Ήταν 2 Σεπτέμβρη 1944, ημέρα Σάββατο, όταν, λίγο έξω από την πόλη της Θεσσαλονίκης, στο Χορτιάτη, γράφτηκε μια από τις πιο μαύρες σελίδες της ναζιστικής κατοχής στην Ελλάδα. Περίπου 300 στρατιώτες της μονάδας του Φριτς Σούμπερτ μαζί με ογδόντα ταγματασφαλίτες, συνεργάτες των Ναζί, έφτασαν στο χωριό με σκοπό να μην αφήσουν τίποτε όρθιο, να δολοφονήσουν, να κάψουν, να λεηλατήσουν.

Ναζί και ταγματασφαλίτες, με σαδιστική ψυχρότητα, μετέτρεψαν μέσα σε λίγες μόνο ώρες τον Χορτιάτη σε πραγματική κόλαση. Υπό τους ήχους ενός χαρούμενου σκοπού που έπαιζε στο βιολί ένας γερμανός στρατιώτης, σκότωσαν βρέφη, βίασαν γυναίκες, εκτέλεσαν εν ψυχρώ, έκαψαν και λεηλάτησαν.

Στη συνέχεια, συγκέντρωσαν όσους κατοίκους δεν είχαν εγκαταλείψει το χωριό, παρά τις προειδοποιήσεις του ΕΑΜ, στο φούρνο του Γκουραμάνη και το σπίτι του Νταμπούδη και τα έκαψαν, μετατρέποντας τα σε κρεματόρια. Ο απολογισμός εξοντωτικός: 149 νεκροί. Από αυτούς οι 51 ήταν ανήλικα παιδιά, 36 κάτω από δέκα χρονών ακόμα και βρέφη. Το χωριό κάηκε ολόκληρο. Δεν έμεινε πέτρα πάνω στην πέτρα. Αξίζει να σημειωθεί ότι η ολοκληρωτική καταστροφή του Χορτιάτη έλαβε χώρα δύο μήνες περίπου πριν την απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης από τμήματα του ΕΛΑΣ.

    Ο παλαίμαχος κομμουνιστής εικαστικός και συγγραφέας Γιώργος Φαρσακίδης έζησε από κοντά τα τραγικά γεγονότα του Χορτιάτη. Την προσωπική του μαρτυρία καταθέτει στο βιβλίο «μια επαίσχυντη συμφωνία και το ολοκαύτωμα του Χορτιάτη» που κυκλοφόρησε το 2011 (αυτοέκδοση). Τον πρόλογο αναφέρει:

    «Στις 2 Σεπτέμβρη 1944, δύο δεκαοχτάχρονοι μαχητές του ΕΛΑΣ, ο γράφων και ο Σταύρος Δήμου (Σταύρακας) κατόπιν εντολής του καπετάν Χορτιάτη, ξαναστήσαμε ενέδρα στο Ρωμαϊκό Υδραγωγείο και χτυπήσαμε γερμανικό αυτοκίνητο, προπομπό φάλαγγας αυτοκινήτων που θα εκτελούσαν την προσχεδιασμένη σφαγή στο Χορτιάτη. Ο οδηγός του αυτοκινήτου τραυματίστηκε βαριά, όμως οι άλλοι δύο Γερμανοί, ύστερα από ανταλλαγή πυρών, κατάφεραν να διαφύγουν. Εμείς στείλαμε τον τραυματία για περίθαλψη και κάψαμε το αυτοκίνητο. Το χτύπημα του αναγνωριστικού αυτοκινήτου αποδείχτηκε σωτήριο για εκατοντάδες κατοίκους του χωριού, οι οποίοι, υπακούοντας στις προτροπές της οργάνωσης, κατάφεραν να διαφύγουν. Τα πάνω από εκατόν σαράντα πέντε άτομα, κυρίως γυναικόπαιδα, που παρέμειναν στο χωριό, δίνοντας πίστη στα λόγια του ιερέα και του προέδρου, που διατηρούσαν ’’καλές σχέσεις’’ με τους Γερμανούς, σφαγιάστηκαν ή κάηκαν ζωντανοί».

Το Ολοκαύτωμα του Χορτιάτη, όπως και μια σειρά άλλες θηριωδίες των Ναζί στο Δίστομο, τα Καλάβρυτα, στην Κάνδανο, στη Βιάννο,  στο Κοντομαρί, στο Κομμένο της Άρτας και αλλού, μας διδάσκει ποια είναι η φύση του φασισμού, το αποκρουστικό πρόσωπο του ναζισμού και των ντόπιων συνεργατών του, των δοσίλογων, των ταγματασφαλιτών.

    «Η επίσημη ελληνική ιστοριογραφία ελάχιστα έχει ασχοληθεί με την πυρπόληση του Χορτιάτη. Και το βολικό παραμύθι για τους «κακούς αντάρτες» και τα γερμανικά αντίποινα για το φόνο ενός ανύπαρκτου γερμανού γιατρού είχε για χρόνια παραπληροφορήσει τον κόσμο» γράφει στο βιβλίο του ο Γ. Φαρσακίδης. Και συνεχίζει:

    «Το ολοκαύτωμα, σαν συμβάν, απουσιάζει παντελώς τόσο από τα, κατά τα άλλα σχολαστικά στην καταγραφή, γερμανικά, όσο και τα βρετανικά αρχεία. Κι αναρωτιέται κανείς, συγκαλύπτοντας άραγε ποιους μεγαλόσχημους συνεργούς εγκλημάτων πολέμου, ποιες πολιτικές ατιμίες και προδοσίες, έχει διαγραφεί αυτή η σελίδα.

    Τον Αύγουστο του 1944, κατά μαρτυρία ανώτατων Γερμανών αξιωματούχων, όπως του Γκέμπελς, (που μετείχε κι ο ίδιος) του Φον Όβεν, του Γιόντλ και του Σπέερ, κλείστηκε μεταξύ Βρετανών και Γερμανών μια μυστική “Συμφωνία Κυρίων” που προέβλεπε την ανενόχλητη, από τους Βρετανούς, αποχώρηση από την Ελλάδα των Γερμανικών στρατευμάτων. Σε αντάλλαγμα οι Γερμανοί, με την βοήθεια των γερμανοεξοπλισμένων Ταγμάτων Ασφαλείας, εξουδετερώνοντας το Εαμικό Κίνημα, θα παραχωρούσαν τη Θεσσαλονίκη στους Άγγλους.

    Μετά το τέλος του πολέμου η Επαίσχυντη Συμφωνία, που πρόδιδε τον κοινό Συμμαχικό αγώνα, δημοσιοποιήθηκε από τους Γερμανούς, αλλά όπως ήταν επόμενο, σαν πράξη πολιτικής ατιμίας, παραμένει από τους Βρετανούς μέχρι σήμερα “εν κρύπτω”».

Ο Χορτιάτης υπήρξε προπύργιο της Εθνικής Αντίστασης, σύμβολο του Αντιφασιστικού Αγώνα και των μεγάλων θυσιών του λαού μας.

πηγη: atexnos.gr

Πάνος Παπανικολάου

Γενικός Γραμματέας ΟΕΝΓΕ, μέλος ΔΣ ΕΙΝΑΠ, εκπρόσωπος Ενωτικού Κινήματος για την Ανατροπή

Επειδή αυτές τις μέρες γράφονται και ακούγονται πολλά πρέπει να μπουν μερικά πράγματα στη σωστή τους βάση, όσον αφορά αυτά που καταλογίζονται ως αρνητικά στην κρατική επιτροπή ειδικών περί επιδημίας COVID19. Κάποια κακώς καταλογίζονται, κάποια άλλα πολύ καλώς καταλογίζονται.

Ποια κακώς καταλογίζονται:

– Η αρχική υποτίμηση του κινδύνου (Ιανουάριος και αρχές Φεβρουαρίου) δικαιολογείται απόλυτα. Πριν δημοσιευθούν σε έγκριτα ιατρικά περιοδικά τα επίσημα επιστημονικά στοιχεία από την Κίνα, τόσο ο ΠΟΥ (WHO) και ο ECDC αλλά και σχεδόν όλοι οι λοιμωξιολόγοι του κόσμου δεν είχαν ξεκάθαρη την επικινδυνότητα του συγκεκριμένου ιού, ούτε καν υπολόγιζαν την πιθανότητα πανδημίας. Αυτό οφειλόταν και στο ότι οι προηγούμενες επιδημίες από ιούς της ίδιας ομάδας (SARS 2002 – 2003 και MERS 2012) είχαν περιοριστεί σε τοπικό επίπεδο και δεν είχαν εξελιχθεί σε πανδημίες. Άλλωστε τότε (Ιανουάριος και αρχές Φεβρουαρίου) ούτε καν υπήρχε η επιτροπή, υπήρξαν μόνο δηλώσεις μετέπειτα εκπροσώπων της που απλά διατύπωναν την τότε κοινή πεποίθηση της μεγάλης πλειοψηφίας των λοιμωξιολόγων και επιδημιολόγων της Ευρώπης και Β. Αμερικής.

– Το «άλλα την άνοιξη και άλλα τώρα με τις μάσκες» επίσης δικαιολογείται. Η χρησιμότητα της ιατρικής χειρουργικής μάσκας όσον αφορά και συμπτωματικούς και ασυμπτωματικούς στην παρεμπόδιση της μετάδοσης τεκμηριώθηκε συγκεκριμένα και με επιστημονικά στοιχεία από τον Απρίλιο και μετά με βάση μελέτες κυρίως από χώρες της Νοτιοανατολικής Ασίας.

Τα δυο παραπάνω λοιπόν κακώς καταλογίζονται ως αρνητικά στην επιτροπή ειδικών.

Πάμε τώρα σε αυτά που ΔΕΝ δικαιολογούνται και πολύ καλώς καταλογίζονται :

– Η άρνηση αποδοχής της οδηγίας του ίδιου του WHO “test, test and test again” που από αρχές Μαρτίου τονίζει την καθοριστική σημασία διενέργειας πολλών (και ΕΠΑΝΑΛΑΜΒΑΝΟΜΕΝΩΝ) τεστ σε μεγάλο μέρος του πληθυσμού. Οι χώρες που εφάρμοσαν την οδηγία σε συνδυασμό με την μάσκα έχουν πολύ καλά αποτελέσματα (π.χ. η Σιγκαπούρη που ήδη από τον Μάιο είχε ξεπεράσει τα 50 χιλιάδες τεστ ανά 1 εκ. πληθυσμού).

– Το τυφλό οριζόντιο συλλήβδην lock down ΔΕΝ ήταν καραντίνα αλλά ένα αμυντικό «κρυφτούλι» από τον ιό αναγκαστικά μιας χρήσης και αναγκαστικά με ημερομηνία λήξης που το μοναδικό υγειονομικό του νόημα ήταν να δοθεί περιθώριο χρόνου ώστε πρώτο να γίνει προμήθεια αναλυτών μοριακού τεστ και αντιδραστηρίων και δεύτερο να ενισχυθεί πραγματικά το δημόσιο σύστημα περίθαλψης ώστε να προετοιμαστεί κατάλληλα η (δεδομένη) έξοδος από το lock down.

Όμως δυστυχώς δεν έγινε ούτε το 1ο ούτε το 2ο. Η επιτροπή οφείλει να εξηγήσει τι είχε εισηγηθεί σχετικά, ποιές εισηγήσεις της είχαν γίνει δεκτές από την πολιτεία και ποιές και ποιές όχι και γιατί δεν δημοσιοποίησε τις τυχόν σχετικές διαφωνίες της

– Την άνοιξη υπήρξε απίστευτο αλαλούμ με τις οδηγίες του ΕΟΔΥ τόσο προς το κοινό όσο και προς τους υγειονομικούς. Παρόμοιο αλαλούμ υπάρχει και τώρα. Η επιτροπή οφείλει να εξηγήσει αν το αλαλούμ αυτό προέκυψε και προκύπτει από εισηγήσεις της ή όχι.

– Την άνοιξη υπήρξαν σαφέστατα οδηγίες – «κουκουλώματα» ελλείψεων Μέσων Ατομικής Προστασίας για τους υγειονομικούς. Για παράδειγμα υπήρξε απαράδεκτη οδηγία του ΕΟΔΥ πως δεν είναι απαραίτητη η μάσκα ffp3 και μάλιστα ούτε καν η ffp2(!) μέσα στην ΜΕΘ covid. Επίσης υπήρξε κυβερνητική ενημέρωση πως ακατάλληλη παρτίδα μασκών υποτίθεται ffp2 προϊόν «δωρεάς» (που λίγες μέρες μετά σιωπηρά αποσύρθηκε) είχε υποτίθεται «ελεγχθεί από λοιμωξιολόγους της επιτροπής». Η επιτροπή ουδέποτε απάντησε αν είχε όντως γνώση για τα δυο αυτά γεγονότα καθώς και για άλλα παρόμοια.

– Μετά την άρση του lock down το κράτος επέδειξε μια κυριολεκτικά νηπιώδη υγειονομική συμπεριφορά επί σχεδόν τρεις ολόκληρους μήνες του στυλ
«στο μετρό κολλάει-στο αεροπλάνο δεν κολλάει, στην πλατεία κολλάει-στα μπουζούκια δεν κολλάει, από φουκαρά κολλάει-από τουρίστα δεν κολλάει» κλπ. και πάντα επικαλείτο τις «συστάσεις των ειδικών». Και πάλι η επιτροπή σιώπησε επιβεβαιώνοντας έτσι διά της σιωπής πως τα παραπάνω ήταν όντως δικές της εισηγήσεις.

– Σε όλο αυτό το χρονικό διάστημα των επτά μηνών από τον Φεβρουάριο ως σήμερα η επιτροπή δεν τόλμησε να αρθρώσει ούτε μια λεξούλα για τις επανειλημμένες αντιεπιστημονικές δημόσιες δηλώσεις της κ. Γιαμαρέλλου, αρχιερέων κλπ. πως δήθεν ο ιός δεν κολλάει με την μετάληψη που γίνεται με κοινή χρήση του ίδιου κοχλιαρίου από ένα πλήθος ανθρώπων γιατί… ο ιός δήθεν «εξαγνίζεται» με υπερφυσικό τρόπο διά θρησκευτικής τελετουργίας.

– Τέλη Ιουλίου-αρχές Αυγούστου είχαμε το εκπληκτικό να δηλώνει υπουργός «δεν θα αυξηθεί η πληρότητα στην ακτοπλοΐα, δεν το επιτρέπει η επιτροπή ειδικών» και τρεις (τρεις) μέρες μετά ο ίδιος υπουργός να δηλώνει «θα αυξηθεί η πληρότητα στο 85%, το εισηγήθηκε η επιτροπή ειδικών»! Και πάλι η επιτροπή το παραπάνω απίθανο το επιβεβαίωσε διά της σιωπής της.

– Σε πρόσφατα δημοσιεύματα αναφέρονται ανώνυμες δηλώσεις μελών της επιτροπής πως ο ΕΟΔΥ παραπλάνησε την επιτροπή με μη έγκυρα επιδημιολογικά στοιχεία τον μήνα Ιούλιο (https://www.kathimerini.gr/1093018/gallery/epikairothta/ellada/ta-dilhmmata-kai-oi-astoxies-me-ton-io). Αυτό αυτονόητα αποτελεί σοβαρότατο θέμα και η επιτροπή όφειλε να έχει τοποθετηθεί δημόσια και όχι να το συγκαλύπτει.

