Σήμερα: 16/05/2026
Π.Ε.Ν.Ε.Ν.

Π.Ε.Ν.Ε.Ν.

Τρίτη, 11 Ιανουαρίου 2022 06:46

«Υπερμνημόνιο» με τη βούλα

evrokoinovoylio.jpg

Με τη βούλα κυβέρνησης και ΕΕ, το Ταμείο Ανάκαμψης αποκτάει και επίσημα τον τίτλο του «υπερμνημόνιου» για τον λαό, ενσωματώνοντας τα προαπαιτούμενα της «ενισχυμένης εποπτείας», της «μεταμνημονιακής αξιολόγησης» δηλαδή, που ξεκίνησε επί κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ και συνεχίζεται με κυβέρνηση ΝΔ.

Με άλλα λόγια, πέρα από τις αντιλαϊκές μεταρρυθμίσεις για την ψηφιακή και «πράσινη μετάβαση», η εκταμίευση των δόσεων από το Ταμείο Ανάκαμψης για λογαριασμό των μεγάλων επιχειρηματικών ομίλων προϋποθέτει στο εξής και τη διευθέτηση των «ουρών» που έχουν απομείνει στο πλαίσιο της «ενισχυμένης εποπτείας», σφίγγοντας κι άλλο τη θηλιά στον λαιμό του λαού.

Για να γίνει αντιληπτό το τι σημαίνει αυτό για τα εργατικά - λαϊκά στρώματα, αρκεί μια ματιά στην τελευταία έκθεση της Κομισιόν για τις «επιδόσεις» της ελληνικής κυβέρνησης στα πεδία που αξιολογεί η «ενισχυμένη εποπτεία».

Οπως αναφέρεται, «οι ελληνικές αρχές ανέλαβαν συγκεκριμένες δεσμεύσεις στον ενεργειακό τομέα και τη διαχείριση των δημόσιων οικονομικών», ενώ «έκαναν σημαντικά και ευπρόσδεκτα βήματα προς την ολοκλήρωση των περισσότερων ειδικών δεσμεύσεών τους». Οι δεσμεύσεις αυτές αφορούν μεταξύ άλλων:

Την «πλήρη εφαρμογή των διατάξεων του πτωχευτικού νόμου», που μετατρέπει τους δανειολήπτες με «κόκκινα» δάνεια σε νοικάρηδες στα σπίτια τους.

Την εκπλήρωση των οικονομικών και δημοσιονομικών στόχων. Την εφαρμογή δηλαδή μέχρι δεκάρας των περικοπών που προβλέπει ο προϋπολογισμός σε Υγεία - Πρόνοια - κοινωνικές παροχές, σε συνδυασμό με την επαναφορά των πρωτογενών πλεονασμάτων από το 2023.

Την παραπέρα «ελαστικοποίηση» της αγοράς εργασίας και τη συνέχιση των αντιδραστικών μεταρρυθμίσεων στο Ασφαλιστικό, προκειμένου να μειώνεται το «κόστος» για το κράτος και την εργοδοσία και να διευρύνεται ο «δημοσιονομικός χώρος» για παροχές στο κεφάλαιο.

Ολα αυτά «συγχωνεύονται» με τις μεταρρυθμίσεις - «ορόσημα» για την εκταμίευση των δόσεων από το Ταμείο Ανάκαμψης, που καλύπτουν μια σειρά τομείς όπως αυτοί της Ενέργειας, της διαχείρισης αποβλήτων, της Πολιτικής Προστασίας, της αγοράς εργασίας, της υγειονομικής περίθαλψης, της φορολογικής διοίκησης, της Δικαιοσύνης, της «επιχειρηματικής εξωστρέφειας» κ.ά.

Η κυβέρνηση παρουσιάζει τους 250 αντιλαϊκούς νόμους που ψήφισε τα τελευταία δυόμισι χρόνια ως το «κλειδί» που ξεκλείδωσε τη στήριξη από το Ταμείο Ανάκαμψης κερδοφόρων επενδύσεων στην Ενέργεια και την «ψηφιοποίηση» της παραγωγής. Ανάμεσά τους ο κατάπτυστος νόμος Χατζηδάκη, η ιδιωτικοποίηση της επικουρικής Ασφάλισης, ο νόμος για τα πανεπιστήμια και άλλοι.

