικές θάλασσες δεν χάθηκαν τόσες ψυχές σε τόσο λίγο χρονικό διάστημα.

Η βύθιση του ατμόπλοιου Όρια

Το ατμόπλοιο Όρια ήταν ένα από τα σκάφη που επιλέχθηκαν για τη μεταφορά Ιταλών αιχμαλώτων. Το πλοίο, νορβηγικών συμφερόντων, ναυπηγήθηκε το 1920 στην Αγγλία και είχε μήκος 86,9 μέτρα και εκτόπισμα 2127 τόνους. Από τον Σεπτέμβρη του 1943 το Όρια συμμετέχει στις επιχειρήσεις των Γερμανών στη Ρόδο. Η μεταφορά αιχμαλώτων ήταν ένα από τα βασικά έργα του.

Την Παρασκευή 11 Φλεβάρη 1944 το Όρια ετοιμάστηκε για ένα ακόμα ταξίδι, για το λιμάνι του Πειραιά, παρά τη σφοδρή κακοκαιρία. Το πλοίο ήταν φορτωμένο με ορυκτέλαια και ελαστικά φορτηγών αυτοκινήτων. Στα αμπάρια του είχαν στοιβάξει περισσότερους από 4.000 (διάφορες πηγές αναφέρουν από 4.046 μέχρι 4.200) Ιταλούς αιχμάλωτους στρατιώτες, ανάμεσά τους 43 αξιωματικοί και 118 υπαξιωματικοί όλων των όπλων. Στο πλοίο επέβαιναν 30 Γερμανοί στρατιώτες ως φρουρά ενώ άλλοι 60 στρατιώτες επέβαιναν ως απλοί επιβάτες. Το πλήρωμα του πλοίου, με καπετάνιο τον Νορβηγό Μπιάρνε Ρασμούσεν (Bjarne Rasmussen), αποτελούνταν από 5 άτομα, ανάμεσά τους και ένας Έλληνας μηχανικός.

Το πλοίο απέπλευσε, το ίδιο απόγευμα, από το λιμάνι της Ρόδου με τη συνοδεία τριών ελαφρών ιταλικών αντιτορπιλικών (τα ΤΑ16, ΤΑ17 και ΤΑ19) που είχαν επιτάξει οι Γερμανοί. Λίγες ώρες μετά, ανοιχτά της Κω, δέχτηκε επίθεση από βρετανικά πλοία, χωρίς να υποστεί ζημιές.

Το απόγευμα της επόμενης μέρας, Σάββατο 12 Φλεβάρη, το SS ORIA είχε φτάσει κοντά στο Σούνιο, στο Σαρωνικό, όπου έπνεαν άνεμοι δυτικοί έντασης 10 μποφόρ.  Στις 18.45, μέσα σε καταιγίδα, το πλοίο έπεσε, με τη δεξιά πλευρά στα βράχια της νησίδας Πάτροκλος (Γαϊδουρονήσι) ανοικτά του Σουνίου, πλημμύρισε και αναποδογύρισε σε ελάχιστα λεπτά, με την πλώρη του να εξέχει έξω από το νερό, σε μια περιοχή που το βάθος των νερών κυμαίνεται από 5 ως 42 μέτρα.

Λόγω των δυσμενών συνθηκών τα αντιτορπιλικά της συνοδείας δεν μπόρεσαν να επέμβουν, κατάφεραν όμως να φτάσουν, σώα, στον Πειραιά και να ενημερώσουν τις εκεί κατοχικές αρχές. Με μεγάλη αργοπορία έφτασαν, το πρωί, σωστικά συνεργεία από τον Πειραιά και περισυνέλεξαν τους επιζώντες. Το πλήρωμα του ρυμουλκού που κατάφερε να προσεγγίσει, λόγω της θαλασσοταραχής, πρώτο τη περιοχή του ναυαγίου, έκπληκτο διαπίστωσε ότι στην επιπλέουσα πλώρη του καραβιού βρίσκονταν παγιδευμένοι πέντε άνθρωποι. Την επόμενη μέρα κατόρθωσε να πλησιάσει άλλο ρυμουλκό (το «Τιτάν») και να απεγκλωβίσει τους τελευταίους πέντε ναυαγούς, πριν το Όρια βυθιστεί εντελώς.

