Νίκος Μπογιόπουλος

Λένε ψέματα με την ίδια ευκολία που αναπνέουν. Ό,τι πιο συνεπές έχουν επάνω τους είναι το επαναλαμβανόμενο πολιτικό ψεύδος τους.

Ηταν Οκτώβρης του 2010. Από τότε είχαν αρχίσει τα… «μέχρις εδώ!» στις «σκληρές διαπραγματεύσεις» των ελληνικών κυβερνήσεων με την τρόικα…

    Μόλις δυο μήνες πριν, σε συνέντευξή του στη «Real News» (21/9/2014), ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης και πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, ο Ε.Βενιζέλος δήλωνε: «Συζητάμε με τους εταίρους την ολοκλήρωση του ελληνικού προγράμματος και την ομαλή και ασφαλή έξοδο από το μνημόνιο».

    Εκείνο που ακολούθησε και εκείνο που μας ετοιμάζουν είναι γνωστό: Παράταση του Μνημονίου και επέκτασή του με άλλο, πλέον, όνομα: «Προληπτική γραμμή πίστωσης»…

Φυσικά ο κ.Βενιζέλος έχει τη δική του μακρά παράδοση «αξιοπιστίας». Ο κύριος που επέβαλε το χαράτσι για το οποίο ο ίδιος ορκιζόταν ότι δεν θα επιβληθεί, σε προηγούμενη συνέντευξή του, έλεγε: «Λέω λοιπόν κατηγορηματικά για άλλη μια φορά: όχι δεν θα χρειαστεί νέο δάνειο -και ως εκ τούτου νέο μνημόνιο- και σίγουρα δεν θα χρειαστούν νέα δημοσιονομικά μέτρα, παρά μέτρα τόνωσης της ανάπτυξης, της ανταγωνιστικότητας και της κοινωνικής συνοχής» (Ε.Βενιζέλος, συνέντευξη στη Real News, 23/3/2014).

    Πάμε παρακάτω. Ήταν τότε που ο κ.Σαμαράς «δεν θα ψήφιζε» το Μνημόνιο 2 (που το ψήφισε). Που «δεν θα στήριζε» το Μεσοπρόθεσμο (που το στήριξε). Που «δεν θα συναινούσε» σε απολύσεις (που συναίνεσε). Και που «δεν θα συμφωνούσε» σε ιδιωτικοποιήσεις (που συμφώνησε)…

Αυτά τα έλεγε ο κ.Σαμαράς  στο «Πρώτο Θέμα», τον Μάιο του 2011. Τι έγινε μετά; Συγκρότησε την κυβέρνηση Παπαδήμου, μέσω της οποίας: Κόπηκαν οι μισθοί (κι άλλο). Μειώθηκαν οι συντάξεις (κι άλλο). Κόπηκαν τα κοινωνικά επιδόματα (κι άλλο). Αυξήθηκε η ανεργία (κι άλλο). Κατακρεουργήθηκαν οι εργασιακές σχέσεις (κι άλλο). Καταληστεύτηκαν τα ασφαλιστικά ταμεία (κι άλλο). Αυξήθηκαν οι φόροι (κι άλλο)…

    Στις 8/9/2013, ο πρωθυπουργός – πλέον – κ.Σαμαράς, σε συνέντευξή του στο «Έθνος» έλεγε: «Όχι νέα μέτρα, όχι νέα λιτότητα»… Τι συνέβη στην πραγματικότητα: Ένα μήνα αργότερα, στις 23 Οκτώβρη 2013 η κυβέρνηση Σαμαρά  έφερε τονέο φορολογικό νομοσχέδιο. Ένα νομοσχέδιο που ξεπέρασε σε φοροληστρικό κανιβαλισμό όλα τα προηγούμενα!

    Ήταν με εκείνο το  νομοσχέδιο που μονιμοποίησαν μέχρι δευτέρας παρουσίας το (δήθεν έκτακτο) χαράτσι στα ακίνητα. Που επέβαλλαν πλέον το χαράτσι ακόμα και σε σπίτια χωρίς ρεύμα! Και σε χωράφια! Και σε γιαπιά! Και σε μαντριά!

Αυτά λέγονταν τον Σεπτέμβρη του 2013. Ένα μήνα αργότερα έφεραν το φορολογικό νομοσχέδιο με το οποίο φορολογούσαν ακόμα και τα κοτέτσια!

    Προχτές ο κ.Σαμαράς μιλώντας στη Βουλή με το γνωστό πια και ξεφτισμένο στιλ του θεατρινίστικου πολιτικού κουτσαβακισμού, επανέλαβε καμιά δεκαριά φορές ότι οι επικριτές του διαψεύστηκαν διότι, όπως ισχυρίστηκε, η κυβέρνησή του «δεν πήρε» (!) νέα μέτρα ούτε το 2013 ούτε το 2014! Και συνέχισε λέγοντας ότι όπως ακριβώς αποδείχτηκε «αξιόπιστος» το 2013 - 2014 (σσ: που «δεν πήρε» νέα μέτρα!), το ίδιο αξιόπιστος θα είναι και το 2015 που επίσης «δεν» θα πάρει νέα μέτρα!