Με τα ίδια ακριβώς κριτήρια θα εκταμιεύονται και όλες οι επόμενες δόσεις, επιβεβαιώνοντας ότι δεν υπάρχει καπιταλιστική ανάπτυξη, «πράσινη» ή «μαύρη», «δίκαιη» ή «βιώσιμη», που να ωφελεί ταυτόχρονα τους εργαζόμενους και το κεφάλαιο. Μόνιμα κερδισμένοι είναι οι επιχειρηματικοί όμιλοι και χαμένος ο λαός, με οποιαδήποτε κυβέρνηση και «συνταγή» διαχείρισης: Είτε με ατόφια μνημόνια, είτε με «μεταμνημονιακή εποπτεία», είτε με το «υπερμνημόνιο» του Ταμείου Ανάκαμψης.

Επιβεβαιώνεται δηλαδή ότι το κράτος έχει συνέχεια στην αντιλαϊκή πολιτική και ότι η εναλλαγή των κυβερνήσεων αποτελεί «όχημα» για την κλιμάκωσή της: ΝΔ - ΠΑΣΟΚ ψήφισαν τα πρώτα δυο μνημόνια, ο ΣΥΡΙΖΑ συμπλήρωσε μαζί τους το τρίτο και συμφώνησε στη «μεταμνημονιακή αξιολόγηση».

Αλλά και σήμερα, οι στόχοι του Ταμείου Ανάκαμψης, που στηρίζουν τόσο η ΝΔ όσο και ο ΣΥΡΙΖΑ, το ΚΙΝΑΛ, τα άλλα αστικά κόμματα και θα αποτελεί το κυβερνητικό πρόγραμμα οποιασδήποτε επόμενης κυβέρνησης, συνιστά έναν νέο αντιλαϊκό χαλκά για τους εργαζόμενους και τα λαϊκά στρώματα.

Να γιατί ο λαός δεν μπορεί και δεν πρέπει να περιμένει λύσεις από τα πάνω, να κρεμάει τις προσδοκίες του σε επίδοξους «σωτήρες» και στην κυβερνητική εναλλαγή, να αναζητάει διέξοδο έξω από τους αγώνες. Η «κανονικότητα» της εκμετάλλευσης, των κερδών για τους λίγους και της φτώχειας για τους πολλούς ανακυκλώνει τα αδιέξοδα και δεν μπορεί να είναι αποδεκτή.

Η λύση βρίσκεται στα δικά του χέρια. Στη μαζική πάλη για σύγχρονα δικαιώματα στη δουλειά και τη ζωή, στη σύγκρουση με αυτήν τη στρατηγική, που υπηρετεί τα συμφέροντα των επιχειρηματικών ομίλων και θυσιάζει τις λαϊκές ανάγκες.

  • Το άρθρο αναδημοσιεύεται από τη στήλη «Η Αποψή μας», του «Ριζοσπάστη», Πέμπτη 6 Γενάρη 2022

πηγη: 902.gr

15203547_shutterstock_115214371-768x512.jpg

Πριν λίγες ημέρες η κυβέρνηση ανακοίνωσε μια απαξιωτική αύξηση στους κατώτατους μισθούς κατά 2%!!

Έχει ενδιαφέρον να καταγράψουμε πόση από την «γενναιόδωρη» αυτή αύξηση πήγε πραγματικά στην τσέπη των εργαζομένων.

Το μπαράζ των ανατιμήσεων που βαραίνει την αγορά ροκανίζει ανελέητα το πενιχρό εργατικό και λαϊκό εισόδημα.

Όπως είναι γνωστό την «μπαγκέτα» των ανατιμήσεων συνεχίζει να κρατά η ενέργεια, το ηλεκτρικό ρεύμα, το φυσικό αέριο, τα καύσιμα, με αυξήσεις ρεκόρ!

Σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, επίσης καταγράφονται υπέρογκες αυξήσεις 18,5% στο ελαιόλαδο, 12% στις πατάτες, 5,6% στα πουλερικά, 4,3% στο ψωμί.

