Μετά από ένα ακόμη έτος έντονων κλιματικών επιπτώσεων στην Αρκτική, οι επιστήμονες προειδοποίησαν την Τρίτη για μια νέα μάστιγα που πλήττει την περιοχή: τα θαλάσσια σκουπίδια.

Με την περιοχή να θερμαίνεται δύο φορές πιο γρήγορα από τον υπόλοιπο κόσμο, ο θαλάσσιος πάγος που έχει καλύψει εδώ και πολύ καιρό τον Αρκτικό Ωκεανό εξαφανίζεται, ανοίγοντας νέους δρόμους στη ναυτιλία. Οι επιστήμονες άρχισαν να παρατηρούν σκουπίδια στο παγωμένο νερό ή να συσσωρεύονται στις παραλίες της περιοχής του Στενού της Αλάσκας Bering.

«Αυτό είναι άμεσο αποτέλεσμα των αυξημένων ανθρώπινων θαλάσσιων δραστηριοτήτων», δήλωσε ο κλιματολόγος Ρικ Τόμαν του Κέντρου Αξιολόγησης και Πολιτικής του Κλίματος της Αλάσκας, ένας από τους κύριους εκδότες της Arctic Report Card για το 2021 που κυκλοφόρησε η Εθνική Υπηρεσία Ωκεανών και Ατμόσφαιρας (NOAA).

«Τα σκουπίδια δείχνουν τι επιτρέπει η κλιματική αλλαγή στους ανθρώπους να κάνουν στην περιοχή», είπε. Τα ρωσικά ήταν η πιο κοινή γλώσσα στα σκουπίδια που βρέθηκαν στο Στενό Bering σε αντικείμενα όπου μπορούσε να εντοπιστεί η γλώσσα, δήλωσε η NOAA.

Μεταξύ 2016 και 2019, τα ταξίδια αλιευτικών, φορτηγών και στρατιωτικών πλοίων αυξήθηκαν κατά 58% στην πιο πολυσύχναστη λωρίδα της περιοχής κατά μήκος της ακτής της Σιβηρίας και οι ειδικοί λένε ότι η κίνηση θα αυξηθεί περαιτέρω καθώς οι παγκόσμιες θερμοκρασίες συνεχίζουν να ανεβαίνουν.

Με τη ναυτιλιακή κίνηση έρχεται και ο θόρυβος. Τα υποβρύχιος κόσμος στην Αρκτική έχει γίνει πιο θορυβώδη λόγω των πλοίων που περνούν, ένα πρόβλημα για τα θαλάσσια θηλαστικά που βασίζονται στον ήχο για να πλοηγηθούν και να κοινωνικοποιηθούν, είπε ο Thoman.

Η ετήσια έκθεση, που κυκλοφόρησε στο συνέδριο της Αμερικανικής Γεωφυσικής Ένωσης, σημείωσε ένα νέο χαμηλό ρεκόρ θαλάσσιου πάγου την άνοιξη το 2021, μεταξύ άλλων ενδείξεων ότι η κλιματική αλλαγή μεταμορφώνει γρήγορα την περιοχή.

Φέτος σημειώθηκε επίσης η πρώτη βροχόπτωση που καταγράφηκε πάνω από το μεγαλύτερο υψόμετρο της Γροιλανδίας. Και νωρίτερα την Τρίτη, ο Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός επιβεβαίωσε ένα νέο υψηλό ρεκόρ θερμοκρασίας για την Αρκτική τον Ιούνιο του 2020, όταν η πόλη της Σιβηρίας Verkhoyansk έφτασε τους 38 βαθμούς Κελσίου.

«Οι άνθρωποι που ζουν στην Αρκτική αντιμετωπίζουν ήδη μεγάλες προκλήσεις», δήλωσε η συν-συγγραφέας της έκθεσης Anna Liljedahl, κλιματολόγος στο Woodwell Climate Research Center.