    Εδώ πια μωραίνει Κύριος! Δεν φτάνει, δηλαδή, που μας κοροϊδεύουν για όσα θα κάνουν, έφτασαν να μας κοροϊδεύουν και για όσα έχουν ήδη κάνει!

    Ποιος, όμως,είναι αυτός που ισχυρίζεται ότι «δεν πήρε» νέα μέτρα φέτος και πέρσι; Είναι ο πρωθυπουργός της κυβέρνησης που μόνο με το Μεσοπρόθεσμό (Απρίλης 2014 – πίνακας 2.3) ψήφισε την αύξηση των άμεσων φόρων κατά 9,34 δισ. ευρώ και την αύξηση των έμμεσων φόρων κατά 9,044 δις. ευρώ για την περίοδο 2014 – 2018! Αυτός είναι που «δεν πήρε» νέα μέτρα!

    Αλλά, υπάρχει και κάτι ακόμα το οποίο αξίζει να τονιστεί: Πότε και από πού ορκιζόταν ο κ.Σαμαράς ότι «δεν θα πάρει» νέα μέτρα για το 2015; Είναι απίθανο: Το ορκίστηκε στην ομιλία του για έναν προυπολογισμό σύμφωνα με τον οποίο το 2015 - που «δεν θα παρθούν» νέα μέτρα – αυξάνονται (εισηγητική έκθεση προυπολογισμού 2015, πίνακας 3.2) κατά 1,4 δισ. ευρώ οι νέοι φόροι και μειώνονται κατά επιπλέον 1,555 δισ. ευρώ οι κοινωνικές δαπάνες! Όχι άλλη «αξιοπιστία» κύριε πρωθυπουργέ. Φτάνει!

    Υπάρχει βέβαια μια ακόμα υπόσχεση. Τι λέει; Ότι η Ελλάδα «βγαίνει» από το Μνημόνιο. Ότι αν εκλεγεί Πρόεδρος της Δημοκρατίας και η κυβέρνηση διατηρηθεί στις καρέκλες της, τότε θα προχωρήσει σε συμφωνία με την ΕΕ και με το ΔΝΤ η οποία αφενός «δεν» θα περιλαμβάνει νέα μέτρα, αφετέρου θα εγγυάται την «ανάπτυξη» την «ευτυχία» και την «καλοπέραση».

    Αλλά ποιο ακριβώς είναι αυτό το σχέδιο; Ποιο είναι αυτό το «ζουμπουρλούδικο» πακέτο του «μετά Μνημόνιο» (εδώ γελάνε) «success story»; Ε, λοιπόν, ιδού η ψευτιά τους:

 Ο,τι μας ετοιμάζουν αποκαλύφθηκαν στο πρωτοσέλιδο της «Real» την περασμένη Κυριακή.

    Αυτά είναι τα «μη» μέτρα που «δεν» (!) θα πάρουν: Περιλαμβάνουν από νέες αυξήσεις του ΦΠΑ και κατασχέσεις μισθών και συντάξεων μέχρι και ολοκληρωτική κατάργηση καταβολής συντάξεων! Αυτή είναι η - μέσω email – συμφωνία της κυβέρνησης με τους εταίρους της. Κι αυτή είναι η πρώτη μόνο δόση των νέων μέτρων (σσ: που «δεν θα πάρουν»)!

    Τόσο το ψέμα τους. Τόση και τέτοια η πολιτική απάτη. Τέτοιο αντιλαϊκό βέρτικο. Αυτοί είναι που «δεν θα έπαιρναν», που «δεν πήραν» και που «δεν θα πάρουν» νέα μέτρα.

    Να, λοιπόν, γιατί είναι και ζήτημα στοιχειώδους αξιοπρέπειας να πάρουν από τον ελληνικό λαό αυτό που τους αξίζει. Και να το πάρουν – χωρίς καμία διαπραγμάτευση - αυτοί, η πολιτική τους, οι σύμμαχοί τους και οι εταίροι τους: Να πάρουν πόδι!

ΠΗΓΗ: enikos.gr  

Του ΑΝΔΡΕΑ ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΟΥ*

Κατώτατες συντάξεις από 200 έως 400 ευρώ, σε ένα πλήρως ανταποδοτικό συνταξιοδοτικό σύστημα κατά τα πρότυπα της ιδιωτικής ασφάλισης, προβλέπονται από το 2015, σύμφωνα με τα τελευταία σημειώματα που συνεχίζουν να ανταλλάσσουν κυβέρνηση και τρόικα.