Διασώθηκαν μόνο τα μέλη του πληρώματος, ο καπετάνιος, 45 Γερμανοί στρατιώτες και 49 Ιταλοί κραούμενοι, οι οποίοι βγήκαν εξαντλημένοι ή τραυματισμένοι στην ακτή. Μαρτυρίες κατοίκων της περιοχής αναφέρουν ότι για πολλές εβδομάδες τα κύματα ξέβραζαν στη ακτή Χάρακας και στην ευρύτερη περιοχή, μέχρι το Λαγονήσι, δεκάδες πτώματα, τα οποία οι Γερμανοί έθαβαν πρόχειρα στην άμμο.

Οι πνιγμένοι υπερέβησαν τους 4.000, οι περισσότεροι από τους οποίους πνίγηκαν εγκλωβισμένοι στα αμπάρια του πλοίου, προκαλώντας τη μεγαλύτερη απώλεια ζωών από ναυάγιο στη Μεσόγειο.

Το σημείο όπου προσέκρουσε το ΟΡΙΑ στα βράχια της νησίδας Πάτροκλος

Το 1948, έγγραφο των ιταλικών υπουργείων Άμυνας – Ναυτικού και του γραφείου αγνοουμένων και επαναπατρισθέντων, αναφέρει σχετικά με το ατμόπλοιο Όρια:

«… Από τα μέχρι τώρα γνωστά στοιχεία σ’ αυτό το γραφείο αγνοουμένων και επαναπατρισθέντων, κατορθώθηκε να εξακριβωθούν τα παρακάτω.

α) το πλοίο αναχώρησε από τη Ρόδο στις 11/2/1944, τις απογευματινές ώρες, αφού επιβιβάστηκαν 4.115 αιχμάλωτοι, και ειδικότερα 43 αξιωματικοί, 118 υπαξιωματικοί και 3.885 βαθμοφόροι και στρατιώτες και των τριών Όπλων, οι περισσότεροι απ’ τους οποίους ανήκαν στο Στρατό,

β) λόγω της κακοκαιρίας που ενέσκηψε, το πλοίο βυθίστηκε κατά τις βραδυνές ώρες της 12ης Φεβρουαρίου 1944, εξαιτίας πρόσκρουσής του στο βράχο της Μεδίνας κοντά στο Γαϊδουρονήσι (γεωγραφικό πλάτος 37° 39΄ Βόρεια, γεωγραφικό μήκος 23° 59΄ Ανατολικά), σε απόσταση 25 μιλίων ΝΑ του λιμανιού του Πειραιά,

γ) από τους 4.115 Ιταλούς στρατιώτες που επέβαιναν στο πλοίο, διασώθηκαν περίπου 20, στάθηκε όμως δυνατόν να γίνουν γνωστά τα ονοματεπώνυμα μόνον 8 διασωθέντων που έδωσαν κανονικές καταθέσεις,

δ) μερικά πτώματα που περισυλλέχθηκαν στην κοντινή παραλία, πιθανώς θάφτηκαν στον κόλπο του Χάρακα, 3 χλμ. περίπου από το χωριό Παλαιά Λεγρενά, ενώ σχεδόν το σύνολο των επιβιβασθέντων, που βρισκόταν κλεισμένο μέσα στ’ αμπάρια, πρέπει να θεωρείται ότι θάφτηκε μέσα στο ναυαγισμένο και βυθισμένο πλοίο,

ε) από τα πέντε ρυμουλκά που εστάλησαν επί τόπου (τρία ιταλικά και δύο ελληνικά) στις 13 Φεβρουαρίου 1944, το ιταλικό ρυμουλκό “Vulcan”, το μόνο που λόγω της θαλασσοταραχής μπόρεσε να πλησιάσει το ναυάγιο, διαπίστωσε ότι επέπλεε μόνο το πρωραίο τμήμα του πλοίου, γιατί το υπόλοιπο είχε βυθιστεί, και αυτό εξηγείται από το ότι το βάθος ποικίλει σ’ αυτό το σημείο από 5 έως 30 μέτρα.