Σύμφωνα με τις περισσότερες ετήσιες μετρήσεις, το 2021 δεν ήταν μια εξαιρετική χρονιά για την υπερθέρμανση της Αρκτικής. Αλλά ταιριάζει η τάση της θέρμανσης είναι μεγαλύτερη από το ρυθμό του παγκόσμιου μέσου όρου. Οι μέσες θερμοκρασίες του αέρα ήταν οι έβδομες θερμότερες που έχουν καταγραφεί τον περασμένο χρόνο, αλλά έφτασαν σε υψηλό επίπεδο για την φθινοπωρινή περίοδο του 2020, ανέφερε η έκθεση.

Και ενώ ο ετήσιος ελάχιστος θαλάσσιος πάγος τον Σεπτέμβριο ήταν το 12ο χαμηλότερο που έχει καταγραφεί, οι επιστήμονες παρατήρησαν ότι και τα 15 από τα χαμηλότερα ελάχιστα έχουν εμφανιστεί τα τελευταία 15 χρόνια.

«Η απώλεια του μεγάλου λευκού σκουφιού που κάποτε κάλυπτε την κορυφή του κόσμου είναι ένας από τους πιο εμβληματικούς δείκτες της κλιματικής αλλαγής», δήλωσε ο Rick Spinrad, διαχειριστής της NOAA.

Εν τω μεταξύ, το λιώσιμο των παγετώνων υπονομεύει τις υποδομές και βλάπτουν τα μέσα διαβίωσης, προειδοποίησε η έκθεση. Ιδιαίτερα ανησυχητικές είναι οι κατολισθήσεις από κάποτε παγωμένες παράκτιες πλαγιές ή βουνά που απειλούν τώρα να προκαλέσουν τσουνάμι, όπως συνέβη το 2017 στη δυτική Γροιλανδία, όπου ένα τσουνάμι προκάλεσε κατολίσθηση στο φιόρδ Karrat και σκότωσε τέσσερις ανθρώπους.

Τα δύο τελευταία καλοκαίρια παρουσίασαν επίσης ένα εξαιρετικό πράσινο στην Αρκτική τούνδρα – ένα μέτρο της παραγωγικότητας των φυτών. Το μέτρο πρασίνου για το καλοκαίρι του 2020 ήταν το υψηλότερο που έχει καταγραφεί και τα προκαταρκτικά στοιχεία δείχνουν ότι το 2021 είχε το δεύτερο υψηλότερο πράσινο, σύμφωνα με την έκθεση.

Τα πέντε υψηλότερα χρόνια πρασίνου της τούνδρας που έχουν καταγραφεί σημειώθηκαν όλα τα τελευταία 10 χρόνια.

πηγη: e-nautilia.gr

Νιώθετε ότι σας πήραν τα χρόνια; Κοιτάζεστε στον καθρέπτη και αισθάνεστε γέροι; Οι επιστήμονες αποκαλύπτουν έναν καθοριστικό και όχι και τόσο άγνωστο παράγοντα, που σχετίζεται με την αντίληψη που έχουμε για την γήρανση και τα σημάδια που αφήνουν πάνω μας τα χρόνια που περνούν

Ο κακός ύπνος μετά τα 50 συνδέεται με πιο αρνητική αντίληψη της γήρανσης, πράγμα το οποίο με τη σειρά του μπορεί να επηρεάσει τη σωματική, ψυχική και γνωστική υγεία, σύμφωνα με νέα μελέτη από το Πανεπιστήμιο του  Exeter που δημοσιεύθηκε στο Behavioral Sleep Medicine.

Συγκεκριμένα, οι επιστήμονες βρήκαν ότι οι άνθρωποι που βαθμολογούσαν πολύ αρνητικά τον ύπνο τους ένιωθαν, επίσης, πιο μεγάλοι και εξελάμβαναν τη σωματική και ψυχική τους γήρανση πιο αρνητικά.

