Γράφει ο Δανης Παπαβασιλείου

Την προχωρημένη εξαθλίωση του ελληνικού λαού δείχνουν τα στοιχεία της Eurostat, της επίσημης στατιστικής υπηρεσίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που δόθηκαν την Παρασκευή 16/10/2015 στη δημοσιότητα. Σύμφωνα με τα στοιχεία αυτά πάνω από ένας στους τρεις Έλληνες (3,8 εκατ. άνθρωποι) είτε είναι φτωχός, είτε ζει σε κατάσταση ένδειας (στερούμενος βασικά αγαθά), είτε ζει σε οικογένεια της οποίας κανένα μέλος δεν έχει «κανονική» δουλειά!

Και ενώ (βάσει των στοιχείων) έπρεπε να έχει σημάνει συναγερμός για την επιβίωση του ελληνικού λαού, κάποιοι επιμένουν ότι μπορούμε να πάμε ακόμα… χειρότερα. Η κυβέρνηση και οι άλλες μνημονιακές δυνάμεις με όσα λένε και όσα ψηφίζουν, δείχνουν ότι όχι απλώς αγνοούν το μέγεθος του προβλήματος, αλλά διατίθενται να δώσουν και τη «χαριστική βολή» σε ένα λαό που έχει γονατίσει πλέον, που αντιμετωπίζει μια άνευ προηγουμένου ανθρωπιστική καταστροφή.

Πάντως, τα στοιχεία της Eurostatείναι απολύτως συγκρίσιμα με τα στοιχεία της κατάστασης που επικρατεί σε μια χώρα μετά από πόλεμο…

Ας δούμε λοιπόν την «εικόνα» που σχηματίζουν οι αριθμοί και τα ποσοστά, λαμβάνοντας υπόψη ότι όπως σε κάθε στατιστική μέτρηση, έτσι και σ΄ αυτή, οι μέσοι όροι και οι ποσοστιαίες αναλογίες κρύβουν συνήθως μια κατάσταση πολύ χειρότερη για τους φτωχότερους.

Στην Ελλάδα λοιπόν του 2015:

• Το 22,1% του πληθυσμού ζει κάτω από το επίσημο όριο της φτώχειας.
• Το 21,5% του πληθυσμού ζει σε κατάσταση ένδειας.
• Το 17,2% του πληθυσμού ζει σε οικογένεια αντιμέτωπη με τον κίνδυνο της ανεργίας.

Για να έχετε μια πληρέστερη άποψη περί τίνος πρόκειται, παραθέτουμε τα κριτήρια βάσει των οποίων η Eurostatκατατάσσει τους ανθρώπους ως προς τα όρια της φτώχειας, της ένδειας και του κινδύνου της ανεργίας.

Έτσι, φτωχός θεωρείται αυτός που έχει εισόδημα μικρότερο του 60% του μέσου εθνικού εισοδήματος.

Σε κατάσταση ένδειας ζει κάποιος που στερείται βασικά αγαθά.

Οικογένεια με τον κίνδυνο της ανεργίας είναι η οικογένεια της οποίας κανένα μέλος δεν εργάζεται «κανονικά».

Αξίζει ακόμα να δούμε σε ποια θέση βρίσκεται, συγκριτικά, η Ελλάδα σε σχέση με τις υπόλοιπες χώρες μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ως προς τους συγκεκριμένους δείκτες.

Σύμφωνα, λοιπόν, με τα στοιχεία της Eurostat, στις χώρες μέλη της Ε.Ε, oμέσος όρος των ανθρώπων που ζουν κάτω από το όριο της φτώχειας είναι 17,2%, σε συνθήκες ένδειας 8,9% και σε οικογένειες με τον «κίνδυνο της ανεργίας» 11,1%.

Όπως προκύπτει, το συμπέρασμα δεν είναι μπορεί να αφορά μόνο στην απελπιστική κατάσταση του ελληνικού λαού, όπως αυτή εκφράζεται από το δείκτη της ένδειας, ο οποίος στη χώρας μας είναι σχεδόν τριπλάσιος από το μέσο κοινοτικό όρο!
Το συμπέρασμα αφορά και στη γενικότερη κατάσταση στην Ε.Ε, αφού το ποσοστό των «φτωχών» είναι ιδιαίτερα υψηλό (17,2%), ακόμα και στις πλουσιότερες χώρες μέλη, εξαιτίας των πολιτικών που ασκούνται με τα ίδια γενικά χαρακτηριστικά. Το γεγονός ότι αυτή τη στιγμή το 24,4% του πληθυσμού της Ε.Ε, δηλαδή 122 εκατομμύρια άνθρωποι, ζουν αντιμέτωποι με μια τουλάχιστον από τις τρεις καταστάσεις (φτώχεια, ένδεια, άνεργη οικογένεια) δείχνει τη φύση και το χαρακτήρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Πηγή: imerodromos.gr

Γράφει ο Ευτύχης Προκοπίδης

Μετά την πρόσφατη ψήφιση του πολυνομοσχεδίου για τα προαπαιτούμενα κατ’ επιταγή του τρίτου μνημονίου, (N. 4336/2015) που ψήφισαν πριν τις εκλογές 222 βουλευτές των κομμάτων της σημερινής κυβέρνησης, ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ, της ΝΔ, του ΠΟΤΑΜΙΟΥ, του ΠΑΣΟΚ και της ΔΗΜΑΡ, ένα πολυνομοσχέδιο που ανοίγει την αυλαία για τον αρμαγεδώνα της νέας αντιλαϊκής κυβερνητικής πολιτικής, τώρα και πάλι κατ’ επιταγή του προαναφερόμενου μνημονίου, η κυβέρνηση ετοιμάζεται να φέρει προς ψήφιση ένα νέο αντιασφαλιστικό νομοσχέδιο που θα ξεθεμελιώνει ό,τι έχει απομείνει από την κοινωνική ασφάλιση και συνταξιοδότηση.

Ήδη με το νόμο του μνημονίου επιβλήθηκε αναδρομικά από 1/7/2015, νέα αύξηση της εισφοράς για την «υγεία» σε κύριες και επικουρικές συντάξεις κατά 2% και 3% αντίστοιχα, επί των ονομαστικών συντάξεων που υπήρχαν πριν το 2009!!! δηλ. σε χρηματικά ποσά μη υπαρκτά για τους συνταξιούχους!!! Επίσης με τον ίδιο νόμο ενεργοποιήθηκαν και ήδη ισχύουν αναδρομικά από 1/1/2015 οι διατάξεις περί βασικής και αναλογικής σύνταξης των αντιασφαλιστικών νόμων «Λοβέρδου» ν3863/2010 και ν3865/2010 που στη συνέχεια, τώρα, με το πρόσφατο πολυνομοσχέδιο για τα προαπαιτούμενα επικαιροποιήθηκαν.

Αξίζει να σημειώσουμε ότι με βάση αυτούς τους νόμους, ο εργάσιμος βίος για πλήρη συνταξιοδότηση ανεβαίνει στα 40 χρόνια εργασίας και ταυτόχρονα στα 62 χρόνια ηλικίας. Η σύνταξη θα τεμαχίζεται σε βασική των 360€, κυμαινόμενη ανάλογα με το ΑΕΠ και σε αναλογική, ανάλογα με τα χρόνια εργασίας και με βάση το μέσο όρο των μισθών όλου του εργάσιμου βίου. Δηλαδή στην καλύτερη περίπτωση η πλήρης σύνταξη θα είναι συνολικά περί τα 700€. Αν όμως δεν υπάρχουν τα 40 χρόνια εργασίας, τότε τα χρόνια ηλικίας ανεβαίνουν στα 67 που και αυτά δεν θα μένουν στατικά αφού από το 2022 και μετά, ανά τριετία θα ανεβαίνουν με βάση το προσδόκιμο ζωής, επομένως η ηλικία συνταξιοδότησης θα είναι 67+++ και βέβαια η σύνταξη θα είναι ανάλογα με τα χρόνια εργασίας ποσοστιαίο μέρος της προαναφερόμενης βασικής και αναλογικής σύνταξης. Αν τώρα προσθέσουμε και το γεγονός ότι οι προαναφερόμενοι νόμοι προβλέπουν ότι η κρατική συνταξιοδοτική δαπάνη από το 16% που ήταν το 2010 θα πρέπει κάθε χρόνο να μειώνεται ώστε το 2060 να πέσει στο 2,5% του ΑΕΠ, τότε καταλαβαίνουμε ότι, και εξαιτίας της ανεργίας που καθιστά αδύνατη τη συμπλήρωση των 40 χρόνων εργασίας αλλά και με δεδομένη την προαναφερόμενη μείωση της κρατικής δαπάνης για τη συνταξιοδότηση, οι συντάξεις ουσιαστικά καταργούνται και μάλιστα πολύ γρήγορα. Ίσως και από το 2018 και μετά σύμφωνα και με τα γραφόμενα στο πρόσφατο πόρισμα των λεγόμενων σοφών. Το δεδομένο λοιπόν της ενεργοποίησης και επικαιροποίησης αυτών των νόμων σημαίνει ότι αυτοί οι νόμοι, παραμένουν και αποτελούν το εφαλτήριο για τη χαριστική βολή σε όσα συνταξιουχικά δικαιώματα έχουν απομείνει, όπως άλλωστε εμφαίνεται και στο πόρισμα των λεγόμενων σοφών.

Σε αυτό το πόρισμα, μεταξύ άλλων, προβλέπεται νέο σύστημα προκαθορισμένων εισφορών με ατομικούς λογαριασμούς και αβέβαιο το τελικό ποσό σύνταξης. επαναϋπολογισμός των παλαιών και νέων συντάξεων με νέο τρόπο με κατά πολύ χαμηλότερα ποσοστά αναπλήρωσης που κυμαίνονται γύρω στο 50% των μισθών, οι οποίοι μισθοί ξανά, θα καρατομηθούν καίρια σύμφωνα και με τα πρόσφατα δημοσιεύματα για το νέο μισθολόγιο των δημοσίων υπαλλήλων που ετοιμάζεται να ψηφίσει η κυβέρνηση μέσα στο Δεκέμβρη. Εγγύηση μόνο ενός προνοιακού βοηθήματος, της λεγόμενης εθνικής σύνταξης και μάλιστα με την επιβολή εισοδηματικών κριτηρίων. Ενοποίηση των ασφαλιστικών ταμείων με ισοπέδωση προς τα κάτω συντάξεων και παροχών. Κατάργηση της επικουρικής σύνταξης και αντικατάστασής της με τα διαβόητα επαγγελματικά ταμεία.

Μέσα και από το σημερινό πόρισμα και οι σημερινοί κυβερνώντες και συγκυβερνώντες, στοχεύουν να αφαιρέσουν από την Κοινωνική Ασφάλιση το κοινωνικό της μέρος, να τη μετατρέψουν σε πλήρως ανταποδοτική και το δικαίωμα στην Ασφάλιση να καταντήσει ατομική υπόθεση. Έτσι θα ανοίξουν το δρόμο για ακόμα μεγαλύτερη κερδοφορία των ασφαλιστικών εταιρειών και των επιχειρηματιών της Υγείας, που αντιμετωπίζουν την Ασφάλιση ως εμπόρευμα.

Όλα τα διαλαμβανόμενα στο πόρισμα σε συνάρτηση και με τους νόμους 3863, 3865 του 2010 που πολλές διατάξεις τους στο πόρισμα επισπεύδονται, αποτελούν το μπούσουλα και το απεχθές κράμα του νέου συνταξιοδοτικού συστήματος που απεργάζεται η κυβέρνηση. Αντικειμενικά δύο είναι οι αφετηρίες αντιμετώπισης του κοινωνικοασφαλιστικού – συνταξιοδοτικού συστήματος. Η μια με βάση το δίκιο των εργαζομένων με την ανάδειξη των πολιτικών ευθυνών όλων των μέχρι τώρα κυβερνήσεων και με απαίτηση για πλήρη και αξιοπρεπή κοινωνική ασφάλιση – συνταξιοδότηση όλων των εργαζομένων και η άλλη με βάση το «δίκιο» των ενόχων μέχρι τώρα πολιτικών για την έξοδο του βάρβαρου εκμεταλλευτικού κοινωνικοοικονομικού συστήματός τους από την οικονομική κρίση που το παραδέρνει.

Μόνο που αυτή η δεύτερη αντιμετώπιση συνεπάγεται την εξόντωση των εργαζομένων και συνταξιούχων. Σ’ αυτήν τη ρότα λοιπόν και η σημερινή κυβέρνηση, δανειζόμενη την αποκρουστική πρακτική των προηγούμενων κυβερνήσεων, καταφεύγει στα ίδια τερτίπια που αυτές οι κυβερνήσεις χρησιμοποίησαν για τον εμπαιγμό των εργαζομένων και συνταξιούχων. Κατά πρώτο, κάποιους ανθρώπους- ενεργούμενα της και η σημερινή κυβέρνηση, τους βάφτισε σοφούς και τους ανέθεσε να επεξεργαστούν πόρισμα για τις συντάξεις. Το ίδιο ακριβώς δηλ. που είχε κάνει και ο υπουργός του ΠΑΣΟΚ Γιαννίτσης το 2001. Μάλιστα μερικά πρόσωπα της τότε επιτροπής του Γιαννίτση φιγουράρουν και στη σημερινή επιτροπή «σοφών» της σημερινής κυβέρνησης. Με αυτόν τον τρόπο και αυτή η κυβέρνηση, όπως και οι προκάτοχες της, αποβλέπει να ξεγελάσει τους εργαζόμενους, υποβάλλοντας τους την ιδέα ότι τάχα οι «γνώστες», οι «επαΐοντες», οι «ειδήμονες», οι «σοφοί» που τα γνωρίζουν όλα, έχουν δίκιο και πρέπει επομένως να γίνουν δεκτά τα λεγόμενά τους, οι «σοφίες» τους.

Κατά δεύτερο, αναβιώνει τον αλήστου μνήμης κοινωνικό διάλογο - απάτη που η τότε κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ εγκαινίασε για την εξαπάτηση των εργαζομένων. Μόνο που η σημερινή κυβέρνηση, αυτήν την πολιτική ατιμία δεν τη λέει διάλογο αλλά «διαβούλευση» με τους φορείς, πιστεύοντας ότι έτσι θα πετύχει το σφαγιασμό των εργαζομένων με τη συναίνεσή τους.

Κατά τρίτο, βάζει σε ενέργεια τον δοκιμασμένο από τις προηγούμενες κυβερνήσεις, φασιστικό κοινωνικό αυτοματισμό λέγοντας ότι θα περικόψει τις άνω των 1000 ή 800€ συντάξεις, υποκρινόμενη ότι το κύριο μέλημά της είναι η σωτηρία των χαμηλοσυντιαξιούχων που τους κατατάσσει στο ποσό των κάτω των 1000€ ή 800 € ονομαστικά μεικτά. Δηλαδή επιβάλλει στους φτωχούς να πληρώσουν τις συντάξεις των φτωχότερων, επιδιώκοντας έτσι να στρέψει τους μεν ενάντια στους δε και η ίδια να μείνει στο απυρόβλητο. Ξέχασε ότι τέτοιες τακτικές και τέτοιες μεθοδεύσεις, όταν τις εφάρμοζαν οι προηγούμενες κυβερνήσεις, τα στελέχη και μέλη του ΣΥΡΙΖΑ τις κατακεραύνωναν εμπράκτως, αποδοκιμάζοντας, με λόγια και με έργα, τους υπουργούς και τους βουλευτές των προηγούμενων κυβερνήσεων στους δρόμους, στις πλατείες, στις ταβέρνες και όπου αλλού τους έβρισκαν. Τώρα, μετά την ακραία φιλομνημονιακή τους μετάλλαξη, τώρα που έμπρακτα μετατράπηκαν σε Πέμπτη φάλαγγα ενάντια στους εργαζόμενους, αυτά τα κυβερνητικά στελέχη πιστεύουν ότι δεν θα εισπράξουν τα επίχειρα αυτής της αντεργατικής τους μετάλλαξης; Πιστεύουν ότι δε θα υποστούν όλα εκείνα που ίδιοι δίδαξαν πρώτοι, διαπομπεύοντας τους προκατόχους τους; Πάντως η ζωή έχει δείξει πως πάντα η πραγματικότητα εκδικείται τους επίορκους.

Μετά απ’ όλα αυτά, εκείνο που προέχει είναι η δυναμική συγκέντρωση και συσπείρωση όλων εκείνων των δυνάμεων που προκρίνουν την αντιμετώπιση του κοινωνικοασφαλιστικού–συνταξιοδοτικού προβλήματος από τη σκοπιά των συμφερόντων των εργαζομένων, η συσπείρωση όλων εκείνων των δυνάμεων που είναι φύσει και θέσει με το δίκιο των εργαζομένων, έχοντας ως αφετηρία τους τη δυναμική εναντίωση στους αίτιους και συναίτιους της διάλυσης του ασφαλιστικού συστήματος με τη διαχρονική διασπάθιση των αποθεματικών των ταμείων προς δόξα της υπερκερδοφορίας του κεφαλαίου.

Εκείνο που προέχει είναι ότι πρέπει να συνειδητοποιηθεί από ευρύτερες μάζες ότι το ζήτημα αυτό είναι κύρια βαθιά πολιτικό και όχι στενά μόνο οικονομικό. Ότι ειδικά στις σημερινές συνθήκες είναι ένα ζήτημα κλειδί για να προταχθεί από ένα Μέτωπο ευρύτερων δυνάμεων που θα έχει στο στόχαστρό του την ανατροπή όλων των μνημονιακών αντιλαϊκών πολιτικών, ως αναγκαία βήματα στην πορεία για συνολικές φιλολαϊκές ανατροπές και στο επίπεδο της εξουσίας και στο επίπεδο της οικονομίας. Η αναγκαιότητα αυτή αναδείχνεται σήμερα περίτρανα και με δραματικό τρόπο με δεδομένη τη διάλυση του συνδικαλιστικού κινήματος μέσα από την πολιτική και πρακτική του κυβερνητικού, του εργοδοτικού και γραφειοκρατικού συνδικαλισμού. Η ΓΣΕΕ κατά πρώτο λόγο, μπροστά σε ένα τέτοιο κεφαλαιώδες ζήτημα συναινεί εγκληματικά με την κυβέρνηση, δια της σιωπής και της παθητικότητας. Η ΑΔΕΔΥ, μετά την πολύχρονη συναινετική πορεία της, τώρα απλά ψελλίζει. Το ΠΑΜΕ συνεχίζει τη μοναχική, απομονωτική πεπατημένη ως οργανωτικοϊδεολογικός βραχίωνας, ως παράρτημα του ΚΚΕ. Και η ηγεσία του ΚΚΕ εμμένει στην αντιδιαλεκτική, σεχταριστική γραμμή του που προτάσσει το στρατηγικό στόχο του σοσιαλισμού, ως άμεση λύση, σε μια τέτοια στιγμή που η ίδια η ζωή, ειδικά από το 2012 και μετά, την απέρριψε τραγικά. Επιμένει σε αυτήν την γραμμή, υιοθετώντας τον παραλογισμό που λέει: όταν η πραγματικότητα δε συμφωνεί μαζί μας, τόσο το χειρότερο για την πραγματικότητα. Έτσι στην πραγματικότητα ο άμεσος σοσιαλισμός είναι μόνο μια επιθυμία που όμως δεν «πατά» ούτε κατά διάνοια στο σήμερα, αφού από την ηγεσία του κόμματος δεν του δίνεται ένας «δρόμος» μια τακτική που να μας οδηγήσει σ’ αυτόν και επομένως, εκ των πραγμάτων και το ασφαλιστικό και τα άλλα άμεσα ζωτικά, λαϊκά προβλήματα, παραπέμπονται στο αόρατο μέλλον. Έτσι βέβαια διασύρεται και στο όνομα της δικαίωσης του, αδικείται το μέλλον της ανθρωπότητας, ο ίδιος ο σοσιαλισμός.

Απόρροια αυτής της πρακτικής είναι και η στάση αυτού του κόμματος σήμερα απέναντι στο ασφαλιστικό που αν και το περιγράφει ως πρόβλημα, όμως, στην πράξη ακυρώνει κάθε άμεση λύση αφού, με την προαναφερόμενη λογική του, δεν το εντάσσει σε ένα κοινωνικοπολιτικό μέτωπο άμεσων λύσεων, άμεσων επειγόντων ζητημάτων για την επιβίωση του λαού. Σε ένα μέτωπο δηλαδή που θα συσπειρώσει τη μεγάλη πλειοψηφία του λαού. Γιατί δεν το κάνει αυτό; Δεν το κάνει γιατί πιστεύει ανόητα ότι ο σοσιαλισμός μπορεί να πραγματοποιηθεί άμεσα και τότε θα δοθεί και οριστική λύση στο κοινωνικοασφαλιστικό ζήτημα; Δεν το κάνει γιατί σε ένα τέτοιο μέτωπο φοβάται ότι θα ηγεμονεύσουν οπορτουνιστικές λογικές για δυνατότητα εξανθρωπισμού του καπιταλισμού; Αν ισχύει το πρώτο, τότε αντικειμενικά συνδράμει στη διαιώνιση του καπιταλισμού αφού αυτό αντίκειται στη μαρξιστικολενινιστική θεωρία και στην παγκόσμια επαναστατική πρακτική. Αν ισχύει το δεύτερο, τότε σημαίνει ότι η ίδια η ηγεσία του κόμματος δεν είναι πεισμένη ότι μπορεί σε ένα τέτοιο μέτωπο να πείσει για το δίκαιο και το ρεαλισμό των επιχειρημάτων της και επομένως από μια άλλη αφετηρία και πάλι συνδράμει στη διαιώνιση του καπιταλισμού τον οποίο υποτίθεται θέλει να ανατρέψει.

Αλλά επειδή η ζωή επιβάλλει να λύνονται έτσι ή αλλιώς τα ώριμα κάθε φορά ζητήματα και επειδή, ειδικά σε τέτοιες ιστορικές στιγμές που ζούμε σήμερα, οι ομφαλοσκοπήσεις αποβαίνουν μοιραίες και η ιστορία θα κρίνει τον καθένα για την στάση του την κάθε χρονική στιγμή, δεν υπάρχει καιρός για χάσιμο. Τώρα και οι συλλογικές και οι ατομικές ευθύνες είναι τεράστιες και καθοριστικές. ΜΑΖΙΚΟ ΔΥΝΑΜΙΚΟ ΜΑΧΗΤΙΚΟ ΜΕΤΩΠΟ ΜΕ ΜΑΖΙΚΟΥΣ ΑΝΑΤΡΕΠΤΙΚΟΥΣ ΑΓΩΝΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΓΙΑ ΤΟ ΑΥΡΙΟ. ΜΑΧΗΤΙΚΟ ΞΕΣΠΑΣΜΑ ΤΩΡΑ. 

ΠΗΓΗ: ergatikosagwnas.gr

Το Rproject, φέρνει στο φως την έκθεση των εκπροσώπων του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ), η οποία, αν και ακολουθεί τη βασική πεπατημένη για οριζόντιες περικοπές, δεν παύει να συμπεριλαμβάνει ορισμένα ενδιαφέροντα στοιχεία, κυρίως για το καρτέλ που έχουν στήσει οι τέσσερις – πέντε μεγαλύτερες ιδιωτικές αλυσίδες στον χώρο των διαγνωστικών και απεικονιστικών εξετάσεων. Ενώ μεταξύ άλλων η μελέτη αποκαλύπτει τους όρους τιμολογιακής πολιτικής που έχουν επιβάλει τα μεγάλα ιδιωτικά συμφέροντα και τις δύο ταχύτητες (από τη μια, γδάρσιμο των δημόσιων οικονομικών που διαχειρίζεται και διοχετεύει ο ΕΟΠΥΥ στο σύστημα υγείας και από την άλλη, εξαιρετικά χαμηλές τιμές στις μεταξύ των ιδιωτικών τους κέντρων συναλλαγές και αλληλοεξυπηρετήσεις), οι μέχρι τώρα προτάσεις του ΕΟΠΥΥ, που απηχούν φυσικά και την τιμολογιακή πολιτική που επιθυμεί το υπουργείο Υγείας να διαμορφώσει, απέχουν πάρα πολύ από μια δραστική και αποτελεσματική μείωση των υπέρογκων κερδών του ιδιωτικού τομέα από τις διαγνωστικές εξετάσεις.

Ο χώρος της Υγεί­ας βρί­σκε­ται στο μάτι του κυ­κλώ­να του Μνη­μο­νί­ου. Δίπλα στο κουαρ­τέ­το των γνω­στών «θε­σμών» (Ευ­ρω­παϊ­κή Ένωση, Ευ­ρω­παϊ­κή Κε­ντρι­κή Τρά­πε­ζα, ΔΝΤ και ΟΟΣΑ) στην Υγεία, έχει προ­στε­θεί ήδη από τις μέρες της συ­γκυ­βέρ­νη­σης ΝΔ – ΠΑΣΟΚ – ΔΗΜΑΡ, ο Πα­γκό­σμιος Ορ­γα­νι­σμός Υγεί­ας (ΠΟΥ), με κλι­μά­κιο στε­λε­χών του, που έχει εγκα­τα­στα­θεί στην οδό Αρι­στο­τέ­λους.

Το κλι­μά­κιο αυτό, με επι­κε­φα­λής τον βέλγο κα­θη­γη­τή, Βιμ φαν Λερ­μπέρ­γκε, έχει εκ­πο­νή­σει κατά και­ρούς διά­φο­ρες με­λέ­τες για την κα­τά­στα­ση της Υγεί­ας στην Ελ­λά­δα και προ­τεί­νει – αν δεν προ­σπα­θεί να επι­βά­λει – διά­φο­ρες «με­ταρ­ρυθ­μί­σεις» στον χώρο. Ήταν χα­ρα­κτη­ρι­στι­κός ο ρόλος του κλι­μα­κί­ου και προ­σω­πι­κά του κ. Λερ­μπέρ­γκε όταν η συ­γκυ­βέρ­νη­ση ΝΔ – ΠΑΣΟΚ με υπουρ­γό Υγεί­ας, τον Άδωνη Γε­ωρ­γιά­δη, είχε φέρει στη Βουλή προς ψή­φι­ση τον νόμο για το Πρω­το­βάθ­μιο Εθνι­κό Δί­κτυο Υγεί­ας (ΠΕΔΥ), (ν.4238/2014). Ο κ. Λερ­μπέρ­γκε εμ­φα­νί­στη­κε στη Βουλή, στη διάρ­κεια της ακρό­α­σης των φο­ρέ­ων, υπε­ρα­μύν­θη­κε του γράμ­μα­τος και του πνεύ­μα­τος του τότε σχε­δί­ου νόμου, και γε­νι­κά επι­κρό­τη­σε την πο­λι­τι­κή υπο­βάθ­μι­σης της δη­μό­σιας υγεί­ας στη χώρα.

Από τον πε­ρα­σμέ­νο Μάιο, ο ΠΟΥ έχει προ­χω­ρή­σει σε μια πολ­λα­πλώς εν­δια­φέ­ρου­σα με­λέ­τη για την οι­κο­νο­μι­κή κα­τά­στα­ση του ΕΟΠΥΥ, επι­κε­ντρω­μέ­νος  στο κό­στος των δια­γνω­στι­κών εξε­τά­σε­ων και τους τρό­πους πε­ριο­ρι­σμού του ( RATIONALISATION AND COST-CONTAINMENT OF DIAGNOSTIC LABORATORY TESTS, 26.5.2015), η οποία, αν και ακο­λου­θεί τη βα­σι­κή πε­πα­τη­μέ­νη για ορι­ζό­ντιες πε­ρι­κο­πές, δεν παύει να συ­μπε­ρι­λαμ­βά­νει ορι­σμέ­να εν­δια­φέ­ρο­ντα στοι­χεία, κυ­ρί­ως για το καρ­τέλ που έχουν στή­σει οι τέσ­σε­ρις – πέντε με­γα­λύ­τε­ρες ιδιω­τι­κές αλυ­σί­δες στον χώρο των δια­γνω­στι­κών και απει­κο­νι­στι­κών εξε­τά­σε­ων. Ας ξε­κι­νή­σου­με από όσα προ­τεί­νει ο ΠΟΥ: Μια δέσμη μέ­τρων, με άμεσο, με­σο­πρό­θε­σμο και μα­κρο­πρό­θε­σμο ορί­ζο­ντα, με βα­σι­κό στόχο τη μεί­ω­ση του όγκου και συ­να­κό­λου­θα του κό­στους των δια­γνω­στι­κών εξε­τά­σε­ων που απο­ζη­μιώ­νει ο ΕΟΠΥΥ κατά 45% σε σχέση με το 2014 (380 εκα­τομ­μύ­ρια ευρώ), και σε από­λυ­τους αριθ­μούς, τη συ­γκρά­τη­ση της δα­πά­νης, στα­θε­ρά, στα 195-210 εκα­τομ­μύ­ρια ευρώ τον χρόνο από το 2016 και μετά. Στα μέτρα άμε­σου χα­ρα­κτή­ρα, που ο ΠΟΥ θα ήθελε να έχουν εφαρ­μο­στεί ήδη από τα τέλη του Σε­πτεμ­βρί­ου πε­ρι­λαμ­βά­νο­νται μια νέα μορφή πα­ρα­πεμ­πτι­κού ση­μειώ­μα­τος με προ­κα­θο­ρι­σμέ­νες εξε­τά­σεις και κό­στος, ηλε­κτρο­νι­κό σύ­στη­μα κόκ­κι­νου συ­να­γερ­μού των ελεγ­κτών του ΕΟΠΥΥ όταν τα όρια τιμών και όγκου εξε­τά­σε­ων ξε­περ­νιού­νται από τον εκά­στο­τε για­τρό και πρω­τό­κολ­λα θε­ρα­πειών και συ­νο­δευ­τι­κών δια­γνω­στι­κών εξε­τά­σε­ων, ανά πά­θη­ση και κύκλο εξε­τά­σε­ων, κατά τα διε­θνή πρό­τυ­πα.

Από τα χρη­μα­τι­κά κε­φά­λαια που θα εξοι­κο­νο­μη­θούν, και μόνο από αυτά, το κλι­μά­κιο του ΠΟΥ θε­ω­ρεί ότι θα επι­τευ­χθεί και η απο­τε­λε­σμα­τι­κή κά­λυ­ψη του αντί­στοι­χου  κό­στους για τις δια­γνω­στι­κές εξε­τά­σεις των ανα­σφά­λι­στων, σύμ­φω­να και με τις σχε­τι­κές δια­κη­ρύ­ξεις της ηγε­σί­ας του υπουρ­γεί­ου Υγεί­ας για ίση με­τα­χεί­ρι­ση και πρό­σβα­ση των ανα­σφά­λι­στων πο­λι­τών. Εκεί­νο που απο­σιω­πά­ται, τόσο από τον ΠΟΥ όσο κυ­ρί­ως από το υπουρ­γείο Υγεί­ας είναι το πώς θα αντα­πο­κρι­θούν οι ανα­σφά­λι­στοι πο­λί­τες στο στα­θε­ρά ση­μα­ντι­κά υψηλό πο­σο­στό συμ­με­το­χής, που απο­τε­λεί τρο­χο­πέ­δη και για τους κατ’ όνομα ασφα­λι­σμέ­νους πο­λί­τες – ασθε­νείς – δι­καιού­χου τους ΕΟΠΥΥ, στην πραγ­μα­το­ποί­η­ση των εξε­τά­σε­ων και τη σωστή και τα­κτι­κή τή­ρη­ση και πα­ρα­κο­λού­θη­ση φαρ­μα­κευ­τι­κών ή άλλων συ­ντα­γών και θε­ρα­πειών.

Η έκ­θε­ση του ΠΟΥ ξε­κι­νά με τις δια­πι­στώ­σεις των συ­ντα­κτών για τις αι­τί­ες του αυ­ξη­μέ­νου όγκου και κό­στους των δια­γνω­στι­κών εξε­τά­σε­ων στην Ελ­λά­δα. Πρώτη, κα­τα­γρά­φε­ται η υπερ­προ­σφο­ρά για­τρών εξει­δι­κευ­μέ­νων στον ερ­γα­στη­ρια­κό κλάδο, καθώς ο αριθ­μός τους φθά­νει στα 3.809 άτομα, ο υψη­λό­τε­ρος στην Ευ­ρω­παϊ­κή Ένωση, έξι φορές πε­ρισ­σό­τε­ρα από όσα δρα­στη­ριο­ποιού­νται στη Γαλ­λία και τρεις φορές πε­ρισ­σό­τε­ρα από τον μέσο όρο των αντί­στοι­χων ει­δι­κο­τή­των στις χώρες – μέλη της Ευ­ρω­παϊ­κής Ένω­σης. Δεν διευ­κρι­νί­ζε­ται όμως, όντας και ένα από τα ση­μεία προ­χει­ρό­τη­τας της έκ­θε­σης, πόσοι από αυ­τούς τους ερ­γα­στη­ρια­κούς για­τρούς είναι ελεύ­θε­ροι επαγ­γελ­μα­τί­ες, πόσοι ερ­γά­ζο­νται – αν ερ­γά­ζο­νται – στα δη­μό­σια νο­σο­κο­μεία και τις ερ­γα­στη­ρια­κές μο­νά­δες του ΠΕΔΥ – αν και όπου υπάρ­χουν – και πόσοι βρί­σκο­νται σε πραγ­μα­τι­κό κα­θε­στώς εξαρ­τη­μέ­νης ερ­γα­σί­ας ει­δι­κά μέσα στις με­γά­λες αλυ­σί­δες του χώρου. Και αυτή η διά­κρι­ση είναι ση­μα­ντι­κή προ­κει­μέ­νου να μην προ­κα­λού­νται φθη­νές εντυ­πώ­σεις ως προς το αυ­ξη­μέ­νο κό­στος της υγειο­νο­μι­κής πε­ρί­θαλ­ψης στην Ελ­λά­δα, ως απόρ­ροια μιας δήθεν αυ­ξη­μέ­νης προ­σφο­ράς υψηλά αμει­βό­με­νου και σε κα­θε­στώς ελεύ­θε­ρου επαγ­γελ­μα­τία ια­τρι­κού προ­σω­πι­κού, που θα μπο­ρού­σε να προ­κα­λεί συν­θή­κες καρ­τέλ στο χώρο – το καρ­τέλ, όπως έμ­με­σα ομο­λο­γεί πα­ρα­κά­τω και η έκ­θε­ση, στο σκέ­λος των τιμών, έχουν συ­γκρο­τή­σει οι τέσ­σε­ρις – πέντε αλυ­σί­δες του χώρου.