Το “Vulcan” διαπίστωσε επιπλέον ότι μέσα στο πρωραίο βρίσκονταν ακόμα κλεισμένα πέντε άτομα που ζούσαν, και διέσωσε ένα στρατιώτη, που ήταν σκαρφαλωμένος στα σχοινιά.

Λόγω της θαλασσοταραχής, η κινητή συσκευή που χρησιμοποιήθηκε για να ανοιχθεί με φλόγα οξυγόνου ένα πέρασμα στο σκάφος για να σωθούν τα πέντε άτομα, παρασύρ­θηκε από ένα μεγάλο κύμα και για εκείνη την ημέρα αναγκάσθηκαν να εγκαταλείψουν την επιχείρηση διάσωσης,

στ) στις 14 Φεβρουαρίου το ιταλικό ρυμουλκό “Τitan” επέστρεψε επί τόπου με άλλη αυτόνομη συσκευή, κατόρθωσε να ανοίξει ένα πέρασμα στο σκάφος και να διασώσει τους πέντε ναυαγούς που μεταφέρθηκαν στον Πειραιά,

ζ) από τις καταθέσεις των διασωθέντων προκύπτει ότι συνολικά σώθηκαν 21 Ιταλοί στρατιώτες, 6 Γερμανοί και 1 Έλληνας.

Ο αντιπλοίαρχος,
διευθυντής γραφείου αγνοουμένων και επαναπατρισθέντων

Υπογραφή: Francesco De Rosa De Leo»

(Από το βιβλίο του Κώστα Κογιόπουλου: ΚΩΣ 1912 – 1947. ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΤΟΧΗ ΣΤΗΝ ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ. Δίτομο έργο, έκδοσης Δημοτικού Οργανισμού Πολιτισμού, Αθλητισμού και Βρεφονηπιακών Σταθμών Δήμου Κω, 2011).

Λογοκρισία και σκοτάδι για δεκαετίες

Η τραγωδία ολοκληρώθηκε μέσα σε λίγα λεπτά και αγνοήθηκε για δεκαετίες.  Παρά τον μεγάλο αριθμό των θυμάτων, το ναυάγιο δεν έγινε γνωστό. Οι γερμανικές αρχές κατοχής απέκρυψαν το γεγονός, ενώ δεν υπήρξε μνεία ούτε στον ελεγχόμενο από αυτές αθηναϊκό Τύπο της εποχής και το συμβάν δεν καταγράφηκε ούτε από το ελληνικό λιμεναρχείο, ούτε από το τότε αρμόδιο υπουργείο. Η ιστορία όμως το κατέγραψε. Το ναυάγιο του «Όρια», που δεν είναι τόσο «διάσημο», είχε σχεδόν τριπλάσια θύματα από αυτό του πασίγνωστου Τιτανικού, γι’ αυτό πολλοί το χαρακτήρισαν «άγνωστο Τιτανικό».

Μετά τον πόλεμο, το 1955, το ναυάγιο αποσυναρμολογήθηκε από Έλληνες δύτες  για να πουληθούν τα υλικά του. Αργότερα. τα σώματα περίπου 250 ναυαγών που ξεβράστηκαν στην ακτή και θάφτηκαν σε μαζικούς τάφους, μεταφέρθηκαν σε μικρά νεκροταφεία στις ακτές της Απουλίας και, στη συνέχεια, στο Μνημείο των Πεσόντων στις Θάλασσες στο Μπάρι. Τα σώματα όλων των άλλων είναι ακόμα εκεί κάτω.