«Καθώς μεγαλώνουμε, βιώνουμε τόσο θετικές όσο και αρνητικές αλλαγές σε πολλούς τομείς  της ζωής μας. Ωστόσο, κάποιοι άνθρωποι βιώνουν πιο αρνητικές αλλαγές από άλλους. Από τη στιγμή, λοιπόν, που ξέρουμε ότι μια αρνητική αντίληψη της γήρανσης μπορεί να είναι καθοριστική για τη μελλοντική σωματική, ψυχική και γνωστική υγεία, υπάρχει ένα ανοιχτό ερώτημα στην έρευνα για τη γήρανση προκειμένου να κατανοήσουμε τι κάνει τους ανθρώπους πιο αρνητικούς επ’αυτού», εξηγεί η επικεφαλής ερευνήτρια, Δρ. Serena Sabatini και προσθέτει:

«Η έρευνά μας υποδεικνύει ότι όσοι δεν κοιμούνται καλά αισθάνονται γηραιότεροι και έχουν πιο αρνητική αντίληψη για τη γήρανση. Πρέπει να το μελετήσουμε εκτενέστερα, αλλά μια πιθανή εξήγηση ίσως είναι ότι η αρνητική αντίληψη τα επηρεάζει όλα. Ωστόσο, θα μπορούσε να αποτελεί και μια ένδειξη του ότι η αντιμετώπιση των δυσκολιών στον ύπνο μπορεί να προωθήσει μια καλύτερη αντίληψη του γήρατος, που ενδεχομένως να έχει και άλλα οφέλη για την υγεία».

Οι ερευνητές εξέτασαν 4.482 ανθρώπους άνω των 50 ετών που έλαβαν μέρος στη μελέτη PROTECT που διενεργήθηκε από το Πανεπιστήμιο του Exeter και το Ινστιτούτο IoPPN του Βασιλικού Κολεγίου του Λονδίνου, κατά την οποία οι συμμετέχοντες έκαναν τακτικά γνωστικά τεστ και συμπλήρωναν ερωτηματολόγια σχετικά με τον τρόπο ζωής. Η μελέτη στοχεύει στην κατανόηση όσων βοηθούν τους ανθρώπους να παραμένουν γνωστικά υγιείς όσο μεγαλώνουν.

Η ερευνητική ομάδα παρατήρησε ότι πολλοί συμμετέχοντες σχολίαζαν τη σχέση τους με τον ύπνο ως τμήμα των βασικών ερωτήσεων στη μελέτη. Τα σχόλια περιελάμβαναν ατάκες όπως «Το πώς νιώθω ποικίλλει σημαντικά ανάλογα με τον ύπνο μου. Νιώθω καλά αν κοιμηθώ έξι ώρες, οπότε άλλοτε αισθάνομαι νεότερος και άλλοτε μεγαλύτερος. Έχω προβλήματα χρόνιου πόνου και κοιμάμαι πολύ λίγο, πράγμα το επηρεάζει σημαντικά τη ζωή μου».

Ως αποτέλεσμα αυτών των σχολίων, η ομάδα αποφάσισε να φτιάξει ένα ερωτηματολόγιο που θα εξετάζει συγκεκριμένα τον ύπνο. Οι συμμετέχοντες ρωτήθηκαν αν βίωναν μια λίστα αρνητικών αλλαγών που σχετίζονταν με την ηλικία, όπως η χειρότερη μνήμη, η μειωμένη ενέργεια, η αυξημένη εξάρτηση από τη βοήθεια των άλλων, τα μειωμένα κίνητρα και ο περιορισμός των δραστηριοτήτων. Επίσης, αξιολόγησαν την ποιότητα του ύπνου τους, συμπληρώνοντας τα ερωτηματολόγια δύο φορές με απόσταση ενός έτους.