Σε ότι αφορά την ενέργεια τα κόστη και η επιβάρυνση της λαϊκής οικογένειας είναι η κάτωθι:

-          Φυσικό αέριο +180,9%

-          Πετρέλαιο θέρμανσης +45,2%

-          Ηλεκτρισμός +37,8%

-          Καύσιμα +24,9%

Είναι ενδεικτικό πως για μια εξαιρετικά συντηρητική κατανάλωση ρεύματος (μόλις 1320 KWh) το 4μηνο Σεπτέμβρη – Δεκέμβρη το κόστος έχει εκτοξευτεί από τα 132 ευρώ στα 346 ευρώ, δηλαδή μια αύξηση 162%! Και αυτό χωρίς να συνυπολογίζονται οι χρεώσεις υπέρ τρίτων που με την σειρά τους επιβαρύνουν τους λογαριασμούς!

Κάθε νοικοκυριό βλέπει τα έξοδά του να αυξάνονται κάθε μήνα για τα τρόφιμα τουλάχιστον 80 ευρώ, για τον λογαριασμό ρεύματος κατά 76 ευρώ και για αγορά μασκών (30 τεμάχια) 17 ευρώ.

Στην βάση αυτών των εκτιμήσεων ένας μέσος μισθός εργαζομένου υπολογίζεται ότι χάνει τουλάχιστον το 1/6 του μισθού του προκειμένου να καλύψει τα υπεραυξημένα κόστη διαβίωσης!

Αν λοιπόν οι αποδοχές για παράδειγμα ενός εργαζομένου είναι 1100 ευρώ και με τα επιπλέον έξοδα των 174 ευρώ που κάνει για να καλύψει τα αυξανόμενα κόστη, στην πράξη βλέπει καθαρά στα χέρια του μόλις τα 926 ευρώ!!!

Οι υπολογισμοί αυτοί είναι απόλυτα συντηρητικοί σχετικά με αυτό που καλείται να ξοδέψει η κάθε οικογένεια.

Σε αυτά δεν υπολογίζονται σειρά πάγιων εξόδων όπως μπορεί να είναι αποπληρωμή δανείων, εφορία, φροντιστήριο, για παιδιά…

Από τα παραπάνω αναμφισβήτητα στοιχεία προκύπτει ότι οι πανηγυρισμοί των Μητσοτάκη – Χατζηδάκη με τα ψίχουλα των αυξήσεων των κατώτερων μισθών είναι όχι μόνο εκτός πραγματικότητας αλλά υποκρύπτουν μια βαθιά υποκρισία, αφού τα εργατικά εισοδήματα λεηλατούνται και η πραγματική γενναιοδωρία της κυβέρνησης αποδείχνεται και είναι η στήριξη και ενίσχυση του κεφαλαίου με δις ευρώ….

MARKET_0.jpg

Γιάννης Αγουρίδης

Μεγάλο το κύμα ακρίβειας που πλήττει ελληνικά νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Την επόμενη εβδομάδα τα στοιχεία για τον Δεκέμβριο

Νέο ρεκόρ αναμένεται να σπάσει ο πληθωρισμός στην Ελλάδα για τον Δεκέμβριο, προκαλώντας μεγάλη ανησυχία σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις για το κύμα ακρίβειας το οποίο πλήττει τη χώρα και αναμένεται να συνεχιστεί και το 2022. Εν αναμονή και των επίσημων ανακοινώσεων από την ΕΛΣΤΑΤ την ερχόμενη εβδομάδα, ο υπουργός Οικονομικών Χρήστος Σταϊκούρας, μιλώντας χθες στον ραδιοφωνικό σταθμό ΣΚΑΪ, τόνισε ότι δεν θα αποτελεί έκπληξη αν ο πληθωρισμός τον Δεκέμβριο αγγίξει το 5%! Ως φαίνεται, το κύμα ανατιμήσεων σφυροκοπά την Ελλάδα, με τις τιμές στην ενέργεια να έχουν λάβει την ανιούσα, πυροδοτώντας σειρά αυξήσεων και σε βασικά προϊόντα, την ώρα που η κυβέρνηση δεν λαμβάνει ουσιαστικά μέτρα για την αντιμετώπιση του φαινομένου.

Με βάση τα στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής, τον Νοέμβριο ο πληθωρισμός στη χώρα μας είχε σκαρφαλώσει στο 4,8% σε ετήσια βάση. Είναι χαρακτηριστικό ότι οι τιμές στο φυσικό αέριο αυξήθηκαν κατά 180,9%, στο πετρέλαιο θέρμανσης κατά 45,2% και στο ηλεκτρικό ρεύμα κατά 37,8%. Σημαντικές αυξήσεις παρατηρήθηκαν όμως και σε βασικά τρόφιμα, όπως στο αρνί και το κατσίκι, των οποίων οι τιμές κατέγραψαν αύξηση 21,3%, στο ελαιόλαδο 18,5% και στις πατάτες 11%.