Υπήρξε μια ολόκληρη πορεία της επιτροπής στην οποία για να δικαιολογεί σκοπιμότητες και προειλημμένες κυβερνητικές αποφάσεις πολλές φορές παραβίασε όχι μόνο την επιστημονική λογική αλλά και γενικά την κοινή λογική

– Το «κερασάκι στην τούρτα» είναι το γνωστό πρόσφατο θέμα με τον αριθμό μαθητών ανά σχολική αίθουσα όπου εκ μέρους των εκπροσώπων της επιτροπής επιστρατεύθηκαν καταγέλαστα επιστημονικοφανή επιχειρήματα για να υποστηριχθεί πως δήθεν είναι το ίδιο πράγμα όσον αφορά τον κίνδυνο μετάδοσης μια σχολική αίθουσα να έχει 25-27 μαθητές σε κάθε διδακτική ώρα με το να έχει 15.

Αυτό το τελευταίο ήταν η μοιραία κατάληξη μιας ολόκληρης πορείας συνολικά της επιτροπής που για να δικαιολογεί σκοπιμότητες και προειλημμένες κυβερνητικές αποφάσεις πολλές φορές παραβίασε όχι μόνο την επιστημονική λογική αλλά και γενικά την κοινή λογική.

Συμπερασματικά :

– Η επιτροπή ΔΕΝ ΦΤΑΙΕΙ για την υποτίμηση του επιδημιολογικού κινδύνου ως αρχές Φεβρουαρίου (άλλωστε δεν υπήρχε καν επιτροπή τότε, υπήρχαν δηλώσεις των αργότερα εκπροσώπων της) γιατί ως τότε κανένας λοιμωξιολόγος στην Ευρώπη και στην Β. Αμερική δεν είχε εικόνα για την επικινδυνότητα και την μεταδοτικότητα του ιού SARS – CoV – 2.

– Η επιτροπή ΔΕΝ ΦΤΑΙΕΙ για την αλλαγή στην σύσταση περί μασκών γιατί τα επιστημονικά στοιχεία που στηρίζουν την γενική χρήση ιατρικής χειρουργικής μάσκας προέκυψαν διεθνώς τον Μάϊο.

– Η επιτροπή όμως ΣΑΦΕΣΤΑΤΑ ΦΤΑΙΕΙ για όλα τα υπόλοιπα και πολύ σοβαρά που αποτελούν ξεκάθαρα υποταγή της ιατρικής επιστήμης σε σκοπιμότητες. Μάλιστα η δημόσια έκφραση ενός λόγου που παρουσιάζεται ως δήθεν «επιστημονικός ορθολογισμός» αλλά ΔΕΝ είναι και που αντικειμενικά δυσφημεί τον πραγματικό επιστημονικό ορθολογισμό προσφέρει κυριολεκτικά «στο πιάτο» τροφή «επιχειρημάτων» στις γνωστές επικίνδυνες ομάδες συνωμοσιολόγων οπαδών υπερφυσικών δοξασιών και αρνητών κάθε έννοιας επιστήμης.

– Επιμένω πως εκτός από την κυβέρνηση έχουν ευθύνες και οι ηγεσίες ΟΛΩΝ των κοινοβουλευτικών κομμάτων γιατί στην διάρκεια του αρχικού κύματος της επιδημίας ουδέποτε αμφισβήτησαν δημόσια και ξεκάθαρα την “αυθεντία” της επιτροπής ειδικών. Εμείς που είχαμε σχετικά τοποθετηθεί δημόσια, επώνυμα και ενυπόγραφα από τον Μάρτιο κιόλας (https://www.alfavita.gr/koinonia/318337_465-ygeionomikoi-pros-epitropi-eidikon-gia-ton-koronoio-i-epistimi-prepei-na-einai) δεν είχαμε βρει την πολιτική στήριξη που θα έπρεπε.

πηγη: prin.gr

Μπάμπης Μιχάλης

Η εκρηκτική άνοδος που κατέγραψαν τους τελευταίους μήνες οι μετοχές των μεγάλων αμερικανικών εταιρειών υψηλής τεχνολογίας οδήγησε τις προηγούμενες ημέρες στη στρατόσφαιρα τη συνολική κεφαλαιοποίηση του τομέα τους, που πλέον είναι πιο πολύτιμος από το σύνολο των χρηματιστηρίων της Ευρώπης.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Bank of America, η κεφαλαιοποίηση του αμερικανικού τομέα υψηλής τεχνολογίας άγγιξε την περασμένη εβδομάδα τα 9,1 τρισ. δολάρια, ξεπερνώντας για πρώτη φορά την αντίστοιχη αξία των ευρωπαϊκών χρηματιστηρίων -συμπεριλαμβανομένων αυτών της Βρετανίας και της Ελβετίας- που προσέγγισε τα 8,9 τρισ. δολάρια.

Αξίζει να σημειωθεί ότι το 2007 η κεφαλαιοποίηση των ευρωπαϊκών αγορών ήταν τετραπλάσια της αντίστοιχης των αμερικανικών εταιρειών υψηλής τεχνολογίας.

Η υπερίσχυση έναντι των ευρωπαϊκών αγορών αντικατοπτρίζει την κυριαρχία μιας χούφτας αμερικανικών τεχνολογικών κολοσσών στο παγκόσμιο οικονομικό γίγνεσθαι τα τελευταία δέκα και πλέον χρόνια. Εταιρείες όπως οι Alphabet (Google), Amazon, Facebook, Apple και Microsoft μονοπώλησαν τις αγορές τους συγκεντρώνοντας αμύθητο πλούτο στους τίτλους τους.

Οι πέντε αυτοί κολοσσοί επωφελήθηκαν με το παραπάνω από την πανδημία του κορονοϊού και ειδικά από την εκτόξευση της τελεργασίας και τη στροφή των καταναλωτών στο ηλεκτρονικό εμπόριο που τους επέτρεψαν να ανακάμψουν γρήγορα, αβγατίζοντας τα κέρδη τους και την αξία των μετοχών τους. Είναι χαρακτηριστικό ότι από το 17,5% του ευρύτερου δείκτη μετοχών του Χρηματιστηρίου της Νέας Υόρκης S&P 500 τον Ιανουάριο, οι «5» είναι πλέον υπεύθυνοι για πάνω από το 20%.

Μεταξύ αυτών η Apple είδε πρόσφατα τη χρηματιστηριακή της αξία να εκτοξεύεται πάνω από τα 2 τρισ. δολάρια και να γίνεται η πρώτη αμερικανική εταιρεία που ξεπερνά αυτό το επίπεδο. Την πλέον εκπληκτική άνοδο όμως εμφανίζει η Amazon.

Η εταιρεία που ξεκίνησε ως ηλεκτρονικό βιβλιοπωλείο στη δεκαετία του ‘90, κυριάρχησε την τελευταία δεκαετία στο ηλεκτρονικό εμπόριο και είδε τη μετοχή της στη διάρκεια της πανδημίας να εκτοξεύεται σαν πύραυλος. Την περασμένη Πέμπτη η αξία του τίτλου της Amazon ήταν περίπου 20 φορές υψηλότερη από την αντίστοιχή τον Αύγουστο του 2010.

Αφησε πίσω την Ευρώπη

Η προσπέλαση της Ευρώπης από τον αμερικανικό τομέα υψηλής τεχνολογίας αντικατοπτρίζει όμως και τη διαφορά αποδόσεων των αγορών στις δύο πλευρές του Ατλαντικού. Από τις αρχές του 2020, ο S&P 500 σημειώνει άνοδο σχεδόν 200%, ενώ ο πανευρωπαϊκός δείκτης Euro Stoxx 50 μόνο 13,4% και ο βρετανικός FTSE 100 μόλις 11%.

Ο S&P 500 έκλεισε την περασμένη Παρασκευή με άνοδο 0,7% στις 3.508,1 μονάδες που αποτελεί νέο ιστορικό ρεκόρ. Ηταν η 6η συνεχόμενη ημέρα που κατέγραψε κέρδη και η πέμπτη συνεχόμενη εβδομάδα που κλείνει με άνοδο. Με ακόμη ένα ρεκόρ έκλεισε και ο δείκτης μετοχών υψηλής τεχνολογίας Nasdaq composite ο οποίος από την αρχή του χρόνου καταγράφει συνολική άνοδο 30,3%.

Οι αμερικανικές μετοχές έλαβαν σημαντική ώθηση την περασμένη εβδομάδα και από τη νέα στρατηγική που ανακοίνωσε η Fed για τον πληθωρισμό. Η νέα στρατηγική υποδεικνύει ότι πιθανότατα τα επιτόκια θα παραμείνουν για πολύ καιρό ακόμη στα σημερινά πολύ χαμηλά επίπεδά τους, ακόμη και αν ο πληθωρισμός ξεπεράσει το 2%. Τα χαμηλά επιτόκια και οι μαζικές αγορές ομολόγων από τη Fed αποτέλεσαν καθοριστικό παράγοντα της ανάκαμψης που σημείωσε ο S&P 500 μετά τη βουτιά 34% στις αρχές του 2020.

ΠΗΓΗ: efsyn.gr

Ολοκληρώθηκε την περασμένη εβδομάδα κάτι που έμοιαζε μεταξύ παράστασης του Σεφερλή στο Δελφινάριο και σκετς των ΑΜΑΝ, με δόσεις δευτεροκλασάτου τρας ριάλιτι του Star, υπό τον τίτλο συνέδριο Ρεπουμπλικανικού Κόμματος 2020, ενόψει φυσικά και της κρίσιμης προεδρικής εκλογής του Νοέμβρη.

Καταρχάς θα πρέπει να λάβουμε υπόψιν ότι οι Δημοκρατικοί αυτή τη στιγμή είναι καβάλα στο άλογο. Είναι μπροστά σε όλες τις δημοσκοπήσεις, φαίνεται να κερδίζουν όλες τις κρίσιμες περιφέρειες και να φτάνουν με σχετική άνεση στον απαιτούμενο αριθμό εκλεκτόρων. Στο συνέδριό τους που προηγήθηκε φάνηκε ενότητα, στήριξη στο δίδυμο Μπάιντεν-Χάρις από όλες τις πτέρυγες του κόμματος, ομιλίες από Μπαράκ Ομπάμα, Μπιλ Κλίντον, γενικά μια χαρούμενη ατρόσφαιρα, χαρές, πανηγύρια κτλ. Στην αντίπερα όχθη ο πρόεδρος Τραμπ βλέπει την ήττα να έρχεται, η διαχείριση της πανδημίας με τους χιλιάδες νεκρούς έχει στραπατσάρει για τα καλά την εικόνα του, δέχεται κριτική εκ των έσω του Ρεπουμπλικανικού κόμματος (ο μόνος εν ζωή Ρεπουμπλικάνος πρόεδρος, ο Τζορτζ Μπους, δεν πήγε καν στο συνέδριο, άλλωστε δεν είχε στηρίξει ούτε το 2016) ενώ προσπαθεί να ενεργοποιήσει τα συντηρητικά αντανακλαστικά των ψηφοφόρων του χρησιμοποιώντας τις διαδηλώσεις ενάντια στις δολοφονίες αφροαμερικανών από την αστυνομία. 

Το δόγμα νόμος και τάξη (Law and order) χιλιοειπώθηκε από όλους τους ομιλητές στο συνέδριο ενώ ιδεολογικά φαίνεται να μιλάμε για κάτι ανάμεσα σε Φαήλο Κρανιδιώτη και Ηλία Κασιδιάρη. Το συνέδριο ουσιαστικά αποτέλεσε μια προσπάθεια του Τραμπ να κερδίσει ξανά την εμπιστοσύνη του κόμματός του και να φανεί ότι έχει ακόμα τον έλεγχο. Αυτή τη φορά όμως έλειψαν οι δηλώσεις στήριξης από τους δισεκατομμυριούχους φίλους του (όπως ο Πίτερ Θιλ που είχε μιλήσει στο συνέδριο του 2016, σημάδι των δυσκολιών και πιέσεων που δέχεται και αναμένεται να δεχτεί η αμερικανική οικονομία στην κρίση που έρχεται) και αρκέστηκε σε ένα κατάλογο ομιλητών από το ευρύτερο (συγγενικό και όχι μόνο) περιβάλλον του που ήταν κάτι παραπάνω από αρκετό για να καταλάβει κανείς τον ιδεολογικό ακροδεξιό αχταρμά που επικρατεί στο κεφάλι τους. 

Η κόρη του Τραμπ, Ιβάνκα, και “η πρώτη κυρία” Μελάνια, προσπάθησαν να μας πείσουν πόσο γλυκούλης και παρεξηγημένος είναι ο πρόεδρος στις πιο “ανθρώπινες” ομιλίες του συνεδρίου (πιθανόν πίσω από τις κουρτίνες να γέλαγε και ο ίδιος ο Ντόναλντ όταν τις άκουγε), ενώ αντίθετα στο πολιτικό σκέλος οι ομιλητές πάσχιζαν να μας πείσουν ότι ο Τζο ο Μπάιντεν είναι κάτι μεταξύ Φιντέλ Κάστρο και Κάρλος το τσακάλι (ενώ στην πραγματικότητα είναι κάτι μεταξύ Ανδρέα Λοβέρδου και Νίκου Δένδια). 

O Ματ Γκέετς, μέλος της Βουλής των αντιπροσώπων, έδωσε από την αρχή τον τόνο. “Η εκλογή Μπάιντεν μοιάζει με ταινία τρόμου στην πραγματικότητα. Θα σας αφοπλίσουν, θα αδειάσουν τις φυλακές, θα σας κλειδώσουν στο σπίτι και θα καλέσουν την MS-13 να μείνει στο διπλανό σπίτι (η MS-13 είναι μία από πιο βίαιες συμμορίες στην ιστορία, ιδρύθηκε στα 70s στην Καλιφόρνια από μετανάστες από το Ελ Σαλβαδόρ για να προστατέψει τους ομοεθνείς της από αντίπαλες συμμορίες). Η αστυνομία δεν θα έρχεται όταν την καλείτε γιατί θα της κόψουν την χρηματοδότηση”. 

Ο 26χρονος Τσάρλι Κερκ από την πλευρά του, ο οποίος είναι πρόεδρος και συνιδρυτής της ακροδεξιάς ΜΚΟ Turning Point USA, ανέφερε ότι “Ο Τραμπ είναι ο σωματοφύλακας του δυτικού πολιτισμού. Εκλέχτηκε για να προστατέψει τις οικογένειες μας από τον εκδικητικό όχλο που επιδιώκει να καταστρέψει τον τρόπο ζωής μας, τις γειτονίες μας, τα σχολεία, τις εκκλησίες, τις αξίες μας.” Αξίζει να κάνουμε μία ευχάριστη παρένθεση και  να τονιστεί εδώ ότι η συγκεκριμένη ΜΚΟ στην αρχή της πανδημίας αμφισβητούσε την ύπαρξη του κορονοϊού μέχρι που ο συνιδρυτής της νόσησε και πέθανε από αυτόν.

Το δικό τους μήνυμα μέσω μαγνητοσκοπημένου βίντεο έστειλαν ο Ματ και η Πάτυ Μακλόσκι και αν αναρωτιέστε ποιοι είναι αυτοί, είναι το ζευγάρι που έγινε viral όταν βγήκε οπλισμένο και με το χέρι στην σκανδάλη στην αυλή του σπιτιού του στο Σεντ Λούις όταν έξω από αυτό πέρναγε πορεία διαμαρτυρίας για την δολοφονία του Τζορτζ Φλόυντ. “Σας στέλνουμε το μήνυμα μας από το Σεντ Λούις του Μιζούρι, εδώ που μπορεί να μας είδατε να υπερασπιζόμαστε το σπίτι μας όταν ένας όχλος από διαδηλωτές πέρασε έξω από τη γειτονιά μας. Αυτοί οι ακραίοι ριζοσπάστες (!) δεν ικανοποιούνται με το να διαδηλώνουν στο δρόμο, θέλουν να περάσουν τις πύλες του Κογκρέσου, θέλει να πάρουν τον έλεγχο, θέλουν τη δύναμη. Μην αυταπατάστε οπουδήποτε κι αν μένετε, η οικογένειά σας δεν θα είναι ασφαλής στην Αμερική των ριζοσπαστικών Δημοκρατικών” κι αν θέλετε να τραβήξετε τα μαλλιά σας, ακόμα δεν έχουν έρθει οι καλύτεροι.