Δύο μαρτυρίες

Ενας από τους ελάχιστους επιζώντες του ναυαγίου, ο Πιέτρο Σόρντι (Pietro Sordi), διηγήθηκε το 1946:

Pietro Sordi, από το Gallicano στο Λάτσιο, 22 Ιουνίου 1921 – 4 Μαΐου 1989

«Στις 8 Σεπτέμβρη 1943 υπηρετούσα στο 312 τάγμα Carristi, μοτοσυκλετιστής, στο νησί της Ρόδου. Από τις 8 έως τις 12 Σεπτέμβρη πολέμησα εναντίον των Γερμανών, στην τοποθεσία Centrale.

Αιχμαλωτίστηκα και φυλακίστηκα σε στρατόπεδο στα Τριάντα (Ιαλυσός).

Στις 11 Φλεβάρη επιβιβάστηκα σε νορβηγικό πλοίο (Όρια) για να μεταφερθώ στη Γερμανία. (…) βρεθήκαμε στη πλατεία του εμπορικού λιμανιού της Ρόδου, 4031 Ιταλοί. Μετά από λίγο επιβιβαστήκαμε, δηλαδή μας στοίβαξαν σαν σαρδέλες, σε ένα φορτηγό πλοίο περίπου τεσσάρων χιλιάδων τόνων, δεν μπορώ να θυμηθώ το όνομα πια, αλλά άκουσα ότι ήταν νορβηγικό.

Μας έβαλαν τον ένα πάνω στον άλλο, με μανία και δύναμη, από μερικούς κακομοίρηδες Γερμανούς, που προσπαθούσαν να στοιβάξουν μεγαλύτερο φορτίο, κατέβασαν και δυο ξύλινες σκάλες από το κατάστρωμα μέχρι κάτω, και έκατσαν κι αυτοί στα σκαλιά, αφήνοντας μια τρύπα δύο τετραγωνικών μέτρων για να αναπνέουμε.

Φόρτωσαν ακόμα και στο κατάστρωμα του πλοίου, έφτασε 4 μ.μ. Λίγα λεπτά αργότερα το πλοίο απέπλευσε και είπαμε ένα τελευταίο αντίο στην όμορφη πόλη και στο καταραμένο νησί της Ρόδου.

Η νύχτα της 11ης Φλεβάρη ήταν γκρίζα και θολή, ο παγωμένος άνεμος σφύριζε μέσα από τα κατάρτια του πλοίου, η θαλασσοταραχή δυνάμωνε (…)

Σε όλο το πλοίο άκουγες κλάματα και κραυγές πόνου. Το ναυάγιο έγινε εξαιτίας της μεγάλης φουρτούνας, και ο Γερμανός καπετάνιος πήγε στραβά και έπεσε πάνω σε ένα βράχο. Μετά τα κύματα με πέταξαν στην άμμο της ελληνικής ακτής, οι Γερμανοί με μάζεψαν και με μετέφεραν στο στρατόπεδο συγκέντρωσης του Γουδιού, μαζί με τους άλλους επιζώντες.

Πηγαίνοντας από το ένα στρατόπεδο συγκέντρωσης στο άλλο, απελευθερώθηκα τελικά από τους αντάρτες του ΕΛΑΣ στην πόλη της Λάρισας. Από τους αντάρτες περάσαμε στον Ερυθρό Σταυρό, από τον Ερυθρό Σταυρό στους Άγγλους.

Επέστρεψα  στο Taranto στις 3 Μάρτη 1945 από τον Βόλο.

Ο Giuseppe Guarisco, ένας άλλος από τους λιγοστούς επιζώντες, σε έκθεσή του, τον Οκτώβρη του 1946,  για το ναυάγιο αναφέρει:

«Μετά την πρόσκρουση του πλοίου πάνω στο βράχο, ρίχτηκα στο έδαφος και όταν ήμουν σε θέση να σηκωθώ ξανά ένα πολύ δυνατό κύμα με έσπρωξε σε ένα μικρό μέρος που βρισκόταν στην πλώρη του πλοίου, στο ίδιο επίπεδο με το κατάστρωμα, η πόρτα του οποίου έκλεισε. Υπήρχε ακόμη φως και είδα ότι υπήρχαν μέσα άλλοι έξι στρατιώτες. Μετά από λίγο το φως χάθηκε και το νερό άρχισε να εισέρχεται με βία. Ανεβήκαμε σε ένα ντουλάπι για να παραμείνουμε στεγνοί, από καιρό σε καιρό κατέβαζα ένα πόδι κάτω για να δούμε τη στάθμη του νερού. Ξάπλωσα τη νύχτα προσευχόμενος με τρόμο ότι όλα θα βυθιστούν στο πάτο της θάλασσας».