Η λεγόμενη και βασική σύνταξη, η οποία χορηγείται με τη συμπλήρωση των ελάχιστων χρόνων ασφάλισης, που αυξάνονται από 15 σε 20, τριχοτομείται και ανάλογα με τα χρόνια εργασίας θα κυμαίνεται από 200 έως 400 ευρώ.

Αναλυτικά, οι κατώτατες συντάξεις στο ΙΚΑ, που σήμερα κατά το 1/3 χρηματοδοτούνται από το κράτος στο πλαίσιο της προνοιακής αλληλεγγύης, τριχοτομούνται για όσους έχουν έως και 20 χρόνια εργάσιμου βίου, καθώς θα τεθεί σε πλήρη ισχύ η λεγόμενη αναλογική σύνταξη.

Έτσι όσοι συμπληρώνουν λιγότερα από 15 χρόνια που απαιτούνται σήμερα για τη χορήγηση της κατώτατης σύνταξης θα λάβουν ένα επίδομα αντίστοιχο του σημερινού ΕΚΑΣ (ανώτερο όριο 220 ευρώ) που στο πλαίσιο του νέου σχεδιασμού θα ενταχθεί στο Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα (ΕΕΕ). Δηλαδή δεν θα παίρνουν σύνταξη, αλλά το προνοιακό επίδομα (ΕΕΕ) που θα λαμβάνουν και οι ανασφάλιστοι ή όσοι έχουν ελάχιστα χρόνια εργασίας.

Όσοι συμπληρώνουν από 15 έως 19 έτη εργασίας θα λαμβάνουν πλήρως αναλογική - ανταποδοτική σύνταξη, που όχι μόνο θα είναι κάτω από τα σημερινά επίπεδα (487 ευρώ), αλλά και κάτω από την Εθνική Σύνταξη των 360 ευρώ που καθιερώνεται από την 1.1.2015.

Τέλος, όσοι συμπληρώνουν 20ετία θα δικαιούνται μέρος της εθνικής σύνταξης (η πλήρης καταβολή του ποσού προβλέπεται μετά το 2025) συν την αναλογική σύνταξη με βάση τα χρόνια εργασίας τους.

Έτσι, η κατώτατη σύνταξη με τα σημερινά δεδομένα "τριχοτομείται" και θα αντιστοιχεί σε προνοιακό επίδομα που θα ξεκινάει από τα 200 ή τα 220 ευρώ (μέχρι 15 χρόνια), θα φθάνει περίπου στα 300 ευρώ στην ενδιάμεση κατηγορία και θα έχει "ταβάνι" τα σημερινά 480 ευρώ για 20 χρόνια δουλειάς!

Η τριχοτόμηση των κατώτατων συντάξεων επιβεβαιώνεται και στο e-mail που απέστειλε η κυβέρνηση στην τρόικα, όπου αναφέρεται: «Για όσους έχουν γεννηθεί μετά την 1-1-1975 και έχουν περισσότερα από 15 χρόνια ασφάλισης, αλλά λιγότερα από 20, οι παροχές θα συνδεθούν με τις εισφορές τους». Μάλιστα ο υπουργός Εργασίας Γ. Βρούτσης δεν κατάφερε, την περασμένη εβδομάδα στη Βουλή, να αντικρούσει τον εισηγητή του ΣΥΡΙΖΑ Αλέξη Μητρόπουλο όταν ο τελευταίος ανέγνωσε το απαντητικό e-mail της κυβέρνησης προς την τρόικα. Έτσι, όσοι βρεθούν εν μέσω των παλαιών και νέων ορίων για τη χορήγηση της κατώτατης σύνταξης (μεταξύ 15 και 20 ετών) θα λαμβάνουν μόνο το αναλογικό (οργανικό) τμήμα της κατώτατης σύνταξης, που αντιστοιχεί μόνο σε εισφορές και ανέρχεται σήμερα στα 320 ευρώ και χωρίς βέβαια ΕΚΑΣ που καταργείται για όλους τους συνταξιούχους από το 2016!

Όπως είναι προφανές, οι νέες παρεμβάσεις αλλάζουν πλήρως το ασφαλιστικό σύστημα, που από αναδιανεμητικό όπως ήταν τα τελευταία εξήντα χρόνια γίνεται πλήρως ανταποδοτικό - κεφαλαιοποιητικό και θα λειτουργεί όσον αφορά στις παροχές όπως ένα ασφαλιστήριο συμβόλαιο.