Ο Μάξιμο Αλβαρεζ, ένας επιχειρηματίας από τη Φλόριντα, είπε χαρακτηριστικά “Ο πρόεδρος Τραμπ μάχεται τις δυνάμεις της αναρχίας και του κομμουνισμού. Δεν έχω καμία αμφιβολία ότι ο αντίπαλος του από το βάλτο της Ουάσινγκτον θα παραδώσει τη χώρα σε αυτές τις επικίνδυνες δυνάμεις” για να έρθει να συμπληρώσει ο γιος του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ Τζούνιορ “Οι ιδρυτές αυτής της χώρας πίστευαν ότι δεν υπάρχει ανώτερο πράγμα από το θεόσταλτο δικαίωμα μας να σκεφτόμαστε για τον εαυτό μας, τώρα η Αριστερά θέλει να ακυρώσει αυτό το δικαίωμα. Ο Τζο Μπάιντεν και οι ριζοσπάστες έρχονται για την ελευθερία του λόγου μας. Θέλουν να μας εκφοβίσουν για να υποταχτούμε. Αν γίνει το δικό τους δεν θα μιλάμε πια για σιωπηλή μειοψηφία αλλά για φιμωμένη πλειοψηφία.” 

Τη δική της πινελιά πρόσθεσε και η Αφροαμερικανίδα Κιμ Κλέηκιλ, υποψήφια για το Κογκρέσο, που προειδοποίησε για εγκαταλελειμμένα κτήρια, κάβες ποτών σε κάθε γωνία, ναρκομανείς και όπλα στους δρόμους αν επικρατήσει τελικά ο Τζο Μπάιντεν. Η ομιλία όμως που έκλεψε τις εντυπώσεις δεν ήταν άλλη από αυτή της Κίμπερλι Γκυλφόυλ. Η δικηγόρος η οποία είναι σύμβουλος του προέδρου Τραμπ (ταυτόχρονα έχει σχέση με τον μεγαλύτερο γιο του) έδωσε ρέστα. Σε μια παθιασμένη ομιλία με ένταση και υψηλούς τόνους αφού πρώτα συστήθηκε “Σας απευθύνομαι απόψε σαν μητέρα, σαν Λατίνα και περήφανη Αμερικανίδα και οπαδός του Ντόναλντ Τραμπ που έχτισε την ισχυρότερη οικονομία του κόσμο για την εργατική και τη μεσαία τάξη”, στη συνέχεια πήρε το όπλο της: ”Οι Δημοκρατικοί θέλουν ανοιχτά σύνορα και κλειστά σχολεία. Η μητέρα μου ήταν μετανάστρια δασκάλα από το Εκουαδόρ και αισθάνομαι υποχρέωση σαν Αμερικανίδα να προστατέψω το Αμερικανικό Όνειρο. Οι ίδιες σοσιαλιστικές πολιτικές που κατέστρεψαν την Κούβα και τη Βενεζουέλα δεν πρέπει να βρουν χώρο στις πόλεις μας και στα στα σχολεία μας. Θέλουν να σας κλέψουν την ελευθερία, θέλουν να ελέγχουν τι βλέπετε και τι σκέφτεστε, έτσι ώστε να ελέγχουν τον τρόπο που ζείτε. Θέλουν να σας υποδουλώσουν στην αδύναμη, εξαρτώμενη, φιλελεύθερη ιδεολογία του θύματος σε σημείο να μην αναγνωρίζετε τον εαυτό σας ή τη χώρα σας”. Για να κλείσει εντυπωσιακά: “Κυρίες και κύριοι, μαχητές και μαχήτριες της ελευθερίας και του Αμερικανικού ονείρου, τα καλύτερα είναι μπροστά μας”.

Ακροδεξιά τσιτάτα, τρομολαγνεία, απύθμενο μίσος για οτιδήποτε μοιάζει “αριστερό” , σχεδόν ποινικοποίηση ακόμα και της λέξης ριζοσπαστικός υπό το φύλλο συκής της “ελευθερίας” και σε πιάνει ανατριχίλα αν αναλογιστείς ότι μιλάμε για την ηγέτιδα του δυτικού πολιτισμού, την κοιτίδα του καπιταλιστικού κόσμου που συνήθως διαμορφώνει ατζέντα και δείχνει μία γεύση από τον κόσμο που έρχεται.

ΠΗΓΗ: katiousa.gr

Η δύναμη του Ελληνικού Εμπορικού Στόλου (πλοία 100 ΚΟΧ και άνω) μειώθηκε κατά 1,5% τον περασμένο Ιούνιο σε σχέση με τον Ιούνιο του 2019, ενώ σημείωσε αύξηση 1% κατά την αντίστοιχη σύγκριση του έτους 2019 προς το 2018, σύμφωνα με στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Υπηρεσίας (ΕΛΣΤΑΤ).

Όπως αναπαρίσταται από τον Πίνακα 1, η ολική χωρητικότητα του Ελληνικού Εμπορικού Στόλου, από πλοία 100 ΚΟΧ και άνω, τον περασμένο Ιούνιο σημείωσε μείωση της τάξεως του 2,7%, συγκριτικά με τον Ιούνιο του 2019. Μείωση κατά 2,4 % σημειώθηκε επίσης κατά την αντίστοιχη σύγκριση του έτους 2019 προς το 2018.

Το Γράφημα 1 που παρατίθεται παρακάτω δείχνει την πορεία της Δύναμης και της Ολικής Χωρητικότητας των ελληνικών εμπορικών πλοίων (100 ΚΟΧ και άνω), σε μηνιαία βάση από τον Ιανουάριο του 2017 έως και τον Ιούνιο του 2020.

Να σημειωθεί ότι ο ελληνικός εμπορικός στόλος ορίζεται το σύνολο των εμπορικών πλοίων με ελληνική σημαία. Η ελληνική σημαία που φέρουν τα ανωτέρω πλοία δείχνει ότι όλοι οι οικονομικοί και εμπορικοί κανόνες με τους οποίους διεξάγονται οι θαλάσσιες δραστηριότητές τους, όπως επιδοτήσεις ναυπηγήσεων, περιορισμοί φόρτωσης, αποθεματοποιήσεις αποσβέσεων και άλλες φορολογικές διατάξεις, καθορίζονται από τις αρμόδιες ελληνικές αρχές.

ΠΗΓΗ: naftikachronika.gr

Στην ενδυνάμωση και την προστασία της μυικής μάζας από τη φθορά που επέρχεται με τη γήρανση φαίνεται πως συμβάλλει η αυξημένη πρόσληψη βιταμίνης C, σύμφωνα με νέα επιστημονική μελέτη

Η βιταμίνη C ενδεχομένως να είναι το κλειδί για μεγαλύτερη μυική μάζα αργότερα στη ζωή, υποστηρίζει νέα έρευνα από το Πανεπιστήμιο της Ανατολικής Αγγλίας (UEA). Πιο συγκεκριμένα, η μελέτη δείχνει ότι οι άνθρωποι μεγαλύτερης ηλικίας που προσλαμβάνουν αρκετή βιταμίνη C από εσπεριδοειδή φρούτα, μούρα και λαχανικά έχουν καλύτερη σκελετική υγεία και μυική μάζα.

Το στοιχείο αυτό είναι σημαντικό, καθώς οι άνθρωποι τείνουν να χάνουν μυική μάζα καθώς μεγαλώνουν, καταλήγοντας σε σαρκοπενία, πάθηση που χαρακτηρίζεται από απώλεια μυικής μάζας και λειτουργικότητας, κατάγματα και μειωμένη ποιότητα ζωής.

«Καθώς μεγαλώνουμε, χάνουμε μυική μάζα και δύναμη. Ενδεικτικά, οι άνθρωποι άνω των 50 ετών χάνουν έως και 1% μυικής μάζας κάθε χρόνο και η απώλεια αυτή θεωρείται ότι αφορά πάνω από 50 εκατομμύρια ανθρώπους σε όλο τον κόσμο. Πρόκειται για ένα σοβαρό πρόβλημα, καθώς μπορεί να οδηγήσει σε κατάγματα και άλλα άσχημα αποτελέσματα όπως η σαρκοπενία, η σωματική ανικανότητα, ο διαβήτης τύπου 2, η μειωμένη ποιότητα ζωής και ο θάνατος», αναφέρει η επικεφαλής ερευνήτριας από την Ιατρική Σχολή Norwich (UEA), καθηγήτρια Ailsa Welch και προσθέτει:

«Γνωρίζουμε ότι η πρόσληψη βιταμίνης C συνδέεται με τη μυική μάζα, καθώς βοηθά στην προστασία των κυττάρων και των ιστών που προφυλάσσουν το σώμα από δυνητικά επιβλαβείς ουσίες, τις ελεύθερες ρίζες. Οι ελεύθερες ρίζες μπορούν να συμβάλουν στην καταστροφή των μυών, επιταχύνοντας έτσι και τη φθορά λόγω ηλικίας. Μέχρι σήμερα, όμως, ήταν λίγες οι μελέτες που διερευνούσαν τη σημασία της πρόσληψης βιταμίνης C στους μεγάλους σε ηλικία ανθρώπους, γι’αυτό και εμείς θελήσαμε να βρούμε αν εκείνοι που προσλαμβάνουν περισσότερη βιταμίνη C έχουν μεγαλύτερη μυική μάζα».

Για να καταλήξουν στα συμπεράσματά τους, οι ερευνητές μελέτησαν δεδομένα περισσότερων από 13.000 ανθρώπων ηλικίας 42-82 ετών, υπολογίζοντας τη μυική μάζα και αναλύοντας την πρόσληψη βιταμίνης C με βάση ένα ημερολόγιο διατροφής επτά ημερών. Εξέτασαν επίσης την ποσότητα βιταμίνης C στο αίμα των συμμετεχόντων.

Όπως αναδείχθηκε από τα αποτελέσματα, οι άνθρωποι με τις μεγαλύτερες ποσότητες βιταμίνης C στη διατροφή ή το αίμα τους είχαν τη μεγαλύτερη εκτιμώμενη μυική μάζα, σε σύγκριση με όσους είχαν μικρότερες ποσότητες.

«Τα ευρήματά μας υποδεικνύουν ότι η βιταμίνη C είναι σημαντική για την υγεία των μυών στους μεγαλύτερους σε ηλικία άνδρες και γυναίκες και ίσως είναι χρήσιμη και για την πρόληψη της απώλειας μυικής μάζας λόγω ηλικίας», αναφέρουν καταληκτικά οι ερευνητές.

ΠΗΓΗ: ygeiamou.gr

ΕΥΘΥΜΙΑ ΓΙΩΣΑ

Προσφάτως ήταν ένα φωτοβολταϊκό πάρκο. Προηγουμένως, ένα πλοίο. Πριν από ένα μήνα, μία οικοδομή, και πριν από ένα χρόνο, κάποιο εργοτάξιο. Το σκηνικό μπορεί ν’ αλλάζει, ωστόσο το αποτέλεσμα παραμένει το ίδιο: κάθε χρόνο, στην Ελλάδα, αρκετοί είναι εκείνοι που τραυματίζονται ή και πεθαίνουν εν ώρα εργασίας.

Όμως, πόσο ακριβώς είναι το «αρκετοί»; Αναζητώντας σχετικά στοιχεία στο διαδίκτυο, διαπίστωσα ότι η Eurostat έχει ένα εκτενές αρχείο για όλες τις ευρωπαϊκές χώρες έως και το 2018. Από εκεί μπορεί κανείς να αντλήσει πληροφορίες οι οποίες αφορούν τόσο το θύμα όσο και το περιστατικό καθαυτό. Στο παρόν άρθρο θα γίνει αναφορά στην ηλικία και το φύλο του θύματος, στη σοβαρότητα του περιστατικού (θανάσιμο ή όχι – στη δεύτερη περίπτωση, θα σχολιαστεί το πόσες ημέρες έμεινε ο εργαζόμενος εκτός εργασίας προκειμένου να αναρρώσει, καθώς και το αν η βλάβη που του προκάλεσε το ατύχημα ήταν μόνιμη), στον εργασιακό χώρο όπου συνέβη το περιστατικό και, τέλος, στον τρόπο με τον οποίο τραυματίστηκε το θύμα. Το χρονικό διάστημα μελέτης είναι η πενταετία 2014-2018, έτη κατά τα οποία η εργασιακή επισφάλεια –εκφρασμένη με οποιονδήποτε τρόπο– είχε ήδη πάρει ανηφορική πορεία.

Α′ «ΕΡΓΑΤΙΚΑ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ»

Αρχικά, θα δούμε τα δεδομένα για τα εργατικά ατυχήματα, ξεκινώντας από το άθροισμά τους ανά έτος.

Γράφημα 1

Είναι προφανής η αυξητική τους τάση εντός της πενταετίας, με τη διαφορά μεταξύ του 2014 και του 2018 να ισούται με +31,76%. Το πώς κατανέμονται αυτά τα περιστατικά μεταξύ αντρών και γυναικών, παρουσιάζεται στο παρακάτω γράφημα:

Γράφημα 2

Όσον αφορά την ηλικιακή κατανομή, έχει ως εξής:

Γράφημα 3

Ορισμένα από τα εργατικά ατυχήματα που έλαβαν χώρα, απαίτησαν είτε 183 ημέρες ανάρρωσης (άρα και αποχής του θύματος από την εργασία), είτε πάνω από 183 ημέρες ανάρρωσης, είτε προκάλεσαν μία μόνιμη βλάβη στον εργαζόμενο. Στο γράφημα που ακολουθεί φαίνεται η αριθμητική κατανομή τους ανά έτος.

Γράφημα 4

Προτού προχωρήσουμε στα δεδομένα των εργατικών δυστυχημάτων,ενδιαφέρον παρουσιάζει και η πληροφορία σχετικά με τον χώρο εργασίας όπου συνέβη το ατύχημα. Εδώ θα εξετάσουμε τη διάκριση που γίνεται ανάλογα με το αν πρόκειται ή όχι για τον μόνιμο εργασιακό χώρο. Υπάρχουν, λοιπόν, τέσσερις κατηγορίες: α) συνήθης εργασιακός χώρος ή εντός της συνήθους τοπικής μονάδας εργασίας, β) περιστασιακός ή κινητός εργασιακός χώρος ή κατά τη διάρκεια ταξιδιού για λογαριασμό της επιχείρησης, γ) άλλος εργασιακός χώρος, δ) αδιευκρίνιστος εργασιακός χώρος. Από το γράφημα απουσιάζει η γ κατηγορία (έχουμε από ένα ατύχημα το 2014 και το 2015) και η δ (9 ατυχήματα το 2014 και 16 το 2016).