Από εκεί και πέρα, σύμφωνα με τα προσωρινά στοιχεία που ανακοίνωσε η Eurostat, τον Δεκέμβριο ο εναρμονισμένος δείκτης τιμών καταναλωτή στην Ελλάδα έφτασε στο 4,4%, από 4% τον Νοέμβριο και 2,8% τον Οκτώβριο. Ωστόσο, φαίνεται ότι τα επίσημα ελληνικά στοιχεία θα δείξουν ακόμη μεγαλύτερο ποσοστό, δείγμα του ότι οι αυξήσεις στο «ράφι» των σούπερ μάρκετ έχουν έρθει για να μείνουν.

Τι συμβαίνει στην Ευρωζώνη

Την ίδια ώρα, στην Ευρωζώνη ο πληθωρισμός τον Δεκέμβριο διαμορφώθηκε στο 5%, από 4,9% τον Νοέμβριο. Πρόκειται για το υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων 25 ετών, από τον Ιανουάριο του 1997, όταν και δημιουργήθηκε η Eurostat. Το κύμα των ανατιμήσεων έρχεται με μια καθυστέρηση στην Ελλάδα, κάτι που συνεπάγεται ότι το φαινόμενο θα διαρκέσει σε μεγάλο βαθμό και κατά τους επόμενους μήνες.

Η Eurostat αναμένει η ενέργεια να έχει και πάλι τον υψηλότερο ετήσιο ρυθμό τον Δεκέμβριο (26%, σε σύγκριση με 27,5% τον Νοέμβριο). Ακολουθούν τα τρόφιμα, το αλκοόλ και ο καπνός (3,2%, σε σύγκριση με 2,2% τον Νοέμβριο), τα βιομηχανικά προϊόντα εκτός ενέργειας (2,9%, σε σύγκριση με 2,4% τον Νοέμβριο) και οι υπηρεσίες (2,4%, σε σύγκριση με 2,7% τον Νοέμβριο).

Ο δομικός πληθωρισμός, που δεν περιλαμβάνει την ενέργεια και τα τρόφιμα, εκτιμάται πως παρέμεινε αμετάβλητος στο 2,6%.

ΠΗΓΗ: avgi.gr

Δευτέρα, 10 Ιανουαρίου 2022 08:56

Τι συμβαίνει στο Καζακστάν;

758344c92d2f2d8783ceca461cbf09fc_L.jpg

του Πέτρου Παπακωνσταντίνου

Αν πιστέψουμε τα ισχυρότερα αγγλόφωνα μέσα, αυτό που διαδραματίζεται στο Καζακστάν είναι μια ακόμη “έγχρωμη επανάσταση” αθώων διαδηλωτών σε πρώην σοσιαλιστική χώρα, την οποία απειλεί να συντρίψει η πάντα επίφοβη ρωσική αρκούδα. Το μενού των δυτικών πρακτορείων καταπίνουν αμάσητα, με ελάχιστες εξαιρέσεις, και τα ελληνικά μέσα ενημέρωσης, για να επιβεβαιώσουν άλλη μία φορά πόσο φτηνή και αναξιόπιστη έχει καταντήσει η εγχώρια δημοσιογραφία την τελευταία δεκαετία. Οι εξελίξεις στο Καζακστάν είναι όντως δραματικές και εγκυμονούν σοβαρές διεθνείς επιπτώσεις, αλλά δεν μπορούν να ερμηνευτούν με παρωχημένα, ψυχροπολεμικά στερεότυπα.