Σε αυτή την κατεύθυνση, της πλήρους κεφαλαιοποιητικής λειτουργίας, εντάσσεται και το Ταμείο των Ελευθέρων Επαγγελματιών (ΟΑΕΕ) καθώς υπουργείο Εργασίας και τρόικα καταλήγουν ότι ο υπολογισμός των εισφορών σε ελεύθερους επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενους θα γίνεται με βάση τον τζίρο, δηλαδή το πραγματικό τους εισόδημα, και όχι με βάση τις ασφαλιστικές κατηγορίες, όπως ισχύει σήμερα. Αποτέλεσμα οι συντάξεις -κυρίως οι κατώτατες, που χορηγούνται σήμερα με χρηματοδότηση του κράτους κατά 220 ευρώ- να κινδυνεύουν άμεσα με δραματική μείωση. Το μέτρο, σύμφωνα με πληροφορίες, θα εφαρμοστεί πλήρως το 2017, όταν θα έχει ολοκληρωθεί και η ενιαία πλατφόρμα είσπραξης εισφορών - φόρων από τις εφορίες.

*Πηγή: left.gr

Του ΔΙΟΝΥΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΑΤΟΥ*

Καταλάβατε γιατί δεν πρέπει να αυξηθούν οι μισθοί, ούτε καν ο κατώτατος, «μέχρι νεωτέρας» - αν όχι μέχρι Παρουσίας Δευτέρας; Αντιληφθήκατε την αλλαγή της σχετικής καθεστωτικής - μνημονιακής επιχειρηματολογίας, ή τουλάχιστον του «κέντρου βάρους» της;

Μέχρι προ τινος η «κασέτα» ήταν ... μονοθεματική: «Εάν αυξηθούν οι μισθοί, οι επιχειρήσεις θα αναγκαστούν να απολύσουν περισσότερο κόσμο, για να επιβιώσουν. Ειδάλλως θα κλείσουν, οπότε θα μείνουν στο δρόμο ακόμη περισσότεροι άνθρωποι». Δεν θα αναλύσουμε εδώ ενδελεχώς το «ποιόν» του σχετικού επιχειρήματος, ούτε το ενδεδειγμένο πλέγμα μέτρων που πρέπει να συνοδεύσει την αύξηση του κατώτατου μισθού. Θα αρκεστούμε σε μια φευγαλέα έκφραση θαυμασμού για τη συνέπεια που διέπει το όραμά τους: αν είναι σωστό να συμβιβαστούμε με την ιδέα ότι κάποια ισχνά επιδόματα ταφής θα αντικαταστήσουν τις συντάξεις, για να «έχουμε κι αύριο ασφαλιστικό σύστημα», τότε φαντάζει «τετράγωνος» και ο συλλογισμός πως οφείλουμε να αποδεχθούμε μισθούς των 450 ευρώ ή και λιγότερο, για να μην ξεμείνουμε από εργοδότες. Τι δεν καταλαβαίνουμε; Αλίμονο, όλα τα «πιάνουμε»...

Εν προκειμένω εστιάζουμε στο παρωχημένο του πράγματος: διαπιστώσαμε για τελευταία φορά ότι το συγκεκριμένο σκεπτικό ήταν αυτό που σήκωνε στις πλάτες του το «δια ταύτα» («προς Θεού, καμία αύξηση των μισθών»), ακούγοντας τη δευτερομιλία Σαμαρά στη συζήτηση για την ψήφο εμπιστοσύνης. Έκτοτε, ήταν σαν να παραδόθηκε σιγά- σιγά η σκυτάλη σε κάτι που το ακούς και «τρελαίνεσαι». ΟΚ, το είπε ο Άδωνις - υπέθετες πως θα ήταν παραζαλισμένος, εξ αιτίας ίσως κάποιας δύσκολης μετάφρασης αρχαιοελληνικού κειμένου. ΟΚ, το είπε ο Σταύρος Θεοδωράκης - είκαζες ότι είχε έλθει η στιγμή να ανασυρθεί από το ιδεολογικό σακίδιο κάποιο προϊόν εντυπωσιακής παραδοξολογίας. Έλα όμως που συνεχώς το ακούς, το ακούς, το ακούς...

Να λοιπόν η «νέα» ... εθνική γραμμή: «Δεν πρέπει να αυξηθεί ο κατώτατος μισθός, διότι τότε θα υπάρξει τόνωση της ζήτησης αγαθών...». Οπότε, τι; Οπότε «θα έχουμε περισσότερες εισαγωγές» (βερσιόν πρώτη- η πλέον προτιμούμενη). Οπότε «θα επιστρέψουμε στη δομή του ΑΕΠ που βασιζόταν κατά 70% στην κατανάλωση» (βερσιόν δεύτερη- η πλέον «σοφιστικέ», την ακούσαμε από τον υφυπουργό Εργασίας Αντώνη Μπέζα, στο «Σταρ», τη Δευτέρα, 1η Δεκεμβρίου).