Γράφημα 5

Β′  «ΕΡΓΑΤΙΚΑ ΔΥΣΤΥΧΗΜΑΤΑ»

Ακολουθώντας την ίδια λογική, θα παρουσιαστούν τα αντίστοιχα γραφήματα, και ένα επιπλέον, για τα εργατικά δυστυχήματα, πάντα για το ίδιο χρονικό διάστημα. Ξεκινάμε και πάλι με το σύνολό τους, συνεχίζουμε με την κατανομή σε άντρες και γυναίκες, ανάλογα με την ηλικία, με τον εργασιακό χώρο και ολοκληρώνουμε με την κατανομή ανάλογα με τον τρόπο τραυματισμού του θύματος.

Γράφημα 6

Από το παραπάνω γράφημα προκύπτει ότι η διαφορά μεταξύ 2014 και 2018 ισούται με +32,14%. Επίσης, να σημειωθεί ότι από το Γράφημα 7 απουσιάζουν τα στοιχεία για το 2018 (δεν τα είχε στη διάθεσή της η Eurostat), αλλά και στο Γράφημα 8 λείπει ο αριθμός για το έτος 2018 στην ηλικιακή κατηγορία «<25» (για τον ίδιο λόγο).

Γράφημα 7

Γράφημα 8

Γράφημα 9

Το επιπλέον γράφημα για τα εργατικά δυστυχήματα σχετίζεται με τον τρόπο τραυματισμού και διακρίνουμε τις εξής κατηγορίες: i) οριζόντια ή κάθετη πρόσκρουση προς ή αντίθετα σε στατικό αντικείμενο (το θύμα βρίσκεται εν κινήσει), ii) επαφή με ηλεκτρικό ρεύμα, θερμότητα, επικίνδυνα υλικά, iii) χτύπημα από ή πρόσκρουση με κινητό αντικείμενο, iv) πνιγμός, ενταφιασμός, περικύκλωση, v) παγίδευση, σύνθλιψη.

Γράφημα 10

Γ′ Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ

Για να αποκτήσουμε μία ακόμη καλύτερη τάξη μεγέθους, θα αντιπαραβάλω τα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (συνολικά για τα 27 κράτη-μέλη της, εξαιρώ τη Μεγάλη Βρετανία) με εκείνα της Ελλάδας. Το έτος 2018 θα μείνει εκτός λόγω έλλειψης στοιχείων για όλες τις χώρες αυτό τον χρόνο. Να σημειωθεί ότι τα παρουσιαζόμενα ποσοστά προέκυψαν αφού λήφθηκαν υπ’ όψιν τα στοιχεία για το πόσοι εργάστηκαν από το 2014 έως και το 2017 (συμπεριλαμβανομένων των αυτοαπασχολούμενων), πάντα σύμφωνα με την Eurostat.

Γράφημα 11

Γράφημα 12

Δ′ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΥ

Έχουμε όλοι ακούσει αυτές τις ειδήσεις που παίζουν μετά τα πρώτα θέματα, κάπου στη μέση του δελτίου –συνήθως, δεν υπάρχει κάποιο ειδικό ρεπορτάζ γι’ αυτές, βγαίνει μόνο ένας δημοσιογράφος από την αίθουσα σύνταξης και τις ανακοινώνει– οι οποίες θα αναφέρονται σε κάποιον «άτυχο 35χρονο» ο οποίος βρήκε «τραγικό τέλος» εν ώρα εργασίας. Ο «άτυχος νέος» μπορεί, λόγου χάρη, να είναι ηλεκτρολόγος βάρδιας, η επιχείρηση για την οποία δούλευε να «εκφράζει τα θερμά της συλλυπητήρια στην οικογένεια», ενδεχομένως κάποια συνδικάτα και σωματεία να μιλάνε απερίφραστα για «εργοδοτικό έγκλημα» και να καλούν σε απεργία.

Τα ζητούμενα είναι πολλά. Πρώτον, ο «35χρονος», ο «27χρονος», ο «νεκρός πλοίαρχος», ο «60χρονος οικοδόμος», όλοι τους, έχουν όνομα, επώνυμο και πολλαπλές ιδιότητες, μία εκ των οποίων ήταν και αυτή του εργαζόμενου. Στα τρία πρώτα μέρη του παρόντος κειμένου, παρουσίασα αριθμούς. Νούμερα ιδιαιτέρως χρήσιμα για την εξαγωγή κάποιων πρώτων συμπερασμάτων και για περαιτέρω διερεύνηση, τα οποία ωστόσο αντιστοιχούν σε ανθρώπους. Αλίμονο, θα μου πείτε, το γνωρίζουμε. Μ’ ενδιαφέρει περισσότερο να το συνειδητοποιήσετε και να δώσετε σε καθένα από αυτά τον χώρο –και ενδεχομένως– τη συντριβή που του αναλογούν. Εδώ, στον «Ημεροδρόμο», έχω γράψει ξανά για την ψυχρότητα και την αδιαφορία με την οποία έχουμε συνηθίσει να αντιμετωπίζουμε τον θάνατο· δε μας κάνει εντύπωση, δε μας συγκλονίζει, περνά κάπως… στα ψιλά. Κι αυτό είναι μία εξέλιξη ιδιαιτέρως επικίνδυνη, γιατί μία στάση «ε, και;» απέναντι στον θάνατο δεν είναι παρά μία στάση «ε, και;» απέναντι στη ζωή, και πιστέψτε με, δε μιλώ επ’ ουδενί λόγω με… κοελική χροιά, παρά με τη διαρκή αγωνία τού να ξεχάσω ότι συν-υπάρχω.

Δεύτερον, εκτός από τους θανάτους, σημαντικό στοιχείο για εμένα αποτελεί το Γράφημα 4. Κάποια ατυχήματα έχουν οδηγήσει σε μακριά αποχή από την εργασία ή σε μία μόνιμη βλάβη. Ειδικά στη δεύτερη περίπτωση, το πιθανότερο είναι ότι ο εργαζόμενος παύει να είναι λειτουργικός, για να μιλήσω με όρους… παραγωγικότητας που τόσο αρέσουν στην εποχή.

Τρίτον, σύμφωνα με τα Γραφήματα 11 και 12, είναι μικρά τα ποσοστά των ατυχημάτων και ακόμη πιο μικρά εκείνα των θανάτων. Επαναλαμβάνω ότι για να υπολογίσω τα εν λόγω ποσοστά στηρίχτηκα στα στοιχεία απασχόλησης της Eurostat, λαμβάνοντας στα υπόψη και τους αυτοαπασχολούμενους. Για τον περιορισμό του σφάλματος, θα ήταν ορθότερο να γίνει επιλογή συγκεκριμένων εργασιακών κλάδων, καθότι ένας υπάλληλος στα ΚΕΠ καταλαβαίνουμε καλά ότι δεν έχει την ίδια πιθανότητα ατυχήματος ή δυστυχήματος στον χώρο εργασίας του σε σχέση με έναν εργαζόμενο σε λατομείο. Επίσης, υπάρχει ένα ποσοστό αδήλωτων εργαζομένων (Ελλήνων και αλλοδαπών) το οποίο δεν απεικονίζεται πουθενά.

Τέταρτον,με περισσή λύπη διαπιστώνω ότι είναι αρκετοί εκείνοι που θέλουν να υποτιμήσουν το εργατικό κίνημα, αντιμετωπίζοντάς το σαν κάτι παρωχημένο και γραφικό, το οποίο εξαντλείται στο «γιαπί, το πηλοφόρι, το μυστρί», στην παγωμένη τσιμινιέρα, αλλά και στην πορεία διαμαρτυρίας στην Κλαυθμώνος, στις 11 π.μ.. Το εργατικό κίνημα είναι συμμετοχή, αλληλεγγύη και διεκδίκηση. Στην περίπτωση των εργατικών ατυχημάτων και δυστυχημάτων είναι και καταγγελία. Αν και ανέκαθεν θεωρούσα ηλίθιο να διευκρινίζεις πράγματα αυτονόητα, ίσως να χρειαστεί να πω ότι δε μίλησα για συνδικαλισμό, αλλά για εργατικό κίνημα. Αλλά αυτό είναι μεγάλη κουβέντα και δεν είναι της παρούσης. Επιπροσθέτως, για να επανέλθω στο θέμα του παρόντος άρθρου, κάνω τη συγκεκριμένη αναφορά στο εργατικό κίνημα θέλοντας επιπλέον να συνδέσω την απαξίωσή του με την απαξίωση των εργασιακών συνθηκών και των εργασιακών δικαιωμάτων. Όλα αυτά δημιουργούν κλίμα, το κλίμα δημιουργεί πρακτικές, και οι πρακτικές δημιουργούν θύματα.

Και έστω ότι δε χρειαζόμαστε το εργατικό κίνημα για να καταγγείλει τις αυθαιρεσίες μίας επιχείρησης στην οποία εργαζόμαστε και οι οποίες αυθαιρεσίες φτάνουν στο σημείο έως και να στερήσουν τη ζωή κάποιου. Άρα, πέμπτον, ρωτώ: ποιος ελέγχει τον τρόπο λειτουργίας των επιχειρήσεων. Ποιος διασφαλίζει ότι τηρούνται οι κανόνες υγιεινής και τα μέτρα ασφαλείας. Ποιος επιβάλλει κυρώσεις εάν κάποια επιχείρηση δεν πληροί τα παραπάνω. Ποιος εγγυάται ότι οι εργαζόμενοι δέχονται την κατάλληλη εκπαίδευση, δηλαδή εκείνη η οποία ελαχιστοποιεί (ή ακόμη κι εκμηδενίζει) την πιθανότητα ενός ατυχήματος ή δυστυχήματος. Ποιος προστατεύει τον εργαζόμενο. Ποιος φροντίζει ο εργαζόμενος να επανενταχθεί στον εργασιακό στίβο μετά από αποχή έως και 183 ημερών.

Δε θα προβώ σε συμπεράσματα, διότι δεν ήταν εξαρχής αυτός ο σκοπός μου. Εξάλλου για κάτι τέτοιο απαιτείται πολύμηνη μελέτη και εμβριθής στατιστική ανάλυση. Δικό μου μέλημα είναι η δημιουργία προβληματισμού· όχι μόνο για όσα έχουν γίνει μέχρι τώρα, αλλά και για όσα πρόκειται να γίνουν μελλοντικά.

*Το σκίτσο που συνοδεύει το άρθρο είναι του Steve Cup

ΠΗΓΗ: imerodromos.gr

Προσφάτως ήταν ένα φωτοβολταϊκό πάρκο. Προηγουμένως, ένα πλοίο. Πριν από ένα μήνα, μία οικοδομή, και πριν από ένα χρόνο, κάποιο εργοτάξιο. Το σκηνικό μπορεί ν’ αλλάζει, ωστόσο το αποτέλεσμα παραμένει το ίδιο: κάθε χρόνο, στην Ελλάδα, αρκετοί είναι εκείνοι που τραυματίζονται ή και πεθαίνουν εν ώρα εργασίας.

Όμως, πόσο ακριβώς είναι το «αρκετοί»; Αναζητώντας σχετικά στοιχεία στο διαδίκτυο, διαπίστωσα ότι η Eurostat έχει ένα εκτενές αρχείο για όλες τις ευρωπαϊκές χώρες έως και το 2018. Από εκεί μπορεί κανείς να αντλήσει πληροφορίες οι οποίες αφορούν τόσο το θύμα όσο και το περιστατικό καθαυτό. Στο παρόν άρθρο θα γίνει αναφορά στην ηλικία και το φύλο του θύματος, στη σοβαρότητα του περιστατικού (θανάσιμο ή όχι – στη δεύτερη περίπτωση, θα σχολιαστεί το πόσες ημέρες έμεινε ο εργαζόμενος εκτός εργασίας προκειμένου να αναρρώσει, καθώς και το αν η βλάβη που του προκάλεσε το ατύχημα ήταν μόνιμη), στον εργασιακό χώρο όπου συνέβη το περιστατικό και, τέλος, στον τρόπο με τον οποίο τραυματίστηκε το θύμα. Το χρονικό διάστημα μελέτης είναι η πενταετία 2014-2018, έτη κατά τα οποία η εργασιακή επισφάλεια –εκφρασμένη με οποιονδήποτε τρόπο– είχε ήδη πάρει ανηφορική πορεία.

Α′ «ΕΡΓΑΤΙΚΑ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ»

Αρχικά, θα δούμε τα δεδομένα για τα εργατικά ατυχήματα, ξεκινώντας από το άθροισμά τους ανά έτος.

Γράφημα 1

Είναι προφανής η αυξητική τους τάση εντός της πενταετίας, με τη διαφορά μεταξύ του 2014 και του 2018 να ισούται με +31,76%. Το πώς κατανέμονται αυτά τα περιστατικά μεταξύ αντρών και γυναικών, παρουσιάζεται στο παρακάτω γράφημα:

Γράφημα 2

Όσον αφορά την ηλικιακή κατανομή, έχει ως εξής:

Γράφημα 3

Ορισμένα από τα εργατικά ατυχήματα που έλαβαν χώρα, απαίτησαν είτε 183 ημέρες ανάρρωσης (άρα και αποχής του θύματος από την εργασία), είτε πάνω από 183 ημέρες ανάρρωσης, είτε προκάλεσαν μία μόνιμη βλάβη στον εργαζόμενο. Στο γράφημα που ακολουθεί φαίνεται η αριθμητική κατανομή τους ανά έτος.

Γράφημα 4

Προτού προχωρήσουμε στα δεδομένα των εργατικών δυστυχημάτων,ενδιαφέρον παρουσιάζει και η πληροφορία σχετικά με τον χώρο εργασίας όπου συνέβη το ατύχημα. Εδώ θα εξετάσουμε τη διάκριση που γίνεται ανάλογα με το αν πρόκειται ή όχι για τον μόνιμο εργασιακό χώρο. Υπάρχουν, λοιπόν, τέσσερις κατηγορίες: α) συνήθης εργασιακός χώρος ή εντός της συνήθους τοπικής μονάδας εργασίας, β) περιστασιακός ή κινητός εργασιακός χώρος ή κατά τη διάρκεια ταξιδιού για λογαριασμό της επιχείρησης, γ) άλλος εργασιακός χώρος, δ) αδιευκρίνιστος εργασιακός χώρος. Από το γράφημα απουσιάζει η γ κατηγορία (έχουμε από ένα ατύχημα το 2014 και το 2015) και η δ (9 ατυχήματα το 2014 και 16 το 2016).

Γράφημα 5

Β′  «ΕΡΓΑΤΙΚΑ ΔΥΣΤΥΧΗΜΑΤΑ»

Ακολουθώντας την ίδια λογική, θα παρουσιαστούν τα αντίστοιχα γραφήματα, και ένα επιπλέον, για τα εργατικά δυστυχήματα, πάντα για το ίδιο χρονικό διάστημα. Ξεκινάμε και πάλι με το σύνολό τους, συνεχίζουμε με την κατανομή σε άντρες και γυναίκες, ανάλογα με την ηλικία, με τον εργασιακό χώρο και ολοκληρώνουμε με την κατανομή ανάλογα με τον τρόπο τραυματισμού του θύματος.

Γράφημα 6

Από το παραπάνω γράφημα προκύπτει ότι η διαφορά μεταξύ 2014 και 2018 ισούται με +32,14%. Επίσης, να σημειωθεί ότι από το Γράφημα 7 απουσιάζουν τα στοιχεία για το 2018 (δεν τα είχε στη διάθεσή της η Eurostat), αλλά και στο Γράφημα 8 λείπει ο αριθμός για το έτος 2018 στην ηλικιακή κατηγορία «<25» (για τον ίδιο λόγο).