«Οι ώρες πέρασαν αλλά κανείς δεν ήρθε για βοήθεια.» Ένας από εμάς, εκμεταλλευόμενος τη στιγμή που η πόρτα παρέμεινε ανοικτή, βούτηξε γρήγορα προς τα κει για να βρει κάποια διέξοδο και μετά από μια αναμονή που φαινόταν αιώνια τον ακούσαμε να μας καλεί από πάνω. Μας είπε λοιπόν ότι είχε περάσει μέσα από ένα άνοιγμα κάτω από το νερό. Ένα άλλος  σύντροφος, παρά το ότι τον αποθάρρυνα, θέλησε να δοκιμάσει να βγει, αλλά δεν τον ξαναείδαμε».

«Εκείνος που κατάφερε να βγεί μας είπε ότι εκεί που ήμασταν, στο τέλος της πλώρης, ήταν το μόνο μέρος του πλοίου που έμεινε έξω από το νερό και ότι κανείς δεν μπορούσε να δει γύρω, εκτός από τα αεροσκάφη που συνέχιζαν να πετούν στον ουρανό και να κάνουν σήματα. Λίγο αργότερα πλησίασε μια βάρκα με δύο ναύτες και είπαν ότι ήταν Ιταλοί, από το πλήρωμα ενός ρυμουλκού που είχαν επιτάξει οι Γερμανοί. Μας είπαν να μείνουμε ήρεμοι, και σύντομα θα μας απελευθέρωναν. Όμως νύχτωσε και έπρεπε να περάσουμε άλλη μια νύχτα πιο φοβερή από την πρώτη».

«Όταν τελικά ξημέρωσε, ακούσαμε να απαντούν στις κραυγές μας για βοήθεια. Μερικοί ναυτικοί ήρθαν και χρησιμοποιώντας ένα φλόγιστρο δημιούργησαν ένα άνοιγμα στις λαμαρίνες».

«Τέλος ήρθε η στιγμή να βγούμε έξω, μετά από σχεδόν 40 ώρες που περάσαμε σε εκείνο τον μικρό χώρο που πιστεύαμε ότι ήταν ο τάφος μας».

Το μνημείο για τα θύματα του SS ORIA, έργο του γλύπτη Θύμιου Πανουργιά, Στο βάθος δεξιά η νησίδα Πάτροκλος.

Το μνημείο για τα θύματα του ναυαγίου Όρια

Τα χρόνια που ακολούθησαν, αρκετοί δύτες εξερεύνησαν το ναυάγιο του «Όρια» και έδωσαν συγκλονιστικές περιγραφές. Εκτεταμένη έρευνα στο ναυάγιο του «Όρια» πραγματοποίησε το 1999 ο δύτης Αριστοτέλης Ζερβούδης. Το 2002 ο Ζερβούδης, μετά από τις έρευνες που είχε κάνει στο βυθό με τους δύτες Βασίλη Μεντόγιαννη, Αντώνη Γκάφα και Δημήτρη Καρτέρη, δημοσιοποίησε την πρώτη έγκυρη αναφορά για την κατάσταση του ναυαγισμένου «Όρια». Έρευνα σχετική με το ναυάγιο πραγματοποίησε στα αρχεία της Γερμανικής Ναυτικής Διοίκησης Αττικής και ο μουσικολόγος, ιστορικός και αυτοδύτης Δημήτρης Γκαλών.