Εδώ κάθε επιστήμη σηκώνει ψηλά τα χέρια. Είναι σαν να βλέπουν κάποιον που τα ρούχα του έχουν πιάσει φωτιά να ουρλιάζει από την αγωνία και τον πόνο (καίγεται ήδη), να εκλιπαρεί να του ρίξουν νερό, αλλά εκείνοι να του απαντούν ... νηφάλια: «Ας σκεφτούμε κάτι άλλο, γιατί αν σε καταβρέξουμε μπορεί να κρυολογήσεις». Ε, είναι προφανές ότι ένας τέτοιος «περίγυρος» αδιαφορεί για την επικείμενη απανθράκωση.

Εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπων αδυνατούν να πληρώσουν για ΕΝΦΙΑ, ηλεκτρικό ρεύμα ή πετρέλαιο θέρμανσης κι η νέα καθεστωτική «γραμμή» είναι πως καλώς υποφέρουν, διότι αν είχαν 200 ευρώ παραπάνω στην τσέπη θα προκαλούσαν αύξηση των εισαγωγών και μεγέθυνση του καταναλωτικού «πυλώνα» του ΑΕΠ! Οι δυνάμεις οι οποίες πριν από 10- 15 χρόνια ενθάρρυναν τις πολιτικές των διαδοχικών δανείων, για διακοπές, εορτές γάμους και τα συναφή, τώρα που κατάφεραν να μειώσουν το ΑΕΠ κατά 50 δισ. ευρώ ανησυχούν μήπως διαταραχτούν οι «καλές» αναλογίες του...

Ανησυχούν και για τις εισαγωγές... Μα αν είχαν επαληθευθεί οι ... πεφωτισμένες «προβλέψεις» τους, τότε το ισοζύγιο θα είχε σταθεροποιηθεί σε καλά επίπεδα, διότι θα είχαμε μονίμως αυξημένες εξαγωγές. Θυμάστε που το έλεγαν κι αυτό, στα πρώτα χρόνια της «σωτηρίας» των Μνημονίων; Φυσικό ήταν, τότε, να παρατηρηθεί σε κάποιους τομείς αύξηση των εξαγωγών: η εσωτερική αγορά «στέγνωνε» κι όσες επιχειρήσεις μπορούσαν να στραφούν στην εξωτερική, το έκαναν. Πανηγύριζαν (!) τότε τα καθεστωτικά «παπαγαλάκια». Να που είχε και «καλά στοιχεία» η νέα κατάσταση- έλεγαν.

Μόνο που όσα «οφέλη» ξεπηδούν μέσα από τον γενικό όλεθρο είναι καταδικασμένα να χαθούν, διότι δεν υπάρχει καν οξυγόνο να τα συντηρήσει. Μήνα προς μήνα και έτος προς έτος καταγράφει η ΕΛΣΤΑΤ τη μείωση της συνολικής αξίας των εξαγωγών. Πτώση 8,7% τον περασμένο Σεπτέμβριο, σε σύγκριση με τον αντίστοιχο μήνα του 2013. Κι αν συγκριθούν τα δυο δωδεκάμηνα, Οκτώβριος - Σεπτέμβριος, τότε αυτό του 2013- 14 παρουσιάζει πτώση 7,2% εν συγκρίσει προς εκείνο του 2012- 13.

Μπορεί να ήταν αναπόφευκτος ο σταδιακός παραμερισμός του επιχειρήματος για τους μισθούς που εάν ανέβουν θα «χαντακώσουν» περισσότερο την απασχόληση: επί τέσσερα έτη οι μισθοί ισοπεδώνονται κι η «επίσημη» ανεργία άγγιξε το 30%. Το νέο εφεύρημα είναι περισσότερο «κομ ιλ φο», αντάξιο μιας χώρας που ... «στέκεται πάλι στα πόδια της». Οι σύγχρονες Μαρίες Αντουανέτες λένε πως δεν χρειαζόμαστε καν χρήματα για ψωμί, διότι αν τυχόν περισσέψει κάτι εμείς θα προκαλέσουμε εισαγωγές παντεσπανιού.

Ναι, αυτοί ακούν πολύ καλά τι λένε. Το ερώτημα είναι αν συνειδητοποιούν οι «κάτω» τι ακόμη σχεδιάζουν οι οικονομικοί «δήμιοι». Καθαρά μας το λένε, οι ίδιοι, στα διαλείμματα της παντομίμας «διαπραγματεύσεων». Πιο καθαρά δεν γίνεται.

ΠΗΓΗ: "Πριν"

Tου ΜΩΥΣΗ ΛΙΤΣΗ*

Συνήθως όταν γίνεται πόλεμος στην εύφλεκτη περιοχή της Μέσης Ανατολής, οι τιμές του πετρελαίου προσφέρονται για κερδοσκοπία. Για παράδειγμα οι ισραηλινές εισβολές σε Λίβανο και Λωρίδα της Γάζας, το 2006 και 2008, εκτίναξαν τις διεθνείς τιμές του πετρελαίου στο ρεκόρ των 147 δολαρίων το βαρέλι (Ιούλιος του 2008), καθώς πλήθαιναν τα σενάρια που διέβλεπαν τον κίνδυνο μιας ευρύτερης ανάφλεξης με πιθανή συμμετοχή του Ιράν, λόγω των στενών δεσμών που διατηρούσε το καθεστώς της Τεχεράνης με τις ισλαμικές οργανώσεις Χεζμπολάχ του Λιβάνου και Χαμάς στη Λωρίδα της Γάζας.