Γράφημα 7

Γράφημα 8

Γράφημα 9

Το επιπλέον γράφημα για τα εργατικά δυστυχήματα σχετίζεται με τον τρόπο τραυματισμού και διακρίνουμε τις εξής κατηγορίες: i) οριζόντια ή κάθετη πρόσκρουση προς ή αντίθετα σε στατικό αντικείμενο (το θύμα βρίσκεται εν κινήσει), ii) επαφή με ηλεκτρικό ρεύμα, θερμότητα, επικίνδυνα υλικά, iii) χτύπημα από ή πρόσκρουση με κινητό αντικείμενο, iv) πνιγμός, ενταφιασμός, περικύκλωση, v) παγίδευση, σύνθλιψη.

Γράφημα 10

Γ′ Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ

Για να αποκτήσουμε μία ακόμη καλύτερη τάξη μεγέθους, θα αντιπαραβάλω τα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (συνολικά για τα 27 κράτη-μέλη της, εξαιρώ τη Μεγάλη Βρετανία) με εκείνα της Ελλάδας. Το έτος 2018 θα μείνει εκτός λόγω έλλειψης στοιχείων για όλες τις χώρες αυτό τον χρόνο. Να σημειωθεί ότι τα παρουσιαζόμενα ποσοστά προέκυψαν αφού λήφθηκαν υπ’ όψιν τα στοιχεία για το πόσοι εργάστηκαν από το 2014 έως και το 2017 (συμπεριλαμβανομένων των αυτοαπασχολούμενων), πάντα σύμφωνα με την Eurostat.

Γράφημα 11

Γράφημα 12

Δ′ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΥ

Έχουμε όλοι ακούσει αυτές τις ειδήσεις που παίζουν μετά τα πρώτα θέματα, κάπου στη μέση του δελτίου –συνήθως, δεν υπάρχει κάποιο ειδικό ρεπορτάζ γι’ αυτές, βγαίνει μόνο ένας δημοσιογράφος από την αίθουσα σύνταξης και τις ανακοινώνει– οι οποίες θα αναφέρονται σε κάποιον «άτυχο 35χρονο» ο οποίος βρήκε «τραγικό τέλος» εν ώρα εργασίας. Ο «άτυχος νέος» μπορεί, λόγου χάρη, να είναι ηλεκτρολόγος βάρδιας, η επιχείρηση για την οποία δούλευε να «εκφράζει τα θερμά της συλλυπητήρια στην οικογένεια», ενδεχομένως κάποια συνδικάτα και σωματεία να μιλάνε απερίφραστα για «εργοδοτικό έγκλημα» και να καλούν σε απεργία.

Τα ζητούμενα είναι πολλά. Πρώτον, ο «35χρονος», ο «27χρονος», ο «νεκρός πλοίαρχος», ο «60χρονος οικοδόμος», όλοι τους, έχουν όνομα, επώνυμο και πολλαπλές ιδιότητες, μία εκ των οποίων ήταν και αυτή του εργαζόμενου. Στα τρία πρώτα μέρη του παρόντος κειμένου, παρουσίασα αριθμούς. Νούμερα ιδιαιτέρως χρήσιμα για την εξαγωγή κάποιων πρώτων συμπερασμάτων και για περαιτέρω διερεύνηση, τα οποία ωστόσο αντιστοιχούν σε ανθρώπους. Αλίμονο, θα μου πείτε, το γνωρίζουμε. Μ’ ενδιαφέρει περισσότερο να το συνειδητοποιήσετε και να δώσετε σε καθένα από αυτά τον χώρο –και ενδεχομένως– τη συντριβή που του αναλογούν. Εδώ, στον «Ημεροδρόμο», έχω γράψει ξανά για την ψυχρότητα και την αδιαφορία με την οποία έχουμε συνηθίσει να αντιμετωπίζουμε τον θάνατο· δε μας κάνει εντύπωση, δε μας συγκλονίζει, περνά κάπως… στα ψιλά. Κι αυτό είναι μία εξέλιξη ιδιαιτέρως επικίνδυνη, γιατί μία στάση «ε, και;» απέναντι στον θάνατο δεν είναι παρά μία στάση «ε, και;» απέναντι στη ζωή, και πιστέψτε με, δε μιλώ επ’ ουδενί λόγω με… κοελική χροιά, παρά με τη διαρκή αγωνία τού να ξεχάσω ότι συν-υπάρχω.

Δεύτερον, εκτός από τους θανάτους, σημαντικό στοιχείο για εμένα αποτελεί το Γράφημα 4. Κάποια ατυχήματα έχουν οδηγήσει σε μακριά αποχή από την εργασία ή σε μία μόνιμη βλάβη. Ειδικά στη δεύτερη περίπτωση, το πιθανότερο είναι ότι ο εργαζόμενος παύει να είναι λειτουργικός, για να μιλήσω με όρους… παραγωγικότητας που τόσο αρέσουν στην εποχή.

Τρίτον, σύμφωνα με τα Γραφήματα 11 και 12, είναι μικρά τα ποσοστά των ατυχημάτων και ακόμη πιο μικρά εκείνα των θανάτων. Επαναλαμβάνω ότι για να υπολογίσω τα εν λόγω ποσοστά στηρίχτηκα στα στοιχεία απασχόλησης της Eurostat, λαμβάνοντας στα υπόψη και τους αυτοαπασχολούμενους. Για τον περιορισμό του σφάλματος, θα ήταν ορθότερο να γίνει επιλογή συγκεκριμένων εργασιακών κλάδων, καθότι ένας υπάλληλος στα ΚΕΠ καταλαβαίνουμε καλά ότι δεν έχει την ίδια πιθανότητα ατυχήματος ή δυστυχήματος στον χώρο εργασίας του σε σχέση με έναν εργαζόμενο σε λατομείο. Επίσης, υπάρχει ένα ποσοστό αδήλωτων εργαζομένων (Ελλήνων και αλλοδαπών) το οποίο δεν απεικονίζεται πουθενά.

Τέταρτον,με περισσή λύπη διαπιστώνω ότι είναι αρκετοί εκείνοι που θέλουν να υποτιμήσουν το εργατικό κίνημα, αντιμετωπίζοντάς το σαν κάτι παρωχημένο και γραφικό, το οποίο εξαντλείται στο «γιαπί, το πηλοφόρι, το μυστρί», στην παγωμένη τσιμινιέρα, αλλά και στην πορεία διαμαρτυρίας στην Κλαυθμώνος, στις 11 π.μ.. Το εργατικό κίνημα είναι συμμετοχή, αλληλεγγύη και διεκδίκηση. Στην περίπτωση των εργατικών ατυχημάτων και δυστυχημάτων είναι και καταγγελία. Αν και ανέκαθεν θεωρούσα ηλίθιο να διευκρινίζεις πράγματα αυτονόητα, ίσως να χρειαστεί να πω ότι δε μίλησα για συνδικαλισμό, αλλά για εργατικό κίνημα. Αλλά αυτό είναι μεγάλη κουβέντα και δεν είναι της παρούσης. Επιπροσθέτως, για να επανέλθω στο θέμα του παρόντος άρθρου, κάνω τη συγκεκριμένη αναφορά στο εργατικό κίνημα θέλοντας επιπλέον να συνδέσω την απαξίωσή του με την απαξίωση των εργασιακών συνθηκών και των εργασιακών δικαιωμάτων. Όλα αυτά δημιουργούν κλίμα, το κλίμα δημιουργεί πρακτικές, και οι πρακτικές δημιουργούν θύματα.

Και έστω ότι δε χρειαζόμαστε το εργατικό κίνημα για να καταγγείλει τις αυθαιρεσίες μίας επιχείρησης στην οποία εργαζόμαστε και οι οποίες αυθαιρεσίες φτάνουν στο σημείο έως και να στερήσουν τη ζωή κάποιου. Άρα, πέμπτον, ρωτώ: ποιος ελέγχει τον τρόπο λειτουργίας των επιχειρήσεων. Ποιος διασφαλίζει ότι τηρούνται οι κανόνες υγιεινής και τα μέτρα ασφαλείας. Ποιος επιβάλλει κυρώσεις εάν κάποια επιχείρηση δεν πληροί τα παραπάνω. Ποιος εγγυάται ότι οι εργαζόμενοι δέχονται την κατάλληλη εκπαίδευση, δηλαδή εκείνη η οποία ελαχιστοποιεί (ή ακόμη κι εκμηδενίζει) την πιθανότητα ενός ατυχήματος ή δυστυχήματος. Ποιος προστατεύει τον εργαζόμενο. Ποιος φροντίζει ο εργαζόμενος να επανενταχθεί στον εργασιακό στίβο μετά από αποχή έως και 183 ημερών.

Δε θα προβώ σε συμπεράσματα, διότι δεν ήταν εξαρχής αυτός ο σκοπός μου. Εξάλλου για κάτι τέτοιο απαιτείται πολύμηνη μελέτη και εμβριθής στατιστική ανάλυση. Δικό μου μέλημα είναι η δημιουργία προβληματισμού· όχι μόνο για όσα έχουν γίνει μέχρι τώρα, αλλά και για όσα πρόκειται να γίνουν μελλοντικά.

*Το σκίτσο που συνοδεύει το άρθρο είναι του Steve Cup

• 

Σχετικα Αρθρα

Ηράκλειο Κρήτης: 82 εργατικά ατυχήματα μέσα σε πέντε μήνες

ΗΜΕΡΟΔΡΟΜΟΣ Κοινωνια 13 Μαΐου 2019

Επιστολή ΔΑΣ ΟΤΑ σε Τσίπρα: «Όχι άλλο αίμα εργατών – Πάρτε μέτρα τώρα»

ΗΜΕΡΟΔΡΟΜΟΣ Πολιτικη 27 Μαρτίου 2019

Δήμοι-Εργατικά ατυχήματα: Η «μαύρη λίστα» με τους 43 νεκρούς και τους 59 σοβαρά τραυματίες

ΗΜΕΡΟΔΡΟΜΟΣ Κοινωνια 19 Νοεμβρίου 2018

Δυναμική παρέμβαση συνδικαλιστών στο υπουργείο Εργασίας για τα εργατικά ατυχήματα στους ΟΤΑ

ΗΜΕΡΟΔΡΟΜΟΣ Κοινωνια 19 Νοεμβρίου 2018

Αύξηση Εργατικών Ατυχημάτων: «Σφαγή» χωρίς ημερομηνία λήξης…

ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΣ Κοινωνια 5 Ιουνίου 2017

• 

• 

Διαφημισεις

• 

• 

ΒΙΒΛΙΑ

• 

ΔΙΑΦΗΜΙΣΕΙΣ

• 

Διαβαστε

Τραυματισμοί και θάνατοι εν ώρα εργασίας — μία άσκηση προβληματισμού

ΕΥΘΥΜΙΑ ΓΙΩΣΑ

Δημοφιλη

ΕΒΔΟΜΑΔΑ

ΜΗΝΑΣ

ΧΡΟΝΟΣ

• Ο «σεμνός» φασισμούλης μιας ακόμα «συγγνώμης» από ΓΕΡΑΣΙΜΟΣ ΧΟΛΕΒΑΣ 29 Αυγούστου 2020
• Οι “κομμουνιστοσυμμορίτες”, οι… από ΝΙΚΟΣ ΜΠΟΓΙΟΠΟΥΛΟΣ 24 Αυγούστου 2020
• Σε ποιον ανήκουν τα λεφτά, κύριε σύμβουλε; από ΓΕΡΑΣΙΜΟΣ ΧΟΛΕΒΑΣ 30 Αυγούστου 2020
• Ευτυχώς που δεν πάθαμε και τίποτα, κυρία υπουργέ; από ΗΜΕΡΟΔΡΟΜΟΣ 31 Αυγούστου 2020
• Το μουστάκι του κυρίου Γαβρόγλου από ΓΕΡΑΣΙΜΟΣ ΧΟΛΕΒΑΣ 26 Αυγούστου 2020
• Άρης Βελουχιώτης: «Εγώ, παιδί του Ελληνικού Λαού…» από ΝΙΚΟΣ ΜΠΟΓΙΟΠΟΥΛΟΣ 27 Αυγούστου 2020
• American Beauty από ΔΗΜΗΤΡΑ ΜΥΡΙΛΛΑ 29 Αυγούστου 2020

ΑΦΙΕΡΩΜΑ

ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ

• 

Με αρνητικό πρόσημο για το σύνολο του λιανικού εμπορίου ολοκληρώθηκε η κίνηση της αγοράς τον Ιούνιο, καθώς οι πωλήσεις στον κλάδο για την μετά-καραντίνας εποχή, ήταν εμφανώς, πεσμένες όπως αποτυπώνεται σε έρευνα της ΕΛΣΤΑΤ. Η ραγδαία πτώση άγγιξε τον χώρο των πωλήσεων σε εκτεταμένο βαθμό, την ίδια στιγμή που τα είδη οικιακού εξοπλισμού και τα χαρτικά, κατάφεραν να ξεφύγουν από το αρνητικό ρεκόρ που σημειώθηκε στο λιανικό εμπόριο και να σημειώσουν αύξηση.

του Πέτρου Παπακωνσταντίνου

Η ένταση μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας λόγω των ερευνών του Oruc Reis έχει ήδη ξεπεράσει σε διάρκεια την κρίση του Χόρα, το 1976. Ο κίνδυνος θερμού επεισοδίου έστω από ατύχημα δεν είναι καθόλου αμελητέος, όπως έδειξε το περιστατικό με την ελληνική φρεγάτα Λήμνος και την τουρκική Kemal Reis. Εύλογα η κοινή γνώμη αναρωτιέται γιατί φτάσαμε ως εδώ και τι πρέπει να περιμένουμε στο εγγύς μέλλον.

Οι ελληνοτουρκικές σχέσεις βρίσκονται σε τροχιά κλιμακούμενων εντάσεων τα τελευταία χρόνια εξ αιτίας σειράς παραγόντων. Τρεις από αυτούς παίζουν προεξάρχοντες ρόλους. Ο πρώτος σχετίζεται με την ανακάλυψη μεγάλων κοιτασμάτων φυσικού αερίου στην Ανατολική Μεσόγειο την προηγούμενη δεκαετία- το ισραηλινό Λεβιάθαν το 2010, το κυπριακό Αφροδίτη το 2011 και το αιγυπτιακό Ζορ το 2015. Οι ανακαλύψεις δημιούργησαν προσδοκίες για ανάλογα κοιτάσματα στο χώρο της ελληνικής υφαλοκρηπίδας και τράβηξαν το ενδιαφέρον μεγάλων εταιρειών όπως η αμερικανική Exxon, η γαλλική Total, η ιταλική ENI και η ρωσική Novatek.

Ο πιο κοντινός και εύκολος δρόμος διοχέτευσης του φυσικού αερίου από αυτά τα κοιτάσματα στην Ευρώπη θα ήταν μέσω Τουρκίας. Ωστόσο η κυβέρνηση Ερντογάν είχε ήδη προκαλέσει την οργή του Ισραήλ από την υπόθεση του Μαβί Μαρμαρά (2010) και της Αιγύπτου λόγω της υποστήριξης των Αδελφών Μουσουλμάνων στην «Αραβική Άνοιξη» (2011), ενώ οι Αμερικανοί δεν έβλεπαν με καλό μάτι τη διευρυνόμενη συνεργασία της με τη Μόσχα (S-400 κ.α.) μετά το αποτυχημένο πραξικόπημα του 2016. Σ’ αυτή την ατμόσφαιρα κερδίζει έδαφος το ριψοκίνδυνο, οικονομικά και γεωπολιτικά, σχέδιο κατασκευής του αγωγού EastMed, μήκους 1.900 χιλιομέτρων και σε βάθος τριών, ο οποίος, αν κάποτε γίνει πραγματικότητα (πράγμα αμφίβολο) θα μεταφέρει φυσικό αέριο στην Ευρώπη μέσω Ελλάδας και Ιταλίας. Η πίεση στην Τουρκία έγινε πιο έντονη τον περασμένο Ιανουάριο, όταν συγκροτήθηκε το EastMed Forum από Ισραήλ, Κύπρο, Ελλάδα, Ιταλία, Αίγυπτο, Ιορδανία και Παλαιστίνη, δίνοντας τροφή σε υπερφίαλες προσδοκίες περί του «νέου ΟΠΕΚ της ανατολικής Μεσογείου». Νοιώθοντας ότι απειλείται με αποκλεισμό και περιθωριοποίηση από μια ανίερη συμμαχία, η Τουρκία του Ερντογάν επέλεξε να απαντήσει πλήττοντας αυτήν που, στα μάτια της, αντιπροσωπεύει τον πιο αδύναμο κρίκο, την Ελλάδα. Η συμφωνία με την κυβέρνηση της Τρίπολης υπό τον Σαράζ για τη χάραξη ΑΟΖ εξυπηρετούσε, πέραν των άλλων, και αυτή τη στόχευση.