«Η έρευνα αυτή είναι ένα σημαντικό κομμάτι στον αυξανόμενο όγκο των ενδείξεων για τον κρίσιμο ρόλο του ύπνου στην υγιή γήρανση. Πρέπει να εγγράψουμε ακόμα περισσότερους ανθρώπους στη μελέτη PROTECTγια να τον κατανοήσουμε περισσότερο. Έχουμε μπροστά μας κάποιες ενδιαφέρουσες δοκιμές για το πώς μπορούμε να βελτιστοποιήσουμε τον ύπνο σε ορισμένες ιδιαίτερα ευάλωτες ομάδες όπως οι πάσχοντες από άνοια στιες δομές φροντίδας», αναφέρουν καταληκτικά οι επιστήμονες.

πηγη: ygeiamou.gr

Μάκης Γεωργιάδης

▸ Συγχαρητήρια από την Κομισιόν για διαρθρωτικά μέτρα και πρόωρες αποπληρωμές δανείων!

Το μόνο «θετικό» στην απόφαση του Eurogroup της Δευτέρας ήταν η αξιολόγηση της ελληνικής οικονομίας, στην οποία επικροτήθηκε «παρά τις αντίξοες συνθήκες που προκάλεσαν η πανδημία και οι καταστροφικές πυρκαγιές του καλοκαιριού, η περαιτέρω προώθηση και υλοποίηση σημαντικών μεταρρυθμίσεων και διαρθρωτικών αλλαγών». Με άλλα λόγια, δηλαδή, η κυβέρνηση πήρε εύσημα από τους Ευρωπαίους γιατί εν μέσω υγειονομικής κρίσης η Ελλάδα «προτεραιοποίησε», αντί για την ενίσχυση του ΕΣΥ, την ιδιωτικοποίηση αντί πινακίου φακής της ΔΕΗ, τις ΣΔΙΤ, τη στήριξη των ιδιωτικών επιχειρήσεων και τις αλλαγές σε νεοφιλελεύθερη κατεύθυνση στην κοινωνική πρόνοια, τη φορολογία και την εργατική και συνδικαλιστική νομοθεσία! To γεγονός ότι η Ελλάδα, προκειμένου να πετύχει αυτές τις μεταρρυθμίσεις, βρίσκεται στις υψηλότερες θέσεις στους καταγεγραμμένους θανάτους από Covid διόλου απασχόλησε τους θεσμούς!

Στην απόφαση υπάρχει αναφορά στην «απλοποίηση της αδειοδοτικής διαδικασίας» για την πραγματοποίηση επενδύσεων, ενώ εκφράζεται ικανοποίηση για την πρόθεση της Ελλάδας, εν μέσω πανδημίας, να προχωρήσει στις πρόωρες αποπληρωμές του υπολοίπου των δανείων προς το ΔΝΤ, καθώς και ενός σημαντικού ποσού από τα διμερή δάνεια προς τις χώρες της Ευρωζώνης, τα οποία είχαν συναφθεί το 2010, στο πλαίσιο του πρώτου προγράμματος δημοσιονομικής προσαρμογής.

Με αυτά τα δεδομένα, οι υπουργοί Οικονομικών της ευρωζώνης συμφώνησαν ότι πληρούνται οι προϋποθέσεις για να προχωρήσει η εκταμίευση ποσούύψους 767 εκατ. ευρώ προς την Ελλάδα. Συγκεκριμένα, ο επικεφαλής του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας (ESM), Κλάους Ρέγκλινγκ, μετά την ολοκλήρωση του Eurogroup, συνέχισε την τακτική του «καρότου και του μαστίγιου», μιλώντας για «σαφή πρόοδο της Ελλάδας σε πολλούς τομείς όπως οι ιδιωτικοποιήσεις και η συνεχής μείωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων. Τα «ενθαρρυντικά λόγια» μετριάστηκαν από την ανησυχία που εξέφρασε για τους αυξημένους κινδύνους και αβεβαιότητες, που σχετίζονται με την πανδημία και με την αύξηση των τιμών της ενέργειας, αλλά στο τέλος εμφανίστηκε ήπια καθησυχαστικός λέγοντας ότι «νομίζω ότι η Ελλάδα έχει αποδείξει ότι είναι σε θέση να το χειριστεί αυτό». Σημείωσε με νόημα πως σε αυτό το πλαίσιο των σαρωτικών αλλαγών οι ελληνικές αρχές έχουν δεσμευτεί να συνεχίσουν αυτές τις μεταρρυθμίσεις, ενώ τόνισε ότι η έγκαιρη και αποτελεσματική εφαρμογή του νεοφιλελεύθερου σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας της Ελλάδας, θα είναι «μια μεγάλη ευκαιρία για ισχυρή ανάπτυξη». Ναι, ανάκαμψη αλλά για ποιους;