Κατ’ αρχάς, δυο λόγια για τη σημασία της υπό συζήτηση χώρας. Με έκταση λίγο μεγαλύτερη από το σύνολο της Δυτικής Ευρώπης, το Καζακστάν δεσπόζει στην Κεντρική Ασία, βασικό θέατρο που “Μεγάλου Παιχνιδιού” ανάμεσα στη Ρωσική και τη Βρετανική Αυτοκρατορία, στον 19ο αιώνα. Στη σύγχρονη εποχή, μήλο της έριδος για τις μεγάλες δυνάμεις και τις πολυεθνικές εταιρείες αποτελούν ο τεράστιος πλούτος της χώρας σε πετρέλαιο και φυσικό αέριο, αλλά και σε πλήθος μεταλλευμάτων, συμπεριλαμβανομένου του ουρανίου της, το οποίο τροφοδοτεί τους πυρηνικούς αντιδραστήρες της Ιαπωνίας, της Γαλλίας, του Καναδά, της Ινδίας και άλλων χωρών.

Παραδοσιακά χώρα νομάδων, που απέκτησε εθνική υπόσταση μόνο μετά την Οκτωβριανή Επανάσταση, ως ομόσπονδη Δημοκρατία της ΕΣΣΔ (ίσως πρέπει να ξαναδούμε την κριτική της Ρόζα Λούξεμπουργκ στους μπολσεβίκους, ότι με την πολιτική τους για την αυτοδιάθεση των εθνών θα δημιουργούσαν εθνικισμούς και εκεί όπου δεν υπήρξαν, αλλά αυτό είναι μια μεγάλη συζήτηση), το Καζακστάν είχε πάντα στενή σχέση με τη Ρωσία. Στο δεύτερο μισό του εικοστού αιώνα, περίπου το 36% του πληθυσμού του ήταν Ρώσοι. Σήμερα το ποσοστό αυτό έχει μειωθεί περίπου στο 25%, αλλά τα ρωσικά είναι η δεύτερη επίσημη γλώσσα του κράτους. Ο επί μακρόν ηγέτης της Σοβιετικής Ένωσης Λεονίντ Μπρέζνιεφ διετέλεσε, μεταπολεμικά, επικεφαλής του ΚΚ στο Καζακστάν, το οποίο δεν είχε εκδηλώσει ποτέ διαθέσεις ανεξαρτησίας και ήταν η τελευταία σοβιετική Δημοκρατία που ανακηρύχτηκε ανεξάρτητη. Στο Καζακστάν βρίσκεται το ρωσικό διαστημικό κέντρο του Μπαϊκονούρ και φιλοξενούνται ρωσικές βάσεις, ενώ η χώρα ανήκει στο μετασοβιετικό, στρατιωτικό Σύμφωνο Συλλογικής Ασφάλειας, μαζί με Ρωσία, Λευκορωσία, Αρμενία, Κιργιστάν και Τατζικιστάν.

Μετά την ανακήρυξη ανεξαρτησίας, ο ηγέτης του Καζακστάν Νουρσουλτάν Ναζαρμπάγεφ (ένα από τα μέλη της ηγεσίας του ΚΚΣΕ που πήραν από μία σοβιετική Δημοκρατία ο καθένας και τη λεηλάτησαν μαζί μ’ αυτούς που έγιναν ολιγάρχες σε μια νύχτα. στο αμόκ των ιδιωτικοποιήσεων για ένα κομμάτι ψωμί) ακολούθησε μια πολιτική δύο ταχυτήτων. Στο στρατιωτικό πεδίο, εμφανιζόταν πιστός σύμμαχος της Ρωσίας για να μη διακινδυνεύσει επεισόδια με την ισχυρή ρωσική μειονότητα, όπως συνέβη σε Γεωργία, Ουκρανία και Μολδαβία, με την εμφάνιση ντε φάκτο ανεξάρτητων ρωσόφωνων περιοχών. Στο εσωτερικό, όμως, προωθούσε τον καζάκικο εθνικισμό σε βάρος των Ρώσων, ενώ στις διεθνείς σχέσεις προσπαθούσε να εξισορροπήσει τη ρωσική επιρροή με ανοίγματα προς άλλα κέντρα ισχύος, αρχικά κυρίως το Πεκίνο. Διψώντας για ενέργεια και ορυκτά, η ανερχόμενη Κίνα επένδυσε ισχυρά στο Καζακστάν, το οποίο λόγω γεωγραφικής θέσης αποτελεί σημαντικό κρίκο στο μεγαλεπήβολο σχέδιο του Σι Τζινπίνγκ για τον καινούργιο Δρόμο του Μεταξιού.