Ο δεύτερος παράγοντας ήταν η αποδυνάμωση της αμερικανικής ισχύος στην περιοχή ύστερα από το φιάσκο των πολέμων της εποχής Μπους και τη σταδιακή απόσυρση αμερικανικών δυνάμεων ήδη επί εποχής Ομπάμα. Η διάλυση της Λιβύης ύστερα από την επίθεση του ΝΑΤΟ στον Καντάφι και ο συριακός εμφύλιος δημιούργησαν καινούργιες μαύρες τρύπες στην περιοχή. Ζυγιάζοντας κινδύνους (κυρίως λόγω Κουρδικού) και προσδοκώμενα κέρδη, η Τουρκία του Ερντογάν έσπευσε να καλύψει το γεωπολιτικό κενό, φιλοδοξώντας να αναδειχθεί σε μεγάλη περιφερειακή δύναμη με προβολές στρατιωτικής ισχύος από το Ιράκ και τη Συρία μέχρι τη Λιβύη. Παρά τις ισχυρές αντιδράσεις από το Στέιτ Ντιπάρτμεντ και το Πεντάγωνο, ο Τραμπ, ασκώντας εξωτερική πολιτική υπερδύναμης με όρους μετοχικής εταιρείας, ευνοούσε ένα είδος «outsourcing» των αμερικανικών συμφερόντων, ελπίζοντας ότι η Τουρκία θα λειτουργούσε ως ανάχωμα στις φιλοδοξίες ανταγωνιστικών δυνάμεων, όπως η Ρωσία και το Ιράν. Καθώς τα προγνωστικά αυτή την περίοδο προεξοφλούν νίκη του Μπάιντεν στις εκλογές της 3ης Νοεμβρίου (αν και τίποτα δεν μπορεί ακόμη να θεωρείται βέβαιο), ο Ερντογάν βιάζεται να αξιοποιήσει το παράθυρο ευκαιρίας που θεωρεί ότι είναι ακόμη ανοιχτό, αλλά μπορεί γρήγορα να κλείσει.

Τι θέλει ο Ερντογάν

Ο τρίτος στη σειρά, αλλά όχι και σε σημασία παράγοντας αφορά τις αρνητικές, για την ειρήνη και ασφάλεια στην περιοχή, μετατοπίσεις στο ηγεμονικό μπλοκ της Τουρκίας. Η στροφή προς τον απολυταρχισμό στο εσωτερικό και τις επιθετικές διεκδικήσεις στο εξωτερικό ήταν ήδη ορατή από την πρώτη σοβαρή αμφισβήτηση του Ερντογάν με το κύμα των διαδηλώσεων που ξεκίνησαν από το Γκεζί Παρκ της Κωνσταντινούπολης, το 2013. Επιταχύνθηκαν απότομα, όμως, ύστερα από το αποτυχημένο πραξικόπημα του 2016, για το οποίο ο Ερντογάν είναι πεπεισμένος ότι προήλθε από τις ΗΠΑ. Το επόμενο διάστημα, το άρχον συγκρότημα της Τουρκίας περνάει από την «μουσουλμανική δημοκρατία» (κατ’ αναλογία προς την ευρωπαϊκή χριστιανοδημοκρατία) των «μηδενικών προβλημάτων με τους γείτονες» στο εκρηκτικό κράμα νεοοθωμανισμού- φασίζοντος εθνικισμού, με αποκρυστάλλωμα την κυβερνητική συμμαχία ΑΚΡ- ΜΗΡ (Γκρίζοι Λύκοι). Οι στρατιωτικές επεμβάσεις σε Συρία, Ιράκ και Λιβύη, όπως και το δόγμα περί «γαλάζιας πατρίδας» στο Αιγαίο βοηθούν τον Ερντογάν και τους συμμάχους του να εκτρέπουν τη λαϊκή δυσαρέσκεια για την επιδείνωση των κοινωνικών προβλημάτων καθώς το «τουρκικό οικονομικό θαύμα» λαχανιάζει, η λίρα χάνει διαρκώς έδαφος, τα συναλλαγματικά αποθέματα εξαντλούνται, ξένα κεφάλαια αρχίζουν να φεύγουν και ο κίνδυνος να συρθεί η χώρα ικέτης στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (κάτι που θα μπορούσε να σημάνει το πολιτικό τέλος του Ερντογάν) γίνεται ολοένα και πιο ορατός.

Ωστόσο αυτή η ριψοκίνδυνη «φυγή προς τα εμπρός» προκαλεί αντισυσπειρώσεις. Η Γαλλία, η μακράν ισχυρότερη μεσογειακή χώρα, δεν έχει καμία διάθεση να ανεχθεί την ανάδυση μιας Τουρκίας- ηγεμονικής δύναμης στο ανατολικό τμήμα της mare nostrum, όπως πρόσφατα χαρακτήρισε τη Μεσόγειο ο Εμανουέλ Μακρόν. Η Αίγυπτος, που έχει ένα μακρύ, πορώδες σύνορο με τη Λιβύη, αλλά και τα Εμιράτα, που φιλοδοξούν να γίνουν «Ισραήλ του Κόλπου», επείγονται επίσης να συγκρατήσουν την τουρκική επέκταση. Ο βομβαρδισμός, στις αρχές Ιουλίου, της τουρκικής βάσης στην Αλ Ουατίγια της Λιβύης (γράφτηκε και δεν διαψεύστηκε, αλλά ούτε επιβεβαιώθηκε, ότι έγινε από αεροπλάνα των Εμιράτων με επιμελητειακή υποστήριξη της Γαλλίας) εγγράφεται σε αυτό το πλαίσιο. Η μερική συμφωνία Ελλάδας- Αιγύπτου για την ΑΟΖ ερέθισε ακόμη περισσότερο την Άγκυρα, αν και δεν ξεπερνούσε τις δικές της κόκκινες γραμμές (Καστελόριζο, 28ος μεσημβρινός). Με αυτά τα δεδομένα, η ελληνοτουρκική κρίση των τελευταίων εβδομάδων ήταν περίπου προδιαγεγραμμένη, άλλωστε την προεξοφλούσαν επαίοντες και αξιωματούχοι σειράς χωρών καιρό τώρα. Το πρώτο, εύλογο ερώτημα είναι αν πρέπει να περιμένουμε τα χειρότερα.

Σε ό, τι αφορά την Τουρκία, ο Ερντογάν μπορεί να είναι μεγαλομανής, αλλά δεν είναι τυχοδιώκτης. Σκοπός του δεν είναι να οδηγήσει τα πράγματα σε πόλεμο με την Ελλάδα (γνωρίζει και ο ίδιος ότι θα ήταν καταστροφικός και για τις δύο πλευρές), αλλά να την οδηγήσει σε μια συνολική διαπραγμάτευση εφ΄ όλης της ύλης από θέση ισχύος. Γιαυτό και οι πρόσφατες προκλήσεις της Τουρκίας δεν ξεπερνούν τις κόκκινες γραμμές. Το Oruc Reis διεξάγει έρευνες σε διεθνή και όχι ελληνικά ύδατα (αν και ο ανυποψίαστος τηλεθεατής ή αναγνώστης στην Ελλάδα μάλλον δεν το έχει πάρει χαμπάρι, αφού ελάχιστοι είναι εκείνοι που του υπενθυμίζουν τη θεμελιώδη διαφορά μεταξύ πλήρους κυριαρχίας επί των χωρικών υδάτων και περιορισμένων κυριαρχικών δικαιωμάτων εκμετάλλευσης στα διεθνή ύδατα της υφαλοκρηπίδας και της ΑΟΖ). Ωστόσο, παρότι δεν επιδιώκει τον πόλεμο, ο Ερντογάν δεν διστάζει να διακινδυνεύσει ένα θερμό επεισόδιο, προκαλώντας την Ελλάδα να είναι η πρώτη που θα τραβήξει τη σκανδάλη, με την πεποίθηση ότι σε αυτή την περίπτωση θα εγγράψει καινούργιες γκρίζες ζώνες, όπως στα Ίμια.

Τα διλήμματα για την Ελλάδα

Όσο για την Ελλάδα, είναι προφανές ότι η κυβέρνηση του κ. Μητσοτάκη δεν επιδιώκει τη σύγκρουση- χωρίς αυτό να σημαίνει ότι αποκλείεται να συρθεί σ' αυτήν. Από την αναγγελία του EastMed Forum μέχρι τις συμφωνίες για ΑΟΖ με Ιταλία και Αίγυπτο, στόχος ήταν η άσκηση πίεσης στην Τουρκία για την επίλυση των διαφορών (επισήμως η Ελλάδα αναγνωρίζει ως μόνη προς διευθέτηση διαφορά τον ορισμό υφαλοκρηπίδας/ΑΟΖ) μέσω προσφυγής σε Διεθνές Δικαστήριο. Ακόμη και η μερική συμφωνία με την Αίγυπτο που εμφανίστηκε ως άσκηση επιθετικής διπλωματίας και εξόργισε τη Γερμανία, καθώς φάνηκε να αδειάζει τη μεσολαβητική πρωτοβουλία της, εντασσόταν στην ίδια στρατηγική: η Αθήνα επιδίωξε να εξασφαλίσει κάποια ατού ενόψει της επικείμενης διαπραγμάτευσης ώστε να ισοσταθμίζει το τουρκικό τετελεσμένο της συμφωνίας με την Τρίπολη, και όχι να τορπιλίσει τη διαπραγμάτευση. Άλλωστε με το να σταματάει στον 28ο μεσημβρινό και να προβλέπει μειωμένη επήρεια για την Κρήτη, η Αθήνα έκλεινε το μάτι στην Άγκυρα για ακόμη περισσότερο μειωμένη επήρεια στο Καστελόριζο- κάτι που σημαίνει ότι η συνέχεια των ΑΟΖ Ελλάδας και Κύπρου δεν πρόκειται ποτέ να υπάρξει.

Το θέμα είναι ότι ο Ερντογάν, και συνολικά το κυρίαρχο μπλοκ της Τουρκίας, δεν πρόκειται να δεχθούν μια διαπραγμάτευση και, τελικά, την προσφυγή στο Διεθνές Δικαστήριο μόνο για υφαλοκρηπίδα/ΑΟΖ αν δεν έχει προηγηθεί η επίλυση του προβλήματος των χωρικών υδάτων. Πρώτον, και το κυριότερο, γιατί αυτό είναι το καθοριστικό ζήτημα για την Τουρκία (η οποία, όχι τυχαία, γιαυτό και μόνο γιαυτό το ζήτημα έχει κηρύξει casus belli). Ενδεχόμενη επέκταση των χωρικών υδάτων από τα 6 στα 12 ναυτικά μίλια σε όλο το Αιγαίο, συμπεριλαμβανομένων ηπειρωτικών και νησιωτικών ακτών, θα μεγάλωνε την έκταση της πλήρους ελληνικής κυριαρχίας από 43% σε 72% και θα έκλεινε όλα τα περάσματα ανοιχτής θάλασσας στα μεγάλα λιμάνια της Μικράς Ασίας για τα τουρκικά πλοία και αεροπλάνα, πράγματα που καμία τουρκική κυβέρνηση δεν πρόκειται να αποδεχθεί αν δεν έχει προηγηθεί ταπεινωτική στρατιωτική ήττα. Επιπροσθέτως, γιατί η όποια συμφωνία για τα χωρικά ύδατα προδιαγράφει σε μεγάλο βαθμό την απόφαση του Διεθνούς Δικαστηρίου για τον ορισμό υφαλοκρηπίδας/ ΑΟΖ- αν π.χ. έχουμε 12 νμ χωρικά ύδατα στην Εύβοια και την Κρήτη, 10 στη Λήμνο, 6 στο Καστελόριζο, με ρητή συναίνεση ή ανοχή της Τουρκίας, ανάλογη θα είναι η κατεύθυνση προς την οποία θα κινηθεί το Διεθνές Δικαστήριο για τις ΑΟΖ.

Είναι γνωστό ότι το 2003, επί κυβέρνησης Σημίτη, οι μυστικές διαπραγματεύσεις μεταξύ των δύο πλευρών είχαν φτάσει πολύ κοντά σε μια συμβιβαστική λύση στο θέμα των χωρικών υδάτων, με επιλεκτική εφαρμογή του δικαιώματος επέκτασης, η οποία θα άνοιγε το δρόμο για την προσφυγή στο Διεθνές Δικαστήριο για τις ΑΟΖ. Σήμερα, ισχυρές δυνάμεις της Δύσης, πρώτα απ’ όλα οι ΗΠΑ και η Γερμανία, πιέζουν για την επιστροφή σε αυτή την προσέγγιση, κάτι που θα απέτρεπε τον κίνδυνο του μοιραίου ρήγματος στη νοτιοανατολική πτέρυγα του ΝΑΤΟ. Ενδεχομένως πιστεύουν ότι στην Ελλάδα για πρώτη φορά από τη μεταπολίτευση είναι ώριμα τα πράγματα για να περάσει η γραμμή του μεγάλου συμβιβασμού και της συνεκμετάλλευσης, καθώς τόσο η ΝΔ του Κυριάκου Μητσοτάκη όσο και η αξιωματική αντιπολίτευση του ΣΥΡΙΖΑ μπορεί τελικά να την καταπιούν, έστω με πολλούς εσωτερικούς τρανταγμούς (κάτι που δεν ήταν δυνατόν όταν ο επίσης πρόθυμος Κωνσταντίνος Μητσοτάκης είχε απέναντί του τον Ανδρέα Παπανδρέου ή όταν ο Σημίτης είχε απέναντί του τον Καραμανλή).

Δεν ξέρουμε αν έχουν δίκιο στους υπολογισμούς τους. Το βέβαιο είναι ότι μια παρόμοια γραμμή προσέγγισης ενέχει μεγάλο ρίσκο, καθώς δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι η Τουρκία του Ερντογάν δεν θα θέσει στο τραπέζι άλλες, καίριας σημασίας διεκδικήσεις της- αποστρατιωτικοποίηση νησιών του Αιγαίου, γκρίζες ζώνες επί βραχονησίδων- που συνιστούν μείζονα ζητήματα εθνικής ασφάλειας για την Ελλάδα. Με αυτά τα δεδομένα, το καλύτερο στο οποίο θα μπορούσαν να προσβλέπουν αυτή τη στιγμή οι δύο λαοί, Έλληνες και Τούρκοι, θα ήταν η αποκλιμάκωση της κρίσης χωρίς θερμά επεισόδια και νέα τετελεσμένα και στη συνέχεια η έναρξη απ΄ευθείας διαβουλεύσεων μεταξύ Αθήνας και Άγκυρας, χωρίς ατλαντική επιδιαιτησία, για τη μείωση της έντασης και την αναζήτηση λύσεων στο πλαίσιο του διεθνούς δικαίου, με τους αναπόφευκτους συμβιβασμούς σε θέματα που δεν αφορούν θεμελιώδη ζητήματα ασφαλείας για καμία από τις δύο πλευρές.

