Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε η Eurostat επιβεβαιώνεται το πανύψηλο κόστος των τηλεπικοινωνιών στην χώρα μας, το οποίο οφείλεται κατά κύριο λόγο στο δυσθεώρητο κόστος και τα πανάκριβα τιμολόγια που επιβάλλει το καρτέλ των πολυεθνικών εταιρειών τηλεφωνίας, το οποίο κυριαρχεί στην αγορά ασύδοτα και χωρίς κανένα έλεγχο. Πανάκριβα τιμολόγια τα οποία έφτασε στο σημείο να το αναγνωρίσει και η κυβέρνηση Μητσοτάκη, η οποία κατά τα άλλα είναι “υποχείριο” των πολυεθνικών της τηλεφωνίας.
Συγκεκριμένα, οι Έλληνες, σύμφωνα με την Eurostat, σπάνε όλα όλα τα ρεκόρ ξοδεύοντας ετησίως 5,7 δις ευρώ (!) σε τηλεπικοινωνίες, ποσό που αντιστοιχεί στο 3,2% του ΑΕΠ (!), κατέχοντας την πρώτη θέση μεταξύ των 28 χωρών της Ε.Ε, με δεύτερη τη Βουλγαρία στο 3% του ΑΕΠ και τελευταία, ποια άλλη(;), την Γερμανία με 1,2% του ΑΕΠ.
Και ύστερα οι ιθύνοντες, χωρίς καμία ντροπή, θέλουν να μιλάνε για ανάπτυξη και ενίσχυση της παραγωγικότητας και της ανταγωνιστικότητας της χώρας, όταν η Ελλάδα διεκδικεί τα πρωτεία στα τιμολόγια της τηλεφωνίας, με τις μικρότερες μάλιστα ταχύτητες, στα τιμολόγια της ηλεκτρικής ενέργειας, του νερού, στα τιμολόγια των υπηρεσιών των τραπεζών, στα διόδια των εθνικών οδών, στις συγκοινωνίες, παρά τις καθυστερήσεις και την ταλαιπωρία, στα φάρμακα, στις κοινωφελείς υπηρεσίες, στις δημόσιες υποδομές κλπ.
Κι’ όλα αυτά σε μια χώρα σε κρίση με φτωχοποιημένη, εξαθλιωμένη και άνεργη την κοινωνική πλειοψηφία, χωρίς φως στο βαθύ σκοτεινό τούνελ.
Τούτων δοθέντων η χώρα χρειάζεται ένα μεγάλο καταναλωτικό κίνημα το οποίο να προασπίσει όχι μόνο τους δυσπραγούντες πολίτες αλλά την ίδια την ανάπτυξη και το μέλλον της χώρας από την καταλήστευση των πολυεθνικών, των εγχώριων ιδιωτών τρωκτικών αλλά και ενός παρασιτικού, πελατειακού, εν πολλοίς διεφθαρμένου και αναποτελεσματικού κράτους.
Η μάνα μας, η κυρα-Κούλα, μάς έλεγε: «Παιδάκια μου, δεν πρέπει να ζήσετε αυτά που ζήσαμε εμείς, να πεθαίνει ο κόσμος από την πείνα…»
Ο κυρ Νίκος, ο πατέρας μας, ράφτης, δεν μίλαγε πολύ και χαμογελούσε λιγότερο. Δούλευε πάρα πολύ όμως. Πρωί-απόγευμα, κάθε μέρα, Σάββατα και Κυριακές, ιδιαίτερα τις παραμονές των γιορτών, Χριστούγεννα και Πάσχα, γιατί τότε ο κόσμος ήθελε κυρίως καινούρια ρούχα.
Μ’ έναν τρόπο συνέτεινε στη διαμόρφωση των απόψεών μου.
Πολλά απογεύματα πήγαινα στο ραφείο. Έπαιρνε κάθε μέρα την εφημερίδα Τα Νέα, αυτός έραβε κι εγώ του διάβαζα δυνατά… Καμιά φορά σχολίαζε (κυρίως έβριζε). Το ’65 (10 χρονών), έζησα όλα τα γεγονότα από το διάβασμα στο ραφείο (εντάξει, είδα και μια τεράστια διαδήλωση στα Χαυτεία, κυρίως νέων, να φωνάζει μανιακά 1-1-4 και Πα-πα-νδρέ-ου, και καμιά σαρανταριά κλούβες ν’ ανεβαίνουν τη Σταδίου, αλλά αυτό ήταν όλο, γιατί η μάνα μου με πήρε γρήγορα κι ήρθαμε στο Περιστέρι). Ακόμα θυμάμαι που του διάβαζα όλα τα πρακτικά της δίκης για την υπόθεση ΑΣΠΙΔΑ. Τους πούστηδες!, ήταν το μοναδικό σχόλιο του κυρ Νίκου, και όταν του διάβαζα τις παρεμβάσεις ιδιαίτερα του Μανδηλαρά γυάλιζαν τα μάτια του…
21 Απριλίου του ’67, ΣΤ’Δημοτικού, με ξύπνησε το πρωί, μου είπε ότι δεν έχει σήμερα σχολείο (καταχάρηκα), ακούσαμε τα εμβατήρια στο ράδιο, βγήκαμε μια βόλτα στους κεντρικούς δρόμους, είδαμε τους μπάτσους με τα αυτόματα, γυρίσαμε σπίτι. Όπως καταλαβαίνεις, οι εφημερίδες δεν έγραφαν τίποτα πια για να διαβαστούν, μόνο κάτι με δημοψηφίσματα της χούντας, αλλά ήταν δεδομένα τα “αποτελέσματα” και το ενδιαφέρον μηδαμινό. Βρήκα εγώ το δρόμο μου μέσα στο Γυμνάσιο, γνωρίστηκα με τα παιδιά του Μορφωτικού Συλλόγου, διάβασα λίγο, άρχισα να κατεβαίνω με την παρέα μου στην Αθήνα, ήθελα να μοιάσω στους ξέμαλλους φοιτητές της κατάληψης της Νομικής και των πρώτων σκιρτημάτων ενάντια στη χούντα. Τέλος πάντων, συνδέθηκα και με το αντιστασιακό κίνημα, γνώρισα τον Λένιν (άφησα όλα τα άλλα αναγνώσματα και αφιερώθηκα σ’ αυτόν, χάνοντας έτσι την είσοδο στα ΑΕΙ -μόνο στα ΚΑΤΕ κατάφερα να περάσω).
Με τον πατέρα μου ελάχιστες οι κουβέντες (ακόμα και όταν του ζήτησα μια φορά λίγο χαρτζιλίκι παραπάνω προκειμένου να πάω με μια κοπέλα για καφέ, μου ‘δωσε ένα δίφραγκο και μου ‘πε να την πάω σε παγκάκι και ν’ αγοράσω πασατέμπο και ότι δεν θα πληρώνει αυτός τα γαμησιάτικα τα δικά μου)…
Ώσπου ήρθε το Πολυτεχνείο και μάς ξανασυνέδεσε κάπως…
Εγώ κλείστηκα τρεις μέρες μέσα και γύρισα στο σπίτι το Σαββάτο στις 17 το μεσημέρι, λίγο προτού αρχίσει η απαγόρευση κυκλοφορίας. Ο αδερφός μου ήτανε φαντάρος (στη Δράμα), κι έτσι ο κυρ Νίκος κι η κυρα-Κούλα έκαναν πως έτρωγαν στην κουζίνα, και μόλις με είδαν σηκώθηκαν σαν ελατήρια. Πρώτη φορά άκουσα τη φωνή του πατέρα μου να σπάει, όταν είπε “ήρθες παιδάκι μου”, αλλά αμέσως συνήλθε και άρχισε να με βρίζει που δεν πήρα ούτε ένα τηλέφωνο, που η μάνα μου κόντεψε να πεθάνει από την αγωνία κλπ. Δεν έδωσα μεγάλη σημασία, έφαγα ελάχιστα κι εγώ (!) κι έπεσα να κοιμηθώ για δυο μέρες συνέχεια…
Όταν συνήλθα, ήρθε ο κυρ Νίκος να μου μιλήσει! Καλά, γιατί δεν μου είπες τίποτα, ότι ανακατεύεσαι μ’ αυτά τα πράγματα, ότι θες να ρίξεις τη χούντα και τέτοια. Τι να σου πω, του λέω, αφού εσύ δεν συμμετέχεις. Δεν συμμετέχω, ρε μαλάκα, μου λέει, γιατί συμμετείχα όταν μπορούσα, αλλά παρ’ όλα αυτά γύρναγα γύρω γύρω απ’ το Πολυτεχνείο για να βρω εσένα! Έμεινα άναυδος. Γύρναγες γύρω απ’ το Πολυτεχνείο πότε; Όλο το απόγευμα και το βράδυ της Παρασκευής, μέχρι που δεν έμεινε κανένας απ έξω κι αναγκάστηκα να φύγω. Και τι έκανες; του λέω. Τι να κάνω, ρε, μου λέει, ρώταγα απ’ τα κάγκελα συνέχεια μήπως έχουν δει ένα μελαχρινό χοντρουλό 18χρονο αγόρι, και βέβαια τι να μου απαντήσουν μέσα στο χαμό, αλλά εγώ συνέχιζα να ψάχνω έχοντας την ελπίδα ότι θα σε βρω. Εντάξει, του λέω, όπως είδες δεν έπαθα και τίποτα, μόνο κουράστηκα λίγο παραπάνω…Και τι θα κάνετε, ρε, μου λέει, θα ρίξετε τη χούντα; Εδώ δεν τα καταφέραμε το Δεκέμβρη του ’44. Καλά, του απάντησα, ποιο Δεκέμβρη μου λες τώρα; Εσύ δεν είσαι κεντρώος; Όλο για τον Παπανδρέου σού διάβαζα στο ραφείο. Ποιος είναι, ρε μαλάκα, κεντρώος, αυτός που ψήφισε την ΕΔΑ ακόμα και όταν μάς είπανε με “γραμμή” να ψηφίσουμε τον Γέρο στις δεύτερες εκλογές του ’63 για να βγει με άνετη πλειοψηφία; Δηλαδή, ρε πατέρα, είσαι αριστερός, αυτό μου λες τώρα; Ε, τι να ‘μαι, ρε βλάκα, που πέρα απ’ τη μύτη σου δεν βλέπεις τίποτα…
Έτσι… ξανασυνάντησα τον πατέρα μου…
Ξαναχαθήκαμε, ξαναβρεθήκαμε, πολλές φορές…
Κάποτε μάθαμε να κουβεντιάζουμε και μου είπε πολλά, χρόνο να ‘χω να μπορέσω να τα διηγηθώ κι εγώ μια μέρα… Για τα Δεκεμβριανά όμως, μέρες που ‘ναι, το λέω τώρα: εφεδρο-ελασίτης ο κυρ Νίκος τότε (22-23 χρονών), πήγε στις διαδηλώσεις 3 και 4 του Δεκέμβρη, γύρισε στο Περιστέρι, παρουσιάστηκε στον καπετάν Μενέλαο, τον ομαδάρχη του ΕΛΑΣ της γειτονιάς. Έδωσαν ραντεβού στον Αγι’-Αντώνη, όπου θα τους περίμενε ο “σύνδεσμος” για ν’ ανέβουν μετά στου Μακρυγιάννη. Περιμέναμε, μου λέει, με αγωνία, καμιά δεκαπενταριά ήμαστε…
Και παρουσιάζεται ένα κορίτσι, που φορούσε ένα παλτό. Ήρθε ο σύνδεσμος, σύντροφοι, μας είπε ο Μενέλαος. Γεια σας, σύντροφοι, είπε το κορίτσι, θα ‘ταν δεν θα ‘ταν 16-17 χρονών.