Το 2012, στο Βαϊάνο της Τοσκάνης πραγματοποιήθηκε η πρώτη ιταλική εκδήλωση μνήμης για τα θύματα του «Όρια», με τη συνεργασία του Κέντρου Ιστορικής και Εθνογραφικής Τεκμηρίωσης (Fondazione del Centro documentazione storico etnografico –CDSE).

Στις 9 Φλεβάρη του 2014, στην 70ή επέτειο από το ναυάγιο, ο δήμος Σαρωνικού, σε συνεργασία με το «Σύνδεσμο Πνευματικής και Κοινωνικής Δραστηριότητας Κερατέας Χρυσή Τομή» και το «Δίκτυο Συγγενών Θυμάτων ORIA», έκαναν τα αποκαλυπτήρια του Μνημείου, που φιλοτέχνησε ο γλύπτης Θύμιος Πανουργιάς, για τα θύματα του ναυαγίου, απέναντι από τη νησίδα Πάτροκλος (Γαϊδουρονήσι), όπου βυθίστηκε το πλοίο  (60ό χιλιόμετρο λεωφόρου Αθηνών – Σουνίου).

Αριστερά και δεξιά του μνημείου υπάρχουν οι μαρμάρινες επιγραφές, Ιταλικά και Ελληνικά: ΣΤΟΥΣ ΝΕΚΡΟΥΣ ΤΟΥ «ΟΡΙΑ» — Σ’ ΑΥΤΟ ΤΟ ΣΗΜΕΙΟ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΟΠΟΥ ΞΕΠΡΟΒΑΛΛΕΙ ΤΟ ΝΗΣΙ ΤΟΥ ΠΑΤΡΟΚΛΟΥ ΑΝΑΠΑΥΟΝΤΑΙ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟΙ ΑΠΟ 4000 ΙΤΑΛΟΙ ΑΙΧΜΑΛΩΤΟΙ ΠΟΛΕΜΟΥ ΠΟΥ ΧΑΘΗΚΑΝ ΣΤΟ ΝΑΥΑΓΙΟ ΤΟΥ ΑΤΜΟΠΛΟΙΟΥ «ΟΡΙΑ» ΣΤΙΣ 12.2.1944 ΣΤΟ ΔΡΟΜΟ ΓΙΑ ΤΑ ΝΑΖΙΣΤΙΚΑ ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΑ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΕΩΣ

Ο δύτης Αριστοτέλης Ζερβούδης, εκπροσωπώντας τις οικογένειες των θυμάτων του «Όρια», τοποθέτησε αναμνηστική πλάκα στον βυθό, στο σημείο που βρισκόταν το πλοίο.

Πνιγμένοι Ιταλοί αιχμάλωτοι στις ελληνικές θάλασσες

Από την Ιταλική συνθηκολόγηση (8 Σεπτέμβρη 1943) οι Γερμανοί στοίβαζαν Ιταλούς αιχμαλώτους σε πλοία με προορισμό τα στρατόπεδα συγκέντρωσης και καταναγκαστικής εργασίας του Τρίτου Ράιχ στη Γερμανία. Το άγριο εξάμηνο που ακολούθησε βούλιαξαν αρκετά από αυτά τα πλοία, με πάνω από 15.000 πνιγμένους στις ελληνικές θάλασσες. Μέχρι τον Μάρτη του 1944, ανάμεσα στα δεκάδες άλλα μικρότερα ναυάγια, ξεχωρίζουν τα παρακάτω:

— Το ατμόπλοιο ΑΡΝΤΕΝΑ  (ARDENA)  χτυπάει σε νάρκη μόλις βγαίνει από το λιμάνι του Αργοστολίου, φορτωμένο Ιταλούς αιχμαλώτους, στις 28 Σεπτέμβρη 1943. Απολογισμός: 720 νεκροί

— Το μηχανοκίνητο σκάφος MARIO ROSSELLI,  φορτωμένο Ιταλούς αιχμαλώτους, στο λιμάνι της Κέρκυρας, δέχτηκε επίθεση από συμμαχικά αεροπλάνα με αποτέλεσμα την βύθιση του πλοίου στις 11 Οκτώβρη 1943. Απολογισμός: 1300 νεκροί.