Υ.Γ. Υπό το φως των πρόσφατων εξελίξεων, δελεάζεται κανείς να υποστηρίξει ότι η παραίτηση από την εκμετάλλευση των υδρογονανθράκων της περιοχής θα ήταν όχι μόνο οικολογικά βέλτιστη λύση, αλλά και το κλειδί για την αποκλιμάκωση της έντασης με την Τουρκία. Δυστυχώς, τίποτα δεν είναι περισσότερο αβέβαιο.

Είναι αλήθεια ότι μέχρι την ανακάλυψη του κοιτάσματος ΠΡΙΝΟΣ, το 1973-74, η Τουρκία δεν είχε εγείρει καμία από τις διεκδικήσεις που προβάλλει σήμερα και οι ελληνοτουρκικές εντάσεις περιστρέφονταν σχεδόν αποκλειστικά γύρω από το Κυπριακό. Ωστόσο η εκμετάλλευση των υδρογονανθράκων ήταν τότε και είναι σήμερα μόνο ο καταλύτης σε ένα μόνιμο συγκρουσιακό υπόστρωμα- ούτε το casus belli για τα χωρικά ύδατα θα εξέλιπε, ούτε το Κυπριακό θα λυνόταν από τη μια μέρα στην άλλη. Ας αφήσουμε που, ακόμη κι αν η Ελλάδα παραιτούνταν μονομερώς από την εκμετάλλευση των υδρογονανθράκων, η Τουρκία είναι σίγουρο ότι δεν θα το έκανε.

Το αν, πότε, πού, με ποιο τρόπο και σε ποιο βαθμό θα εκμεταλλευτεί η Ελλάδα τον φυσικό της πλούτο είναι ένα σοβαρό θέμα εσωτερικής πολιτικής που πρέπει να συζητηθεί πολύ εξονυχιστικά, σε ορθολογική βάση (τι περιμένουμε να κερδίσουμε, τι επιπτώσεις θα έχει στο περιβάλλον και στον τουρισμό σε κάθε περίπτωση κλπ). Ακούμε με μεγάλο ενδιαφέρον προτάσεις αριστερών και οικολογικών δυνάμεων, στην Ελλάδα και διεθνώς, που προτείνουν να ανταμείβονται με διεθνή συμφωνία οι χώρες που παραιτούνται από την εκμετάλλευση των υδρογονανθράκων τους, συμβάλλοντας σημαντικά στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής. Ωστόσο θα ήταν αφελές να πιστέψει κανείς ότι η οικολογία είναι ο από μηχανής θεός που λύνει όλα τα προβλήματα, ακόμη και ζητήματα ζωής ή θανάτου στην εξωτερική πολιτική των κρατών. Είναι άλλο πράγμα να αποφασίσεις, με τη δική σου βούληση, αν και πώς θα ασκήσεις ένα κυριαρχικό δικαίωμα και εντελώς άλλο να παραιτηθείς μονομερώς από αυτό το δικαίωμα, ανοίγοντας την όρεξη σε όσους επιβουλεύονται και άλλα.

ΠΗΓΗ: ppapacon.blogspot.com - kommon.gr

του Στέφανου Πράσσου*

Πριν λίγες ημέρες, σε μια πανηγυρική τελετή στο Ζάππειο, ο Πρωθυπουργός της Ελλάδας Κυριάκος Μητσοτάκης και ο Πρωθυπουργός της Βουλγαρίας Μπόϊκο Μπορίσοφ «επισφράγησαν» την υπογραφή συμφωνίας μεταξύ των μετόχων της Βουλγαρικής εταιρείας Bulgartransgaz και της Ελληνικής Gastrade.

Η συμφωνία αφορά την είσοδο της Bulgartransgaz, με μετοχικό κεφάλαιο 20%, στην εταιρεία Gastrade που έχει ιδρυτή και βασικό μέτοχο τον όμιλο Κοπελούζου με 40% (συμμετέχει η ΔΕΠΑ με 20%, η Gaslog συμφερόντων Πίτερ Λιβανού με 20% ) και έχει αναλάβει την κατασκευή και λειτουργία του Τερματικού Σταθμού Υγροποιημένου Φυσικού Αερίου Αλεξανδρούπολης, γνωστό ως Αλεξανδρούπολη FSRU. Η Gastrade αναπτύσσει στην θαλάσσια περιοχή της Αλεξανδρούπολης τον πλωτό σταθμό υποδοχής, προσωρινής αποθήκευσης και αεριοποίησης Υγροποιημένου Φυσικού Αερίου (LNG) που θα αποτελέσει μια νέα πύλη εισόδου φυσικού αερίου στις αγορές της Νοτιανατολικής και Κεντρικής Ευρώπης.

Ο σταθμός θα εγκατασταθεί 17,6 χλμ. νοτιοδυτικά του λιμένα της Αλεξανδρούπολης και θα έχει αποθηκευτικούς χώρους 170.000 m3 και δυνατότητα παροχής φυσικού αερίου που θα ξεπερνά τα 5,5 δισ. m3 ετησίως. Η πλωτή μονάδα θα συνδέεται με το Εθνικό Σύστημα Φυσικού Αερίου (ΔΕΣΦΑ) με αγωγό μήκους 28 χλμ., μέσω του οποίου το αεριοποιημένο LNG θα προωθείται στις αγορές της Ελλάδας, της Βουλγαρίας αλλά και της ευρύτερης περιφέρειας, από τη Ρουμανία, τη Σερβία και τη Β. Μακεδονία, μέχρι την Ουγγαρία, τη Μολδαβία και την Ουκρανία.

Είναι αλήθεια τόσο σοβαρή αυτή η συμφωνία των δυο εταιρειών ώστε έπρεπε να επισφραγιστεί σε τόσος υψηλό επίπεδο από τους Πρωθυπουργούς των δυο Χωρών; Για την οικονομία της Χώρας μας και τη Βουλγαρίας, ως κρατικές οντότητες, είναι δυσδιάκριτα τα οφέλη ενώ βαθαίνει την ενεργειακή, οικονομική και πολιτική εξάρτηση και των δυο χωρών.

Είναι βεβαίως πολύ «χρήσιμο» και κερδοφόρο για τους Επιχειρηματικούς Ομίλους που δραστηριοποιούνται σ αυτόν τον Τομέα (Κοπελούζος, Μυτιληναίος κ.α) και «πάρα πολύ Χρήσιμο» για το εφοπλιστικό κεφάλαιο της Χώρας μας που έχει επενδύσει 20 δις δολάρια στην κατασκευή ειδικών πλοίων δεξαμενών που θα κουβαλάνε το LNG από τις ΗΠΑ, την Αλγερία και τις άλλες Χώρες παραγωγής.

Δεν είναι τυχαία άλλωστε η συμμετοχή του εφοπλιστή Λιβανού με 20% στην Gastrade που διαχειρίζεται το FSRU Αλεξανδρούπολης αφού η Gaslog του Πίτερ Λιβανού έχει κάνει τεράστιες επενδύσεις και είναι μία από τις μεγαλύτερες εταιρείες στον Κόσμο που δραστηριοποιούνται στον τομέα μεταφοράς του LNG.

Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι ο όμιλος Κοπελούζου ξεκίνησε εκεί την κατασκευή μονάδας ηλεκτροπαραγωγής ισχύος 660 MW με καύσιμο φυσικό αέριο η οποία «θα συνδέεται μέσω ιδιόκτητου αγωγού 4 περίπου χιλιομέτρων με το FSRU της Αλεξανδρούπολης»… Σε ότι αφορά τη Χώρα μας η αλλαγή της ενεργειακής βάσης (μετάβαση) από τον λιγνίτη στο Φυσικό αέριο και κυρίως στο LNG σημαίνει: Ιδιωτικοποίηση της Παραγωγής Η/Ενέργειας, επί πλέον Ενεργειακή εξάρτηση κατά 10% περίπου (σήμερα βρίσκεται στο 75%) και νέες (αχρείαστες για το λαό) επενδύσεις 45 δις ευρώ στην Η/Ε, όπως έχουν εξαγγελθεί από τον πρωθυπουργό και την κυβέρνηση και έχουν αποτυπωθεί στο νέο ΕΣΕΚ.

Αυτή τη «θυσία» της Χώρας μας δεν παρέλειψε ο Κ. Μητσοτάκης να την υπενθυμίσει στους Αμερικάνους, τώρα που εκλιπαρεί για στήριξη στην Ελληνοτουρκική κρίση. Στις κοινές δηλώσεις με τον Μπόϊκο Μπορίσοφ, δήλωσε ότι «η Ελλάδα εφαρμόζει σχέδιο για οριστική απομάκρυνση από το λιγνίτη το αργότερο μέχρι το 2028» και «θα τροφοδοτείται με LNG κι από άλλες χώρες αλλά κυρίως από τις ΗΠΑ».

Άλλωστε δεν είναι καθόλου τυχαίο ότι την αναγγελία κλεισίματος των λιγνιτκών μονάδων το 2023 ο Μητσοτάκης την έκανε το 2019 από τις ΗΠΑ… Εδώ ο Μητσοτάκης έδειξε μεγαλύτερη δουλικότητα ακόμα και από τη Βουλγαρική Κυβέρνηση η οποία δια της Υπουργού Ενέργειας, Τεμενούζκα Πέτκοβα δήλωσε: «Η Βουλγαρία σκοπεύει να συνεχίσει να χρησιμοποιεί άνθρακα για ηλεκτροπαραγωγή έως το 2050 λόγω της στρατηγικής αξίας των σταθμών παραγωγής ενέργειας με καύση άνθρακα τόσο για την ενέργεια όσο και για την εθνική ασφάλεια».

Είπε επίσης ότι «το μερίδιο της ηλεκτρικής ενέργειας που παράγεται σε σταθμούς παραγωγής ενέργειας με καύση άνθρακα είναι 46% και κατά τους χειμερινούς μήνες σχεδόν το 60%» Για τις ΗΠΑ και το Αμερικανικό Κεφάλαιο όμως το συγκεκριμένο έργο, το FSRU Αλεξανδρούπολης, έχει τεράστια οικονομική, πολιτική και γεωπολιτική σημασία: 1. Πρώτα απ’ όλα το Αμερικάνικο Σχιστολιθικό Υγροποιημένο Φυσικό Αέριο (LNG) βρίσκει τεράστια αγορά αφού από την Αλεξανδρούπολη και την Καβάλα θα διοχετεύεται σε όλες τις Χώρες της Νοτιανατολικής και Κεντρικής Ευρώπης αλλά και σε χώρες της Κεντρικής Ασίας.

Στην Ελλάδα φυσικά το LNG έχει γίνει ήδη Κυρίαρχο καύσιμο αφού τον Μήνα Ιούλιο έφτασε στο 68% του φυσικού αερίου που ξοδεύτηκε στη Χώρα, μάλιστα εν μέσω Καλοκαιριού, οπότε το χειμώνα που το Φ. Αέριο των αγωγών θα πάει στην οικιακή και βιομηχανική κατανάλωση το LNG θα αγγίξει το 100%!!! Και έχει ακόμα «μέλλον λαμπρό» αφού η ΔΕΣΦΑ εξήγγειλε ότι θα κάνουν νέους Σταθμούς με καύσιμο LNG σε όλα τα νησιά που ανήκουν στο Μη Διασυνδεμένο Σύστημα. Δηλαδή Κρήτη, Ρόδο, Κω, Κάρπαθο, Σάμο Λέσβο, Λήμνο κλπ.

Η τροφοδοσία στα νησιά θα γίνεται με «εικονικούς αγωγούς», δηλαδή με πλοία-δεξαμενές μεταφοράς LNG. 2. Παράλληλα οι ΗΠΑ πετυχαίνουν τη σταδιακή εκτόπιση του Ρώσικου φυσικού αερίου αφού εκτός από τις προαναφερθείσες χώρες απαίτησαν από την ΕΕ και την ίδια τη Γερμανία να σταματήσει τις εισαγωγές φυσικού αερίου από τη Ρωσία. Ο Τράμπ δήλωσε, κυνικότατα, στη Μέργκελ: «Δεν γίνεται εμείς να σας φυλάγουμε τα σύνορα κι εσείς να δίνεται τα λεφτά σας στους Ρώσους»

Θυμίζουμε ότι η Γερμανία συνδέεται με έναν αγωγό φυσικού αερίου (Nord Stream 1) απ’ ευθείας με τη Ρωσία και κατασκευάζει και δεύτερο (Nord Stream 2) οι εργασίες του οποίου σταμάτησαν, παρότι βρισκόταν στο τελικό στάδιο, μετά από απαίτηση των ΗΠΑ. 3. Εκτός από τα ενεργειακά και οικονομικά οφέλη οι ΗΠΑ αξιοποιούν και στρατιωτικά το λιμάνι της Αλεξανδρούπολης ενισχύοντας τη Γεωστρατηγική τους θέση στην Περιοχή. Έτσι, μετά και την υπογραφή της νέας συμφωνίας παραμονής των βάσεων, το Λιμάνι της Αλεξανδρούπολης, μαζί με το Στεφανοβίκειο Βόλου είναι πλέον δυο νέες στρατιωτικές βάσεις των Αμερικάνων στη Χώρα μας.

Για τις αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις το λιμάνι της Αλεξανδρούπολης παίζει κομβικό ρόλο αφού σχεδιάζεται να είναι σταθμός ανεφοδιασμού και μεταφοράς στρατιωτικού υλικού και μετεπιβίβασης στρατιωτικού προσωπικού. 4. Και φυσικά καθόλου τυχαίο δεν είναι ότι το λιμάνι της Αλεξανδρούπολης μαζί με της Καβάλας βγήκαν με άμεση προτεραιότητα για πώληση μέσω ΤΑΙΠΕΔ.

Ο πρέσβης των ΗΠΑ στην Ελλάδα, Τζέφρι Πάιατ, κατά την επίσκεψή του στην Αλεξανδρούπολη δηλώνει ότι «το λιμάνι αυτό είναι στρατηγικής σημασίας για τις ΗΠΑ-ΝΑΤΟ και είναι βέβαιος πως θα υπάρξει ενδιαφέρον για εξαγορά από αμερικάνικες εταιρείες.» Όμως η πλωτή δεξαμενή της Αλεξανδρούπολη και η Ρεβυθούσα, το νησί δεξαμενή στον κόλπο των Μεγάρων δεν είναι αρκετά για τα σχέδια των Αμερικάνικων αφού ήδη «είκοσι εταιρείες εκδήλωσαν ενδιαφέρον για αγορά 12,2 δισ. κυβικά μέτρα/έτος ενώ η δυναμικότητα επαναεριοποίησης της Πλωτής Μονάδας Αποθήκευσης Υγροποιημένου Φυσικού Αερίου (FSRU) είναι 5,5 δισ. κ.μ./έτος».

Έτσι το Ελληνικό κράτος με έξοδα της τάξης των 400 εκατομμυρίων Ευρώ, διαμόρφωσε την τεράστια υποθαλάσσια δεξαμενή αποθήκευσης LNG στη Νότια Καβάλα. Οι εργασίες στη δεξαμενή, (Υπόγεια Αποθήκη Φυσικού Αερίου (ΥΑΦΑ) της Νότιας Καβάλας) που πρώην «φιλοξενούσε» κοιτάσματα φυσικού αερίου και έχουν σχεδόν εξαντληθεί, πραγματοποιήθηκαν ήδη και είναι προς πώληση μέσω ΤΑΙΠΕΔ.