Οι τιμές προσγειώθηκαν απότομα μετά την κρίση του 2008, αφού η κατάρρευση της Lehman Brothers και η συνακόλουθη χρηματοπιστωτική κρίση, προκάλεσαν παγκόσμια οικονομική ύφεση και ραγδαία μείωση της ζήτησης για ενέργεια.

Σε αντίθεση με τη δεκαετία του 2000, που τα σενάρια πολέμου και αναταραχής όπου υπήρχε πετρέλαιο, τροφοδοτούσαν την ολοένα και μεγαλύτερη άνοδο των τιμών, η τωρινή γεωπολιτική ρευστότητα στη Μέση Ανατολή με όσα συμβαίνουν κυρίως στη Συρία και το Ιράκ, είχαν αυτή τη φορά αντίστροφο αποτέλεσμα.

Η τιμή του πετρελαίου από εκεί που κυμαίνονταν πάνω από τα 110 δολάρια το βαρέλι τον περασμένο Ιούλιο, έχει φθάσει να υποχωρεί κάτω από τα 70 δολάρια το βαρέλι, έχει δηλαδή υποχωρήσει από το καλοκαίρι σχεδόν 40%.

H ΠΤΩΣΗ ΤΩΝ ΤΙΜΩΝ

Η πτώση της τιμής οφείλεται σε δύο βασικούς λόγους:

Πρώτον στην εκτίμηση ότι η ανάπτυξη της παγκόσμιας οικονομίας επιβραδύνεται ταχέως, με επίκεντρο την ευρωζώνη και την Κίνα. Οι δυτικές μάλιστα κυρώσεις προς τη Ρωσία ενδεχομένως να επιδεινώσουν την κατάσταση στην ευρωπαϊκή οικονομία, λόγω των στενών οικονομικών σχέσεων Γερμανίας-Ρωσίας.  

Η προβλεπόμενη χαμηλή ζήτηση συμπίπτει με την αυξανόμενη προσφορά πετρελαίου από τις ΗΠΑ, χάρη στην ανάπτυξη των κοιτασμάτων από σχιστόλιθο. Η Διεθνής Επιτροπή Ενέργειας υποστηρίζει σε πρόσφατη έκθεσή της ότι οι ΗΠΑ θα ξεπεράσουν τη Ρωσία και την Σαουδική Αραβία και θα γίνουν η μεγαλύτερη πετρελαιοπαραγωγός χώρα στον κόσμο το 2015, χάρη στην παραγωγή πετρελαίου από σχιστολιθικά κοιτάσματα.

Δεύτερον στην απόφαση του ΟΠΕΚ τον περασμένο Νοέμβριο να μην μειώσει την παραγωγή πετρελαίου, επιταχύνοντας με τον τρόπο αυτό την κατάρρευση των διεθνών τιμών. Πολλοί αναλυτές βλέπουν στην απόφαση αυτή, «συμπαιγνία» μεταξύ ΗΠΑ και Σαουδικής Αραβίας, ηγέτιδας δύναμης στον ΟΠΕΚ, για να κρατηθούν χαμηλά οι τιμές και γονατίσει η Ρωσία, η χώρα που πλήττεται άμεσα οικονομικά από τον συνδυασμό κυρώσεων και απότομης πτώσης των τιμών του πετρελαίου.

Κάτι ανάλογο είχε συμβεί και τη δεκαετία του '80, όταν και πάλι η Σαουδική Αραβία συνέβαλε στην υπερπροσφορά πετρελαίου με αποτέλεσμα τη μεγάλη πτώση της διεθνούς τιμής του, η οποία έφθασε κάποια στιγμή το 1986, να υποχωρεί κάτω και από τα 10 δολάρια το βαρέλι.

ΣΕΪΧΗΔΕΣ ΕΝΑΝΤΙΟΝ ΣΧΙΣΤΟΛΙΘΟΥ

Στόχος της Σαουδικής Αραβίας ήταν με την πτώση των τιμών να αυξήσει το μερίδιό της στη διεθνή αγορά. Πολιτικοί αναλυτές θεωρούν ότι η πτώση των τιμών του πετρελαίου συνέβαλε στο να επισπευστεί η κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης λόγω της μεγάλης απώλειας εσόδων. Η πτώση των τιμών θεωρείται επίσης ως μία από τις βασικές αιτίες που ώθησαν τον ηγέτη του Ιράκ Σαντάμ Χουσεΐν να εισβάλει το 1990 στο γειτονικό Κουβέιτ. Εισβολή που προκάλεσε ως γνωστόν τον πρώτο πόλεμο του Περσικού Κόλπου, ο οποίος οδήγησε σε ευρύτερες ανακατατάξεις στην περιοχή, τις επιπτώσεις των οποίων ακόμη βλέπουμε...