Τα τελευταία χρόνια, το Καζακστάν ενίσχυσε ιδιαίτερα τις σχέσεις του και με την Τουρκία, ερεθίζοντας τη Ρωσία. Το ιστορικό υπόβαθρο ήταν γόνιμο. Το πρώτο τουρκικό χανάτο ιδρύθηκε, τον έκτο αιώνα μ.Χ., στα εδάφη που βρίσκονται σήμερα στο νότιο Καζακστάν, το Κιργιζιστάν, το Ουζμπεκιστάν και τη δυτική Μογγολία. Στην τουρκική μυθολογία του Εργκένεγκον, η λύκαινα Ασένα, από τις στέπες της Κεντρικής Ασίας, είναι εκείνη που διασώζει και μεγαλώνει τους πρώτους Τούρκους- από εδώ και το έμβλημα των Γκρίζων Λύκων. Το επικρατούν θρήσκευμα του σύγχρονου Καζακστάν είναι το σουνιτικό Ισλάμ, αν και οι θρησκευόμενοι είναι μειοψηφία και οι μαντήλες στους δρόμους όχι μόνο σπανίζουν, αλλά δεν αντιμετωπίζονται και ευνοϊκά από τις αρχές. Τελευταία το Καζακστάν προμηθεύτηκε drones και τεθωρακισμένα οχήματα από την ΝΑΤΟϊκή Τουρκία, πράγμα που θορύβησε ακόμη περισσότερο το Κρεμλίνο. Εδώ και χρόνια, το Καζακστάν συμμετέχει στο Συμβούλιο Τουρκικών Κρατών, που εκφράζει το παλιό όραμα του Τουργκούτ Οζάλ για αναβίωση του παντουρκισμού, “από την Αδριατική μέχρι το Σινικό Τείχος”.

Αλλά η “πολυεπίπεδη” εξωτερική πολιτική του Ναζαρμπάγεφ δεν άφηνε έξω από τον ορίζοντά του ούτε τις μεγάλες ιμπεριαλιστικές δυνάμεις της Δύσης. Ο μέχρι το 2019 πρόεδρος του Καζακστάν καλλιεργούσε καλές σχέσεις με τις ΗΠΑ, ανέθεσε στη Chevron την εκμετάλλευση του μεγαλύτερου πετρελαϊκού κοιτάσματος της χώρας του και συμφώνησε δημοσίως με τους πολέμους των ΗΠΑ στο Ιράκ και το Αφγανιστάν. Ο ίδιος και οι ολιγάρχες που τον στήριζαν έβγαλαν τις περιουσίες τους στο Σίτι του Λονδίνου και επένδυσαν μαζικά στη βρετανική αγορά ακινήτων. Η εταιρεία πολιτικών συμβούλων του Τόνι Μπλερ εγκαταστάθηκε, με το αζημίωτο, στην πρωτεύουσα του Καζακστάν, που τότε λεγόταν Αστάνα, το 2011 και στήριζαν τις επικοινωνιακές κινήσεις του στο εσωτερικό και το εξωτερικό. Μετά την άγρια καταστολή διαδηλωτών, τον Δεκέμβρη του ίδιου χρόνου, όπου κάμποσοι διαδηλωτές έχασαν τη ζωή τους, ο ίδιος ο Μπλερ του έστειλε επιστολή (την έβγαλε στο φως της δημοσιότητας τρία χρόνια αργότερα ο Guardian), όπου μεταξύ άλλων του έγραφε: “Όσο τραγικό κι αν είναι αυτό το γεγονός, δεν θα πρέπει να συσκοτίσει την τεράστια πρόοδο που έχει συντελεστεί στο Καζακστάν τα τελευταία χρόνια”. Ακολουθούσαν οδηγίες για τη διαχείριση της επικονωνιακής ζημιάς.