Η χωρητικότητα της υποθαλάσσιας αποθήκης ΥΑΦΑ Καβάλας έχει πολλαπλάσια χωρητικότητα από αυτή της Αλεξανδρούπολης και τα αποθέματά της αρκούν για να τροφοδοτούν τις νέες αγορές των ΗΠΑ για μήνες. Επί της ουσίας, όλα αυτά εντάσσονται σε ένα μεγάλο «γιουρούσι» των ΗΠΑ στην Ευρώπη και στην Ασία με στόχο τις ενεργειακές αγορές αξιοποιώντας κυρίως τη στρατιωτική τους υπεροχή και πατώντας πάνω στα προβλήματα της κάθε χώρας που πολλές φορές τα δημιουργούν οι ίδιοι. Η Χώρα μας μέσω του Κυριάκου Μητσοτάκη, έπαιξε το ρόλο της Ιφιγένειας θυσιάζοντας μαζί με τη λιγνιτική παραγωγή Χιλιάδες θέσεις εργασίας (αύξηση 2,2% της πανελλαδικής ανεργίας), μείωση κατά 2,2% του Πανελλαδικού ΑΕΠ ή 2,5 δις ευρώ ετησίως προσθέτοντας 10% επιπλέον ενεργειακή εξάρτηση.

* Μέλος Π.Σ, εκπρόσωπος της «Αριστερής Συμπόρευσης για την ΑΝΑΤΡΟΠΗ στη Δυτική Μακεδονία»

Πηγή: kommon.gr

Πριν λίγες ημέρες, σε μια πανηγυρική τελετή στο Ζάππειο, ο Πρωθυπουργός της Ελλάδας Κυριάκος Μητσοτάκης και ο Πρωθυπουργός της Βουλγαρίας Μπόϊκο Μπορίσοφ «επισφράγησαν» την υπογραφή συμφωνίας μεταξύ των μετόχων της Βουλγαρικής εταιρείας Bulgartransgaz και της Ελληνικής Gastrade.

Η συμφωνία αφορά την είσοδο της Bulgartransgaz, με μετοχικό κεφάλαιο 20%, στην εταιρεία Gastrade που έχει ιδρυτή και βασικό μέτοχο τον όμιλο Κοπελούζου με 40% (συμμετέχει η ΔΕΠΑ με 20%, η Gaslog συμφερόντων Πίτερ Λιβανού με 20% ) και έχει αναλάβει την κατασκευή και λειτουργία του Τερματικού Σταθμού Υγροποιημένου Φυσικού Αερίου Αλεξανδρούπολης, γνωστό ως Αλεξανδρούπολη FSRU. Η Gastrade αναπτύσσει στην θαλάσσια περιοχή της Αλεξανδρούπολης τον πλωτό σταθμό υποδοχής, προσωρινής αποθήκευσης και αεριοποίησης Υγροποιημένου Φυσικού Αερίου (LNG) που θα αποτελέσει μια νέα πύλη εισόδου φυσικού αερίου στις αγορές της Νοτιανατολικής και Κεντρικής Ευρώπης.

Ο σταθμός θα εγκατασταθεί 17,6 χλμ. νοτιοδυτικά του λιμένα της Αλεξανδρούπολης και θα έχει αποθηκευτικούς χώρους 170.000 m3 και δυνατότητα παροχής φυσικού αερίου που θα ξεπερνά τα 5,5 δισ. m3 ετησίως. Η πλωτή μονάδα θα συνδέεται με το Εθνικό Σύστημα Φυσικού Αερίου (ΔΕΣΦΑ) με αγωγό μήκους 28 χλμ., μέσω του οποίου το αεριοποιημένο LNG θα προωθείται στις αγορές της Ελλάδας, της Βουλγαρίας αλλά και της ευρύτερης περιφέρειας, από τη Ρουμανία, τη Σερβία και τη Β. Μακεδονία, μέχρι την Ουγγαρία, τη Μολδαβία και την Ουκρανία.

Είναι αλήθεια τόσο σοβαρή αυτή η συμφωνία των δυο εταιρειών ώστε έπρεπε να επισφραγιστεί σε τόσος υψηλό επίπεδο από τους Πρωθυπουργούς των δυο Χωρών; Για την οικονομία της Χώρας μας και τη Βουλγαρίας, ως κρατικές οντότητες, είναι δυσδιάκριτα τα οφέλη ενώ βαθαίνει την ενεργειακή, οικονομική και πολιτική εξάρτηση και των δυο χωρών.

Είναι βεβαίως πολύ «χρήσιμο» και κερδοφόρο για τους Επιχειρηματικούς Ομίλους που δραστηριοποιούνται σ αυτόν τον Τομέα (Κοπελούζος, Μυτιληναίος κ.α) και «πάρα πολύ Χρήσιμο» για το εφοπλιστικό κεφάλαιο της Χώρας μας που έχει επενδύσει 20 δις δολάρια στην κατασκευή ειδικών πλοίων δεξαμενών που θα κουβαλάνε το LNG από τις ΗΠΑ, την Αλγερία και τις άλλες Χώρες παραγωγής.

Δεν είναι τυχαία άλλωστε η συμμετοχή του εφοπλιστή Λιβανού με 20% στην Gastrade που διαχειρίζεται το FSRU Αλεξανδρούπολης αφού η Gaslog του Πίτερ Λιβανού έχει κάνει τεράστιες επενδύσεις και είναι μία από τις μεγαλύτερες εταιρείες στον Κόσμο που δραστηριοποιούνται στον τομέα μεταφοράς του LNG.

Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι ο όμιλος Κοπελούζου ξεκίνησε εκεί την κατασκευή μονάδας ηλεκτροπαραγωγής ισχύος 660 MW με καύσιμο φυσικό αέριο η οποία «θα συνδέεται μέσω ιδιόκτητου αγωγού 4 περίπου χιλιομέτρων με το FSRU της Αλεξανδρούπολης»… Σε ότι αφορά τη Χώρα μας η αλλαγή της ενεργειακής βάσης (μετάβαση) από τον λιγνίτη στο Φυσικό αέριο και κυρίως στο LNG σημαίνει: Ιδιωτικοποίηση της Παραγωγής Η/Ενέργειας, επί πλέον Ενεργειακή εξάρτηση κατά 10% περίπου (σήμερα βρίσκεται στο 75%) και νέες (αχρείαστες για το λαό) επενδύσεις 45 δις ευρώ στην Η/Ε, όπως έχουν εξαγγελθεί από τον πρωθυπουργό και την κυβέρνηση και έχουν αποτυπωθεί στο νέο ΕΣΕΚ.

Αυτή τη «θυσία» της Χώρας μας δεν παρέλειψε ο Κ. Μητσοτάκης να την υπενθυμίσει στους Αμερικάνους, τώρα που εκλιπαρεί για στήριξη στην Ελληνοτουρκική κρίση. Στις κοινές δηλώσεις με τον Μπόϊκο Μπορίσοφ, δήλωσε ότι «η Ελλάδα εφαρμόζει σχέδιο για οριστική απομάκρυνση από το λιγνίτη το αργότερο μέχρι το 2028» και «θα τροφοδοτείται με LNG κι από άλλες χώρες αλλά κυρίως από τις ΗΠΑ».

Άλλωστε δεν είναι καθόλου τυχαίο ότι την αναγγελία κλεισίματος των λιγνιτκών μονάδων το 2023 ο Μητσοτάκης την έκανε το 2019 από τις ΗΠΑ… Εδώ ο Μητσοτάκης έδειξε μεγαλύτερη δουλικότητα ακόμα και από τη Βουλγαρική Κυβέρνηση η οποία δια της Υπουργού Ενέργειας, Τεμενούζκα Πέτκοβα δήλωσε: «Η Βουλγαρία σκοπεύει να συνεχίσει να χρησιμοποιεί άνθρακα για ηλεκτροπαραγωγή έως το 2050 λόγω της στρατηγικής αξίας των σταθμών παραγωγής ενέργειας με καύση άνθρακα τόσο για την ενέργεια όσο και για την εθνική ασφάλεια».

Είπε επίσης ότι «το μερίδιο της ηλεκτρικής ενέργειας που παράγεται σε σταθμούς παραγωγής ενέργειας με καύση άνθρακα είναι 46% και κατά τους χειμερινούς μήνες σχεδόν το 60%» Για τις ΗΠΑ και το Αμερικανικό Κεφάλαιο όμως το συγκεκριμένο έργο, το FSRU Αλεξανδρούπολης, έχει τεράστια οικονομική, πολιτική και γεωπολιτική σημασία: 1. Πρώτα απ’ όλα το Αμερικάνικο Σχιστολιθικό Υγροποιημένο Φυσικό Αέριο (LNG) βρίσκει τεράστια αγορά αφού από την Αλεξανδρούπολη και την Καβάλα θα διοχετεύεται σε όλες τις Χώρες της Νοτιανατολικής και Κεντρικής Ευρώπης αλλά και σε χώρες της Κεντρικής Ασίας.

Στην Ελλάδα φυσικά το LNG έχει γίνει ήδη Κυρίαρχο καύσιμο αφού τον Μήνα Ιούλιο έφτασε στο 68% του φυσικού αερίου που ξοδεύτηκε στη Χώρα, μάλιστα εν μέσω Καλοκαιριού, οπότε το χειμώνα που το Φ. Αέριο των αγωγών θα πάει στην οικιακή και βιομηχανική κατανάλωση το LNG θα αγγίξει το 100%!!! Και έχει ακόμα «μέλλον λαμπρό» αφού η ΔΕΣΦΑ εξήγγειλε ότι θα κάνουν νέους Σταθμούς με καύσιμο LNG σε όλα τα νησιά που ανήκουν στο Μη Διασυνδεμένο Σύστημα. Δηλαδή Κρήτη, Ρόδο, Κω, Κάρπαθο, Σάμο Λέσβο, Λήμνο κλπ.

Η τροφοδοσία στα νησιά θα γίνεται με «εικονικούς αγωγούς», δηλαδή με πλοία-δεξαμενές μεταφοράς LNG. 2. Παράλληλα οι ΗΠΑ πετυχαίνουν τη σταδιακή εκτόπιση του Ρώσικου φυσικού αερίου αφού εκτός από τις προαναφερθείσες χώρες απαίτησαν από την ΕΕ και την ίδια τη Γερμανία να σταματήσει τις εισαγωγές φυσικού αερίου από τη Ρωσία. Ο Τράμπ δήλωσε, κυνικότατα, στη Μέργκελ: «Δεν γίνεται εμείς να σας φυλάγουμε τα σύνορα κι εσείς να δίνεται τα λεφτά σας στους Ρώσους»

Θυμίζουμε ότι η Γερμανία συνδέεται με έναν αγωγό φυσικού αερίου (Nord Stream 1) απ’ ευθείας με τη Ρωσία και κατασκευάζει και δεύτερο (Nord Stream 2) οι εργασίες του οποίου σταμάτησαν, παρότι βρισκόταν στο τελικό στάδιο, μετά από απαίτηση των ΗΠΑ. 3. Εκτός από τα ενεργειακά και οικονομικά οφέλη οι ΗΠΑ αξιοποιούν και στρατιωτικά το λιμάνι της Αλεξανδρούπολης ενισχύοντας τη Γεωστρατηγική τους θέση στην Περιοχή. Έτσι, μετά και την υπογραφή της νέας συμφωνίας παραμονής των βάσεων, το Λιμάνι της Αλεξανδρούπολης, μαζί με το Στεφανοβίκειο Βόλου είναι πλέον δυο νέες στρατιωτικές βάσεις των Αμερικάνων στη Χώρα μας.

Για τις αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις το λιμάνι της Αλεξανδρούπολης παίζει κομβικό ρόλο αφού σχεδιάζεται να είναι σταθμός ανεφοδιασμού και μεταφοράς στρατιωτικού υλικού και μετεπιβίβασης στρατιωτικού προσωπικού. 4. Και φυσικά καθόλου τυχαίο δεν είναι ότι το λιμάνι της Αλεξανδρούπολης μαζί με της Καβάλας βγήκαν με άμεση προτεραιότητα για πώληση μέσω ΤΑΙΠΕΔ.

Ο πρέσβης των ΗΠΑ στην Ελλάδα, Τζέφρι Πάιατ, κατά την επίσκεψή του στην Αλεξανδρούπολη δηλώνει ότι «το λιμάνι αυτό είναι στρατηγικής σημασίας για τις ΗΠΑ-ΝΑΤΟ και είναι βέβαιος πως θα υπάρξει ενδιαφέρον για εξαγορά από αμερικάνικες εταιρείες.» Όμως η πλωτή δεξαμενή της Αλεξανδρούπολη και η Ρεβυθούσα, το νησί δεξαμενή στον κόλπο των Μεγάρων δεν είναι αρκετά για τα σχέδια των Αμερικάνικων αφού ήδη «είκοσι εταιρείες εκδήλωσαν ενδιαφέρον για αγορά 12,2 δισ. κυβικά μέτρα/έτος ενώ η δυναμικότητα επαναεριοποίησης της Πλωτής Μονάδας Αποθήκευσης Υγροποιημένου Φυσικού Αερίου (FSRU) είναι 5,5 δισ. κ.μ./έτος».

Έτσι το Ελληνικό κράτος με έξοδα της τάξης των 400 εκατομμυρίων Ευρώ, διαμόρφωσε την τεράστια υποθαλάσσια δεξαμενή αποθήκευσης LNG στη Νότια Καβάλα. Οι εργασίες στη δεξαμενή, (Υπόγεια Αποθήκη Φυσικού Αερίου (ΥΑΦΑ) της Νότιας Καβάλας) που πρώην «φιλοξενούσε» κοιτάσματα φυσικού αερίου και έχουν σχεδόν εξαντληθεί, πραγματοποιήθηκαν ήδη και είναι προς πώληση μέσω ΤΑΙΠΕΔ.

Η χωρητικότητα της υποθαλάσσιας αποθήκης ΥΑΦΑ Καβάλας έχει πολλαπλάσια χωρητικότητα από αυτή της Αλεξανδρούπολης και τα αποθέματά της αρκούν για να τροφοδοτούν τις νέες αγορές των ΗΠΑ για μήνες. Επί της ουσίας, όλα αυτά εντάσσονται σε ένα μεγάλο «γιουρούσι» των ΗΠΑ στην Ευρώπη και στην Ασία με στόχο τις ενεργειακές αγορές αξιοποιώντας κυρίως τη στρατιωτική τους υπεροχή και πατώντας πάνω στα προβλήματα της κάθε χώρας που πολλές φορές τα δημιουργούν οι ίδιοι. Η Χώρα μας μέσω του Κυριάκου Μητσοτάκη, έπαιξε το ρόλο της Ιφιγένειας θυσιάζοντας μαζί με τη λιγνιτική παραγωγή Χιλιάδες θέσεις εργασίας (αύξηση 2,2% της πανελλαδικής ανεργίας), μείωση κατά 2,2% του Πανελλαδικού ΑΕΠ ή 2,5 δις ευρώ ετησίως προσθέτοντας 10% επιπλέον ενεργειακή εξάρτηση.

* Μέλος Π.Σ, εκπρόσωπος της «Αριστερής Συμπόρευσης για την ΑΝΑΤΡΟΠΗ στη Δυτική Μακεδονία»