Την ίδια μέρα με την απόφαση των Βρυξελλών, ανακοινώθηκαν τα νέα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ που εμφανίζουν το ΑΕΠ της χώρας να ενισχύεται κατά 13,4% το 3ο τρίμηνο του 2021, σε σχέση με το αντίστοιχο τρίμηνο του 2020. Η κυβέρνηση πανηγυρίζει, κάνοντας λόγο για την «υψηλότερη εγχώρια επίδοση την τελευταία δεκαετία», προσπερνώντας ότι η όποια ανάκαμψη είναι εφήμερη –όπως και η εποχική απασχόληση– και οφείλεται στη μεγάλη τουριστική κίνηση, για την οποία ακόμα πληρώνουμε «βαρύ τίμημα» σε ανθρώπινες ζωές και, κυρίως, στο γεγονός ότι το 2020 είχε μπει καθολικό λουκέτο στην οικονομική δραστηριότητα λόγω κορονοϊού. H Eurobank, στη σχετική της ανάλυση, αναφέρεται σσυνέχεια της ανάκαμψης μεν αλλά «με επιβραδυνόμενο ρυθμό» δε, καθώς υπολείπεται του 16,2% που καταγράφηκε το 20 τρίμηνο του χρόνου. Σύμφωνα με στελέχη του οικονομικού επιτελείου της κυβέρνησης, ο τουρισμός ανέκτησε για φέτος και για την περίοδο Ιουλίου-Σεπτεμβρίου, περίπου το 55% του τζίρου που είχε πριν την πανδημία, ήτοι το ίδιο διάστημα του 2019, ένα ποσοστό που αντιστοιχεί σε περίπου 10 δισ. ευρώ.

Ψαλίδι στο αντιστάθμισμα των αυξήσεων  

Και ενώ όλα τα στοιχεία συνηγορούν ότι οι τιμές-φωτιά στην ηλεκτρική ενέργεια θα μας επιβαρύνουν και τους πρώτους μήνες του 2022, η κυβέρνηση αλλά και η ΕΚΤ αναφέρονται σε… «παροδικό πληθωρισμό» για να προετοιμάσουν την κοινή γνώμη για δραστικό περιορισμό των μέτρων στήριξης των νοικοκυριών για την επόμενη χρονιά και να δικαιολογήσουν το ψαλίδισμα. Τα κλιμάκια των Βρυξελλών από τον Σεπτέμβριο εκφράζουν έντονες αντιρρήσεις για τα μέτρα στήριξης –αντιστάθμισης των αυξήσεων– οριζόντιου χαρακτήρα. Για το 2022, έχει ήδη μπει στο τραπέζι το ενδεχόμενο οι ενισχύσεις να παραταθούν, όχι για όλους, αλλά με βάση συγκεκριμένα επιχειρηματικά, κοινωνικά και εισοδηματικά κριτήρια. Και ενώ στους κόλπους της ΕΕ διεξάγεται διαπραγμάτευση για το τσεκούρι στα μέτρα στήριξης, είναι χαρακτηριστικό πως στον προϋπολογισμό του 2022 δεν έχει εγγραφεί κονδύλι για τη στήριξη των νοικοκυριών κατά το επόμενο έτος. Η κυβέρνηση ποντάρει αποκλειστικά στην αξιοποίηση των πόρων που συσσωρεύονται στους ειδικούς λογαριασμούς του υπουργείου Περιβάλλοντος, εξαιτίας της διατήρησης σε υψηλά επίπεδα τόσο των τιμών των ρύπων όσο και της χονδρικής τιμής της ηλεκτρικής ενέργειας. Η ΕΕ και η κυβέρνηση ετοιμάζονται να αφήσουν εκατομμύρια νοικοκυριά απροστάτευτα, ενώ η τιμή χονδρικής στο ηλεκτρικό ρεύμα για τον μήνα Νοέμβριο ήταν η μεγαλύτερη που έχει καταγραφεί ιστορικά και μέσα στον χειμώνα, όπου οι ανάγκες κατανάλωσης είναι μεγαλύτερες και με δεδομένη την αύξηση στα «σταθερά» τιμολόγια.

Το ΔΝΤ αναθεωρεί τις προβλέψεις προς τα κάτω λόγω Όμικρον 

Παράλληλα, συνεχίζονται τα λουκέτα και οι απολύσεις στην αγορά με τους εργαζόμενους και τις μικρές επιχειρήσεις που συνεχίζουν να πλήττονται από την πανδημία να έχουν αφεθεί στις τύχες τους. Αυτά συμβαίνουν σε ένα θολό τοπίο, ενώ ακόμα ο προϋπολογισμός βρίσκεται στον αέρα, καθώς είναι άγνωστες ακόμα οι επιπτώσεις από την παραλλαγή Όμικρον, με το ΔΝΤ να ετοιμάζεται -όπως δήλωσε η γενική διευθύντρια του μηχανισμού Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα– να αναθεωρήσει προς τα κάτω τις πρόσφατες προβλέψεις για την παγκόσμια οικονομική ανάπτυξη εξαιτίας αυτής της απρόβλεπτης εξέλιξης. Το τσουνάμι ακρίβειας όχι μόνο στην ενέργεια αλλά και σε αγαθά πρώτης ανάγκης δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί με ψίχουλα ελεημοσύνης, τα οποία μάλιστα εξαϋλώνονται στην Προκρούστεια Κλίνη των Βρυξελλών. Όπως και η δημόσια υγεία, έτσι και το θέμα των φονικών ανατιμήσεων πρέπει να γίνει υπόθεση του λαϊκού κινήματος, με οργάνωση μαζικών κοινωνικών αγώνων και συλλαλητηρίων για ψωμί-υγεία-ελευθερία.

ΠΗΓΗ: prin.gr

Γιώργος Κώνστας

«Χρυσό προϊόν» για τους τυποποιητές και τη βιομηχανία το ελληνικό ελαιόλαδο, την ίδια στιγμή που όλο και περισσότεροι παραγωγοί κινδυνεύουν να γίνουν οι σύγχρονοι «παρίες» αφού δεν λαμβάνουν τίποτα από την υπεραξία που παράγουν. Η αύξηση του κόστους παραγωγής, οι «παγωμένες» τιμές για τον αγρότη, οι, σχεδόν σε ετήσια βάση, ζημιές εξαιτίας της κλιματικής κρίσης έχουν εξανεμίσει τα εισοδήματα στην ελληνική ύπαιθρο.

«Πρωταθλήτρια» στην ελληνική παραγωγή ελαιολάδου αλλά ουραγός σε ότι αφορά τις τιμές που απολαμβάνει ο παραγωγός, η Κρήτη. Οι αιτίες πολλές και έχουν να κάνουν με τον τρόπο που είναι διαρθρωμένη η αγορά, που βρίσκει πολλαπλώς ωφελημένη τη βιομηχανία και την τυποποίηση σε βάρος του παραγωγού αλλά και του καταναλωτή.

Ο Γιώργος Πρεκατσάκης, γεωπόνος στον Αγροτικό Συνεταιρισμό Γραμβούσας και αγρότης ο ίδιος, μας δίνει μια εικόνα του πώς ο παραγωγός είναι το μόνιμο θύμα στην αγοραπωλησία ελαιολάδου.

«Δίνοντας το προϊόν ο παραγωγός σε μια τιμή για παράδειγμα 2,50 ευρώ το κιλό, ο χονδρέμπορας θα βάλει άλλα 50-70 λεπτά στο κιλό, ενώ στη συνέχεια η ίδια ποσότητα περνάει στη βιομηχανία. Εκεί γίνεται άλλη μια σοβαρή αλλαγή καθώς το λάδι που πουλήθηκε ως κιλό από τον παραγωγό και τον έμπορο, μεταπωλείται από τη βιομηχανία ως λίτρο.

 Η τυποποίηση και το ΦΠΑ θα προσθέσει 1-1,2 ευρώ στην αρχική τιμή, και στη συνέχεια έχουμε το 4% του βιομηχάνου και το 15%-20 % το κέρδος του λιανεμπορίου (super market). Ο παραγωγός αν είναι “δίκαιο” το παιγνίδι, για ένα μπουκάλι λάδι που θα πουληθεί στον καταναλωτή στην τιμή των 7 ευρώ τα 900 ml θα πρέπει να πάρει 3,50 ευρώ το κιλό, ποσό που θεωρώ ότι επί της ουσίας δεν είναι καθόλου δίκαιο για ένα πολύ ποιοτικό προϊόν», αναφέρει ο συνομιλητής μας.

Μια ακόμα παγίδα σε βάρος του παραγωγού έχει να κάνει με τις προσμίξεις στις οποίες προχωρούν οι βιομηχανίες. «Αυτό το λάδι που πουλιέται 7 ευρώ στο super market, αν η τυποποίηση δεν προέρχεται από συνεταιριστική δομή (τα τυποποιημένα λάδια από συνεταιρισμούς στα super market είναι ελάχιστα), υπάρχει ο κίνδυνος το αρχικό έξτρα παρθένο ελαιόλαδο να έχει προσμιχθεί με δεύτερης κατηγορίας λάδια. Να έχει γίνει δηλαδή ανάμιξη με άλλα φυτικά έλαια ή χαμηλής ποιότητας ελαιόλαδα (όπως εξευγενισμένα, όψιμης συγκομιδής ή προσμίξεις με ελαιόλαδα ποιοτικά κατώτερα από τρίτες χώρες). Αυτό είναι το μοντέλο πάνω στο οποίο βασίζεται η αγορά ελαιολάδου που μείζονα στόχο έχει το κέρδος. Ένα μοντέλο που πάντα θα εκβιάζει τον παραγωγό. Που από κινητήριος μοχλός της αγροτικής οικονομίας γίνεται ο παρίας», προσθέτει ο Γιώργος Πρεκατσάκης.

Ο αγρότης και γεωπόνος στον Αγροτικό Συνεταιρισμός Γραμβούσας τονίζει πως αυτή τη στιγμή «βιώσιμη παραγωγή μέσα από τέτοιες αλυσίδες δεν μπορεί να υπάρξει» ακόμα και για τον μεγάλο παραγωγό, πόσο μάλλον για τον μικρό, κάτι που ο ίδιος πιστεύει ότι θέτει σε κίνδυνο ακόμα και την ύπαρξη της ελαιοκαλλιέργειας τα επόμενα χρόνια στην Κρήτη.

Όσο για το κόστος παραγωγής, έχει αυξηθεί σε τέτοιο βαθμό που έχει κάνει ασύμφορη την καλλιέργεια. «Ειδικά αυτό που συμβαίνει με τα λιπάσματα δεν το θυμάμαι ποτέ ξανά, είναι κάτι εξωφρενικό. Μέσα σε ένα χρόνο οι τιμές ειδικά για κάποιες κατηγορίες λιπασμάτων υπερδιπλασιάστηκαν!».

Μοναδικό στήριγμα για τους παραγωγούς –και ίσως ένα φωτεινό παράδειγμα για ένα διαφορετικό μέλλον– η ύπαρξη των συνεταιρισμών. «Χωρίς τους συνεταιρισμούς η κατάσταση θα ήταν πολύ χειρότερη για τους παραγωγούς. Οι συνεταιρισμοί αποτελούν ένα εργαλείο, στο οποία η ψήφος του κάθε παραγωγού έχει την ίδια αξία ανεξάρτητα το μέγεθος της περιουσίας του. Στους συνεταιρισμούς υπάρχει ακόμα η κοινωνική ευαισθησία και η λειτουργία τους εξασφαλίζει ότι το λάδι που φτάνει μέσω αυτών στην αγορά, είναι πραγματικό λάδι, είναι από ελιές της περιοχής και όχι προϊόν προσμίξεων» καταλήγει ο Γιώργος Πρεκατσάκης.

Νίκος Μανάβης

Το 2021 είναι μια από τις πιο δύσκολες χρονιές για τους ελαιοπαραγωγούς του Βορείου Αιγαίου. Στα τέλη του Νοεμβρίου, θυελλώδεις άνεμοι, που ξεπερνούσαν τα 10 μποφόρ, έφεραν μεγάλη καρπόπτωση στους ελαιώνες της Λέσβου, της Χίου και της Σάμου, προκαλώντας μεγάλη ζημιά στο εισόδημα των λίγων παραγωγών των νησιών οι οποίοι είχαν μια ορισμένη ικανοποιητική παραγωγή καρπού στα λιόδεντρά τους. Είχε προηγηθεί μια μεγάλη περίοδο ανομβρίας που κράτησε από τα μέσα του Ιουνίου ως τα μέσα του Οκτωβρίου και πολυήμεροι καύσωνες το καλοκαίρι.

Πιο πριν τον Μάιο, την περίοδο της ανθοφορίας, απρόσμενα υψηλές θερμοκρασίες (36 βαθμοί Κελσίου) είχαν ως αποτέλεσμα στα τρία μεγάλα νησιά του Βορείου Αιγαίου να καταγραφεί μειωμένη καρπόδεση και καταστροφή του ανθού. Από τις αρχές του Ιουνίου οι ελαιοπαραγωγοί των νησιών διαμαρτύρονται πως για τρίτη συνεχόμενη χρονιά αντιμετωπίζουν πρόβλημα ακαρπίας. Το Φλεβάρη και το Μάρτη στη Λέσβο και την Βόρεια Χίο επικράτησε παγετός που κι αυτός είχε προκαλέσει εκτεταμένες ζημιές στους ελαιώνες.

Τα παραπάνω προβλήματα είναι οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στους ελαιώνες του Βορείου Αιγαίου. Οι γεωπόνοι ήδη επισημαίνουν πως δεν πρόκειται για προβλήματα συγκυριακά αλλά για μια μόνιμη κατάσταση που θα πρέπει να ληφθούν μέτρα για να αντιμετωπιστεί.

Η κλιματική κρίση ήρθε να προστεθεί στα μακροχρόνια προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι ελαιοκαλλιεργητές των νησιών του Βορείου Αιγαίου και είναι η απουσία εγγειοβελτιωτικών έργων που θα λύσουν το πρόβλημα της άρδευσης των ελαιώνων, της επιστημονικής οργάνωσης των καλλιεργητικών φροντίδων και της πλήρους φιλελευθεροποίησης της παραγωγικής διαδικασίας που οδηγεί σε καταστροφή τους φτωχομεσαίους ελαιοπαραγωγούς. Είναι χαρακτηριστικό πως το 2021 παρά τις μεγάλες καταστροφές στους ελαιοπαραγωγούς των νησιών του Βορείου Αιγαίου δεν έχει δοθεί ούτε ένα ευρώ αποζημίωσης και δεν έχει ληφθεί κανένα μέτρο προστασίας του εισοδήματος των ελαιοπαραγωγών.

Πρόκειται για συνειδητή επιλογή της ελληνικής κυβέρνησης στο πλαίσιο εφαρμογής της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ) που στόχο έχει το οριστικό ξεκλήρισμα των φτωχομεσαίων αγροτών.

πηγη: prin.gr