Δεν είναι περίεργο που οι δυτικές κυβερνήσεις δεν εξέφρασαν καμία δυσφορία όταν ο Ναζαρμπάγεφ εκλεγόταν πρόεδρος με ποσοστά από 97% και πάνω, όταν καθιστούσε εθνική γιορτή της χώρας τη μέρα της πρώτης εκλογής του, όταν μετονόμαζε την πρωτεύουσα σε Νουρσουλτάν (το μικρό του όνομα, σαν να κάναμε την Αθήνα- Κυριάκος), ή όταν αναγορευόταν σε ισόβιο Ηγέτη του Έθνους μετά την θεωρητική αποχώρησή του από την εξουσία, το 2019. Λέμε θεωρητική, γιατί μπορεί μεν να παρέδωσε την προεδρία σ’ έναν δικό του άνθρωπο, τον σημερινό πρόεδρο Κάσιμ- Γιομάρτ Τοκάγεφ, αλλά εννοούσε να οδηγεί από το πίσω κάθισμα: συνέχισε να είναι ο ίδιος πρόεδρος του ισχυρότατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας, άφησε την κόρη του πρόεδρο της Γερουσίας (και πιθανή διάδοχο του Τοκάγεφ), ενώ στενοί σύμμαχοί του συνέχισαν να ελέγχουν τους κρίσιμους τομείς των μυστικών υπηρεσιών, του τραπεζικού συστήματος και των υδρογονανθράκων.

Μ’ αυτά και μ’ αυτά, το Καζακστάν εξελίχθηκε, παρά τον αυταρχισμό και τη διαφθορά, στην πιο σταθερή από τις χώρες της Κεντρικής Ασίας, με ένα κατά κεφαλήν εισόδημα στα επίπεδα χωρών όπως το Μεξικό και η Μαλαισία, δηλαδή των σχετικά σταθερότερων χωρών της περιφέρειας. Ωστόσο η υπερεξάρτηση από τους υδρογονάθρακες και τα ορυκτά είχε το τίμημά της, με την κατάρρευση των τιμών, από το 2014 και μετά. Η κατάσταση έβραζε υπογείως από καιρό και το φιτίλι που άναψε τη μεγάλη πυρκαγιά της τελευταίας εβδομάδας ήταν η απόφαση της κυβέρνησης να απελευθερώσει τις τιμές των καυσίμων. Αυτό είχε ως συνέπεια να διπλασιαστεί μέσα σε ένα βράδυ η τιμή του υγροποιημένου αερίου που χρησιμοποιούν τα ΙΧ, γεγονός που εξόργισε τον κόσμο και έβγαλε στους δρόμους, πρώτα στο δυτικό τμήμα της χώρας, μετά και στη μεγαλύτερη πόλη, το Αλμάτι, πλήθη διαδηλωτών.

Προσπαθώντας να εκτονώσει το αντιπολιτευτικό κίνημα, ο Τοκάγεφ άλλαξε πρωθυπουργό και κυβέρνηση, ακύρωσε την απόφαση για απελευθέρωση των καυσίμων και εξήγγειλε φιλολαϊκά μέτρα. Ήταν όμως αργά. Το κίνημα είχε ριζοσπαστικοποιηθεί, αποκτώντας καθαρά πολιτικό , αντικαθεστωτικό χαρακτήρα. Διαδηλωτές φώναζαν “να φύγει ο γέρος”, εννοώντας τον 81χρονο Ναζαρμπάγεφ, γκρέμιζαν αγάλματά του και καταλάμβαναν δημόσια κτίρια. Γρήγορα άρχισαν οι βανδαλισμοί τραπεζών και επιχειρήσεων, οι εμπρησμοί κρατικών κτιρίων και εμφανίστηκαν ένοπλες ομάδες που πυροβολούσαν αστυνομικούς. Σύμφωνα με τις αρχές, τουλάχιστον 16 αστυνομικοί σκοτώθηκαν από σφαίρες, ενώ ένας από αυτούς αποκεφαλίστηκε. 

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι ο βασικός παράγοντας που τροφοδότησε τις ταραχές ήταν η οργή και απόγνωση μεγάλων τμημάτων του πληθυσμού για την οικονομική του κατάσταση, τη διαφθορά και την καταπίεση. Ωστόσο είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς ότι μια πολιτικά ακέφαλη κοινωνική διαμαρτυρία, σε μια σχετικά ήρεμη, τις προηγούμενες δεκαετίες χώρα φτάνει μέσα σε μια νύχτα σε τέτοια επίπεδα οργάνωσης που να καταλαμβάνει σειρά δημοσίων κτιρίων και να επιδίδεται σε αντάρτικο των πόλεων. Οι υπόνοιες για ανάμιξη ξένων κέντρων είναι εύλογες. 