Λοιπόν, ανεβαίνουμε πάνω, για να πολεμήσουμε τους τους ξένους και την ελληνική αντίδραση. Πετάχτηκα, μου λέει ο κυρ Νίκος, δεν άντεξα, και τη ρωτώ: Με τι όπλα θα τους πολεμήσουμε, συντρόφισσα; Μ’ αυτά, λέει ο σύνδεσμος, βάζοντας τα χέρια της στις τσέπες του παλτού της, και βγάζει δυο κονσέρβες με μπαρούτι, όχι μόνο θα τους πολεμήσουμε, αλλά θα νικήσουμε κιόλας! Ο κυρ Νίκος μού εκμυστηρεύτηκε τότε,λίγο σιγά για να μην ακούει η κυρα-Κούλα η μάνα μου, ότι αυτό το κορίτσι ήταν η ομορφότερη γυναίκα που έχει δει ποτέ στη ζωή του! Και ότι χάρη σ’ αυτήν πήγαν όλοι, χωρίς ερωτηματικά αν θα ζήσουν ή θα πεθάνουν, να δώσουν την πρώτη Μάχη της Αθήνας…
Κάπως έτσι ξεκίνησε ο Κόκκινος Δεκέμβρης του ’44 για τον πατέρα μου και κράτησε 33 μέρες!…
Από το 2012 η Αγκυρα έχει ανακοινώσει όλα όσα κάνει σήμερα σε Καστελόριζο - Ρόδο - Κρήτη
ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΜΗΛΑΚΑΣ
Στην Αθήνα τις τελευταίες μέρες κυβέρνηση και αξιωματική αντιπολίτευση …ανακαλύπτουν την Αμερική: Ο Κυριάκος Μητσοτάκης εμφανίζεται για πρώτη φορά να ακούει ότι η Τουρκία αμφισβητεί τα δικαιώματα σε υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ των ελληνικών νησιών (Ρόδου, Καστελόριζου, Καρπάθου, Κρήτης). Την ίδια στιγμή ο Αλέξης Τσίπρας έμαθε να προφέρει την λέξη κατευνασμός για να καταγγείλει πως η κυβέρνηση της ΝΔ ακολουθεί μια πολιτική προς την Τουρκία την οποία και αυτός είχε ως ευαγγέλιο. Ταυτόχρονα και οι δύο Μητσοτάκης και Τσίπρας, αντιλαμβανόμενοι πως η κατάσταση με την Τουρκία έχει φτάσει στο απροχώρητο, ελπίζουν στην «θεϊκή» παρέμβαση του διαβολικά καλού Τραμπ….
Καμία έκπληξη των κυρίων Μητσοτάκη και Τσίπρα ωστόσο δεν δικαιολογείται καθώς και οι δύο γνωρίζουν πολύ καλά ότι η Τουρκία έχει διατυπώσει με τον πιο ξεκάθαρο και επίσημο τρόπο τη θέση πως δεν αναγνωρίζει δικαιώματα ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας πέρα από τα 6 μίλια σε όλα τα ελληνικά νησιά. Ειδικότερα για την περιοχή μεταξύ Ρόδου και Καστελόριζου η οποία το τελευταίο διάστημα προκαλεί αμηχανία και ανησυχία στην Αθήνα εξ αιτίας των συνεχών τουρκικών navtex για έρευνες και στρατιωτικές ασκήσεις η Τουρκία έχει προειδοποιήσει με τον πιο ξεκάθαρο τρόπο από το 2012.
Τουρκικά οικόπεδα με θέα
Ρόδο – Καστελόριζο
Τότε η τουρκική Εφημερίδα της Κυβερνήσεως δημοσίευσε χάρτες οι οποίοι περιγράφουν επακριβώς τις τουρκικές διεκδικήσεις οικοπέδων τόσο της ελληνικής όσο και της κυπριακής ΑΟΖ. Θα πρέπει να υπογραμμίσουμε ότι οι εν λόγω αποφάσεις ελήφθησαν στις 16 Μαρτίου 2012 από το τουρκικό Υπουργικό Συμβούλιο. Οι υπουργικές αποφάσεις οι οποίες δημοσιεύτηκαν στην τουρκική Εφημερίδα της Κυβερνήσεως στις 27.4.2012 έδιναν εξουσιοδότηση στην τουρκική εταιρία πετρελαίου (ΤΡΑΟ ) να πραγματοποιήσει έρευνες πετρελαίου σ αυτές ακριβώς τις περιοχές.
Στο σημείο αυτό δύο κρίσιμες επισημάνσεις είναι απαραίτητες:
1. Αυτές οι τουρκικές αποφάσεις που διατυπώνονται με κάθε επισημότητα στην τουρκική Εφημερίδα της Κυβερνήσεως ελήφθησαν σε μια στιγμή κατά την οποία στην Ελλάδα κορυφώνονταν η κρίση με τη διάλυση – αναδιάταξη στο πολιτικό σκηνικό της χώρας, την οικονομία κατεστραμμένη και την κοινωνία σε κατάσταση σοκ.
2. Τότε, κανένα κόμμα δεν βρήκε το χρόνο να πει μια λέξη ή να ασχοληθεί με την υπόθεση. Ήταν η εποχή που αναδιατάσσονταν το πολιτικό σκηνικό με την καταβαράθρωση του ΠΑΣΟΚ και την άνοδο του ΣΥΡΙΖΑ στην αξιωματική αντιπολίτευση. Καμία πολιτική δύναμη της χώρας δεν μπόρεσε να κατανοήσει ότι δρομολογούνται επικίνδυνες εξελίξεις στο κοντινό μέλλον και προφανώς καμία κυβέρνηση και αξιωματική αντιπολίτευση από τότε το 2012 μέχρι και σήμερα 2019 δεν αισθάνθηκε την ανάγκη αναζήτησης εθνικής στρατηγικής για την αντιμετώπιση της έξαρσης του τουρκικού επεκτατισμού.
Οι τουρκικοί στόχοι
Όπως είπαμε λοιπόν, τουλάχιστον από το 2012 η Αγκυρα είχε προειδοποιήσει για το τι ακριβώς πρόκειται να πράξει. Κοιτώντας τις περιοχές μεταξύ Ρόδου- Καστελόριζου στις οποίες, σύμφωνα με τις ανακοινώσεις του 2012 η Άγκυρα διατύπωσε την πρόθεσή της να πραγματοποιήσει έρευνες θα έπρεπε να έχει κινητοποιήσει το ελληνικό πολιτικό σύστημα. Τα πράγματα άλλωστε ήταν τόσο σαφή που εκείνη την εποχή το Ποντίκι, μεταφέροντας πληροφορίες και εκτιμήσεις διπλωματικών παραγόντων έγραφε ότι η Τουρκία έχει αποφασίσει:
● Να υπογραμμίσει – υπενθυμίσει τα δικαιώματα που θεωρεί ότι έλκει μέσα από τον έλεγχο που ασκεί στην κατεχόμενη βόρεια Κύπρο. Θα πρέπει επίσης να σημειώσουμε ότι η Άγκυρα, στο πλαίσιο της αναγνώρισης της κρατικής υπόστασης της κατεχόμενης Κύπρου, στις 23.11.2011 προχώρησε στη σύναψη συμφωνίας Ερευνών Πετρελαίου και Κοινής Παραγωγής ανάμεσα στην TPAO και το ψευδοκράτος.
● Να επαναλάβει με ένταση τις αμφισβητήσεις της ελληνικής ΑΟΖ στη Μεσόγειο μη λαμβάνοντας υπόψη την ύπαρξη της Ρόδου και του Καστελόριζου.
Θα πρέπει επίσης να σημειωθεί ότι αυτή η κίνηση της Τουρκίας συνδέεται απολύτως με τη συστηματική διπλωματική της προσπάθεια να οριοθετήσει την ΑΟΖ στην περιοχή διαβουλευόμενη με τη Λιβύη, Βασικός στόχος αυτών των διαβουλεύσεων είναι να εκμεταλλευτεί την αδράνεια των ελληνικών κυβερνήσεων, οι οποίες δεν έχουν τολμήσει να ανακοινώσουν την ελληνική Ζώνη υπογραμμίζοντας τα δικαιώματα που έχουν τα κατοικημένα ελληνικά νησιά όπως είναι η Ρόδος και το Καστελόριζο.
Η επιμονή με την οποία η Τουρκία υλοποιεί την στρατηγική που έχει χαράξει είναι πια προφανής. Χαρακτηριστικό παράδειγμα της τουρκικής μεθοδικότητας και επιμονής είναι το γεγονός ότι χτες κατά την στιγμή που ήταν σε εξέλιξη η συνάντηση Μητσοτάκη – Ερντογάν, ο Τούρκος υπουργός Ενέργειας Φατίχ Ντονμέζ ανακοίνωσε πως οι επόμενες εύρευνες και γεωτρήσεις της Τουρκίας θα γίνουν στο πλαίσιο των περιοχών που καθορίστηκαν από το Μνημόνιο Τουρκίας – Λιβύης και οι οποίες εξαφανίζουν από τον χάρτη Καστελόριζο, Ρόδο, Κάρπαθο και Κρήτη!
Οδυνηρή διαπίστωση
Ανακαλύπτοντας (με καθυστέρηση αιώνων) την …Αμερική κυβέρνηση και αξιωματική αντιπολίτευση διαπιστώνουν σήμερα τα αυτονόητα: κανείς δεν πρόκειται να βοηθήσει την Ελλάδα να υπερασπιστεί αυτό που δεν μπορεί να προασπίσει με τις δυνάμεις της. Για τους κύριους Τσίπρα και Μητσοτάκη αυτή η οδυνηρή διαπίστωση έχει να κάνει και με τις πρόσφατες επιλογές τους σχετικά με την μετατροπή της χώρας σε αμερικανικό στρατιωτικό οικόπεδο προσφέροντας βάσεις σε όλη την ελληνική επικράτεια.
Όταν βρίσκονταν σε εξέλιξη οι συζητήσεις για τη νέα ελληνοαμερικανική συμφωνία για τις βάσεις προβάλλονταν η άποψη ότι η στάθμευση αμερικανικών δυνάμεων σε ελληνικά εδάφη θα αναχαιτίσουν τον τουρκικό επεκτατισμό. Τώρα, αφού οι Αμερικανοί πήραν ότι ήθελαν, σφυρίζουν αδιάφορα και μαζί με το ΝΑΤΟ «νίπτουν τας χείρας τους» ενώ οι κύριοι Μητσοτάκης και Τσίπρας ακόμη αδυνατούν να συνειδητοποιήσουν ότι το ελληνοτουρκικό πρόβλημα αν «σκάσει» θα τους τινάξει και τους δύο στον αέρα. Μαζί με τη χώρα…
Ότι η Κούβα έχει αναπτύξει εμβόλια για τέσσερις διαφορετικούς τύπους καρκίνου είναι σίγουρα μεγάλη είδηση για την Ανθρωπότητα (1), αν λάβουμε υπόψη ότι, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, κάθε χρόνο στον κόσμο, από την ασθένεια αυτή, πεθαίνουν περίπου 8 εκατομμύρια άνθρωποι (2).
Ωστόσο, τα διεθνή μέσα ενημέρωσης έχουν σχεδόν αγνοήσει την είδηση αυτή παντελώς.
Το 2012 η Κούβα κατοχύρωσε με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας το πρώτο θεραπευτικό εμβόλιο κατά του καρκίνου του πνεύμονα προηγμένο σε παγκόσμιο επίπεδο, το CIMAVAX-EGF (3). Και τον Ιανουάριο του 2013 ανακοίνωσε το δεύτερο, Racotumomab (4). Κλινικές Μελέτες σε 86 χώρες δείχνουν ότι αυτά τα εμβόλια, δεν θεραπεύουν πλήρως την ασθένεια, αλλά επιτυγχάνουν τη μείωση των όγκων και προσφέρουν μια σταθερή φάση της νόσου, αυξάνοντας το προσδόκιμο και την ποιότητα ζωής του ασθενούς.
Το Κέντρο Μοριακής Ανοσολογίας στην Αβάνα, στη Κούβα, είναι ο δημιουργός όλων αυτών των εμβολίων. Ήδη από το 1985 το κέντρο αυτό ανέπτυξε το εμβόλιο για τη μηνιγγίτιδα Β (5), μοναδικό στον κόσμο, και αργότερα και πολλά άλλα, όπως αυτό κατά της ηπατίτιδας Β ή του δάγκειου (6). Επιπλέον, συνεχίζει την έρευνα του για χρόνια για να αναπτύξει εμβόλιο κατά του HIV-AIDS (7). Ένα άλλο κέντρο ιατρικών ερευνών στην Κούβα, τα εργαστήρια LABIOFAM, ανέπτυξε επίσης ένα ομοιοπαθητικό φάρμακο κατά του καρκίνου: το Vidatox, από το μπλε δηλητήριο του σκορπιού (8).