— Το φορτηγό πλοίο  MARGUERITΕ,  φεύγει από το Αργοστόλι προς την Πάτρα, τορπιλίζεται από το βρετανικό υποβρύχιο Trooper και βυθίζεται στις 13 Οκτώβρη 1943. Απολογισμός: 544 νεκροί

— Το  ALMA  στο Ιόνιο χτυπημένο από το βρετανικό υποβρύχιο Torbay. Απολογισμός: 300 νεκροί

— Το επιταγμένο από τους Γερμανούς ιταλικό εμπορικό πλοίο SS GAETANO DONIZETTI, μόλις φεύγει από τη Ρόδο, με 1.576 Ιταλούς αιχμαλώτους και 200 Γερμανούς φρουρούς, στις 23 Σεπτέμβρη 1943, χτυπιέται από το βρετανικό HMS Eclipse και βυθίζεται αύτανδρο. Απολογισμός: 1.776 νεκροί.

— Το Ατμόπλοιο ORIA από Ρόδο προς Πειραιά στις 12 Φλεβάρη 1944 πέφτει στα βράχια της νησίδας Πάτροκλος, στο Σαρωνικό.  Απολογισμός: 4.062 νεκροί.

— Το επιβατηγό/φορτηγό PALMA αποπλέει από Σάμο με 1.000 Ιταλούς αιχμαλώτους και Γερμανούς πλήρωμα, στις  27 Νοέμβρη 1943  δέχεται τορπίλη και βυθίζεται. Απολογισμός: 1.100 νεκροί.

— Το ατμόπλοιο SINFRA αποπλέει από τη Σούδα προς Πειραιά, μεταφέροντας 204 Γερμανούς και 2.389 Ιταλούς αιχμαλώτους. Εξω από τον κόλπο της Σούδας δέχεται αεροπορική επίθεση από 10 Αμερικανικά και Βρετανικά αεροσκάφη,  στις 18 Οκτώβρη 1943 και βυθίζεται. Απολογισμός: 1.857 νεκροί.

— Το Ατμόπλοιο PETRELLA αποπλέει από Κρήτη προς Πειραιά, μεταφέροντας 3.173 Ιταλούς αιχμαλώτους στοιβαγμένους στα αμπάρια του, και Γερμανική συνοδεία. Στις 8 Φλεβάρη 1944 το χτυπάει τορπίλη από το βρετανικό  υποβρύχιο HMS Sportsman και βυθίζεται. Απολογισμός: 2.670 νεκροί.

— Το φορτηγό SIFNOS αποπλέει από Σουδα/Κρητη προς Πειραιά, στις 4 Μάρτη 1944 και δέχεται επίθεση από συμμαχικά αεροσκάφη. Απολογισμός: 59 νεκροί.

Πάνω σειρά: αριστερά το ΑΡΝΤΕΝΑ, στη μέση το SIFRA, δεξιά το GAETANO DONIZETTI. Κάτω: αριστερά το MARIO ROSSELLI, στη μέση το PETRELLA και δεξιά το MARGUERITΕ (πρώην San Mames)

Τα περισσότερα πλοία χτυπήθηκαν από υποβρύχια ή αεροπλάνα, παρόλο που ήταν γνωστό ότι επρόκειτο για πλοία Μεταφοράς Αιχμαλώτων Πολέμου.

ΠΗΓΕΣ:

IL NAUFRAGIO DEL PIROSCAFO ORIA – 12 febbraio 1944

ΚΩΣΤΑΣ ΚΟΓΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ένα μνημείο στα Λεγρενά για τα θύμαστα του μεγαλύτερου ναυαγίου στη Μεσόγειο

iefimerida 13.2.2017

Ζερβούδη Α., Το ναυάγιο του  «Όρια» Η μεγαλύτερη ναυτική τραγωδία στο Αιγαίο κατά τον Β’ παγκόσμιο πόλεμο, Πόλεμος και ιστορία, τχ. 54, Ιούλιος – Αύγουστος 2002.

Πηγή: