του Λεωνίδα Βατικιώτη

Η Σύνοδος Κορυφής της ΕΕ το μόνο που κατάφερε είναι να πάρει αποφάσεις που θα αυξήσουν την τιμή του ρεύματος!

Σαμπάνιες θα ανοίγουν στα γραφεία των κεντρικών διοικήσεων των αμερικανικών εταιρειών εξόρυξης φυσικού αερίου, όπως η Cherniere! Η συμφωνία που εξασφάλισε ο αμερικανός πρόεδρος Τζο Μπάιντεν με τους Ευρωπαίους για την τροφοδοσία της ευρωπαϊκής αγοράς με υγροποιημένο αέριο ισοδυναμεί με μια πρώτη νίκη στον πόλεμο Ουκρανίας - Ρωσίας! «Mission accomplished» θα αναφωνούν τσουγκρίζοντας τα ποτήρια τους οι αμερικάνοι μάνατζερ, που αμείβονται με εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια ετησίως την ίδια ώρα που εκατομμύρια πρόσφυγες εισρέουν από την Πολωνία μέχρι την Ευρώπη και οι νεκροί μεταξύ Ουκρανίας και Ρωσίας αυξάνονται καθημερινά!

Η συμφωνία που υπέγραψε ο Μπάιντεν και ανακοίνωσε το πρωί της 25ης Μαρτίου σε κοινή συνέντευξη Τύπου με την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν αποδεικνύει περίτρανα για ποιο λόγο οι Αμερικάνοι εδώ και χρόνια έριχναν λάδι στη φωτιά των ουκρανο-ρωσικών συνόρων, χρηματοδοτώντας τους Ναζί και υποδαυλίζοντας την σύγκρουση. Ο στόχος τους άμεσα ήταν ένας: Να διώξουν τους Ρώσους από την ευρωπαϊκή αγορά φυσικού αερίου και να την οικειοποιηθούν. Να σηκώσουν ένα νέο τείχος μεταξύ Ρωσίας και Ευρώπης που θα προσφέρει δισεκατομμύρια δολάρια νέων κερδών στις αμερικανικές πολυεθνικές. Σε αυτό το βωμό θυσιάστηκε η Ουκρανία.

Ο απώτερος στόχος, να περικυκλωθεί η Ρωσία, απομακρύνεται. Αλλά ποιος εμπόλεμος, ακόμη κι όταν πολεμάει δι’ αντιπροσώπων, μπορεί να επιτυγχάνει όλους τους στόχους του;

Η αξίωση των Αμερικανών για ενεργειακή απεξάρτηση της Ευρώπης από τη Ρωσία πηγάζει από τα δικαιώματα που τους έχει ήδη εκχωρήσει η Ευρώπη. Έχοντας αποφασίσει να εξαρτάται οικονομικά, στρατιωτικά και πολιτικά από τις ΗΠΑ, η απαίτησή της να διατηρεί ή να διεκδικήσει ενεργειακή αυτονομία φάνταζε σκάνδαλο. «Αλλού τρώτε, αλλού πίνετε κι αλλού πάτε και το …δίνετε» θα ωρύονταν οι Αμερικάνοι στις κλειστές συσκέψεις με τους Ευρωπαίους. Κι αφού οι ήπιες πολιτικές πιέσεις απέτυχαν, το λόγο είχαν τα όπλα: Συνεχείς προκλήσεις της Ουκρανίας προς τη Ρωσία, μέχρι η στρατιωτική επέμβαση, την οποία οι Αμερικάνοι προεξοφλούσαν από το 2021 ακόμη, να γίνει τελευταία λύση. Όπως και συνέβη…

Συμφωνία – μαμούθ

Την συμφωνία ΗΠΑ – ΕΕ, την προανήγγειλαν οι Financial Times την Πέμπτη 24 Μαρτίου 2022. Την εμφάνισαν μάλιστα κι ως βοήθεια των ΗΠΑ, μιας κι έτσι συνέβαλαν στην ενεργειακή απεξάρτηση της ΕΕ από τη Ρωσία, την οποία απεξάρτηση ωστόσο οι ίδιοι οι Αμερικάνοι επιζητούσαν εδώ και τώρα με την βοήθεια υποτελών πολιτικών τους όπως ο ουκρανός Ζελένσκυ και οι γερμανοί Πράσινοι που πρωτοστατούσαν στην αντι-ρωσική υστερία, από την εποχή ακόμη που υπονόμευαν την κατασκευή του αγωγού Nord Stream 2.

Βάσει του δημοσιεύματος, οι αμερικανικές εταιρείες, χάρη στο εμπάργκο που επιβλήθηκε στη Ρωσία, θα αδειάσουν στην Ευρώπη επιπλέον (πέραν δηλαδή των ποσοτήτων που έχουν ήδη εισρεύσει και εκείνων που έχουν ήδη συμφωνηθεί) τουλάχιστον 15 δισ. κυβικά μέτρα φυσικού αερίου μέχρι το τέλος του 2022, οπότε η ΕΕ στοχεύει να μειώσει τις εισαγωγές ρωσικού αερίου κατά δύο τρίτα. Το αναπάντεχο δώρο για τις αμερικανικές πολυεθνικές ενεργειακές φαίνεται καλύτερα αν λάβουμε υπ’ όψη μας ότι το 2021 οι εισαγωγές αμερικανικού LNG ανέρχονταν σε 22 δισ. κ.μ. Στη συμφωνία που ανακοινώθηκε, προβλέπεται επιπλέον η συγκρότηση κοινής ομάδας εργασίας που θα διερευνήσει την αύξηση ακόμη κι αυτών των ποσοτήτων!

Για την ιστορία, το τέλος των εισαγωγών ρωσικού αερίου στην Ευρώπη που σηματοδότησε ο πόλεμος στην Ουκρανία, τον οποίο προκάλεσαν ΗΠΑ και ΝΑΤΟ, θα μπορούσε να χαρακτηριστεί και ως η καθυστερημένη δικαίωση του Ρόναλντ Ρίγκαν. Πρόσφατα, οι New York Times έφεραν με άρθρο τους στη δημοσιότητα έγγραφο της CIA από τον Μάρτιο του 1981 βάσει του οποίου ο αγωγός μήκους 3.500 μέτρων που κατασκευαζόταν από τη Σιβηρία στην Γερμανία υποτίθεται ότι απειλούσε την ανεξαρτησία της Ευρώπης. Η αντίθεση της Ουάσιγκτον κάμφθηκε και οι κυρώσεις καταργήθηκαν το 1982 όταν μέρος στο πρότζεκτ πήραν και αμερικανικοί ενεργειακοί κολοσσοί. Ήταν προφανώς το τίμημα που πλήρωσε η Σοβιετική Ένωση για να φτάσει το αέριο της στη Δυτική Ευρώπη. Οι τίτλοι τέλους που βλέπουμε σήμερα ξεκίνησαν το 2009, με την τρίτη ενεργειακή δέσμη της ΕΕ, που έσπασε το μονοπώλιο της Gazprom στο όνομα της απελευθέρωσης που επί της ουσίας ισοδυναμεί με αμερικανοποίηση της ευρωπαϊκής αγοράς ενέργειας.

Επιστρέφοντας στα τρέχοντα, για να καλυφθεί το κενό των ρωσικών εισαγωγών είναι εμφανές ότι θα απαιτηθεί όχι μόνο η ανακατεύθυνση συμφωνημένων αποστολών πιθανά προς την Ασία και η εξάντληση των υπαρχουσών παραγωγικών ικανοτήτων, αλλά επιπλέον και η αξιοποίηση κοιτασμάτων από κοινού με την πραγματοποίηση νέων επενδύσεων σε τερματικούς σταθμούς. Εν ολίγοις, μια δεύτερη άνοιξη θα γνωρίσει η αμερικανική βιομηχανία φυσικού αερίου, χάρη στους λεονταρισμούς του Ζελένσκυ προς τη Ρωσία…

Αμερικανική κερδοσκοπία

Η αμερικανική ρυπογόνα βιομηχανία φυσικού αερίου έχει στήσει ήδη πάρτι επάνω στα συντρίμμια της Ουκρανίας. Στις αρχές Φεβρουαρίου πουλούσαν το υγροποιημένο αέριο στις ημερήσιες διαπραγματεύσεις (τιμές σποτ) στα 60 δολάρια (mmBTU), ή δέκα φορές πάνω από τα επίπεδα που το πουλούσαν στην Ευρώπη μόλις 1 χρόνο πριν, βάσει ρεπορτάζ του Reuters!

Έτσι, οι νηοπομπές των πλοίων μεταφοράς LNG που αποπλέουν μαζικά από τα αμερικανικά λιμάνια τις τελευταίες εβδομάδες για την Ευρώπη ισοδυναμούν με μια αρπαχτή σε βάρος των ευρωπαίων πολιτών χωρίς προηγούμενο!

Παρότι μάλιστα την ίδια περίοδο, βάσει ανακοινώσεων της Gazprom, οι παραδόσεις ρωσικού αερίου αυξήθηκαν. Από 1 ως 15 Μαρτίου του 2022, σε σχέση με το περυσινό αντίστοιχο χρονικό διάστημα οι παραδόσεις αυξήθηκαν κατά 34,6% στην Ελλάδα, κατά 51,7% στην Ιταλία, κατά 71,8% στην Πολωνία, κατά 110,9% στην Κροατία, κατά 24,4% στην Βουλγαρία, κ.α. Συνολικά, τις πρώτες δύο εβδομάδες του Μαρτίου οι εξαγωγές αερίου της Gazprom στις δυτικές χώρες αυξήθηκαν κατά 15,6% σε σχέση με την ίδια περίοδο του Φεβρουαρίου και κατά 38,9% σε σχέση με το ίδιο δεκαπενθήμερο του Ιανουαρίου. Μπορούμε επομένως να φανταστούμε τι εκβιασμούς θα επιστρατεύσουν οι Αμερικάνοι παραγωγοί για να επιβάλλουν αυξήσεις, όταν θα μείνουν μόνοι τους ή σχεδόν μόνοι τους στην ευρωπαϊκή αγορά…

Τα πράγματα ωστόσο είναι ακόμη χειρότερα αν λάβουμε υπ’ όψη μας μια μικρή λεπτομέρεια: την τιμή. Το άρθρο των FT φιλοξενούσε δήλωση ερευνητή του Ινστιτούτου της Οξφόρδης στις Ενεργειακές Σπουδές, που υποστήριζε ότι οι Ευρωπαίοι θα πρέπει να ατσαλωθούν για να πληρώνουν υψηλότερες τιμές στο φυσικό αέριο τα επόμενα χρόνια! Καλά διαβάσατε…

Επιπλέον αυξήσεις στην τιμή του φυσικού αερίου

Οι ηγέτες των 27 κρατών μελών της ΕΕ μαζεύτηκαν στη διήμερη σύνοδο για να συμφωνήσουν μέτρα αντιμετώπισης της ακρίβειας στην ενέργεια και το πρώτο μέτρο που αποφάσισε το «βαθύ κράτος» της ΕΕ πριν καν μπουν στο αεροπλάνο, ήταν να αυξηθούν περαιτέρω οι τιμές του φυσικού αερίου, καθώς εξ ορισμού το αμερικανικό αέριο είναι ακριβότερο από το ρωσικό. Κι είναι κάτι που ακόμη και οι ίδιοι οι πρωθυπουργοί ή πρόεδροι δεν πρόκειται να κρύψουν άλλο αν δεν το ομολογήσουν δημόσια…

Τα αποτελέσματα ωστόσο των αποφάσεών τους θα είναι τραγικά· τόσο για την κοινωνία όσο και για την οικονομία. Ναι, γι’ αυτήν που υποτίθεται πρωτίστως νοιάζονται και είναι ανά πάσα ώρα και στιγμή πρόθυμοι να θυσιάσουν τους μισθούς και τα ωράρια μας ώστε να αναπτυχθεί.

Τώρα την θυσιάζουν για χάρη των …φίλων μας των Αμερικανών.

Οι δραματικές επιπτώσεις από την μέχρι σήμερα κοντόφθαλμη και καιροσκοπική ενεργειακή πολιτική της ΕΕ περιγράφτηκε ανάγλυφα σε προπαρασκευαστικό κείμενο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που είδε το φως της δημοσιότητας, πολύ πριν την σύνοδο. Στο κείμενο αυτό αποδεικνύεται πώς η μέχρι σήμερα αναζήτηση της ενεργειακής ανεξαρτησίας της ΕΕ με απώτερο στόχο την πράσινη μετάβαση κι ενδιάμεσο την εξάρτηση από το φυσικό αέριο που υποτίθεται ότι θα λειτουργεί ως καύσιμο – γέφυρα έχει γυρίσει μπούμερανγκ σε εργαζόμενους και επιχειρήσεις. Αναφέρεται κατά λέξη:

«Επιχειρήσεις και ειδικότερα βιομηχανίες έντασης ενέργειας όπως επίσης και ο αγρο-βιομηχανικός τομέας αντιμετωπίζουν υψηλότερα κόστη παραγωγής που τους θέτουν σε μειονεκτική ανταγωνιστική θέση ως προς τους ανταγωνιστές τους από τρίτες χώρες». Ειδικότερα, «πάνω από τις μισές βιομηχανίες επεξεργασίας αλουμίνιου και ψευδάργυρου λειτουργούν σήμερα με μειωμένη παραγωγική δυναμικότητα ή έχουν προσωρινά κλείσει, ταυτόχρονα με μια σημαντική μείωση της παραγωγής πυριτίου. Η ΕΕ έχει προσωρινά απωλέσει 650.000 τόνους πρωτογενούς παραγωγικής δυναμικότητας: περίπου 30% του συνόλου. Μέσω της υποχώρησης της παραγωγής και του περάσματος των υψηλότερων ενεργειακών τιμών επηρεάστηκαν άλλοι τομείς της οικονομίας».

Οι τομείς που θίγησαν είναι αυτοί που έχουν τον υψηλότερο συντελεστή στάθμισης στις δαπάνες των μισθοσυντήρητων και τον χαμηλότερο μεταξύ εκείνων που αποφασίζουν για τις τιμές της ενέργειας: τα τρόφιμα!

Αλυσιδωτές αυξήσεις

Συνεχίζει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή: «Οι τιμές των λιπασμάτων αυξήθηκαν κατά 142% τον προηγούμενο χρόνο. Το μερίδιο του κόστους ενέργειας και λιπασμάτων στην αγροτική παραγωγή είναι 20%.Η κατάσταση θα μπορούσε να επιδεινωθεί αν υψηλότερες ενεργειακές πηγές ασκήσουν συνεχόμενη πίεση στις τιμές των λιπασμάτων με τον κίνδυνο λιγότερων καλλιεργειών, μικρότερων αποδόσεων κι ακόμη μεγαλύτερων πιέσεων στα εισοδήματα των αγροτών και τις τιμές των τροφίμων. Ένας συνδυασμός υψηλότερων τιμών στην ενέργεια και τα τρόφιμα θα ενέτεινε την πίεση στα νοικοκυριά με χαμηλά εισοδήματα». Όλες αυτές οι εκτιμήσεις προέρχονται από άχρωμους γραφειοκράτες που πολύ σπάνια ασχολούνται με τόσο καθημερινά και ταπεινά θέματα όπως ο λογαριασμός του σούπερ μάρκετ ή η τιμή του ρεύματος… Εκτός κι αν φοβούνται ότι όλα αυτά θα γίνουν χιονοστιβάδα που θα πέσει να του πλακώσει, όπως μάλλον συμβαίνει στις μέρες μας.

Η έκθεση τονίζει όχι μόνο τον ορατό κίνδυνο επέκτασης της ενεργειακής φτώχειας αλλά και απολύσεων καθώς ο επιχειρηματικός τομέας κλυδωνίζεται από την έκρηξη στις τιμές της ενέργειας.

Το σημαντικότερο ωστόσο που ομολογείται είναι πώς η ενεργειακή ακρίβεια ήρθε για να μείνει: «Σύμφωνα με πρόσφατες μακροχρόνιες προβλέψεις, οι τιμές του αερίου και του ηλεκτρικού θα παραμείνουν υψηλές και ευμετάβλητες μέχρι τα τέλη του 2023. Σε σύγκριση με τις προοπτικές του περασμένου φθινοπώρου, η κατάσταση έχει επιδεινωθεί και είναι πιθανό να διαρκέσει περισσότερο», ομολογείται από την εισαγωγή.

Ωστόσο, παρότι έχουν πλήρη εικόνα για τις δραματικές επιπτώσεις των αυξήσεων στα ενεργειακά αγαθά και τις αρνητικές επιπτώσεις του πολέμου στην ευρωπαϊκή οικονομία, οι ηγέτες της ΕΕ παραμένουν προσκολλημένοι σε μια πολιτική που θα αυξήσει σημαντικά περαιτέρω τις τιμές. Πολλές μέρες πριν ξεκινήσει η διήμερη σύνοδος της ΕΕ, κατατέθηκαν ενδιαφέροντα σχέδια στην κατεύθυνση τιθάσευσης των τιμών. Οι αποκλίνουσες τροχιές είναι ενδεικτικές της απόκλισης των συμφερόντων. Το γεγονός ότι στο τέλος κάθε φορά περνάει η γνώμη ή μάλλον το συμφέρον της Γερμανίας, όπως αποδείχτηκε με το κείμενο των συμπερασμάτων της διήμερης συνόδου, όπου το μόνο θετικό είναι ένα παράθυρο προσωρινής φορολόγησης των απροσδόκητων κερδών των ενεργειακών εταιρειών, δείχνει την ποιότητα της δημοκρατίας στην ΕΕ.

Το σημαντικότερο σχέδιο προτάθηκε από τις πολιτικές ηγεσίες των νοτιοευρωπαϊκών κι άλλων χωρών και προέβλεπε τρία μέτρα: Πρώτο, αλλαγή του σημερινού τρόπου τιμολόγησης (pay as clear) ώστε η τιμή της κιλοβατώρας να μην προσδιορίζεται από τον ακριβότερο παραγωγό που είναι το φυσικό αέριο.

Το συγκεκριμένο μοντέλο δίνει σε όλους τους παραγωγούς την τιμή του ακριβότερου παραγωγού, εξαλείφοντας από την τελική τιμή ό,τι οικονομίες δημιουργούν στο μίγμα καυσίμου οι ανανεώσιμες πηγές ή τα πυρηνικά για χώρες όπως η Γαλλία, που έχουν σχεδόν μηδενικό (μεταβλητό) κόστος παραγωγής. Επιβλήθηκε με το πρόσχημα ότι διευκολύνει τις επενδύσεις σε ΑΠΕ. Συνεχίζει να εφαρμόζεται ωστόσο τόσα χρόνια μετά παρότι απέτυχε να επιταχύνει την διείσδυση των ΑΠΕ, αποδεικνύοντας τις αρχικές υποψίες: ότι η μοναδική του χρησιμότητα είναι να εξασφαλίζει υπερκέρδη στους παραγωγούς.

Εμείς θα προσθέταμε ότι αν η Ευρωπαϊκή γραφειοκρατία το κρίνει τόσο αποτελεσματικό και καινοτόμο ας το εφαρμόσει και στους μισθούς. Να αμείβονται όλοι οι Ευρωπαίοι για παράδειγμα με τον μισθό της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάγιεν ή ανά χώρα με τον μισθό του κεντρικού τραπεζίτη, του Γ. Στουρνάρα, στην Ελλάδα.

Δεύτερο, επιβολή οροφής στην τιμή της μεγαβατώρας για να αναγκαστούν οι παραγωγοί να μειώσουν τις τιμές. Ο βέλγος πρωθυπουργός για παράδειγμα πρότεινε να τεθεί η οροφή στα 120 ευρώ η μεγαβατώρα.

Ως τρίτο μέτρο προτάθηκαν κοινές προμήθειες ώστε και πάλι να πιεστούν οι παραγωγοί κι οι ευρωπαϊκές χώρες να εξασφαλίσουν χαμηλότερες τιμές.

Η πρόταση για κοινές προμήθειες ναρκοθετήθηκε από την γερμανική ατμομηχανή που έκλεισε μακροχρόνια πρώτη συμφωνία – μαμούθ με το Κατάρ, λειτουργώντας για πολλοστή φορά ιδιοτελώς και σε βάρος των υπόλοιπων κρατών μελών της ΕΕ. Τα μεγάλα κράτη απέρριψαν την πρόταση γνωρίζοντας ότι μόνα τους μπορούν να εξασφαλίσουν καλύτερες τιμές.

Στα τρία χωρίστηκε η ΕΕ

Η τρίτη πρόταση, για επιβολή οροφής, απορρίφθηκε με το σκεπτικό ότι αποτελεί παρέμβαση στους μηχανισμούς της αγοράς. Αν όμως τα πάντα τα ρύθμιζε η αγορά οι ευρωπαϊκοί αγωγοί έπρεπε να ξεχείλιζαν από ρωσικό αέριο που είναι το φθηνότερο. Ο αποκλεισμός του έγινε με πολιτικά κριτήρια κι όχι με οικονομικά. Γιατί να μην χρησιμοποιηθούν οι πολιτικές παρεμβάσεις στη λειτουργία των αγορών όταν πρόκειται για έναν υπέρτατο σκοπό: την προστασία του λαϊκού εισοδήματος και των θέσεων εργασίας;

Ένα άλλο μπλοκ χωρών από την κεντρική Ευρώπη, υιοθετώντας μια εξ ίσου ρεαλιστική προσέγγιση πρότεινε: Πρώτο, την αναδιάρθρωση ή την προσωρινή παύση του συστήματος εμπορίας ρύπων ώστε να πάψουν οι λιγνιτικές ή ανθρακικές μονάδες να επιβαρύνονται με τα σχετικά δικαιώματα που έχουν εκτοξευτεί, φθάνοντας στις 7 Φεβρουαρίου τα 99,47 ευρώ! Μέσα σε ένα μόνο έτος  αυξήθηκαν 3 φορές κι εντός της διετίας 5 φορές.

Το δεύτερο αίτημά τους αφορά το πάγωμα των μέτρων που συμπεριλαμβάνονται στη δέσμη «προετοιμασία για το 55%» και προβλέπουν επιτάχυνση των στόχων απολιγνιτοποίησης και πράσινης μετάβασης.

Οι προτάσεις των κεντροευρωπαίων είναι πέρα για πέρα λογικές και έπρεπε να υιοθετηθούν για δύο λόγους. Ο ένας είναι συγκυριακός:  Όταν το …μακρινό 2020 η ενεργειακή φτώχεια έπληττε 35 εκ. Ευρωπαίους πολίτες, είναι σίγουρο ότι η τρέχουσα αύξηση των τιμών θα δεκαπλασιάσει τους ενεργειακά φτωχούς. Σε αυτό το τοπίο, η πληρωμή δικαιωμάτων ρύπων είναι από περιττή πολυτέλεια έως σκάνδαλο!

Υπάρχει κι ένας δομικός λόγος για τον οποίο πρέπει να καταργηθεί το χρηματιστήριο ρύπων. Υποτίθεται ότι δημιουργήθηκε για να υποκινήσει την πράσινη μετάβαση. Να δώσει δηλαδή υλικά κίνητρα για να εγκαταλειφθεί η λιγνιτική παραγωγή. Ωστόσο αντί να ενθαρρύνεται η επιτάχυνση της απολιγνιτοποίησης από τα ευρωπαϊκά κράτη στην πράξη τιμωρείται. Οι τιμές των ρύπων ανεβαίνουν όταν τα σχέδια πράσινης μετάβασης επιταχύνονται. Πρόκειται επομένως για κραυγαλέα αποτυχία της αγοράς! Γιατί να το κρατάμε; 

Η απάντηση που δίνουν οι μηχανισμοί της ΕΕ, μέσω των βορειοευρωπαϊκών χωρών (Γερμανία, Ολλανδία, Φινλανδία, Εσθονία, κ.α.) είναι ότι τόσο το σύστημα εμπορίας ρύπων όσο και τα μέτρα επιτάχυνσης της πράσινης μετάβασης συνιστούν την πιο μακροπρόθεσμη απάντηση απέναντι στην ενεργειακή εξάρτηση της ΕΕ. Μόνο που αν ήταν ειλικρινείς οι όρκοι πίστης της ΕΕ στην μείωση των ρύπων και την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής θα έπρεπε να αποκλείσουν το αμερικανικό υγροποιημένο φυσικό αέριο από την Ευρώπη επειδή είναι σχιστολιθικό και εξορύσσεται με τις πιο καταστρεπτικές για το περιβάλλον μεθόδους.

Η μαζική απόβαση των πλοίων μεταφοράς αμερικανικού LNG στις ευρωπαϊκές ακτές αποδεικνύει ότι το ενδιαφέρον των Ευρωπαίων ηγετών για το περιβάλλον είναι μια εύσχημος αφορμή. Τίποτε παραπάνω…

πηγη: kommon.gr

Γιάννης Ελαφρός

▸ 200 δισ. θα φτάσουν τα κέρδη των εταιρειών ενέργειας στην ΕΕ, 3 δισ. στην Ελλάδα· ο Μητσοτάκης τα… «ψάχνει»

Απογειώνονται τα κέρδη των πολυεθνικών και των εγχώριων μονοπωλίων ενέργειας, ενώ τα νοικοκυριά παγώνουν και πληρώνουν ληστρικούς λογαριασμούς. Για «ουρανοκατέβατα» κέρδη μιλάει η ίδια η κομισιόν, κοροϊδεύοντας τους λαούς, καθώς τα κέρδη δεν είναι καθόλου ουρανοκατέβατα. Οφείλονται στον μηχανισμό που έχει στήσει τόσα χρόνια η Ευρωπαϊκή Ένωση και τώρα δουλεύει τρελά προς όφελος του κεφαλαίου. Όπως εκτίμησε η Διεθνής Επιτροπή Ενέργειας, οι εταιρείες ενέργειας θα έχουν στην Ευρώπη κέρδη 200 δισ. ευρώ το 2022!

Πρόκειται για ένα καραμπινάτο όργιο κερδοσκοπίας, καθώς μέχρι τώρα δεν έχει υπάρξει μείωση των ποσοτήτων φυσικού αερίου ή άλλων ενεργειακών πόρων από τη Ρωσία ή αλλού, που να «δικαιολογεί» κάποια αύξηση των τιμών. Από τη στιγμή όμως που η ενέργεια έγινε αντικείμενο χρηματιστηριακής σπέκουλας, με το ορυκτό αέριο να τιμολογείται στο ολλανδικό χρηματιστήριο φυσικού αερίου, όλα πλέον δουλεύουν για τις πολυεθνικές. Μπροστά στον χαλασμό, το μόνο που σκέφτεται η ευρωπαϊκή επιτροπή είναι η «προσωρινή» (μη συνηθίσουμε) φορολόγηση του υπερβολικού κέρδους και όχι βεβαίως η αλλαγή του συστήματος που οδηγεί στα τεράστια κέρδη.

Αντίστοιχα στην Ελλάδα, οι Κ. Μητσοτάκης και Α. Τσίπρας (μαζί με τον Ν. Ανδρουλάκη), σαν μαθητευόμενοι μάγοι της «ελεύθερης αγοράς» (δεμένος χειροπόδαρα είναι ο λαός), βλέπουν τους δαίμονες της τρελής κερδοφορίας να έχουν βγει από το λυχνάρι –σαν αυτά που κρατούν όλο και περισσότεροι– και ψάχνουν τρόπο κάτι να πάρουν πίσω. Ως υπουργός αντιπολίτευσης, ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ ζητά φορολόγηση των έκτακτων κερδών, τα οποία υπολογίζει, με βάση στοιχεία της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας, σε 1,4 δισ. από το καλοκαίρι του 2021 μέχρι σήμερα! Μάλιστα, σύμφωνα με εκτιμήσεις, θα φτάσουν τα 3 δισ. έως τα τέλη του 2022!

Παρότι επικεφαλής κυβέρνησης «αρίστων», ο Κ. Μητσοτάκης δυσκολεύεται να υπολογίσει τα κέρδη, αν και έχει από τις αρχές Μαρτίου καθημερινή ενημέρωση από τη ΡΑΕ για τα (τεράστια) περιθώρια κέρδους και μάλιστα ανά ώρα. Να τα φορολογήσουμε τα υπερκέρδη, αλλά πρώτα «πρέπει να προσδιορίσουμε πόσα είναι», είπε ο πρωθυπουργός στη βουλή, μιλώντας για «πολύ δύσκολη τεχνική άσκηση», που πρέπει να κάνει η ΡΑΕ. Καταλάβατε… Εξάλλου είναι γνωστή η δυνατότητα των Ανωνύμων Εταιρειών, ειδικά των καθετοποιημένων και διακλαδικών, να αποκρύπτουν κέρδη.

Την ίδια ώρα, η ασυδοσία των ιδιωτικών παρόχων έχει απογειωθεί. Έφτασαν στο σημείο να τροποποιούν από μόνοι τους τα συμβόλαια, αυθαίρετα και χωρίς καν ενημέρωση 60 ημερών (όπως θεσπίζουν ακόμα και οι νόμοι τους), έτσι ώστε να μπορούν να περνούν στους καταναλωτές τις υπερβολικές αυξήσεις. Ταυτόχρονα, από τις τρελές ανατιμήσεις στο φυσικό αέριο (με την κυβέρνηση της ΝΔ και τον σούπερμαν Χατζηδάκη να έχουν καταφέρει το 100% του φυσικού αερίου στην Ελλάδα να περνά από το χρηματιστήριο, όταν στις άλλες χώρες το ποσοστό κυμαίνεται στο 30%) επωφελούνται όλες οι εταιρείες και οι τεχνολογίες Μία από τις «πατέντες» είναι η λεγόμενη Οριακή Τιμή Συστήματος, δηλαδή όλοι πουλάνε όσο η ακριβότερη παρτίδα (!), που ορίζεται σε ληστρικά επίπεδα. Πέρα από τους ιδιώτες, και η ιδιωτικοποιημένη ΔΕΗ έχει πολύ αυξημένα κέρδη αυτή την περίοδο, μοσχοπουλώντας το φτηνό ρεύμα των υδροηλεκτρικών, ακόμα και του λιγνίτη, που έγινε φτηνότερος από το καυτό φυσικό αέριο. Βεβαίως, ούτε σκέψη αυτά τα κέρδη να γυρίσουν στην κοινωνία, καθώς η ΔΕΗ λειτουργεί πλέον ως ιδιωτική εταιρεία, υπάρχουν τα μερίδια των μετόχων και τα μπόνους των στελεχών.
ΝΔ, ΣΥΡΙΖΑ, ΚΙΝΑΛ θεωρούν δεδομένο το έκτρωμα ασυδοσίας που έχει διαμορφώσει η ΕΕ και που αποσκοπεί στη μεγιστοποίηση του κέρδους των εταιρειών και προσπαθούν να μετριάσουν λίγο τις επιπτώσεις· σαν να βάζεις κλιματιστικό στην κόλαση!

Το ζητούμενο για το εργατικό-λαϊκό κίνημα είναι να ξηλωθεί αυτός ο μηχανισμός. Δεν είναι ώρα για μερεμέτια. Απαιτείται άμεσα η κατάργηση των χρηματιστηρίων ενέργειας και η διατίμηση της τιμής του ρεύματος, της θέρμανσης και των καυσίμων. Η κατάργηση των Ειδικών Φόρων Κατανάλωσης στα καύσιμα, στη θέρμανση και στα τιμολόγια κοινωνικής ωφέλειας. Το πέρασμα στο δημόσιο, με εθνικοποιήσεις τώρα όλου του τομέα ενέργειας και όχι μόνο της ΔΕΗ, χωρίς αποζημίωση και υπό εργατικό-κοινωνικό έλεγχο, για την αξιοποίηση των εγχώριων πηγών ενέργειας με σεβασμό στο περιβάλλον. Το ηλεκτρικό ρεύμα και η θέρμανση δεν είναι εμπορεύματα αλλά κοινωνικά αγαθά

Πλαφόν σε παραγγελίες, ασυδοσία στις τιμές

Οι περιορισμοί που ήδη παρατηρούνται σε μαζικές ηλεκτρονικές παραγγελίες ή στις προμήθειες χονδρικής σε ορισμένα προϊόντα, όπως το ηλιέλαιο και το αλεύρι, αποτελούν την κορυφή του παγόβουνου μιας διαδικασίας πραγματικών ή τεχνητών ελλείψεων, που θα οδηγήσει σε μεγάλες αυξήσεις σε βασικά τρόφιμα. Οι τιμές στα τρόφιμα κινούνταν ήδη με ποσοστό ετήσιας αύξησης 7,2% τον Φεβρουάριο, αλλά όλα δείχνουν πως θα υπάρξει μεγαλύτερη άνοδος και μάλιστα σε προϊόντα πλατιάς λαϊκής κατανάλωσης, όπως το ψωμί, τα μακαρόνια και το… πιτόγυρο.

Ήδη ορισμένες αλυσίδες σουπερμάρκετ έχουν επιβάλει πλαφόν στις ηλεκτρονικές αγορές, με ανώτερη ποσότητα τα τέσσερα τεμάχια ανά λίτρο ή δίλιτρο σε ορισμένους κωδικούς για σπορέλαια, όπως και σε συσκευασίες αλεύρων. Χαρακτηριστικό της τάσης, που θα εκφραστεί και στην εστίαση, είναι όσα είπε ο πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Εστιατορικών Επαγγελματιών (ΠΟΕΣΕ), Γ. Καββαθάς, σε ρεπορτάζ της Εφσυν για σημαντική άνοδο των τιμών των σπορέλαιων στη χονδρική αγορά, έως και διπλασιασμό! Η Ελλάδα υπολογίζεται ότι εισάγει το 90% των αναγκών της σε ηλιέλαιο, με βασική πηγή την Ουκρανία. Όσον αφορά το αλεύρι, εκπρόσωποι των αρτοποιών σημειώνουν πως «δεν θα υπάρξουν ελλείψεις», αλλά μεγάλες αυξήσεις των τιμών, κάνοντας λόγο για αύξηση της τιμής του μαλακού σιταριού έως και 60% την περασμένη βδομάδα!

Η κυβέρνηση εξήγγειλε τη δημιουργία πλατφόρμας καταγραφής των εταιρικών αποθεμάτων σε ηλιέλαιο και σιτηρά, αλλά δεν είπε τίποτα για την αναγκαία διατίμηση και την κατάργηση του ΦΠΑ στα βασικά είδη διατροφής.

πηγη: prin.gr

Συνεχείς οι ειδοποιήσεις για αυξήσεις προϊόντων προμηθευτών προς τις αλυσίδες λιανικής, ειδικά σε προϊόντα όπως άλευρα και μαγειρικά έλαια. Βέβαια και το ότι πολλά βασικά προϊόντα λειτουργούν ως "χρηματιστηριακή ύλη" οδηγεί τις τιμές προς τα πάνω.

Γιώργος Αλεξάκης

Ενώπιον νέων αυξήσεων σε σειρά προϊόντων αναμένεται να βρεθούν οι καταναλωτές το επόμενο διάστημα. Ειδικά προϊόντα που συνδέονται με το παραγωγικό δυναμικό των εμπόλεμων περιοχών και μέχρι πρότινος εισάγονταν από Ουκρανία και Ρωσία βρίσκονται στην "πρώτη γραμμή".

Έτσι, άλευρα και ηλιέλαιο είναι σε διαρκή άνοδο, με τους προμηθευτές να στέλνουν μηνύματα στην αγορά για νέες αυξήσεις το επόμενο διάστημα. ‘Ηδη, πληροφορίες αναφέρουν ότι στα άλευρα έχει δοθεί "σήμα" για νέες ανατιμήσεις τον Απρίλιο που φτάνουν και το 30%. Στο δε, ηλιέλαιο ήδη οι τιμές από τον περασμένο Αύγουστο έχουν τριπλασιαστεί με την τιμή του ανά λίτρο να προσεγγίζει ακόμη και αυτήν του ελαιολάδου. Παράλληλα βέβαια ο φόβος ελλείψεων οδηγεί ήδη πολλές αλυσίδες χονδρικής σε ορισμό πλαφόν στις προμήθειες ώστε να μην δημιουργηθεί αδιέξοδο στην αγορά.

Οι αιτίες

Με βάση παράγοντες, πάντως, της αγοράς το όλο κλίμα είναι άκρως ευνοϊκό για μια "τέλεια καταιγίδα". Σταχυολογώντας αναφέρουν:

Το ενεργειακό κόστος έχει εκτοξευθεί και έτσι πιέζει σημαντικά τόσο τα κόστη παραγωγής σε αγροτικά προϊόντα, όσο και λειτουργίας των αλυσίδων λιανικής. Είναι χαρακτηριστικό ότι μεγάλη ελληνική αλυσίδα σούπερ μάρκετ από 600.000 λογαριασμό ρεύματος που πλήρωνε για τα φυσικά της καταστήματα κάθε μήνα, έχει φτάσει να δίνει 1.800.000 ευρώ. Αυτή η κατάσταση, όπως τονίζεται εάν συνεχιστεί για πολύ, θα οδηγήσει σε "κούρεμα" κερδών και βέβαια ζημιές, που για πολλούς, ειδικά αδύναμους οικονομικά, φέρει μια νέα δοκιμασία βιωσιμότητας. Και γιαυτό άλλωστε τα περιθώρια "απορρόφησης" αυξήσεων ολοένα και περιορίζονται στον τελευταίο κρίκο της αλυσίδας αξίας.

Οι απειλές ελλείψεων έχουν οδηγήσει πολλούς προμηθευτές σε "κράτημα" αποθεμάτων ώστε να πετύχουν καλύτερες τιμές. Χαρακτηριστική η αναφορά του Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης Γιώργου Γεωργαντά στη Βουλή όπου παρουσιάζοντας, την τροπολογία για την υποχρέωση ταχείας καταγραφής των αποθεμάτων συγκεκριμένων αγροτικών προϊόντων και τροφίμων από τις επιχειρήσεις, ο υπογράμμισε πως: "Η μη ομαλή εξέλιξη της αγοράς δίνει σε μερικούς την αίσθηση ότι θα μπορέσουν να κερδοσκοπήσουν σε βάρος των αγροτών και των κτηνοτρόφων. Δεν πρόκειται να το επιτρέψουμε". "Υπάρχει η αίσθηση ότι κάποιοι από τους εμπλεκόμενους στην εφοδιαστική αλυσίδα δεν μετέχουν στην προσπάθεια αντιμετώπισης της συγκυρίας. Με την τροπολογία υποχρεώνουμε τις επιχειρήσεις που ασχολούνται με πώληση ζωοτροφών, λιπασμάτων κ.α. να δηλώνουν τα αποθέματά τους. Δεν θα επιτρέψουμε σε κανένα να κερδοσκοπήσει", ανέφερε χαρακτηριστικά.

Τα ζητήματα με τις εφοδιαστικές αλυσίδες διεθνώς έχουν ωθήσει τις τιμές προς τα πάνω λόγω της αυξημένης ζήτησης που καταγράφεται, μετά την ανάκαμψη από την πανδημία αλλά και την διαδικασία αποθεματοποίησης που καταγράφεται λόγω πολέμου. Ενδεικτική η αναφορά χθες του Ελευθέριου Σαϊτη προέδρου του Ομίλου που ελέγχει τις εταιρίες τροφίμων Κρόνος, Intercomm και Agrophoenix με μεγάλες εξαγωγές που ξεπερνούν τα 200 εκατομμύρια. Όπως τόνισε χθες σε συνέντευξη τύπου της ΕΥ για την παρουσίαση των επιχειρηματικών βραβείων της χρονιάς η κρίση και η κατάσταση στην Ουκρανία οδηγεί πολλούς καταναλωτές σε όλον τον κόσμο σε αποθεματοποίηση. Ο ίδιος μάλιστα τόνισε την ανάγκη η χώρα να διασφαλίσει το “διατροφικό της ισοζύγιο”.

Η εμπλοκή των traders στις αγορές των πρώτων υλών - commodities - και ενέργειας δημιουργεί όρους κερδοσκοπίας στην αγορά και βέβαια ωθεί τις τιμές. Επίσης χαρακτηριστική η χθεσινή αναφορά, κατά τη διάρκεια της ίδιας εκδήλωσης, του Γιώργου Μυλωνά, προέδρου της Alumil στον κλάδου του αλουμινίου, όπου βέβαια οι τιμές έχουν κτυπήσει "ταβάνι". "Ο λύκος στην αναμπουμπούλα χαίρεται. Έχουν τρελάνει τις τιμές οι Traders. Πχ προχθες φορτώσαμε ένα πλοίο από τη Ρωσία χωρίς κανένα πρόβλημα", τόνισε σημειώνοντας ότι τώρα όλοι σπεκουλάρουν και το πραγματικό ζήτημα θα υπάρξει όταν σταματήσει η ροή του εμπορίου σε πραγματική βάση. "Τώρα δεν υπάρχει πρόβλημα, αλλά δείτε τις τιμές. Σε αυτό συνεισφέρει και το χαμηλό κόστος χρήματος. Οι Traders βοηθιούνται καθώς έχουν πρόσβαση σε φθηνή χρηματοδότηση, κι έχουν χαμηλό κόστος χρήματος", ανέφερε φωτογραφίζοντας μια χρηματιστηριακή κερδοσκοπία με τις τιμές και τα συμβόλαια μελλοντικης εκπληρωσης, χωρίς να υπάρχει αντικειμενικό ζήτμα. "Αλλά η αύξηση του κόστους χρήματος θα 'προσγειώσει' και αυτούς", τόνισε με νόημα.

Πληθωριστικά σενάρια

Στο φόντο πάντως των παραγόντων αυτών αλλά και της διαρκούς και έντονης ανησυχίας για τη λειτουργία του τομέα προσφοράς στην οικονομία ο πληθωρισμός θεριεύει. Με βάση, μάλιστα, την τελευταία έκθεση της Εθνικής Τράπεζας εκτιμάται θα επιβαρυνθεί ο ρυθμός ανάπτυξη της οικονομίας στο 3,0% για το 2022, από 4,4% που εκτιμούσε τον Δεκέμβριο του 2021, ενώ προβλέπεται ότι ο πληθωρισμός θα εκτιναχτεί στο 8,0%-8,5% τον Μάρτιο με Απρίλιο του 2022. Σύμφωνα με την έκθεση, η κλιμάκωση της κρίσης στην Ουκρανία, πέραν των τραγικών συνεπειών της, αποτελεί μία νέα εστία οξείας οικονομικής αβεβαιότητας, η οποία επιτείνει τις πληθωριστικές προκλήσεις – οδηγώντας τις τιμές ενέργειας και βασικών πρώτων υλών σε νέα ιστορικά υψηλά – και αναπόφευκτα επιβαρύνει τις οικονομικές επιδόσεις του 2022.

Όπως αναφέρεται από την ΕΤΕ, οι πληθωριστικές επιδράσεις εντείνονται – με τον εγχώριο πληθωρισμό να ανέρχεται σε υψηλό 25ετίας, στο 7,2% το Φεβρουάριο – με τη διάχυση των εισαγόμενων πληθωριστικών επιδράσεων να αποδυναμώνει το πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών και να αυξάνει το κόστος παραγωγής των επιχειρήσεων, με αρνητικές επιπτώσεις και στην κερδοφορία του εταιρικού τομέα (ο οποίος προφανώς προσπαθεί να απορροφήσει τμήμα του αυξημένου κόστους εισροών, ώστε μην το μετακυλήσει σε μεγάλο βαθμό στον τελικό καταναλωτή).

πηγη:  news247.gr

H έκρηξη μιας υποβρύχιας νάρκης σε μια ταινία του αμερικανικού Ναυτικού. Ένα σιντριβάνι εκτοξεύεται δεκάδες μέτρα ψηλά. Η καταστροφική δύναμη είναι μεγάλη. Μια εικόνα που γίνεται επίκαιρη, καθώς η Ρωσία επιρρίπτει στην Ουκρανία ότι χρησιμοποιεί θαλάσσιες νάρκες για να προστατέψει τα λιμάνια της. Αν και η ουκρανική πλευρά το αρνείται, εκτιμάται ότι αυτή τη στιγμή υπάρχουν αρκετές νάρκες που επιπλέουν στη Μαύρη Θάλασσα. Ο ειδικός σε θέματα ασφάλειας και τρομοκρατίας Αμπντουλά Αγκάρ μιλώντας στο CNN Türk περιγράφει τι μπορεί να συμβεί σε περίπτωση σύγκρουσης με νάρκη:

«Εξαρτάται από την εκρηκτική ισχύ, αλλά μια τέτοια νάρκη μπορεί να βυθίσει ένα πλοίο. Ακόμη χειρότερα, το πλοίο θα μπορούσε να είναι φορτωμένο με φυσικό αέριο ή αργό πετρέλαιο και να προκαλέσει μια τεράστια έκρηξη. Δεν θέλω καν να σκεφτώ τι θα σήμαινε αυτό για την Κωνσταντινούπολη, για να μην πω για το περιβάλλον».

Πλήττεται και η εμπορική ναυτιλία

Ανεξάρτητα από το από που προέρχονται οι νάρκες, απειλούν και την εμπορική ναυτιλία. Η ναυτιλιακή κίνηση έχει μειωθεί κατά περίπου 40 % από την αρχή του πολέμου, δηλώνει ο Σαλίχ Ζεκί Τσακίρ στη γερμανική Νοτιοδυτική Ραδιοφωνία SWR. Ωστόσο τα περισσότερα πλοία εξακολουθούν να πλέουν, ειδικά τα εμπορικά:

«Τα πλοία δεν πρέπει πλέον να πλέουν τη νύχτα και οι φύλακες πρέπει πάντα να αναζητούν αντικείμενα που επιπλέουν με γυμνό μάτι ή με κυάλια. Το σύστημα ραντάρ μπορεί επίσης να ανιχνεύσει μεταλλικά αντικείμενα που επιπλέουν κοντά στο πλοίο εάν δεν είναι θωρακισμένα. Πολύ περισσότερα πράγματα δεν μπορούν να κάνουν τα εμπορικά πλοία».

Ένα άλλο πρόβλημα για την εμπορική ναυτιλία, σύμφωνα με τον Τσακίρ, είναι ότι τα ασφάλιστρα αυξάνονται εάν καν οι πλοιοκτήτες μπορούν ακόμα να ασφαλίσουν τα πλοία τους:

«Τα ασφάλιστρα για τα πλοία που καταπλέουν σε λιμάνια της Βουλγαρίας και της Ρουμανίας γίνονται επίσης ακριβότερα. Ορισμένες βρετανικές ασφαλιστικές εταιρείες δεν ασφαλίζουν πλέον πλοία που καταπλέουν σε ρωσικά λιμάνια. Έτσι ορισμένοι πλοιοκτήτες πρέπει να αναλάβουν υψηλό ρίσκο, αλλά πρέπει να το κάνουν γιατί δεν έχουν άλλη επιλογή».

Προπαγάνδα και κίνδυνος

Μια εναλλακτική είναι οι ρωσικές ασφαλιστικές εταιρείες. Οι αποστάσεις είναι πάντως μεγάλες, λέει ο πρώην ναύαρχος Τσεμ Γκυρτντενίζ.

«Είναι 350 μίλια από τον Βόσπορο στη Γιάλτα και 450 μίλια από την Οδησσό. Εάν υποθέσουμε ότι αυτές οι νάρκες ταξιδεύουν από μισό μίλι έως ένα μίλι την ώρα, τότε φυσικά θα χρειαζόταν ακόμη πολύς χρόνος μέχρι να φτάσουν στον Βόσπορο»

Εάν ο υπολογισμός του Γκυρντενίζ είναι σωστός, θα χρειάζοντα 33 μέρες. Ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν προσπαθεί πάντως να φανεί καθησυχαστικός λέγοντας ότι το τουρκικό υπουργείο Άμυνας προσπαθεί να κάνει ό,τι χρειαστεί. Παρόλα αυτά η ανησυχία είναι μεγάλη και σύμφωνα με τους ειδικούς η κατάσταση είναι διαχειρίσιμη μόνο εάν ο αριθμός των ναρκών είναι μικρός.

Πηγή DW / Ούβε Λύμπ, Κωνσταντινούπολη (ARD)

πηγη: documentonews.gr

Μηνάς Τσαμόπουλος

Η αταξία στις παγκόσμιες αγορές επηρεάζει τη Ναυτιλία - Πτωτικά κινήθηκαν οι ναυλαγορές ξηρού φορτίου και δεξαμενόπλοιων

Υπάρχει αρκετή αταξία στις παγκόσμιες αγορές, δεδομένης του πολέμου στην Ουκρανία.

Είναι χαρακτηριστικό το γεγονός ότι ναι μεν οι ΗΠΑ έχουν επιβάλει κυρώσεις στις εξαγωγές του αργού πετρελαίου από τη Ρωσία όμως υπάρχει ένα χρονικό παράθυρο 45 ημερών. Τα ναυλοσύμφωνα που είχαν υπογραφεί πριν τις 8 Μαρτίου θα πρέπει να έχουν εκτελεστεί έως τις 22 Απριλίου. Την ίδια ώρα δεξαμενόπλοια φορτωμένα με ρωσικό πετρέλαιο και πετρέλαια προϊόντα κατευθύνονται αυτές τις ημέρες προς τις ΗΠΑ για εκφόρτωση πριν λήξη η προθεσμία.

Την ίδια ώρα, μετά τις αμερικανικές κυρώσεις, αυξάνεται αργά αλλά σταθερά η ζήτηση για προμήθεια ρωσικού πετρελαίου από την Ινδία, την Κίνα και την Κορέα οι οποίες αγοράζουν πιο φθηνά εκμεταλλευόμενες τη δύσκολη θέση στην οποία έχει περιέλθει η Ρωσία μετά την εισβολή της στην Ουκρανία.

Στο μεταξύ, οι πρόσφατες πληθωριστικές πιέσεις έχουν ήδη αρχίσει να προκαλούν ανησυχία, με άγνωστες ακόμη τις επιπτώσεις που θα προκαλέσουν στην παγκόσμια οικονομική σταθερότητα.

“Πολλοί κεντρικοί τραπεζίτες βρίσκονται στη διαδικασία να ορίσουν υψηλότερα επιτόκια και ένα θα μπορούσαμε να πούμε ότι πρόκειται για μια από τις πρώτες «προκλήσεις» για την παγκόσμια μακροοικονομική ισορροπία” επισημαίνει ο Θωμάς Χασάπης Research Analyst της Allied Shipping Research ”Η αλλαγή των επιτοκίων, ως εργαλείο για τον περιορισμό του πληθωρισμού είναι μια δύσκολη διαδικασία, όταν στόχος είναι η περαιτέρω οικονομική ανάπτυξη, ειδικά σε μια εποχή πανδημίας. Μπορεί μετατοπίζει γρήγορα τη δυναμική στις χρηματοπιστωτικές αγορές όσον αφορά τη ρευστότητα, τις επενδύσεις και τους κινδύνου”.

Στη ναυτιλία τώρα η ναυλαγορά ξηρού φορτίου έχει καταφέρει να ξεπεράσει μια σημαντική πρόκληση δηλαδή της διατήρησης των τιμών των περιουσιακών στοιχείων σε ανοδική τροχιά. Επιπλέον, η Allied επισημαίνει ότι χρησιμοποιώντας τις μέσες προθεσμιακές τιμές για την ημερήσια χρονοναύλωση για τα έτη 2023, 2024 και 2025, φαίνεται ότι η ναυλαγορά γα όλους τους τομείς των φορτηγών πλοίων, παραμένει σε θετική πορεία. Όμως δεδομένης της απότομης αύξησης της παγκόσμιας οικονομικής αβεβαιότητας, το καθεστώς κινδύνου στη ναυτιλία έχει επίσης μεταβεί σε μια νέα φάση.

Την εβδομάδα 14-20 Μαρτίου 2022 η ναυλαγορά ξηρού φορτίου κατέγραψε πτώση κατά 4,2%, πέφτοντας από τις 2.718 μονάδες στις 2.605.

Ο μέσος όρος είναι 1.970 μονάδες με το αντίστοιχο χρονικό διάστημα το 2021 να είναι υψηλότερο, στις 2.921 μονάδες.

Για τα πλοία Capesize που είναι τα μεγάλης χωρητικότητας φορτηγά ναυλαγορά τους μειώθηκε κατά 2,7% ξεπερνώντας τις 2.676 στις 2.605. Οι τιμές των ναύλων κινήθηκαν από τις 18.859 δολάρια την ημέρα έως τις 36.250 δολάρια.

Στα Panamax η πτώση ήταν σε ποσοστό 9,8% από τις 3.187 μονάδες στις 2.874. Οι τιμές των ναύλων κινήθηκαν από τις 25.063 δολάρια την ημέρα έως τις 31.682 δολάρια.

Στα Supramax η μείωση της ναυλαγοράς ήταν σε ποσοστό μόλις 0,6% από τις 2.939 μονάδες στις 2.922. Οι τιμές των ναύλων κινήθηκαν από τις 16.631 δολάρια την ημέρα έως τις 41.500 δολάρια.

Στα Handysize σημειώθηκε άνοδος του δείκτη κατά 7,4% από τις 1.548 μονάδες στις 1.622. Οι τιμές των ναύλων κινήθηκαν από τις 15.286 δολάρια την ημέρα έως τις 38.944 δολάρια.

Δεξαμενόπλοια

Την ίδια εβδομάδα, σύμφωνα με τα στοιχεία της Allied Shipping Research ο BDTI- δείκτης για τα πλοία μεταφοράς ακατέργαστου πετρελαίου και fuel oil μειώθηκε κατά 14,1% από τις 1.312 μονάδες στις 1.127. Ο μέσος όρος είναι οι 720 μονάδες ενώ το 2021 έκλεισε με μέσο όρο τις 646 μονάδες.

Πτωτική πορεία είχε και ο BCTI-δείκτης για τα δεξαμενόπλοια που μεταφέρουν βενζίνη, κηροζίνη, αμόλυβδη βενζίνη και ντίζελ «άσπρο». Μειώθηκε κατά 5,7% από τις 1.054 μονάδες στις 994. Ο μέσος όρος είναι οι 720 μονάδες ενώ το 2021 η ναυλαγορά έκλεισε με μέσο όρο τις 536 μονάδες.

Η πίεση μειώνεται στα VLCC δεξαμενόπλοια αλλά η ζημιές παραμένουν σε υψηλό επίπεδο. Πιο συγκεκριμένα, ένα VLCC μπαίνει μέσα κάθε μέρα κατά 20.292 δολάρια από 23.043 δολάρια, ποσοστό μείωσης της ζημιάς 11,9%. Οι εφοπλιστές συνεχίζουν να “βάζουν βαθιά το χέρια στα ταμεία της εταιρείας για να συνεχίσουν τα πλοία να ταξιδεύουν και να βρίσκονται ενεργά στην αγορά ενόψει της πολυπόθητης αναστροφής του κλίματος.

Τα Suezmax η μείωση έφθασε το 23,7% από τις 57.431 δολάρια την ημέρα στις 43.831.

Για τα Aframax η μείωση των ναύλων ήταν σε ποσοστό 29,9%. Ο ημερήσιος ναύλος από 50.282 δολάρια την ημέρα κατέβηκε στις 35.271 δολάρια.

πηγη: newmoney.gr

Οι όζοι είναι συμπαγείς μάζες ή μάζες ιστού με νερό που σχηματίζονται στο θυρεοειδή, τον αδένα σε σχήμα πεταλούδας που βρίσκεται ακριβώς μπροστά από τους χόνδρους του λάρυγγα και «αγκαλιάζει» την τραχεία.

Στην πλειονότητά τους οι όζοι είναι καλοήθεις και σε πολύ μικρό ποσοστό ευθύνονται για καρκίνο στο θυρεοειδή.

Εάν ο όζος είναι μικρός ανιχνεύεται δύσκολα και ο γιατρός μπορεί να τον εντοπίσει τυχαία κατά τη διάρκεια μιας εξέτασης.

Σύμφωνα με τη Mayo Clinic, εάν έχει μεγαλώσει σε μέγεθος, μπορεί να είναι εμφανής ως εξόγκωμα (πρήξιμο) στο λαιμό ή να πιέζει την τραχεία και κατ' επέκταση να προκαλεί δύσπνοια και δυσκολία στην κατάποση.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, ο όζος έχει σαν αποτέλεσμα να παράγονται μεγάλες ποσότητες θυροξίνης, μιας ορμόνης που απελευθερώνει ο θυρεοειδής.

Η υπέρμετρη παραγωγή θυροξίνης έχει σαν αποτέλεσμα να εκδηλώνονται συμπτώματα υπερθυρεοειδισμού, όπως:

Ανεξήγητη απώλεια βάρους
Ευαισθησία στη ζέστη
Τρέμουλο
Νευρικότητα
Ταχυπαλμίες ή αρρυθμίες

πηγη: onmed.gr

Έχουμε το δεύτερο χαμηλότερο κατά κεφαλήν ΑΕΠ στην ΕΕ με όρους πραγματικής αγοραστικής δύναμης πριν μόνο από τη Βουλγαρία!

Η Ελλάδα χάνει συνεχώς και ταχύτατα οικονομικό, κοινωνικό και παραγωγικό έδαφος μέσα στην ευρωζώνη και την ΕΕ.

Όσο η Ελλάδα παραμένει στην ευρωζώνη και την ΕΕ και ακολουθεί τις ίδιες πολιτικές με ένα φαύλο και διεφθαρμένο πολιτικό κατεστημένο, οδηγείται εθνικά, οικονομικά και κοινωνικά στην άβυσσο!

Χιλιάδες συνταξιούχοι θα υποστούν σοκ την ερχόμενη εβδομάδα, καθώς οι συντάξιμες αποδοχές που θα λάβουν θα είναι «κουρεμένες» κατά 30%

Χιλιάδες συνταξιούχοι θα υποστούν σοκ την ερχόμενη εβδομάδα, καθώς οι συντάξιμες αποδοχές που θα λάβουν θα είναι «κουρεμένες» κατά 30% σε σχέση με τις συντάξεις που ελάμβαναν μέχρι τώρα.

Αιτία είναι λήξη του μεταβατικού καθεστώτος και η εφαρμογή του νόμου Βρούτση, ο οποίος επεκτείνει τις περικοπές των συντάξεων κατά 30% των συνταξιούχων που εργάζονται και σε όσους λαμβάνουν συντάξεις έως 1.000 ευρώ τον μήνα.

Οι χαμηλοσυνταξιούχοι, έως 1.000 ευρώ μηνιαίως, είχαν εξαιρεθεί από τον ν. Κατρούγκαλου, από την περικοπή και εφόσον εργάζονταν ελάμβαναν το 100% των αποδοχών τους. 

Δηλαδή, για όσους ήταν συνταξιούχοι και εργάζονταν πριν από τον Μάιο του 2016, προβλέφθηκε μια μεταβατική περίοδος, έως τον Φεβρουάριο του 2022, κατά την οποία ίσχυε το παλαιό καθεστώς που προέβλεπε:

• Μηδενική παρακράτηση σύνταξης για συντάξεις έως 1.000 ευρώ και
• Παρακράτηση του 50% για το ποσό της σύνταξης, για το ποσό άνω των 1.000 ευρώ.

Από την 1η Μαρτίου (για τους συνταξιούχους προ του 2016) εφαρμόζεται η γενική περικοπή των συντάξιμων αποδοχών κατά 30% από το πρώτο ευρώ.

Η ρύθμιση αυτή θίγει όχι μόνο όσους έχουν συντάξεις κάτω των 1.000 ευρώ, αλλά και όσους έχουν υψηλότερες συντάξεις, καθώς, πλέον, δεν θα εισπράττουν τα πρώτα 1.000 ευρώ χωρίς περικοπή, αλλά ολόκληρο το ποσό της σύνταξης θα «κουρεύεται» κατά 30%, πλην 8 κατηγοριών που εξαιρούνται.

Υπενθυμίζεται ότι νόμος Κατρούγκαλου είχε επιβάλει περικοπές έως 60% στους νέους συνταξιούχους (μετά τον Μάιο του 2016) που εξακολουθούσαν να εργάζονται, ώστε να αποτελεί αντικίνητρο εργασίας των συνταξιούχων και να προτιμώνται οι άνεργοι, δεδομένου ότι του υψηλού ποσοστού της ανεργίας.

Με τον ν. Βρούτση, επήλθαν ανατροπές. Αφενός καταργήθηκε η παρακράτηση του 60% της σύνταξης για όσους συνταξιούχους εργάζονταν και είχαν αποδοχές άνω των 1.000 ευρώ και αντικαταστάθηκε από παρακράτηση του 30%, αφετέρου επιβάλλεται η παρακράτηση του 30% και στις χαμηλές συντάξεις, κάτω των 1.000 ευρώ.
Η παρακράτηση του 30% για όλους τους συνταξιούχους με συντάξιμες αποδοχές έως 1.000 ευρώ, εφαρμόζεται από την 1η Μαρτίου 2022, που σημαίνει ότι οι συντάξεις που θα εισπράξουν για τον μήνα Απρίλιο, θα είναι το 70% εκείνων που εισέπρατταν τους προηγούμενους μήνες.

Ο κίνδυνος προστίμου

Ταυτόχρονα με τις ανωτέρω αλλαγές που ανακοίνωσε ο ΕΦΚΑ, υπάρχει και η προειδοποίηση επιβολής υψηλού προστίμου.

Συγκεκριμένα δίνεται περιθώριο έως τις 31 Μαΐου, ώστε οι παλαιοί συνταξιούχοι να δηλώσουν στον ΕΦΚΑ ότι εργάζονται.
Όσοι δεν το πράξουν και εντοπιστούν από τις διασταυρώσεις των αρχείων του Taxisnet και του συστήματος ΕΡΓΑΝΗ, θα τους επιβληθεί πρόστιμο ίσο με 12 συντάξεις, κύριες και επικουρικές.

Εξαιρέσεις

Σύμφωνα με τον ΕΦΚΑ, από την περικοπή του 30% της σύνταξης εξαιρούνται και θα εξακολουθήσουν να λαμβάνουν το 100% της σύνταξης οι ακόλουθες κατηγορίες:

1. Οι συνταξιούχοι του ΟΓΑ εφόσον ασκούν απασχόληση υπακτέα στην ασφάλιση του πρώην ΟΓΑ.
2. Οι συνταξιούχοι ψυχικά ασθενείς 
3. Οι συνταξιούχοι γήρατος λόγω αναπηρίας του ιδιωτικού τομέα – βαριές αναπηρίες όπως παραπληγία, τετραπληγία κλπ που παίρνουν σύνταξη γήρατος με 15 έτη ασφάλισης.
4. Οι συνταξιούχοι γήρατος λόγω αναπηρίας του δημοσίου τομέα (πολιτικοί και στρατιωτικοί υπάλληλοι) με βαριές αναπηρίες όπως παραπληγία τετραπληγία κλπ που παίρνουν σύνταξη γήρατος με 15 έτη ασφάλισης.
5. Όσοι λαμβάνουν το εξωιδρυματικό επίδομα ή το αντίστοιχο επίδομα του δημοσίου.
6. Οι πολύτεκνοι, των οποίων το ένα τουλάχιστον των τέκνων είναι ανήλικο ή σπουδάζει σε ανώτερες ή ανώτατες σχολές και έως τη συμπλήρωση του 24ου έτους της ηλικίας του ή είναι ανίκανο για κάθε βιοποριστική εργασία.
7. Όσοι λαμβάνουν σύνταξη από το ΥΠΟΙΚ πολεμικές, τιμητικές, λόγω θανάτου/αναπηρίας ένεκα της υπηρεσίας κλπ.
8. Οι συνταξιούχοι άλλων φορέων και του Δημοσίου, εφόσον το ετήσιο εισόδημά τους από απασχόληση στον αγροτικό τομέα ως αγροτών, μελισσοκόμων, κτηνοτρόφων, πτηνοτρόφων και αλιέων δεν υπερβαίνει το ποσό των 10.000 ευρώ.

πηγη: sofokleousin.gr

Γεράσιμος Λιβιτσάνος

▸ Αποδέχεται το πλαίσιο που θωρακίζει τα υπερκέρδη των καρτέλ

Λύσεις με βάση της αρχές της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τα δόγματά της για την «ελεύθερη αγορά» συνεχίζει να προκρίνει ο ΣΥΡΙΖΑ για την αντιμετώπιση της ακρίβειας. Παρά το γεγονός πως ο ίδιο το φαινόμενο απορρέει από αυτήν ακριβώς τη λειτουργία των αγορών, την οποία θωρακίζουν οι πολιτικές των Βρυξελλών. Με αυτή την αδιέξοδη θέση βρέθηκε άλλωστε αντιμέτωπη η αξιωματική αντιπολίτευση, όταν στη συζήτηση που έγινε στη Βουλή ο Κυριάκος Μητσοτάκης δήλωσε ότι η κυβέρνηση προτίθεται να φορολογήσει τα «υπερβάλλοντα κέρδη» των εταιρειών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας.

Είναι χαρακτηριστικό ότι το τελευταίο διάστημα ο ΣΥΡΙΖΑ κατηγορεί την κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας για… άρνηση να υιοθετήσει την «εργαλειοθήκη της Κομισιόν» ενάντια στην ακρίβεια. Σημειώνοντας, μάλιστα, πως πολλές από τις προτάσεις που σήμερα προκρίνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για τα κράτη-μέλη της, τις έχει καταθέσει εδώ και μήνες η αξιωματική αντιπολίτευση. Είναι ενδεικτικό πως οι θέσεις για μειώσεις των Ειδικών Φόρων Κατανάλωσης που έχει ως κεντρικό αίτημα ο ΣΥΡΙΖΑ είναι πλήρως ενταγμένες στη λογική της δημοσιονομικής σταθερότητας. Θυμίζουμε ότι η πρόταση, που έχει κατατεθεί από τον Αλέξη Τσίπρα ήδη από τη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης τον περασμένο Σεπτέμβριο, προβλέπει μείωση των φόρων «στα κατώτατα όρια που επιτρέπει η ΕΕ» και αυτό όχι μόνιμα αλλά μόνο για όσο διάστημα κυριαρχεί η οικονομική κρίση.

Το ίδιο πνεύμα διαπνέει και τις θέσεις του ΣΥΡΙΖΑ για την ενεργειακή ακρίβεια. Δεν θέτει ζήτημα αντιμετώπισης του ρεύματος και των ενεργειακών παροχών ως κοινωνικών αγαθών, τασσόμενος υπέρ του καθεστώτος πλήρους εμπορευματοποίησης. Δηλαδή υπέρ της αρχής περί ελεύθερου ανταγωνισμού που επιβάλλει η ΕΕ. Αντίστοιχα, μιλά για κρατικοποίηση της ΔΕΗ αλλά για αξιοποίηση των μετοχών του δημοσίου, προκειμένου η επιχείρηση να «παρέμβει στην ενεργειακή αγορά».

Παρ’ όλα αυτά, ο ΣΥΡΙΖΑ εγκαλεί τον Κυριάκο Μητσοτάκη ότι αποδέχεται τα κέρδη των καρτέλ της ενέργειας, ζητώντας πολιτικές πλαφόν, με υπόδειγμα αυτές που εφαρμόζει ο Εμμανουέλ Μακρόν στη Γαλλία. Χαρακτηριστική είναι η αναφορά του Αλέξη Τσίπρα στην συνέντευξή του στην εφημερίδα Το Βήμα πως «συνιστά πρόκληση να παραδέχεται [η κυβέρνηση] ότι κάποιοι αισχροκερδούν αλλά την ίδια στιγμή να αρνείται να θέσει πλαφόν στην τιμή του ρεύματος, όπως έχουμε προτείνει όχι μόνο εμείς εδώ και μήνες, αλλά πλέον και η ίδια η Κομισιόν». Παράλληλα, επισημαίνει πως η διαφορά του ΣΥΡΙΖΑ από τη ΝΔ είναι το ότι «εμείς έχουμε μία διαφορετική αντίληψη για τον ρόλο της αγοράς και τον ρόλο της κρατικής παρέμβασης σε συνθήκες έκτακτης ανάγκης, που δεν είναι εύκολο να αυτορυθμιστεί η αγορά». Σημειώνοντας πως «ο ρόλος της Πολιτείας και του Κράτους είναι να παρέμβει για να διαμορφώσει συνθήκες υγιούς ανταγωνισμού και ταυτόχρονα συνθήκες ομαλοποίησης αυτών των έκτακτων καταστάσεων».

Αυτά, την ίδια στιγμή που στον ΣΥΡΙΖΑ το ζήτημα της ευρύτερης πολιτικής συναίνεσης σε καθεστώς έκτακτων συνθηκών παραμένει ένα ερωτηματικό. Ερωτώμενος για το ενδεχόμενο συνεργασίας με ένα τμήμα της ΝΔ, ο Αλέξης Τσίπρας σημείωσε ότι «η προσωπική μου άποψη είναι ότι στο μέλλον με ένα κομμάτι θα μπορούσαμε να συνεργαστούμε. Στην Ελλάδα, για να αλλάξουν πράγματα, χρειάζεται να υπάρξουν πολιτικές που αναγκαστικά πρέπει να έχουν μια διακομματική συναίνεση, η οποία μπορεί να περιλαμβάνει και κομμάτια του δημοκρατικού κέντρου, της δημοκρατικής κεντροδεξιάς».

πηγη: prin.gr

του Θανάση Σκαμνάκη

Η Ουκρανία και ο πόλεμος άνοιξαν έναν ασκό. Βγήκαν άνεμοι από εκεί που θα σαρώσουν τον κόσμο και τη ζωή μας, ορίζοντας τη νέα ιστορική περίοδο. Μπρος στα μάτια μας εκτυλίσσεται ο νέος ολοκληρωτισμός του κεφαλαίου. Κορυφώνεται εκείνο που είχαμε περιγράψει και ορίσει ως «ολοκληρωτικό καπιταλισμό», ως το νέο στάδιο της καπιταλιστικής πορείας.

Το αριστερό κίνημα επεξεργάστηκε τα εργαλεία του, τη μεθοδολογία, τους πολιτικούς του όρους, λέξεις και έννοιες και συμπεριφορές. Όταν παρουσιάστηκε όμως το φασιστικό φαινόμενο τη δεκαετία του 1920 δυσκολεύτηκε να το εντάξει στην πολιτική και ιδεολογική του φιλοσοφία και να επεξεργαστεί τις αντιστάσεις του. Πλήρωσε ακριβά γι’ αυτό.

 Έκτοτε ο φασισμός, με τον έναν ή τον άλλο τρόπο ήταν παρών σε κάθε περίσταση στην Αριστερά. Κλήθηκε να ερμηνεύσει φαινόμενα όπως η ελληνική δικτατορία, οι αυταρχικές συμπεριφορές των κυρίαρχων συστημάτων κ.λπ. Όχι πάντα με επιστημονική αυστηρότητα, είναι αλήθεια, αλλά με μια πολιτική δύναμη ικανή να διεγείρει προοδευτικές μάζες. Εξ άλλου, μην ξεχνάμε, πως ως καθημερινή πολιτική και κοινωνική συμπεριφορά ο παλιός καλός φασισμός δεν ήταν ζωντανός μόνο στη Γερμανία - στην οποία ζούσαν οι παλιοί ναζί και όπου μάλιστα είχαν αναλάβει κεντρικό ρόλο στο «οικονομικό θαύμα» που έστηνε ο αμερικάνος απέναντι στο αντίπαλο δέος καθώς και στην κυβέρνηση - αλλά με τον έναν ή τον άλλο τρόπο και σε πολλές χώρες, συμπεριλαμβανομένης και της δικής μας, της «δημοκρατικής Δύσης».      

Κι έγινε έτσι συνήθεια να ονομάζεται φασισμός ό,τι υπερβαίνει ποικιλοτρόπως, τα όρια του «δημοκρατικού» συστήματος, με τους όρους που είχε διαμορφωθεί. Μια αντίθεση πραγματική, εμφανής αλλά κι υπόγεια σε πολλά σημεία.

Τώρα όμως βρεθήκαμε στη νέα ιστορική εποχή. Χρειάζεται να επαναπροσδιοριστούν οι όροι, οι συσχετισμοί και οι αντιδράσεις. Αλλιώς οι αριστεροί και οι προοδευτικοί άνθρωποι κινδυνεύουν να μένουν σε μια γωνία, παρατηρώντας. Να απελπίζονται που δεν υπάρχει αντίδραση και δεν μπορούν να κάνουν τίποτα οι ίδιοι, αναπαράγοντας το παρελθόν είτε ως νοσταλγία, εμείς τότε…, είτε ως απόγνωση, που είναι το κίνημα να απαντήσει;… 

Μπροστά μας εκτυλίσσεται η νέα πραγματικότητα με όλο το βαρβαρικό αλλά και το νεωτερικό (ή μετανεωτερικό, αν προτιμάτε) και τεχνολογικό, άρα σύγχρονο, στοιχείο που περιέχει.

Πρωταρχικό είναι, βέβαια, ο νεοφιλελευθερισμός, η επιβολή των οικονομικών μεγαθηρίων πάνω στις θελήσεις και τα συμφέροντα κρατών και κοινωνιών.

Που συνοδεύεται από ένα τεράστιο σύστημα επιβολής της θέλησης των μονοπωλιακών μηχανισμών πάνω (και μέσα) στη θέληση των ανθρώπων, ακόμα και στην καθημερινή τους συμπεριφορά. Η περίφημη Υπηρεσία Εθνικής Ασφαλείας των ΗΠΑ, η NSA, καταγράφει τις συνομιλίες όλων των πολιτών.

Επί πλέον, και κυρίως, οι εταιρείες του «κατασκοπευτικού καπιταλισμού» (Google, Amazon, Facebook, Twitter, Υοutube, IBM, Apple κ.λπ.), όπως τον ονομάζει η Σοσάνα Ζούμποφ έχουν αναλάβει τη συνείδηση.

Γράφει στο βιβλίο της (Η εποχή του κατασκοπευτικού καπιταλισμού,

ο αγώνας για ένα ανθρώπινο μέλλον στο μεταίχμιο της νέας εξουσίας, εκδ. Καστανιώτη):

«Αυτές τις στιγμές βρισκόμαστε στις απαρχές ενός νέου τόξου το οποίο αποκαλώ πολιτισμό της πληροφορίας, και η ίδια επικίνδυνη αλαζονεία επαναλαμβάνεται. Ο στόχος πλέον δεν είναι η κυριαρχία επί του φυσικού περιβάλλοντος, αλλά επί της ανθρώπινης φύσης. Το επίκεντρο έχει απομακρυνθεί από τις μηχανές οι οποίες ξεπερνούν τα όρια του ανθρώπινου σώματος και έχει μετατοπιστεί σε μηχανές οι οποίες τροποποιούν τη συμπεριφορά ατόμων, ομάδων και πληθυσμών στην υπηρεσία εμπορικών στόχων (και πολιτικών πρέπει να  προσθέσουμε)… Αντί για βία με αποδέκτες το σώμα μας, η εργαλειοθηρική τρίτη νεωτερικότητα δρα περισσότερο ως εξημέρωση. Η λύση έναντι στις ολοένα αυξανόμενες απαιτήσεις για λειτουργική ζωή περιστρέφεται γύρω από τη σταδιακή απαλοιφή του χάους, της αβεβαιότητας, της σύγκρουσης, των ανωμαλιών και της ασυμφωνίας υπέρ της προβλεψιμότητας, της αυτοματοποιημένης κανονικότητας, της διαπερατότητας, της συρροής, της πειθούς και του εξευμενισμού… Η τεχνολογική «νομοτελειακότητα» είναι το μάντρα βάσει του οποίου εκπαιδευόμαστε, αλλά πρόκειται για ένα υπαρξιακό ναρκωτικό το οποίο συνταγογραφείται για την πρόκληση αισθήματος παραίτησης: ένα θανατηφόρο όνειρο για το πνεύμα».

Και εν συνεχεία κάνει λόγο για «παγκόσμια δημοκρατική ύφεση ή μια αποσταθεροποίηση των δυτικών δημοκρατιών».

Και προς επίρρωσιν παραθέτει τα στοιχεία μιας που διενεργήθηκε από την εταιρεία Pew Research σε 38 κράτη και η οποία εκδόθηκε το 2017: «Τα ευρήματα δείχνουν πως το δημοκρατικό ιδεώδες δεν είναι πλέον ιερή επιταγή ακόμη και για τους πολίτες ώριμων δημοκρατικών κοινωνιών. Παρόλο που το 78% των συμμετεχόντων δήλωσε πως η αντιπροσωπευτική δημοκρατία είναι «καλή», το 40% δήλωσε πως η «διακυβέρνηση εκ μέρους των ειδικών» είναι επίσης καλή. Το 26% επικροτεί τη «διακυβέρνηση εκ μέρους ενός ισχυρού ηγέτη» και το 24% προτιμά «τη διακυβέρνηση εκ μέρους του στρατού»

Η γερμανική ναζιστική ομοιομορφία ωχριά μπρος σε αυτόν τον καθολικό παρεμβατισμό. Η μιντιακή παρέμβαση είναι ένα μικρό μέρος, σχεδόν ασήμαντο, που απλώς διατηρεί, επιβεβαιώνει και επεκτείνει τη ιδεολογική σκόνη με την οποία το κέντρα υποβαθμίζουν την όραση και τη νόηση.

Τα παραδείγματα όπου το Youtube αφαιρεί βίντεο και μηνύματα είναι πολλά, η σαρωτική επίθεση που δέχονται όσοι τολμούν να αναφέρουν τις ευθύνες του ΝΑΤΟ και των ΗΠΑ, ακόμη κι αν καταδικάζουν τη ρωσική επίθεση στην Ουκρανία, είναι η εμφανής και εξοργιστική πλευρά. Οι άνθρωποι δεν εξεγείρονται μ’ αυτή τη λογοκρισία γιατί υποστηρίζεται από την άλλη, την αφανή, την παραλυτική συνείδηση. 

Θα αντιτείνει κάποιος πως αν είχαμε να κάνουμε με το φασισμό των παλιών και των νέων ναζί, δεν θα μπορούσα να γράφω, κι εγώ και άλλοι σαν και μένα, αυτά που γράφω. Κι ωστόσο θα αντείπω, πως ίσως τότε, θα είχα ελπίδα να τα ακούσουν πολύ περισσότεροι.

Η ιδεολογική κυριαρχία δεν ακολουθεί την πολιτική και αστυνομική βία, το αντίθετο συμβαίνει, η ιδεολογική κυριαρχία γίνεται καθολική, η βία έρχεται προς αρωγήν της. Κι έτσι δεν σχηματίζονται δικτατορίες κλασικού τύπου. Χωρίς να αποκλείεται πως κάποια στιγμή θα τους χρειαστούν, τη δουλειά την βγάζουν τα μίντια, διαδικτυακά, δορυφορικά, οπτικοακουστικά και οι καλά επεξεργασμένοι μηχανισμοί της έμμεσης αλλά και της αστυνομικής βίας. Και ενδιαμέσως κάποιοι πόλεμοι που δημιουργούν το κατάλληλο έδαφος του φόβου και της ισχύος.

Δεν κυριαρχούν τάγματα εφόδου και καύση βιβλίων στη σύγχρονη εκδοχή. Οι ναζιστικοί σχηματισμοί παίζουν υποβοηθητικό και δευτερεύοντα ρόλο, καλούνται  όταν χρειάζεται, αδρανοποιούνται και διώκονται ακόμη (κατ’ επίφασιν ή κυριολεκτικά) όταν αυτονομούνται υπέρ του δέοντος. Και τα βιβλία έχουν καεί ουσιαστικά από καιρό.   

   Χρειάζεται, συνεπώς, να κατανοήσουμε πως αλλάζουν τα δεδομένα, όπως και η ζωή μας, διαφοροποιούνται τα υποκείμενα, τόσο της επιβολής όσο και της αντίστασης  (διατηρώντας προφανώς και ακριβώς γι’ αυτό τα χαρακτηριστικά της βασικής αντίθεσης, εργασίας-κεφαλαίου, αλλά πολλαπλασιάζοντας και θολώνοντας τις επί πλέον αντιθέσεις), αλλάζουν οι επιδιωκόμενο άμεσοι κάθε φορά στόχοι, οι σύμμαχοι και οι δυνάμεις. 

Αυτή είναι μια απόπειρα να αρχίσουμε να συνθέτουμε τα στοιχεία του τι είναι ο σημερινός φασισμός και η νέα εποχή. Παραπέμπω για μια κοινωνικοοικονομική ανάλυση στο προγραμματικό κείμενο του Κομμουνιστικού Σχεδίου με τίτλο «Ζητήματα στρατηγικής, για τις επαναστάσεις και τον κομμουνισμό του 21ου αιώνα».

Ίσως αυτό να είναι ό,τι καλύτερο μπορούμε να αποκομίσουμε από τη σημερινή πολεμική και ιδεολογική αναμέτρηση.

πηγη: kommon.gr