Με την πλάτη στον τοίχο, ο Τοκάγεφ αναγκάστηκε να καλέσει το Σύμφωνο Συλλογικής Ασφάλειας, δηλαδή τη Ρωσία, να στείλει στρατεύματα για να βοηθήσει στην αντιμετώπιση της ένοπλης εξέγερσης. Η παρουσία 2.500 Ρώσων αλεξιπτωτιστών και άλλων δυνάμεων από πρώην σοβιετικές δημοκρατίες είναι βέβαιο ότι θα επιταχύνει την εκτόνωση της παρούσας κρίσης. Οι πολιτικές επιπτώσεις της, όμως, θα ξετυλιχτούν σε βάθος χρόνου.

Η πιο άμεση επίπτωση θα είναι το τέλος της εποχής Ναζαρμάγεφ. Ήδη, ο Τοκάγεφ τον παραμέρισε και ανέλαβε ο ίδιος το Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας, ενώ ο Ηγέτης του Έθνους είναι άφαντος και πολλοί λένε ότι έφυγε κρυφά, με την οικογένειά του, στο εξωτερικό. Όσο για τον διάδοχό του, μάλλον θα έχει την τύχη του Λουκασένκο. Ο πρόεδρος της Λευκορωσίας προσπαθούσε για χρόνια να ισορροπήσει ανάμεσα στη Ρωσία και τη Δύση, εξασφαλίζοντας οφέλη και από τους δύο (δεν είναι τυχαίο ότι Γάλλοι και Γερμανοί έκλεισαν με τους Ρώσους τη συμφωνία για την ειρήνευση στην Ουκρανία όχι στο Παρίσι ή το Βερολίνο, αλλά στο Μινσκ της Λευκορωσίας), αλλά έγινε πολιτικός όμηρος του Πούτιν από τη στιγμή που στηρίχτηκε στα στρατεύματα και τις μυστικές υπηρεσίες του για την αντιμετώπιση του μεγάλου αντιπολιτευτικού κινήματος που τον αμφισβητούσε. Το ίδιο θα συμβεί με τον Τοκάγεφ, ο οποίος, αν και κινεζόφιλος (ήταν πρεσβευτής στο Πεκίνο και μιλάει κινέζικα), κάλεσε το υπό ρωσική ηγεμονία Σύμφωνο Συλλογικής Άμυνας και όχι το Σύμφωνο της Σαγκάης, στο οποίο επίσης μετέχει το Καζακστάν, για να τον διασώσει. 

Η συγκυρία της παρούσας κρίσης επίσης προβληματίζει, καθώς την ερχόμενη Δευτέρα αρχίζουν στη Γενεύη οι κρίσιμες διαπραγματεύσεις ΗΠΑ- Ρωσίας για το Ουκρανικό, και όχι μόνο: ο Βλαντιμίρ Πούτιν έχει ήδη προτείνει, από τις 17 Δεκεμβρίου, κάτι σαν μια “νέα Γιάλτα”, αξιώνοντας από τον Τζο Μπάιντεν να δεσμευτεί ότι δεν θα υπάρξει περαιτέρω επέκταση του ΝΑΤΟ προς ανατολάς, κι ότι η Ουκρανία θα μείνει στρατιωτικά ουδέτερη. Από την πλευρά του, ο Μπάιντεν έχει δώσει κάποιες ενδείξεις ότι θα μπορούσε να συμβιβαστεί με μια πιο διαλλακτική γραμμή έναντι της Ρωσίας για να αποτρέψει τον στρατηγικό εναγκαλισμό της με τον πιο επικίνδυνο αντίπαλο της Αμερικής στον 21οι αιώνα, την Κίνα. Τη στιγμή λοιπόν που η Ρωσία ετοιμάζεται να διαπραγματευτεί για το μεγάλο πρόβλημα στο δυτικό της μέτωπο, έρχεται η κρίση στο Καζακστάν να της ανοίξει ένα καινούργιο μέτωπο, στο μαλακό της υπογάστριο, στο Νότο. Χώρια που, ύστερα από τις περιπέτειες της Λευκορωσίας, η κρίση στο Καζακστάν θα έχει ήδη αναζωπυρώσει τους φόβους του Πούτιν ότι η αμφισβήτηση των σαθρών, μετασοβιετικών καθεστώτων μπορεί κάποια μέρα να φτάσει και μέχρι τα τείχη του Κρεμλίνου.

ΠΗΓΗ:  kommon.gr

Σελίδα 1493 από 4478
  • Τελευταια
  • Δημοφιλή