Η άνθιση της αμερικανικής οικονομίας από τα μέσα της δεκαετίας του '90, δεν αποδίδεται τόσο στην λεγόμενη τότε «νέα οικονομία», η οποία κατέληξε στη φούσκα των dot.Com, αλλά στο γεγονός των χαμηλών τιμών του πετρελαίου σε όλη τη διάρκεια της δεκαετίας.

Υπάρχει ωστόσο και η άλλη πλευρά του νομίσματος που μιλά για πόλεμο τιμών: Σεΐχηδες εναντίον Σχιστόλιθου, κατά τον προσφυή τίτλο πρόσφατου άρθρου της γνωστής οικονομικής επιθεώρησης «Εκόνομιστ». Η πτώση των τιμών κάθε άλλο παρά φαίνεται να ευνοεί την ανάπτυξη των σχιστολιθικών κοιτασμάτων και την αναβάθμιση των ΗΠΑ, αφού πολλές εταιρείες που έχουν ενεργοποιηθεί στον κλάδο έχουν υπερχρεωθεί και αν η πτώση των τιμών συνεχιστεί, ίσως καταστήσει ασύμφορη τη συνέχιση της εξόρυξης πετρελαίου. Τις τελευταίες ημέρες πληθαίνουν τα άρθρα στον διεθνή τύπο που απομυθοποιούν το σχιστολιθικό μπουμ στις ΗΠΑ, με ορισμένους επιφανείς αρθρογράφους να μιλούν ακόμη και για ενδεχόμενη νέα χρηματοπιστωτική κρίση(!).

Γεγονός είναι ότι η πρόσφατη πτώση των τιμών επηρεάζει για μία ακόμη φορά το γεωπολιτικό χάρτη αφού ο «μαύρος χρυσός» παραμένει καταλύτης για τις πολιτικές και οικονομικές εξελίξεις στις πετρελαιοπαραγωγούς χώρες και το ευρύτερο περιβάλλον.

ΚΑΤΑΠΟΝΤΙΖΕΤΑΙ ΤΟ ΡΟΥΒΛΙ

Η χώρα βέβαια που πλήττεται άμεσα περισσότερο από την πτώση είναι η Ρωσία. Η άνοδος της τιμής του πετρελαίου την δεκαετία του '80 βοήθησε τη Ρωσία να ανακάμψει από την κατάρρευση του 1998. Το 2004 η ρωσική κυβέρνηση δημιούργησε ειδικό ταμείο σταθεροποίησης (stabilization fund) για τη διαχείριση των πετρελαϊκών εσόδων. Στο απόγειο της ανόδου της τιμής του «μαύρου χρυσού» το 2008, το εν λόγω ταμείο διέθετε αποθεματικά ύψους 158 δισ. δολαρίων, τα οποία ισοδυναμούν με το 12% του ΑΕΠ της χώρας.

Το πετρέλαιο και το αέριο καταλαμβάνουν το 68% των ρωσικών εξαγωγών και συμβάλλουν κατά 50% στην κατάρτιση του εθνικού προϋπολογισμού. Η Ρωσία έχει ήδη χάσει περί τα 90 δισ. δολάρια σε νομισματικά αποθεματικά φέτος, τα οποία αντιστοιχούν σε 4,5% του ΑΕΠ, προκειμένου να στηρίξει το ρούβλι το οποίο βρίσκεται σε ελεύθερη πτώση. Από τον περασμένο Ιούνιο το ρωσικό νόμισμα έχει υποχωρήσει 35% έναντι του δολαρίου.

Η Ρωσία εξακολουθεί να διαθέτει περί τα 370 δισ. δολάρια σε συναλλαγματικά αποθέματα, γεγονός που σε συνδυασμό με τη «στιβαρή» ηγεσία του Βλαντιμίρ Πούτιν, της δίνει ενδεχομένως χρόνο να αντιμετωπίσει την κατάσταση.

Οι ρωσικές επιχειρήσεις έχουν πάνω από 500 δισ. δολάρια εξωτερικού χρέους με τα 130 δισ. δολάρια να πρέπει να πληρωθούν πριν από το τέλος του 2015. Ο πετρελαϊκός κολοσσός Rosneft ζήτησε πρόσφατα από το Κρεμλίνο οικονομική ενίσχυση 44 δισ. δολαρίων-η Rosneft ανήκει κατά 70% στο κράτος και απασχολεί 160.000 εργαζόμενους, γεγονός που την καθιστά «πολύ μεγάλη» για να αφεθεί να πτωχεύσει.