Η Κούβα εξάγει αυτά τα φάρμακα σε 26 χώρες, και συμμετέχει σε κοινοπραξίες στην Κίνα, τον Καναδά και την Ισπανία (9). Όλα αυτά σπάνε εντελώς ένα στερεότυπο διαδεδομένο, ενισχυμένο από τη σιωπή των μέσων ενημέρωσης σχετικά με την πρόοδο της Κούβας και άλλων χωρών του Νότου: η ιατρική-φαρμακευτική έρευνα στο προσκήνιο εμφανίζεται μόνο στις χώρες που ονομάζονται «αναπτυγμένες».
Αναμφίβολα, οι κουβανικές οικονομικές επιδόσεις αυξήθηκαν μέσω της επίτευξης των διεθνών πωλήσεων αυτών των φαρμάκων (10). Ωστόσο, η έρευνα μάρκετινγκ και η φιλοσοφία είναι τελείως αντίθετη με την επιχειρηματική πρακτική των μεγάλων φαρμακευτικών εταιρειών παγκοσμίως.
Ο βραβευμένος με Νόμπελ Ιατρικής, Richard J. Roberts, κατήγγειλε πρόσφατα τις φαρμακευτικές εταιρείες ότι προσανατολίσουν την έρευνά τους σε αντίθετη κατεύθυνση από την θεραπεία της ασθένειας του καρκίνου, με σκοπό την ανάπτυξη φαρμάκων για άλλες χρόνιες παθήσεις, πράγμα πιο οικονομικά αποδοτικό για τις εταιρείες αυτές (11). Έτσι, το 90% του προϋπολογισμού για έρευνα διατίθεται σε ασθένειες που πλήττουν μόνο το 10% του παγκόσμιου πληθυσμού.
Η ιατρο-φαρμακευτική βιομηχανία της Κούβας, εξακολουθεί να παραμένει μια σημαντική πηγή ξένου συναλλάγματος για τη χώρα, που διέπεται από αρχές ριζικά αντίθετες με τα παραπάνω.
Πρώτον, οι έρευνες τους αποσκοπούν, σε μεγάλο μέρος, για την ανάπτυξη εμβολίων που σκοπό έχουν τη πρόληψη ασθενειών και ως εκ τούτου έτσι τη μείωση δαπανών για αγορά φαρμάκων του πληθυσμού. Σε ένα άρθρο στο έγκυρο περιοδικό Science, ερευνητές από το Πανεπιστήμιο του Στάνφορντ (Καλιφόρνια), ισχυρίστηκαν ότι η Κούβα κατέχει υψηλότερους δείκτες στον τομέα καλύτερης υγείας από τις ΗΠΑ (12). Ο λόγος: η απουσία, στο κουβανικό μοντέλο, εμπορικών πιέσεων και κινήτρων από φαρμακευτικές εταιρείες, και μια επιτυχημένη στρατηγική εκπαίδευση των ανθρώπων σχετικά με την πρόληψη της υγείας.
Επιπλέον, οι φυσικές και παραδοσιακές θεραπείες, όπως η φυτική ιατρική, ο βελονισμός, η ύπνωση και πολλές άλλες-μη κερδοφόρες πρακτικές για τους κατασκευαστές φαρμάκων, έχουν χτιστεί εδώ και χρόνια στο δημόσιο δωρεάν σύστημα υγείας του νησιού (13) .
Εν τω μεταξύ, στην Κούβα τα φάρμακα που διανέμονται, πρώτον, στο εθνικό δίκτυο δημόσιων νοσοκομείων, είναι δωρεάν ή επιδοτούμενα τα πολύ-ακριβά, χάρη στα κέρδη από τις εξαγωγές τους (14).
Η φαρμακευτική βιομηχανία της Κούβας , επίσης, προορίζεται μόνο για διαφήμιση του προϋπολογισμού των δαπανών που, στην περίπτωση των πολυεθνικών, το κόστος της διαφήμισης είναι ανώτερο ακόμα και από το κόστος που επενδύουν στη ίδια την έρευνα για το εκάστοτε φάρμακο (15).
Τέλος, η Κούβα έχει προωθήσει την παραγωγή γενόσημων φαρμάκων που διατίθενται για φτωχές χώρες και τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, σε τιμή πολύ χαμηλότερη από εκείνη της μεγάλης παγκόσμιας βιομηχανίας (16).
Αλλά αυτές οι συμφωνίες, που δεν συμφέρουν τους κανόνες της αγοράς, δημιουργούν ισχυρές πιέσεις από τις λοιπές φαρμακευτικές βιομηχανίες. Πρόσφατα, η κυβέρνηση του Ισημερινού στην Κούβα ανακοίνωσε την αγορά ενός αριθμού των φαρμάκων με αντάλλαγμα υποτροφίες για παιδιά από το Εκουαδόρ να φοιτήσουν στις Κουβανικές σχολές (17 ). Ο Σύνδεσμος Φαρμακευτικών Εργαστηρίων όμως του Εκουαδόρ άρχισε διαμαρτυρίες και έκανε αμέσως εκστρατεία στα μέσα ενημέρωσης, διαδίδοντας το μήνυμα της υποτιθέμενης κακής ποιότητας των κουβανικών φαρμάκων (18).
Επιπλέον, πολλοί αναλυτές βλέπουν πίσω από το πραξικόπημα στην Ονδούρα, το 2009, την μεγάλη διεθνής φαρμακευτική βιομηχανία, καθώς η κυβέρνηση του ανατραπέντος Μανουέλ Σελάγια, στο πλαίσιο της συμφωνίας ALBA, προόριζε να αντικαταστήσει την εισαγωγή των φαρμάκων από τις πολυεθνικές με της Κούβας (19).
Επιπρόσθετα, ο αποκλεισμός των ΗΠΑ ενάντια στην Κούβα επιβάλλει μεγάλα εμπόδια στο διεθνές μάρκετινγκ των φαρμακευτικών κουβανικών προϊόντων, αλλά και άμεσα βλάπτει αμερικανούς υπηκόους Για παράδειγμα, 80.000 άτομα με διαβήτη που υποφέρουν στις ΗΠΑ κάθε χρόνο από ακρωτηριασμό των ποδιών τους, δεν μπορούν να έχουν πρόσβαση στο κουβανικό εμβόλιο Heperprot-Ρ Κούβας που εμποδίζει μια τέτοια εξέλιξη (20).
Ο βραβευμένος με Νόμπελ στη Χημεία, Peter Agre, δήλωσε πρόσφατα ότι «η Κούβα είναι ένα μεγάλο παράδειγμα για το πώς ενσωματώνεται επιστημονική γνώση και έρευνα» (21). Η Ιρίνα Μπόκοβα, Γενική Διευθύντρια της UNESCO, είπε ότι ήταν «πολύ εντυπωσιασμένη» με τα επιστημονικά επιτεύγματα της Κούβας και έδειξε τη βούληση της οργάνωσης των Ηνωμένων Εθνών για την προώθησή τους σε όλο τον κόσμο (22). Το ερώτημα είναι αναπόφευκτο: με την επιτακτική ανάγκη για συνεργασία με τα διεθνή μέσα ενημέρωσης για τη διάδοση;
Σύμφωνα με το Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CDC) των ΗΠΑ, το 92% των καρκίνων που οφείλονται στον ιό των ανθρώπινων θηλωμάτων (HPV) θεωρείται ότι θα μπορούσε να αποφευχθεί μέσω του εμβολιασμού.
Πρόκειται για έναν ιό που μπορεί να προκαλέσει καρκίνο τόσο στους άνδρες όσο και στις γυναίκες, προσβάλλοντας τον τράχηλο, το αιδοίο, τον κόλπο, το πέος, τον πρωκτό και τον στοματοφάρυγγα.
Το CDC συνιστά τον εμβολιασμό των παιδιών προεφηβικής ηλικίας, δηλαδή στην ηλικία των 11 με 12 ετών, με στόχο να προστατευθούν πριν προλάβουν να εκτεθούν στον ιό.
Ο εμβολιασμός κατά του HPV είναι σημείο-κλειδί στην πρόληψη του καρκίνου της μήτρας, με το τεστ ΠΑΠ σε συνδυασμό με το τεστ για HPV να ενδείκνυται κάθε τρία χρόνια για τις γυναίκες από 21 έως 29 ετών.
Μέσα από τριγωνικές ενδο-ομιλικές συναλλαγές οι έξι κολοσσοί που εξετάστηκαν μεταφέρουν τα κέρδη τους από τις χώρες παραγωγής σε φορολογικούς παραδείσους της υφηλίου, πληρώνοντας πολύ χαμηλότερους φόρους ακόμη και από τις ίδιες τις προβλέψεις τους.
Πάνω από 100 δισ. δολάρια ήταν η φοροαποφυγή των 6 μεγαλύτερων εταιρειών υψηλής τεχνολογίας των ΗΠΑ (Facebook, Apple, Amazon, Netflix, Google και Microsoft) τα τελευταία δέκα χρόνια, σύμφωνα με μια νέα ανάλυση που είδε χθες το φως της δημοσιότητας.
Η Fair Tax Mark, μια βρετανική οργάνωση που πιστοποιεί τις επιχειρήσεις για την καλή φορολογική τους συμπεριφορά, έβαλε στο μικροσκόπιο τους φόρους που κατέβαλαν οι 6 μεγαλύτερες εταιρείες της Σίλικον Βάλεϊ («Silicon Six») μεταξύ 2010 και 2019.
Οι εν λόγω εταιρείες έχουν σήμερα συνολική χρηματιστηριακή αξία 4,5 τρισ. δολάρια, δηλαδή μεγαλύτερη από όση όλες μαζί οι 1.000 και πλέον εισηγμένες επιχειρήσεις στο Χρηματιστήριο του Λονδίνου.
Στην έρευνά της η Fair Tax Mark εστίασε μεταξύ άλλων στις οικονομικές καταστάσεις (10-Κ), που οι «Silicon Six» υπέβαλαν στην αμερικανική Επιτροπή Kεφαλαιαγοράς κατά τη διάρκεια της δεκαετίας, και δη στις προβλέψεις τους για τους φόρους, δηλαδή τα ποσά που οι επιχειρήσεις περιελάμβαναν στις οικονομικές τους ανακοινώσεις για πληρωμές φόρων. Συνέκριναν αυτά με τα πραγματικά ποσά που τελικά κατέβαλαν στο αμερικανικό κράτος και διαπίστωσαν ότι το χάσμα μεταξύ των προβλέψεων και των καταβληθέντων φόρων στο σύνολο της δεκαετίας άγγιξε τα 100,2 δισ. δολάρια.
Παράλληλα συνέκριναν τους φόρους που οι «6» κατέβαλαν με τα ποσά που θα πλήρωναν βάσει του μέσου συντελεστή φορολόγησης των αμερικανικών επιχειρήσεων στη διάρκεια της δεκαετίας (35% ώς το 2017, 21% το 2018). Το χάσμα που προέκυψε ήταν ακόμη μεγαλύτερο - 155,3 δισ. δολάρια.
Η ανάλυση διαπίστωσε ακόμη ότι το μεγαλύτερο μέρος του παραπάνω ελλείμματος προέκυψε εκτός των Ηνωμένων Πολιτειών, όπου ο συντελεστής φορολόγησης των κερδών των «6» κατά τη διάρκεια της δεκαετίας ήταν μόλις 8,4%.
Σε αυτήν την εξέλιξη άμοιρες δεν είναι βέβαια οι γνωστές τριγωνικές ενδο-ομιλικές συναλλαγές με τις οποίες οι έξι κολοσσοί μεταφέρουν τα κέρδη τους από τις χώρες παραγωγής τους σε φορολογικούς παραδείσους της υφηλίου. Και ιδίως, όπως χαρακτηριστικά επισημαίνει η έκθεση, σε Βερμούδες, Ιρλανδία, Λουξεμβούργο και Ολλανδία.
Η Fair Tax Mark καταλήγει ότι καμία από τις 6 εταιρείες δεν αποτελεί παράδειγμα υπεύθυνης φορολογικής συμπεριφοράς. Βέβαια ο βαθμός ανευθυνότητας και η σχετική φορολογική συνεισφορά ποικίλλουν:
Μεταξύ 2010 και 2019 κατέβαλε φόρους μόλις 3,4 δισ. δολαρίων και είναι μακράν η πιο φορολογικά ανεύθυνη από τις «Silicon 6». Οι φόροι που πλήρωσε ισοδυναμούν με συντελεστή φορολόγησης των κερδών της 12,7% σε μια περίοδο που ο βασικός φορολογικός συντελεστής των επιχειρήσεων στις ΗΠΑ ήταν στο μεγαλύτερο μέρος 35%.
Ο πολυεθνικός κολοσσός μεγεθύνει διαρκώς την κυρίαρχη θέση του στην παγκόσμια αγορά χάρη στις πρακτικές φοροαποφυγής που ακολουθεί, ανταγωνιζόμενος αθέμιτα τοπικές επιχειρήσεις που εφαρμόζουν μια πιο υπεύθυνη προσέγγιση. Το αφεντικό της, ο Τζεφ Μπέζος, είναι σήμερα ο πλουσιότερος άνθρωπος στον κόσμο.
Πλήρωσε φόρους μόλις 7,7 δισ. δολαρίων τη δεκαετία παρ’ ότι είχε κέρδη 75,7 δισ. δολάρια και έσοδα 173,1 δισ. δολάρια Ο πραγματικός συντελεστής φορολόγησης των κερδών της στη δεκαετία ήταν μόλις 10,2%, ο χαμηλότερος μεταξύ των «6». Παράλληλα έχει και τον χαμηλότερο συντελεστή φορολόγησης των κερδών της στο εξωτερικό, μόλις στο 5%. Ο ιδρυτής της και μεγαλομέτοχός της Μαρκ Ζούκεμπεργκ έχει σήμερα περιουσία 77 δισ. δολάρια.
Τον περασμένο Ιούνιο ισχυρίστηκε ότι ο συνολικός φορολογικός συντελεστής παγκοσμίως ήταν πάνω από το 23% την τελευταία δεκαετία, περίπου δηλαδή όσο ο αντίστοιχος μέσος όρος του βασικού φόρου των επιχειρήσεων στις χώρες του ΟΟΣΑ (23,7%). Στην πραγματικότητα, ο συντελεστής που ισοδυναμεί στους φόρους που κατέβαλε ήταν μόλις 15,8%.
Οι φόροι που πλήρωσε στη δεκαετία αντιστοιχούσαν μόλις στο 15,8% των κερδών της, όπως και της Google. Λειτουργεί με μικρά ακόμη περιθώρια κέρδους (μόλις 5,3%) και ως εκ τούτου οι φόροι που καταβάλλει αποτελούν πολύ μικρό ποσοστό των εσόδων της, μόλις 0,8% -που είναι μικρότερο του 1/5 του αντίστοιχου των Microsoft, Apple και Google. Το περιθώριο κέρδους που αναφέρει η ίδια στο εξωτερικό είναι ακόμα πιο αδύναμο, στο 4,3%.
Εμφανίζει εαυτόν ως τον «μεγαλύτερο φορολογούμενο του κόσμου». Με καταβληθέντες φόρους 93,8 δισ. δολαρίων (αλλά επί κερδών 549 δισ. δολαρίων και εσόδων… 1,9 τρισ. δολαρίων) έχει πληρώσει τα περισσότερα από τις «6» στη δεκαετία. Ωστόσο, οι καταβληθέντες φόροι της αντιστοιχούν μόλις στο 17,1% των κερδών της.
Η ανάλυση διαπιστώνει ότι έχει τη λιγότερο επιθετική προσέγγιση στη φοροαποφυγή από τις «6». Είναι η δεύτερη μεταξύ αυτών σε καταβληθέντες φόρους - 46,9 δισ. δολάρια αυτήν τη δεκαετία (σε συνολικά κέρδη 278,5 δισ. δολ’αρια και έσοδα 882,5 δισ. δολάρια). Ως ποσοστό επί των κερδών της, όμως, οι φόροι αυτοί αντιστοιχούν μόλις στο 16,8%.
Σύμφωνα με νέα στοιχεία που έδωσε στη δημοσιότητα η BIMCO, ο στόλος των VLCCs αυξήθηκε εντός του 2019 κατά 8%. Τα 65 υπερδεξαμενόπλοια που παραδόθηκαν έως τον Νοέμβριο αποτελούν τον μεγαλύτερο αριθμό παραδόσεων από το 1976.
Σε όρους χωρητικότητας προστέθηκαν 19 εκατ. DWT στο παγκόσμιο τονάζ, ενώ οι διαλύσεις περιορίζονται σε μόλις 1 εκατ. DWT. Το γεγονός αυτό δημιουργεί ανησυχία στους ναυτιλιακούς κύκλους για πιθανή ανισορροπία προσφοράς και ζήτησης.
Σημειωτέον ότι η ναυλαγορά για τα υπερδεξαμενόπλοια έφτασε ακόμα και τα 307.888 USD την ημέρα, κυρίως λόγω των κυρώσεων που είχαν επιβληθεί, ενώ την περασμένη εβδομάδα έκλεισε στα 102.142 USD την ημέρα. Η BIMCO αναμένει χαμηλή αύξηση του στόλου το 2020 κατά 1,6%, η οποία, αν συνδυαστεί με την αυξημένη ζήτηση αργού πετρελαίου για το ίδιο έτος, ίσως επιφέρει θετικά αποτελέσματα στην κύμανση της ναυλαγοράς.
Το προηγούμενο ρεκόρ μέσα στο ίδιο διάστημα ήταν τα 62 VLCCs, που παραδόθηκαν το 2011, με αξεπέραστο φυσικά το ρεκόρ του 1974 με 116 νεότευκτα υπερδεξαμενόπλοια να εισέρχονται στο παγκόσμιο τονάζ.
Αν και τα τελευταία χρόνια έχει γίνει μεγάλη πρόοδος στην αντιμετώπιση της υπέρτασης, το πρόβλημα παραμένει σοβαρό επειδή στα περισσότερα υπερτασικά άτομα δεν επιτυγχάνεται καλή ρύθμιση της πίεσης - Ποια είναι αλήθεια και πώς μπορούμε να αντιμετωπίσουμε το ζήτημα;
Η υπέρταση είναι ένας από τους σημαντικότερους και συχνότερους παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο τόσο για εγκεφαλικό επεισόδιο όσο και για έμφραγμα. Αν και τα τελευταία χρόνια έχει γίνει μεγάλη πρόοδος στην αντιμετώπισή της, το πρόβλημα παραμένει σοβαρό επειδή στα περισσότερα υπερτασικά άτομα δεν επιτυγχάνεται καλή ρύθμιση της πίεσης. Οι αντιϋπερτασικές παρεμβάσεις σε επίπεδο πληθυσμού συναντούν ως εμπόδιο τις λανθασμένες αντιλήψεις που έχουν από χρόνια επικρατήσει στο κοινό. Τους «μύθους » αυτούς επιχειρεί να διαλύσει το κείμενο που ακολουθεί.
ΜΥΘΟΣ 1. Ο μεγαλύτερος κίνδυνος από την υπέρταση είναι να πάθει ο άρρωστος εγκεφαλική αιμορραγία από απότομη αύξηση της πίεσης
ΑΛΗΘΕΙΑ: Ο κίνδυνος αυτός είναι αμελητέος. Η υπέρταση δρα μακροχρόνια βλάπτοντας το τοίχωμα των αρτηριών. Τις πιο πολλές φορές, το εγκεφαλικό επεισόδιο δεν προκαλείται από αιμορραγία, αλλά από απόφραξη εγκεφαλικής αρτηρίας, δηλαδή με τον ίδιο μηχανισμό με τον οποίο προκαλείται το έμφραγμα. Στην πραγματικότητα, ο κίνδυνος άμεσης πρόκλησης αγγειακού εγκεφαλικού επεισοδίου είναι πολύ μεγαλύτερος όταν ελαττώνεται απότομα απ’ όσο όταν αυξάνεται απότομα η αρτηριακή πίεση σε ένα υπερτασικό άτομο.
ΜΥΘΟΣ 2. Επικίνδυνη είναι η αύξηση της διαστολικής («μικρής») κυρίως και όχι τόσο της συστολικής («μεγάλης») πίεσης
ΑΛΗΘΕΙΑ: Πολλές μελέτες έχουν δείξει ότι η αύξηση της συστολικής πίεσης αποτελεί παράγοντα κινδύνου για νόσο της καρδιάς και των αγγείων εξίσου σημαντικό, αν όχι σημαντικότερο, με την αύξηση της διαστολικής πίεσης, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις (π.χ. στους ηλικιωμένους ασθενείς) η ρύθμισή της είναι σαφώς δυσκολότερη από τη ρύθμιση της διαστολικής.
ΜΥΘΟΣ 3. Η υπέρταση προκαλεί ρινορραγία, η οποία απαιτεί επείγουσα αντιμετώπιση
ΑΛΗΘΕΙΑ: Στην πλειονότητα των περιπτώσεων η ρινορραγία προέρχεται από κάποια φλέβα. Δεν έχει, επομένως, σχέση με την πίεση μέσα στις αρτηρίες ούτε αποτελεί μηχανισμό προστασίας (δεν «ανοίγει» δηλαδή η μύτη για να φύγει το περισσευούμενο αίμα), αλλά οφείλεται σε τοπικούς λόγους. Η αύξηση της αρτηριακής πίεσης είναι το αποτέλεσμα της ανησυχίας που προκαλεί στον άρρωστο η ρινορραγία και όχι το αίτιο της τελευταίας. Η μόνη περίπτωση που δικαιολογεί επείγουσα αντιμετώπιση της αρτηριακής πίεσης είναι η εξαιρετικά σπάνια αιμορραγία από αρτηρία, κατά την οποία το αίμα τινάζεται σαν πίδακας κατά ώσεις.
ΜΥΘΟΣ 4. Σε ελαφρές περιπτώσεις υπέρτασης αρκεί η χορήγηση ορισμένων αντιϋπερτασικών φαρμάκων (π.χ. διουρητικών) δύο ή τρεις φορές την εβδομάδα
ΑΛΗΘΕΙΑ: Ένα άτομο ή είναι υπερτασικό ή δεν είναι. Αν είναι υπερτασικό, πρέπει να παίρνει ένα φάρμακο τόσο συχνά όσο χρειάζεται ώστε να εξασφαλίζεται καθημερινή δράση σε 24ωρη βάση, άρα τουλάχιστον μια φορά την ημέρα. Αν δεν είναι υπερτασικό, τότε δεν χρειάζεται να παίρνει καθόλου αντιϋπερτασικά φάρμακα.
ΜΥΘΟΣ 5. Η φαρμακευτική θεραπεία πρέπει να εφαρμόζεται αμέσως μετά τη διαπίστωση της υπέρτασης, για να προλαμβάνονται οι κίνδυνοι που συνεπάγεται η αύξηση της αρτηριακής πίεσης
ΑΛΗΘΕΙΑ: Η πρόκληση βλάβης από την υπέρταση είναι μια μακροχρόνια διαδικασία. Όχι σπάνια, άτομα με τιμές διαστολικής («μικρής») πίεσης 90-95 mmHg ή τιμές συστολικής («μεγάλης») πίεσης 140-150 mmHg, παρουσιάζουν υποχώρηση των τιμών της αρτηριακής τους πίεσης σε κανονικά επίπεδα χωρίς φαρμακευτική θεραπεία, αλλά με τροποποίηση των διατροφικών τους συνηθειών, απώλεια βάρους, και αερόβια άσκηση. Για το λόγο αυτό, δεν είναι σκόπιμο να σπεύδει κανείς να τους χορηγήσει φάρμακα, πριν βεβαιωθεί ότι η αύξηση είναι μόνιμη και όχι παροδική.
ΜΥΘΟΣ 6. Η απότομη αύξηση της αρτηριακής πίεσης σε υψηλά επίπεδα (π.χ.220/110 mmHg) είναι «υπερτασική κρίση» και πρέπει να αντιμετωπίζεται αμέσως με λήψη υπογλώσσιων χαπιών, γιατί αποτελεί «επείγον περιστατικό» που θέτει σε κίνδυνο τη ζωή
ΑΛΗΘΕΙΑ: Αυτή καθεαυτή η τιμή της αρτηριακής πίεσης ή η ταχύτητα ανόδου της δεν αποτελούν κριτήρια για να χαρακτηριστεί μια κατάσταση επείγουσα. Τέτοιες αυξήσεις μπορούν να συμβούν και σε φυσιολογικά άτομα κάτω από συνθήκες στρες. Σημασία έχει η μακροχρόνια και όχι η περιστασιακή ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης. Στις περισσότερες περιπτώσεις «αιχμών» υψηλής πίεσης, η αύξηση της τελευταίας είναι δευτεροπαθής, δηλαδή αποτέλεσμα ψυχικής αναστάτωσης (π.χ. άγχους, στενοχώριας, φόβου, συγκίνησης ή θυμού) ή σωματικών ενοχλημάτων (π.χ. ημικρανίας, οσφυαλγίας, ιλίγγου ή δύσπνοιας). Επιπλέον, εντυπωσιακή αύξηση της πίεσης μπορεί να προκληθεί από ορισμένα φάρμακα (π.χ. μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη, κορτικοειδή, ή αποσυμφορητικά).
Η χρησιμοποίηση υπογλώσσιων χαπιών για την ταχεία μείωση της πίεσης όχι μόνο δεν ωφελεί, αλλά λόγω της απότομης και μεγάλης πτώσης της πίεσης που προκαλεί μπορεί να ελαττώσει την παροχή αίματος από τις στενωμένες αρτηρίες με αποτέλεσμα έμφραγμα ή εγκεφαλικό επεισόδιο, ιδίως σε ηλικιωμένους ή αρρώστους με αρτηριοσκλήρυνση. Γενικά, υπογλώσσια φάρμακα δεν χρησιμοποιούνται στην υπέρταση, αλλά μόνο στη στηθάγχη (πόνος στο στήθος από ισχαιμία της καρδιάς). Ο όρος «υπερτασική κρίση» είναι λανθασμένος και παραπλανητικός και πανικοβάλλει τα υπερτασικά άτομα, επειδή υποδηλώνει την ανάγκη άμεσης αντιμετώπισης μιας «επείγουσας κατάστασης», που, εκτός από λίγες ειδικές περιπτώσεις (π.χ. οξύ έμφραγμα μυοκαρδίου, πνευμονικό οίδημα, εκλαμψία, διαχωριστικό ανεύρυσμα αορτής, οξεία νεφρική ανεπάρκεια, υπερτασική εγκεφαλοπάθεια) είναι ανύπαρκτη.
ΜΥΘΟΣ 7. Ο υπερτασικός είναι σε θέση να καταλαβαίνει πότε ανεβαίνει η πίεσή του με βάση τα συμπτώματα που του προκαλεί
ΑΛΗΘΕΙΑ: Με εξαίρεση την εξαιρετικά σπάνια υπερτασική εγκεφαλοπάθεια, δεν έχει αποδειχθεί συσχέτιση του ύψους της πίεσης με την εμφάνιση συμπτωμάτων όπως ο πονοκέφαλος, η ζάλη, τα βουητά στα αυτιά, ή οι εξάψεις, που συχνά αναφέρονται από τους αρρώστους. Τα πιο πάνω ενοχλήματα συνήθως οφείλονται σε κάποια άλλη αιτία και συσχετίζονται από τους ασθενείς με την υπέρταση, γιατί η πίεση στις περιπτώσεις αυτές μπορεί να βρεθεί αυξημένη λόγω του συνοδού ψυχοσωματικού στρες. Το αντίστροφο μπορεί να συμβεί: δηλαδή, η ανησυχία, λόγω της λανθασμένης αντίληψης ότι τα συμπτώματα οφείλονται στην αυξημένη πίεση – η οποία συνεπάγεται άμεσο κίνδυνο για εγκεφαλικό επεισόδιο – μπορεί να ανεβάσει την πίεση. Η λανθασμένη αντίληψη ότι η αύξηση της αρτηριακής πίεσης γίνεται υποκειμενικά αισθητή, οδηγεί σε περιστασιακή λήψη φαρμάκων μόνο όταν υπάρχουν συμπτώματα, ενώ το σωστό είναι να εφαρμόζεται σταθερή θεραπεία όταν διαπιστώνονται αυξημένες τιμές πίεσης σε μετρήσεις ανεξάρτητες από την παρουσία συμπτωμάτων. Η αυξημένη αρτηριακή πίεση κατά κανόνα δεν γίνεται αισθητή και δεν προκαλεί συστηματικά συμπτώματα. Τα ενοχλήματα από την υψηλή πίεση, όταν υπάρχουν, οφείλονται στις επιπλοκές της, που συνήθως εμφανίζονται μετά από χρόνια, γι’ αυτό και η υπέρταση έχει χαρακτηριστεί «βουβός δολοφόνος».
ΜΥΘΟΣ 8. Στους ηλικιωμένους υπερτασικούς η πίεση δεν πρέπει να ελαττώνεται επειδή τα διάφορα όργανα, όπως ο εγκέφαλος και τα νεφρά, έχουν συνηθίσει να λειτουργούν με αυτή την πίεση
ΑΛΗΘΕΙΑ: Η σταδιακή μείωση της αρτηριακής πίεσης όταν είναι αυξημένη, έχει ως αποτέλεσμα τη μείωση του κινδύνου νόσησης και θανάτου από καρδιαγγειακά νοσήματα στους ηλικιωμένους, όπως ακριβώς και στους νέους. Το όφελος μάλιστα των ηλικιωμένων από τη θεραπεία είναι ακόμα μεγαλύτερo, ακριβώς επειδή – λόγω ηλικίας και συνοδών διαταραχών – κινδυνεύουν περισσότερο. Αυτό αφορά και τους πολύ ηλικιωμένους υπερτασικούς (> 80 ετών) με την προϋπόθεση ότι η πίεση δεν ελαττώνεται σταθερά κάτω από 120/60 mmHg.
ΜΥΘΟΣ 9. Υπάρχει μια μορφή αύξησης της πίεσης, η καλούμενη «νευροπίεση», που είναι λιγότερο επικίνδυνη από την πραγματική υπέρταση και που – έτσι και αλλιώς – δεν μπορεί να ελεγχθεί, επειδή εξαρτάται από εξωτερικές συγκινησιακές επιδράσεις
ΑΛΗΘΕΙΑ: Η συγκινησιακή επίδραση στην αρτηριακή πίεση ισχύει για όλα τα άτομα, υπερτασικά και μη. Έτσι σε ένα φυσιολογικό άτομο που οδηγεί και πατάει φρένο για να μη σκοτώσει έναν πεζό, η συστολική πίεση μπορεί να φθάσει στα 220 mmHg, αλλά ο κίνδυνος από την υπέρταση εξαρτάται αποκλειστικά από το ύψος της πίεσης σε συνθήκες ηρεμίας. Αθώα υπέρταση του τύπου της «νευροπίεσης» δεν υπάρχει.
ΜΥΘΟΣ 10. Αν δεν επιτευχθεί ο στόχος της θεραπείας (αρτηριακή πίεση μικρότερη από 140/90 mmHg) μέσα σε μια εβδομάδα ή δέκα το πολύ ημέρες, το θεραπευτικό σχήμα πρέπει να τροποποιείται
ΑΛΗΘΕΙΑ: Τα περισσότερα αντιϋπερτασικά φάρμακα χρειάζονται τουλάχιστο μια βδομάδα για να εκδηλώσουν τη δράση τους και περίπου ένα μήνα για να δείξουν τη μέγιστη αποτελεσματικότητά τους. Δεν πρέπει, λοιπόν, να αυξάνεται η δόση του πρώτου φαρμάκου, να αντικαθίσταται αυτό από κάποιο άλλο ή να προστίθεται δεύτερο φάρμακο πριν περάσει ένας τουλάχιστο μήνας από την έναρξη του αρχικού θεραπευτικού σχήματος, ιδίως σε περιπτώσεις ήπιας υπέρτασης που αποτελούν και την πλειονότητα των περιπτώσεων.
ΜΥΘΟΣ 11. Τα υπερτασικά άτομα πρέπει να έχουν μαζί τους ένα πιεσόμετρο καρπού ώστε να μετρούν την πίεσή τους όταν δεν νιώθουν καλά και να παίρνουν επιπλέον φάρμακο αν τη βρουν υψηλή
ΑΛΗΘΕΙΑ: Οι μετρήσεις της πίεσης εκτός του ιατρείου είναι χρήσιμες για την αξιολόγηση της πίεσης και τη διάγνωση της υπέρτασης, αλλά κυρίως για τη μακροχρόνια παρακολούθηση της ρύθμισης της πίεσης. Αξιόπιστες μετρήσεις της πίεσης στο σπίτι μπορούν να γίνουν με υδραργυρικό ή μεταλλικό πιεσόμετρο (σαν ρολόι με περιστρεφόμενη βελόνα) και ακουστικά, ή – πιο εύκολα – με αυτόματο ηλεκτρονικό πιεσόμετρο. Αν και τα υδραργυρικά πιεσόμετρα είναι τα εργαλεία αναφοράς, τα τελευταία χρόνια βρίσκονται διεθνώς σε διαδικασία απόσυρσης για λόγους ασφαλείας. Έτσι, για την παρακολούθηση της πίεσης στο σπίτι, η χρησιμοποίηση ενός απλού μεταλλικού ή ενός ηλεκτρονικού πιεσόμετρου είναι αποδεκτή, με την προϋπόθεση ότι έχει ελεγχθεί η αξιοπιστία τους.
Σήμερα προτιμώνται γενικά τα αυτόματα ηλεκτρονικά πιεσόμετρα, γιατί χρειάζεται ελάχιστη εκπαίδευση για τη χρήση τους και οι μετρήσεις γίνονται με αντικειμενικό τρόπο. Ελάχιστα, όμως, από τα ηλεκτρονικά πιεσόμετρα που κυκλοφορούν στην αγορά έχουν τεκμηριωμένη αξιοπιστία. Πληροφορίες για τα αξιόπιστα πιεσόμετρα είναι διαθέσιμες στο διαδίκτυο στη διεύθυνση www.dableducational.org ή www.hypertension.gr. Τα πιεσόμετρα καρπού και δακτύλου δεν θεωρούνται αξιόπιστα και δεν συνιστώνται. Αν χρησιμοποιηθεί πιεσόμετρο με ακουστικά, είναι απαραίτητο να προηγηθεί σχολαστική εκπαίδευση στην τεχνική της μέτρησης της πίεσης. Η λειτουργική κατάσταση του πιεσόμετρου πρέπει να ελέγχεται μια φορά κάθε χρόνο και όχι μόνον όταν παρουσιάζεται βλάβη. Ανεξάρτητα από το είδος του πιεσόμετρου που χρησιμοποιείται, οι διαστάσεις της περιχειρίδας πρέπει να είναι οι κατάλληλες για το χέρι του κάθε υπερτασικού.
Για πολλούς ανθρώπους με παχύ μπράτσο (περίμετρος μπράτσου 30 εκατοστά ή μεγαλύτερη) οι συνηθισμένες περιχειρίδες είναι μικρές, με αποτέλεσμα το πιεσόμετρο να δείχνει πίεση μεγαλύτερη από την πραγματική. Για την αξιολόγηση της πίεσης στο σπίτι πριν από την επίσκεψη στο γιατρό, συνιστάται να γίνονται μετρήσεις μέρα παρά μέρα για 3 μέχρι 6 εργάσιμες μέρες σε διάστημα 1-2 εβδομάδων και να υπολογίζεται ο μέσος όρος τους. Η καθημερινή μέτρηση της πίεσης δεν έχει νόημα παρά μόνο σε ελάχιστες περιπτώσεις και για πολύ σύντομο χρονικό διάστημα. Οποιαδήποτε ώρα της ημέρας είναι κατάλληλη για τη μέτρηση της πίεσης. Προτείνεται, πάντως, να γίνονται μετρήσεις σε συνθήκες ηρεμίας δύο φορές την ημέρα, το πρωί πριν από τα φάρμακα (αν χορηγούνται) και το απόγευμα, περίπου 12 ώρες αργότερα. Κάθε φορά γίνονται διπλές μετρήσεις μετά από 5 λεπτά ανάπαυση σε καθιστή θέση και με μεσοδιάστημα ενός λεπτού μεταξύ των μετρήσεων.
Μετρήσεις μια φορά την εβδομάδα είναι συνήθως αρκετές για τη μακροχρόνια παρακολούθηση της πίεσης στο σπίτι. Οι αλλαγές στη φαρμακευτική θεραπεία (επιπλέον χάπι ή αποφυγή δόσης) με κριτήριο μεμονωμένες μετρήσεις της πίεσης στο σπίτι αποτελούν διαδεδομένη, αλλά λανθασμένη τακτική και πρέπει να αποφεύγονται. Το ίδιο ισχύει και για τις μετρήσεις της πίεσης σε συνθήκες αναστάτωσης, άγχους, στενοχώριας, πανικού, πονοκεφάλου, ζάλης, κ.λπ., οι οποίες είναι σχεδόν πάντα παραπλανητικές. Οι μετρήσεις στο φαρμακείο ή στον εργασιακό χώρο σπάνια συμβάλλουν στην εξαγωγή ασφαλών συμπερασμάτων, ενώ η καταλληλότερη μέθοδος για την αξιολόγηση της πίεσης στις συνηθισμένες συνθήκες μιας εργάσιμης μέρας, κατά τη διάρκεια της εργασίας, στο σπίτι και τον ύπνο, είναι η καταγραφή της πίεσης με ένα φορητό ηλεκτρονικό πιεσόμετρο που μετράει αυτόματα την πίεση κάθε 15-30 λεπτά επί 24 ώρες. Η εφαρμογή αυτής της τεχνικής παρέχει τη δυνατότητα πολλαπλών μετρήσεων της πίεσης μακριά από το «στρεσογόνο» περιβάλλον του ιατρείου. Η 24ωρη καταγραφή της πίεσης δεν είναι απαραίτητη σε όλα τα υπερτασικά άτομα, είναι όμως χρήσιμη σε επιλεγμένες περιπτώσεις, κυρίως για τη διάγνωση της «υπέρτασης λευκής μπλούζας» και της «συγκαλυμμένης υπέρτασης».
ΜΥΘΟΣ 12. Το σκόρδο κάνει καλό στην πίεση, ενώ τα πορτοκάλια την αυξάνουν
ΑΛΗΘΕΙΑ: Όταν χορηγείται σε τεράστιες ποσότητες (π.χ. 10-25 σκελίδες την ημέρα), το νωπό σκόρδο μπορεί να προκαλέσει μικρή ελάττωση της αρτηριακής πίεσης, η οποία συνοδεύεται από δυσοσμία του στόματος, που ελαττώνει, δυστυχώς, την κοινωνική ζωή. Τα εμπορικά δισκία σκόρδου, που περιέχουν αλλικίνη (τη δραστική ουσία του σκόρδου) είναι δυνατό να μειώσουν την πίεση κατά 3-5 mmHg. Επιπλέον, υπάρχουν ενδείξεις για το ότι οι πλούσιες σε κάλιο τροφές, όπως τα πορτοκάλια, τα μανταρίνια, τα ακτινίδια, οι μπανάνες και οι τομάτες, προστατεύουν από την υπέρταση επειδή ανταγωνίζονται τις δράσεις του νατρίου. Οι υπερτασικοί που παίρνουν διουρητικά – τα οποία προάγουν την αποβολή νατρίου και καλίου – πρέπει να καταναλώνουν τροφές πλούσιες σε κάλιο.
ΜΥΘΟΣ 13. Το αλκοόλ και ο καφές αυξάνουν την πίεση
ΑΛΗΘΕΙΑ: Η συστηματική κατανάλωση 14-21 μονάδων αλκοόλ την εβδομάδα (2-3 ποτά την ημέρα) από τους άνδρες και 7-14 μονάδων την εβδομάδα (1-2 ποτά την ημέρα) από τις γυναίκες θεωρείται ασφαλής και μπορεί να αυξήσει την τιμή της «καλής» χοληστερόλης (HDL) κατά 20%, να έχει αντιοξειδωτική δράση και να προκαλέσει αγγειοδιαστολή, ελαττώνοντας την πίεση κατά 3-5 mmHg. Μια μονάδα αλκοόλ ισοδυναμεί με 145 ml κρασί ή 40 ml ουίσκι, βότκα, τζιν, ρούμι, τεκίλα, ούζο, ρακή, ή τσίπουρο ή 300 ml μπύρα. Η μακροχρόνια, όμως, κατάχρηση αλκοόλ είναι αιτία δευτεροπαθούς υπέρτασης και δυσχεραίνει τη ρύθμιση της πίεσης. Ο καφές μπορεί να αυξήσει εντυπωσιακά την πίεση (από 5 ως και 20 mmHg) τόσο στους υπερτασικούς όσο και στα άτομα με φυσιολογική πίεση (πιθανότατα διεγείροντας την έκκριση αδρεναλίνης), η αύξηση όμως αυτή είναι παροδική (διαρκεί 1-3 ώρες) και δεν σχετίζεται αιτιολογικά με την ανάπτυξη υπέρτασης. Επιπλέον, τα άτομα που πίνουν καφέ κάθε μέρα, παρουσιάζουν «ανοχή» σε αυτή τη δράση και τελικά η πίεση τους δεν επηρεάζεται. Έτσι, αν δεν υπάρχει άλλος λόγος (π.χ. ταχυκαρδίες), οι υπερτασικοί μπορούν να πίνουν καφέ ή άλλο ρόφημα με καφεΐνη (σοκολάτα, αναψυκτικό τύπου cola) σε λογική ποσότητα (2-3 μερίδες δηλαδή 200-300 mg την ημέρα), αλλά να αποφεύγουν την κατάχρηση που μπορεί να προκαλέσει «αιχμές» αυξημένης πίεσης και να δημιουργήσει σύγχυση.
ΜΥΘΟΣ 14. Το κάπνισμα αυξάνει την πίεση
ΑΛΗΘΕΙΑ: Το κάπνισμα αυξάνει σε μικρό, σχετικά, βαθμό (7-10 mmHg) την αρτηριακή πίεση και μόνο στην οξεία του φάση, κατά τη διάρκεια, δηλαδή, της εισπνοής της νικοτίνης και για τα επόμενα 15-30 λεπτά. Αυτή η αύξηση της πίεσης ενισχύεται περαιτέρω με την ταυτόχρονη κατανάλωση καφέ. Έτσι, σε καπνιστές με φυσιολογική αρτηριακή πίεση, το κάπνισμα ενός και μόνο τσιγάρου μπορεί να αυξήσει την πίεση κατά 20 mmHg! Έχει βρεθεί ότι οι καπνιστές με ήπια υπέρταση έχουν υψηλότερα επίπεδα πίεσης από ό,τι οι μη καπνιστές με ήπια υπέρταση. Ακόμα, η υπέρταση στους καπνιστές είναι δυσκολότερο να ελεγχθεί από ό,τι στους μη καπνιστές, καθώς ορισμένα αντιυπερτασικά φάρμακα είναι λιγότερο αποτελεσματικά στους καπνιστές. Επιπλέον, οι υπερτασικοί καπνιστές έχουν αυξημένο κίνδυνο να εκδηλώσουν νεφραγγειακή υπέρταση, καθώς και κακοήθη υπέρταση. Για όλους τους πιο πάνω λόγους η πλήρης διακοπή αποτελεί τον πρώτο στόχο στους υπερτασικούς καπνιστές, αφού το κάπνισμα είναι εξίσου σημαντικός και σε μερικές περιπτώσεις σημαντικότερος παράγοντας κινδύνου για θάνατο, έμφραγμα, εγκεφαλικό ή άλλο καρδιαγγειακό επεισόδιο σε σύγκριση με την υπέρταση.
ΜΥΘΟΣ 15. Το αλάτι πρέπει να αποκλείεται εντελώς από τη διατροφή των υπερτασικών ατόμων
ΑΛΗΘΕΙΑ: Οι υπερτασικοί μπορούν ελαττώσουν την πίεσή τους κατά 3-8 mmHg περιορίζοντας την πρόσληψη αλατιού με το φαγητό στα 2.5 γραμμάρια νατρίου (δηλαδή 6 γραμμάρια αλατιού) την ημέρα. Η ποσότητα αυτή αντιστοιχεί σε φαγητό μαγειρεμένο με ένα κουταλάκι του γλυκού αλάτι, με την προϋπόθεση ότι δεν προστίθεται επιπλέον επιτραπέζιο αλάτι. Ακόμα πιο σημαντική, όμως, είναι η αποφυγή τροφών που περιέχουν πολύ νάτριο από τη φύση τους ή εξαιτίας της παρασκευής τους (π.χ. αλμυρά τυριά, ζαμπόν, μπέικον, λουκάνικα, ελιές, ρέγγες, σαρδέλες, λιαστές τομάτες, κονσέρβες, τουρσιά, ξηροί καρποί, πατατάκια, ποπκόρν, γεύματα ταχυφαγείων).
The Cleveland Clinic. Myths about high blood pressure. Some of the talk you hear about a «silent» disease may be fatally mistaken. Heart Advisor 2006; 9: 6-7.
Moser M. Myths, misconceptions, and heroics in the management of hypertension. American Journal of Hypertension 2009; 16: A267- A268.
Agatston A. Four myths about blood pressure: Why hypertension is so damaging to your heart – and how to control it. 2010; Rodale Inc: http://www.msnbc.msn.com/id/27460549/
Τις τελευταίες μέρες είδαν το φως της δημοσιότητας δύο ενδιαφέροντα αλλά δυστυχώς άκρως ανησυχητικά στοιχειά σχετικά με τις εργασιακές συνθήκες των εργαζομένων στα νοσοκομεία.
Τα πρώτα περιέχονται σε μια έρευνα για τις συνθήκες εργασίας και τις επιπτώσεις που έχουν στο νοσηλευτικό προσωπικό και τα δευτέρα από τις αποκαλύψεις που έγιναν από το σωματείο του Ευαγγελισμού για επιπτώσεις στην υγεία των εργαζομένων στο συγκεκριμένο νοσοκομείο από εργασιακή εξουθένωση.
Η πρώτη έρευνα που έγινε ανάμεσα σε 102 νοσηλευτές που υπηρετούν σε 3 Δημόσια Νοσοκομεία και στοιχεία της δημοσιεύτηκαν στα μέσα ενημέρωσης έδειξε ότι:
Το 26,5% των νοσηλευτών έχουν τάσεις να εγκαταλείψουν την εργασία τους συχνά (2,5%), τις περισσότερες φορές (3,3%) ή μερικές φορές (20,7%).
Το 7,4% θεωρούν κακές τις συνθήκες που επικρατούν στο εργασιακό περιβάλλον ενώ στο ίδιο ακριβώς ποσοστό δηλώνουν πως οι συνθήκες είναι άριστες.
Μόλις το 19,8% αισθάνονται ικανοποίηση από την εργασία τους, ενώ το 65,8% δηλώνουν χαμηλή και το 14,1% μέτρια ικανοποίηση.
Σε κατάσταση συνδρόμου επαγγελματικής εξουθένωσης (burn out) βρίσκεται το 5% των συμμετεχόντων στην έρευνα, μέτρια κόπωση έχει το 54,5% και χαμηλή το 40,5%.
Το 73,9% των συμμετεχόντων δηλώνουν ότι διακατέχονται από υψηλό ποσοστό δευτερογενούς τραυματικού στρες (κόπωση συμπόνοιας), το 19,8% μέτριο και μόλις το 6,3% χαμηλό.
Παράλληλα ο πρόεδρος του Σωματείου Εργαζομένων του Ευαγγελισμού στην καταγγελία που δημοσιοποίησε αναφέρει ότι ένας επικουρικός γιατρός που εργάζονταν στα ΤΕΠ χάθηκε πρόωρα βιώνοντας καθημερινά την ανασφάλεια του συμβασιούχου και αντιμετωπίζοντας συνεχώς τον κίνδυνο της απόλυσης.
Παράλληλα ανέφερε ότι μέσα σε ένα 15νθήρο νοσηλεύτηκαν 8 εργαζόμενοι του νοσοκομείου με βαριές παθήσεις και συγκεκριμένα:
4 οξέα εμφράγματα (3 εργάτες, 1 γιατρός)
1 βαριά καρδιακή ανεπάρκεια (εργάτης)
1 εγκεφαλική αιμορραγία (νοσηλεύτρια)
1 με λέμφωμα (νοσηλεύτρια)
1 ασταθής στηθάγχη (νοσηλευτής)
Τα στοιχεία αυτά βεβαίως δεν εκπλήσσουν κανέναν από όσους έχουν σχέση με το χώρο της υγείας. Οι απαράδεκτες εργασιακές συνθήκες, το στρες, τα συνεχή εργατικά ατυχήματα που εκδηλώνονται με παθήσεις που οφείλονται στις συνθήκες εργασίας είναι μια καθημερινότητα.
Την ίδια ώρα που έβλεπαν το φως της δημοσιότητας τα στοιχεία ένας από τους εκλεκτούς της νέας διακυβέρνησης που διορίστηκε διοικητής στο Νοσοκομείο ΠΑΓΝΗ σε συνέντευξη ανέφερε ότι το προσωπικό επαρκεί για την λειτουργία του νοσοκομείου. Ούτε εντατικοποίηση, ούτε ελλείψεις λοιπόν σύμφωνα με τον κ. Χαλικιαδάκη. Την ίδια ώρα στο συγκεκριμένο νοσοκομείο για να καλυφθούν τα κενά στη στελέχωση σχεδόν 400 εργαζόμενοι δουλεύουν παράνομα 16 ώρες την ημέρα καλύπτοντας δύο βάρδιες σε διαφορετικές κλινικές και άλλα τμήματα εμφανιζόμενοι μάλιστα ως εργαζόμενοι των απογευματινών ιατρείων.
Αυτά προφανώς τα γνωρίζουν καλά από καταγγελίες του τοπικού σωματείου τόσο η προηγούμενη πολιτική ηγεσία όσο και η σημερινή και ο κ. Χαλικαδάκης αλλά σφυρίζουν αδιάφορα.
Η αναφορά στο όνομα του συγκεκριμένου Διοικητή δεν γίνεται τυχαία. Συγκαταλέγεται σε αυτούς που είναι γνώστης του χώρου και έχει τα στοιχεία του τεχνοκράτη – μάνατζερ που αναζητούν πολλοί, ανάμεσα σε αυτούς και το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης,
Κάπως έτσι φαίνεται ότι οι διάφοροι νεοφιλελέ μάνατζερ σκοπεύουν να αντιμετωπίσουν τις συνθήκες γαλέρας που βιώνουμε σε μεγάλο ποσοστό οι εργαζόμενοι στα νοσοκομεία.
Η εργασιακή γαλέρα, η επαγγελματική εξουθένωση, οι επαγγελματικές ασθένειες δεν πρόκειται να μας εγκαταλείψουν όσο ανεχόμαστε ως εργαζόμενοι αυτή την κατάσταση. Πολύ περισσότερο όταν κυνηγάμε τη δεύτερη δουλειά στα απογευματινά ιατρεία ή και αλλού για να καλύψουμε το χαμένο έδαφος στο εισόδημά μας.
Απαιτεί συγκρούσεις, αντιστάσεις και οργανωμένη πάλη. Διότι όπως λέει και ο λαός μας με π… δεν βάφονται αυγά.
Μία απόφαση-σταθμό εξέδωσε το Πρωτοδικείο της Λευκάδας, η οποία ανοίγει τον δρόμο σε όλους τους συμβασιούχους του Δημοσίου, που εξυπηρετούν πάγιες και διαρκείς ανάγκες στην υπηρεσία όπου απασχολούνται, να αναγνωριστεί δικαστικά η εργασιακή τους σχέση ως αορίστου χρόνου και μαζί με αυτήν όλα τα εργασιακά και συνταξιοδοτικά δικαιώματα που απορρέουν.
Η απόφαση-βόμβα δικαιώνει έναν συμβασιούχο του Δήμου Ακτίου, κρίνοντας πως ο εν λόγω εργαζόμενος καλύπτει πάγιες και διαρκείς ανάγκες και έτσι η σύμβασή του είναι στην πραγματικότητα αορίστου χρόνου. Κι αυτό παρά το γεγονός πως ο εργαζόμενος (υδραυλικός στην ειδικότητα) είχε επί δώδεκα χρόνια μία σειρά από συμβάσεις (άλλοτε ορισμένου χρόνου, άλλοτε συμβάσεις έργου και άλλοτε μαθητείας), πάντοτε, όμως, όπως έκρινε το δικαστήριο, βρισκόταν σε διαρκή εργασιακή σχέση με τον δήμο, με καθεστώς εξαρτημένης εργασίας από την αρχική του πρόσληψη.
Η απόφαση είναι ιδιαίτερα σημαντική, διότι το δικαστήριο έκρινε πως ο συμβασιούχος χρήζει προστασίας, αποκρούοντας τα επιχειρήματα που εγείρει μονίμως το Ελληνικό Δημόσιο σε όλες τις σχετικές διεκδικήσεις, πως καμία δικαστική προστασία δεν μπορεί να υπάρξει για όσους συμβασιούχους απασχολούνται στο Δημόσιο, στα ΝΠΔΔ, στους οργανισμούς και τις επιχειρήσεις του δημόσιου τομέα και τους ΟΤΑ.
Τα επιχειρήματα αυτά θέτει το Δημόσιο και απορρίπτει τις αιτιάσεις των εργαζομένων, ακόμη και όταν αποδεικνύεται ότι με την εργασία τους καλύπτουν πάγιες και διαρκείς ανάγκες ή ακόμη και ότι καταχρηστικά καταρτίσθηκαν οι συμβάσεις αυτές (εργασίας ή έργου) με περιορισμένη διάρκεια.
Προς ενίσχυση του επιχειρήματός αυτού, η πλευρά του Δημοσίου επικαλείται μία σειρά αποφάσεων του Αρείου Πάγου της τελευταίας δεκαετίας, μεταξύ αυτών και της Ολομέλειας του Ανωτάτου Δικαστηρίου, οι οποίες είχαν δεχθεί την αναγνώριση συμβασιούχων που προσλήφθηκαν έως το 2006 (με το λεγόμενο «διάταγμα Παυλόπουλου») ως αορίστου χρόνου, με το Δημόσιο να ισχυρίζεται πως για τους επόμενους συμβασιούχους δεν υπάρχει περιθώριο δικαστικής προστασίας.
Το Ανώτατο Δικαστήριο στη συντριπτική πλειοψηφία των αποφάσεών του έχει απορρίψει τις αγωγές των συμβασιούχων, επικαλούμενο το άρθρο 103 του Συντάγματος, που ορίζει πως «απαγορεύεται η από τον νόμο μονιμοποίηση προσωπικού (σ.σ.: στον δημόσιο τομέα) ή η μετατροπή των συμβάσεών του σε αορίστου χρόνου». Σε πληθώρα δικών, η πλευρά των εργαζομένων απαντά πως το Σύνταγμα ορίζει τον κανόνα που απαγορεύει τη μονιμοποίηση, αλλά δεν αναφέρει πως αποκλείεται η παροχή δικαστικής προστασίας ή πως καταστρατηγούνται τα εργασιακά δικαιώματα. Τα δικαστήρια σχεδόν πάντα κάνουν δεκτές τις αιτιάσεις του Δημοσίου και απορρίπτουν τις αγωγές.
Μία επιχειρηματολογία που καταρρίπτει συθέμελα το Πρωτοδικείο Λευκάδας, αφού στην απόφασή του, που εκδόθηκε στις 27 Σεπτεμβρίου 2019 (και αφού έλαβε υπόψη όλες τις διατάξεις, αλλά και τη νομολογία του Αρείου Πάγου), έκρινε πως, εφόσον απεδείχθη η διαρκής και πάγια σχέση εργασίας με τον Δήμο Ακτίου, οι συμβάσεις του εργαζομένου αναγνωρίζονται ως μία ενιαία σύμβαση εξαρτημένης εργασίας ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου. Παράλληλα, υποχρέωσε τον εργοδότη δήμο να αποδέχεται την εργασία του ως εργαζομένου που ανήκει στο τακτικό προσωπικό του, με σύμβαση εργασίας αορίστου χρόνου.
Μάλιστα, ο δικαστής επικαλείται το Π.Δ. 164/2004 (διάταγμα Παυλόπουλου), το Σύνταγμα και τις ευρωπαϊκές συνθήκες, χωρίς να κρίνει ότι υπάρχει κώλυμα από τη νομολογία του Αρείου Πάγου, «ανοίγοντας», έτσι, τον δρόμο και για άλλουςσυμβασιούχους του ευρύτερου δημόσιου τομέα να διεκδικήσουν την αναγνώριση της εργασιακής τους σχέσης.
Η απόφαση, μάλιστα, κατέστη ήδη τελεσίδικη, αφού ο δήμος δεν άσκησε έφεση και ο συμβασιούχοςμονιμοποιήθηκε στην εργασία του, δίνοντας έτσι τη δυνατότητα στους συμβασιούχους να επικαλεστούν την απόφαση του Πρωτοδικείου Λευκάδας (πρόκειται για την υπ’ αριθμόν 292/2019). Η απόφαση αυτή αναφέρει πως «η σύναψη των διαδοχικών συμβάσεων δεν δικαιολογείται από κανένα αντικειμενικό λόγο, όπως θα ήταν η ανάγκη κάλυψης πρόσκαιρων ή προσωρινών αναγκών του, απέβη δε για τον ενάγοντα ιδιαίτερα καταχρηστική, αφού επέτρεψε την παροχή της εργασίας του υπό μισθολογικούς και συνταξιοδοτικούς όρους κατά πολύ δυσμενέστερους από εκείνους υπό τους οποίους θα έπρεπε κανονικά να γίνει η πρόσληψή του, για την κάλυψη πάγιων και διαρκών αναγκών του εργοδότη του».
Σε ό,τι αφορά το Σύνταγμα, η δικαστής αναφέρεται στη νομολογία των ευρωπαϊκώνδικαστηρίων, που, όταν εκλήθησαν να ερμηνεύσουν το άρθρο 103 του Συντάγματος, έκριναν πως σκοπός του είναι «η βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης και εργασίας» και «η κοινωνική προστασία των εργαζομένων ορισμένου χρόνου», άρα «δεν μπορεί να ερμηνεύεται στενά». Στη συνέχεια, κρίνει πως δεν μπορεί να εφαρμοστεί το «διάταγμα Παυλόπουλου» αλλά ο νόμος 2112 του 1920, αφού οι ευρωπαϊκές συνθήκες ζητούν την «άρση της υποβάθμισης του επιπέδου προστασίας των εργαζομένων».
Οι δικηγόροι του εργαζομένου, Απόστολος Γκατζιός και Κων/νος Τοκατλίδης, έκαναν λόγο για «απόφαση-καμπή» και εξέφρασαν την ελπίδα πως «θα οδηγήσει στη διαμόρφωση νέας νομολογίας των ελληνικών δικαστηρίων στο πολύπαθο αυτό ζήτημα, που θα αποδίδει στη νομοθεσία που έχει θεσπισθεί το προστατευτικό της περιεχόμενο υπέρ των εργαζομένων και των δικαιωμάτων τους».
Από την ανάληψη των καθηκόντων της, η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας έπιασε το νήμα της αντιλαϊκής επίθεσης, από όπου το άφησε η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ και προχώρησε σε νέο γύρο κλιμάκωσης αυτής της επίθεσης. Σε αυτό το πολιτικό πλαίσιο τοποθετείται και η κατάργηση της νομικής προστασίας του πανεπιστημιακού ασύλου μες το κατακαλόκαιρο. Όπως και μια σειρά αντιεκπαιδευτικοί νόμοι που πέρασαν τέτοια χρονική στιγμή στο παρελθόν με απώτερο σκοπό τη σιγή νεκροταφείου, μιας και οι περισσότεροι φοιτητές εκείνη την περίοδο είτε βρίσκονταν σε διακοπές, είτε εργάζονταν ως εποχικοί.