Η αύξηση των επιτοκίων στο 9,5% για τη στήριξη του ρουβλίου επιβαρύνει το κόστος δανεισμού, ενώ παρατηρείται φυγή καταθέσεων και στροφή προς το δολάριο.

Ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν σε πρόσφατη ομιλία του προς το ρωσικό έθνος, πέρα της επιστράτευσης συνειρμών από την εποχή του Μεγάλου Πατριωτικού Πολέμου και τον ψυχρό πόλεμο, προκειμένου να τονώσει το φρόνημα του ρωσικού λαού, μίλησε για τις δύσκολες μέρες που έρχονται, υποσχόμενος από τη άλλη φορολογική αμνηστία για όσους επιστρέψουν τα λεφτά τους στη Ρωσία.

SOUTH STREAM ΚΑΠΟΥΤ...

Οι οικονομικές δυσκολίες ανάγκασαν τον Πούτιν να ανακοινώσει τη διακοπή της κατασκευής του αγωγού φυσικού αερίου South Stream. Ο αξίας 20 δισ. δολαρίων αγωγός μήκους 3.600 χιλιομέτρων επρόκειτο να συνδέσει τη Ρωσία με τη Βουλγαρία περνώντας από τη Μαύρη Θάλασσα για να εξυπηρετήσει στη συνέχεια τη δυτική Ευρώπη, κυρίως την Ιταλία και την Ελλάδα, μέσω της Σερβίας, της Ουγγαρίας και της Σλοβενίας.

Οι χώρες της νοτιοανατολικής Ευρώπης προσέβλεπαν στον αγωγό όχι μόνο για τα προφανή οικονομικά του οφέλη αλλά και για την γεωπολιτική τους αναβάθμιση στον χάρτη των αγωγών. Με το σχέδιο μετέωρο παραμένει άγνωστο το πώς θα εξελιχθεί η κατάσταση.

Η πιθανότητα πάντως ενός νέου 1998 στη Ρωσία, με πιθανές πολύ μεγαλύτερες επιπτώσεις, δεν θα παραμείνει μόνο εντός των ρωσικών τειχών. Το 5% του ΑΕΠ των χωρών της Βαλτικής και της Λευκορωσίας εξαρτάται από τις εξαγωγές στη Ρωσία. Οι αυστριακές και σουηδικές τράπεζες είναι σοβαρά εκτεθειμένες στη ρωσική αγορά, ενώ αν τα πράγματα γίνουν ακόμη δυσκολότερα για τη Ρωσία, δεν θα μείνουν ανεπηρέαστες και άλλες οικονομίες με παρεμφερή προσανατολισμό και εξάρτηση από την πώληση πρώτων υλών, όπως η Βραζιλία. Κάτι άλλωστε που συνέβη και το 1998, όταν η κρίση στη Ρωσία μεταλλάχθηκε σε κρίση των αναδυόμενων οικονομιών της Λατινικής Αμερικής, συμβάλλοντας στην επιδείνωση της κατάστασης όσον αφορά την οικονομία της Αργεντινής, που εξωθήθηκε σε πτώχευση το 2001.

Από την άλλη το διπλωματικό-οικονομικό στρίμωγμα της Μόσχας δεν αποκλείεται να επισπεύσει τα ρωσικά ανοίγματα προς την Κίνα και την αύξηση των συναλλαγών σε ρούβλι-γουάν. Οι δύο χώρες υπέγραψαν τον Μάιο, συμφωνία ύψους 400 δισ. δολαρίων για την παροχή ρωσικού αερίου, ενώ το Νοέμβριο υπογράφηκε καταρχήν συμφωνία για την κατασκευή ενός δεύτερου αγωγού που θα συνδέει τη Ρωσία με την Κίνα.

Η ενίσχυση των γεωπολιτικών ανταγωνισμών που φέρνει η πτώση της τιμής του πετρελαίου σε μία εποχή εντάσεων στην νοτιοανατολική Ασία, αντιπαράθεσης ΗΠΑ-Γερμανίας για του ποιος πρέπει να αναλάβει το κόστος για την έξοδο από την κρίση, αλλά και εσωτερικών αντιπαραθέσεων μέσα στην ευρωζώνη-ΕΕ, κάθε άλλο παρά ευοίωνος οιωνός είναι. Ιδίως αν ληφθούν υπόψη οι «τεκτονικές» αλλαγές που κυοφορούνται στην πάντοτε ασταθή Μέση Ανατολή και τη διαφαινόμενη προσέγγιση ΗΠΑ-Ιράν, ελέω Ισλαμικού Κράτους- πρόσφατα ανακοινώθηκε ότι ιρανικά F-4 βομβάρδισαν θέσεις των τζιχαντιστών στο ανατολικό Ιράκ υπό την ανοχή των ΗΠΑ.

Πηγή: tvxs