Το χτύπημα βέβαια των δικαιωμάτων της φοιτητιώσας νεολαίας δε σταμάτησε σε αυτό το σημείο. Στο νέο νομοσχέδιο για την παιδεία συμπεριλαμβάνεται το όριο φοίτησης στα ν+2 έτη και την διαγραφή όσων φοιτητών ξεπερνούν αυτό το όριο, μέτρο το οποίο χτυπάει το δικαίωμα των παιδιών των λαϊκών οικογενειών στη μόρφωση. Συνάμα διαμορφώνει φτηνά ανειδίκευτα εργατικά χέρια για τα κέρδη των ντόπιων και ξένων μονοπωλίων (χαρακτηριστικές οι επικλήσεις του υπουργού Ανάπτυξης κ. Γεωργιάδη στην αυτοκινητοβιομηχανία της Volkswagen να έρθει και να ανοίξει εργοστάσιο εδώ στην Ελλάδα). Μην ξεχνάμε βέβαια και το μέτρο που πέρασε, την εξίσωση των πτυχίων των ιδιωτικών κολλεγίων, με αυτά των δημόσιων ΑΕΙ, κάτι που συνιστά και κραυγαλέα παραβίαση του συντάγματος. Συγκεκριμένα του άρθρου 16 το οποίο δεν επιτρέπει την δημιουργία ιδιωτικών ΑΕΙ στη χώρα και τσακίζει την αξία του πτυχίου ισοτιμόντας το με ένα πτυχίο ξένου κολλεγίου, ουσιαστικά αγορασμένο και ελλιπές στο πρόγραμμα σπουδών σε σχέση με εκείνα των δημόσιων ΑΕΙ.
Έχουμε λοιπόν μια παραπέρα υποβάθμιση των επαγγελματικών δικαιωμάτων των αποφοίτων, του δικαιώματος τους να βρουν δουλειά πάνω στο αντικείμενο που σπούδασαν, ένα παραπέρα τσάκισμα του δικαιώματος στη μόρφωση, καθώς αυτή λειτουργεί με όρους εμπορευματικούς, και πιο συγκεκριμένα με όρους που επιβάλλουν τα ξένα μονοπώλια με την παρείσφρηση τους μέσα στα πανεπιστήμια και την όλη εκπαιδευτική διαδικασία. Βεβαίως το νομοσχέδιο δεν χτυπάει μόνο τα δικαιώματα των φοιτητών, αλλά και εκείνα των μαθητών και των δικών τους δικαιωμάτων να σπουδάσουν και να μορφωθούν, με την βάση εισαγωγής του 10 για την είσοδο τους στην ανώτατη εκπαίδευση που προβλέπεται στο νομοσχέδιο που έρχεται να συζητηθεί στη Βουλή την Τρίτη, 3/12.
Στη συζήτηση υπάρχει ακόμα ισχυρή πιθανότητα να τεθεί το ζήτημα της θέσπισης της ηλεκτρονικής ψηφοφορίας στις φοιτητικές εκλογές (με κάποιους να μιλούν ακόμα και για την θέσπιση του ίδιου μέτρου στις γενικές συνελεύσεις των φοιτητικών συλλόγων) που μαζί με την κατάργηση του ασύλου χτυπάνε το δικαίωμα των φοιτητών να συζητούν για τα ζητήματα που τους αφορούν, σε ζωντανές διαδικασίες και να παίρνουν συλλογικές αποφάσεις για τις πολιτικές που τους πλήττουν. Τα μέτρα αυτά συνολικά που φέρνει η Νέα Δημοκρατία βέβαια, δεν είναι τίποτα άλλο παρά οι απαιτήσεις των ξένων αφεντικών της, της ΕΕ, του ΟΟΣΑ και του ΔΝΤ.
Μπροστά σε αυτές τις εξελίξεις το φοιτητικό κίνημα δεν έμεινε άπραγο. Από την εξεταστική του Σεπτεμβρίου σε διάφορες σχολές έγιναν συνελεύσεις για να δουν οι φοιτητές πως μπορούν να αντιμετωπίσουν τα μέτρα που έρχονταν. Μαζικές γενικές συνελεύσεις σε σχολές πουν είχαν να πραγματοποιηθούν χρόνια, όπως το Πάντειο κι η ΑΣΟΕΕ. Συνάμα με αγωνιστικές αποφάσεις που πάρθηκαν σε δεκάδες συλλόγους όλης της χώρας έδειξαν ότι οι φοιτητές δεν τσιμπάνε στη προπαγάνδα της κυβέρνησης, ούτε τρομοκρατούνται μπροστά στη σκληρή καταστολή που αυτή τους επιφύλαξε, και με καταλήψεις και μαζικές διαδηλώσεις έδωσαν μία πρώτη απάντηση. Απόγειο της όλης αγωνιστικής πορείας, στάθηκε η φετινή διαδήλωση του Πολυτεχνείου όπου τα μπλοκ των φοιτητικών συλλόγων ήταν πολύ μαζικά, όπως επίσης και η συνολικότερη παρουσία του λαού, που έφτασε κοντά στις 30.000.
Ωστόσο εδώ και δύο εβδομάδες παρατηρείται μια στασιμότητα στην όλη πορεία του αγώνα. Αυτό δεν είναι τυχαίο κατά την άποψη του γράφοντος, καθώς οι δυνάμεις που ηγεμονεύουν αυτή τη στιγμή στο κίνημα, δηλαδή οι δυνάμεις της ΕΑΑΚ έχουν κάποιο όριο στο οποίο μπορούν να φτάσουν τον αγώνα των φοιτητών. Ορισμένες φορές μάλιστα εξέθεσαν, και εκθέτουν αυτόν τον αγώνα φωνάζοντας αντιδραστικά συνθήματα όπως: «ούτε 2ν ούτε ν+2, όποτε γουστάρουμε θα πάρουμε πτυχίο» ή «λευκές, λευκές, οι εξεταστικές, οι φοιτητές αιώνιοι και οι σχολές κλειστές» ήπροκαλώντας αναίτιες συγκρούσεις με τις δυνάμεις καταστολής στο όνομα κάποιας ριζοσπαστικοποίησης των συνειδήσεων από τέτοιες ενέργειες. Τα κύρια βεβαίως δεν είναι αυτά, αλλά συνολικά η πολιτική αντίληψή τους, η οποία περιορίζεται στη στοχοποίηση ενός υπουργείου ή ενός υπουργού, αφήνοντας στο απυρόβλητο το καθεστώς της ξενοδουλείας και της υποτέλειας, που μεταφράζεται στους εκατοντάδες μνημονιακούς νόμους, στο ξεπούλημα της δημόσιας περιουσίας την διάλυση των εργασιακών δικαιωμάτων και σχέσεων, την παράδοση των αποθεματικών των πανεπιστημίων στους ξένους δυνάστες, το σουλατσάρισμα των μονοπωλίων μες στις σχολές και πολλά ακόμη.
Μπροστά σε όλα αυτά η μόνη δύναμη που μπορούσε και μπορεί ακόμη να καθοδηγήσει τον αγώνα των φοιτητών σε νικηφόρα προοπτική, δηλαδή η Πανσπουδαστική βρισκόμενη βέβαια μέσα σε όλους τους αγώνες απ' την αρχή, έμεινε στο ρόλο του ακολουθητή των εξελίξεων χωρίς να μπορέσει να παίξει πρωταγωνιστικό ρόλο, να δώσει νέα προοπτική και να οδηγήσει τον αγώνα σε νέο επίπεδο. Αυτό βεβαίως δεν είναι άσχετο με την πολιτική που ακολουθεί τα τελευταία χρόνια. Ίσα ίσα είναι αποτέλεσμα αυτής της πολιτικής, που μόνο κατακτήσεις δεν φέρνει στις πλατιές φοιτητικές μάζες και τους φοιτητικούς αγώνες, μιας πολιτικής που αποδεικνύεται πως δεν είναι ικανή να ανασυντάξει το φοιτητικό κίνημα.Βέβαια δεν βλέπουν αυτή τη κατάσταση οι υπεύθυνοι που έχουν βάλει μπροστά αυτή τη γραμμή, και την υπερασπίζονται ως την «τελευταία λέξη» της επαναστατικής θεωρίας; Είτε λοιπόν έχουν πάρει διαζύγιο με την πραγματικότητα, είτε από φανατισμό αρνούνται να κάνουν «συγκεκριμένη ανάλυση της συγκεκριμένης κατάστασης». Και τα δύο είναι το ίδιο επιζήμια στο αποτέλεσμα τους, καθώς αφοπλίζουν ουσιαστικά την πρωτοπορία του φοιτητικού κινήματος, και την καθιστούν ουρά των εξελίξεων.
Η κατεύθυνση που θεωρεί ο γράφων ότι πρέπει να δοθεί από εδώ και πέρα είναι ο ενιαίος φοιτητικός αγώνας, με όλους όσους συμφωνούν στα μίνιμουμ, δηλαδή στον αγώνα για προάσπιση της δημόσιας και δωρεάν παιδείας, του αγώνα για μόρφωση, για την υπεράσπιση των πολιτικών και συνδικαλιστικών ελευθεριών μέσα στα πανεπιστήμια, για να μη πεταχτεί έξω κανένα παιδί από τη μορφωτική διαδικασία. Αυτές θα πρέπει να είναι οι αιχμές πάνω στις οποίες οι φοιτητές παλεύουν τη δεδομένη στιγμή, με προοπτική ο αγώνας τους να μπολιαστεί και με άλλα αιτήματα, πιο βαθιά. Να βγουν συνολικότερα συμπεράσματα για τον πραγματικό υπεύθυνο των αντιεκπαιδευτικών πολιτικών, την Ε.Ε και το πώς αυτή η πολιτική τσακίζει τα δικαιώματα μας, και εμπορευματοποιεί την παιδεία μέσα σε μια άδικη και εκμεταλλευτική κοινωνία. Επουδενί όμως, δεν πρέπει να μπει ως προϋπόθεση για τον κοινό αγώνα αυτή η θέση. Μόνη προϋπόθεση πρέπει να είναι, το να δοθεί ενιαίος αγώνας απέναντι σε όσους μας στερούν τα δικαιώματα μας, στη μόρφωση και στη δουλειά.
Οι επόμενες βδομάδες είναι κρίσιμες, καθώς το νομοσχέδιο θα έρθει πριν τα Χριστούγεννα, όπως έχει δηλωθεί απ' την ηγεσία του υπουργείου. Χρειάζεται μια πιο πλατιά απεύθυνση σε αυτό το διάστημα, να μπουν στον αγώνα νέες δυνάμεις, να μην περιοριστούμε στον ήδη υπάρχοντα συσχετισμό και να μην αποκλειστεί κανένας φοιτητής που θέλει να παλέψει αλλά δεν έχει ακόμα κατανοήσει την σημασία της μιας ή της άλλης μορφής πάλης, με υπομονή και επιμονή να πείσουμε τους συμφοιτητές μας που δεν "βλέπουν" ακόμα την ανάγκη του συλλογικού αγώνα ή που έχουν επηρεαστεί από την προπαγάνδα της κυβέρνησης, να οδηγηθεί το φοιτητικό κίνημα σε συμπόρευση με το εργατικό-λαϊκό κίνημα ιδιαίτερα τώρα μπροστά στη μάχη του ασφαλιστικού -που αφορά βεβαίως και τους φοιτητές, και συνολικά τη νεολαία.
Να μην αφήσουμε να γίνει ό,τι έγινε σε μια σειρά σχολές όπως το ΠΑΔΑ ή η Νομική όπου ψηφίστηκαν αντιδραστικά πλαίσια, επειδή οι αγωνιστικές δυνάμεις μέσα στον σεχταρισμό τους και την θεοποίηση συγκεκριμένων μορφών πάλης έστειλαν τους φοιτητές στα χέρια της αντίδρασης.
Η εβδομάδα αυτή είναι κρίσιμη για το "πού θα πάει το πράγμα": αν θα οδηγήσει εν τέλει όλος αυτός ο αγώνας σε πραγματικό κίνημα ή αν θα χαντακωθεί εν τη γενέσει του.