Κα­τό­πιν πα­ρου­σιά­ζε­ται η επι­κρα­τού­σα κα­τά­στα­ση στον ιδιω­τι­κό και τον δη­μό­σιο τομέα. Το­νί­ζε­ται και εξα­ντλεί­ται εκεί η όποια ανα­φο­ρά, ότι ο δη­μό­σιος το­μέ­ας δεν δια­θέ­τει ερ­γα­στή­ρια και κέ­ντρα δια­γνω­στι­κών και απει­κο­νι­στι­κών εξε­τά­σε­ων με τον πλέον κα­τάλ­λη­λο και σύγ­χρο­νο εξο­πλι­σμό. Δεν γί­νε­ται καμιά απο­λύ­τως μνεία στη στα­θε­ρά χα­μη­λή χρη­μα­το­δό­τη­ση του συ­στή­μα­τος, και φυ­σι­κά, στη με­γά­λη τρύπα που προ­κλή­θη­κε στο σύ­στη­μα από το κλεί­σι­μο ερ­γα­στη­ρια­κών μο­νά­δων του πάλαι ποτέ ΙΚΑ – ΕΟΠΥΥ και σή­με­ρα ΠΕΔΥ. Πα­ράλ­λη­λα ανα­φέ­ρε­ται ότι ο ιδιω­τι­κός το­μέ­ας εμ­φα­νί­ζει την ει­κό­να, ενώ στα σχε­τι­κά μη­τρώα επι­χει­ρή­σε­ων να κα­τα­γρά­φο­νται του­λά­χι­στον 4.000 ερ­γα­στή­ρια, στην πραγ­μα­τι­κό­τη­τα ενερ­γά να είναι λι­γό­τε­ρα από 2.500, με πέντε με­γά­λες αλυ­σί­δες να μο­νο­πω­λούν τον χώρο και ταυ­τό­χρο­να να δια­θέ­τουν συμ­βά­σεις κυ­ρί­ως με­τα­φο­ράς και εξέ­τα­σης επι­μέ­ρους δειγ­μά­των με πολλά, μι­κρό­τε­ρα ερ­γα­στή­ρια – με ό, τι αυτό συ­νε­πά­γε­ται για το τε­λι­κό κό­στος των εξε­τά­σε­ων, σύμ­φω­να πάντα με την έκ­θε­ση του ΠΟΥ.

Στη συ­νέ­χεια, η έκ­θε­ση κάνει λόγο για «πα­ρα­λο­γι­σμό» στον τρόπο πα­ρα­πο­μπής και τον όγκο των διε­νερ­γού­με­νων εξε­τά­σε­ων, καθώς κατά τα 2/3 δεν είναι απα­ραί­τη­τες ή είναι ακόμη και ακα­τάλ­λη­λες για την πά­θη­ση ή την ασθέ­νεια, που υπο­τί­θε­ται ότι αφο­ρούν. Ο ΠΟΥ υπο­στη­ρί­ζει ότι η εν λόγω ει­κό­να προ­κύ­πτει από το γε­γο­νός ότι απου­σιά­ζει ένα σύ­στη­μα ποιο­τι­κά κα­τη­γο­ριο­ποι­η­μέ­νων στοι­χεί­ων και πρω­το­κόλ­λων θε­ρα­πεί­ας, υπάρ­χει έλ­λειμ­μα εκ­παί­δευ­σης , με­τεκ­παί­δευ­σης και εξοι­κεί­ω­σης των κλι­νι­κών για­τρών, που προ­χω­ρούν στη σύ­ντα­ξη των πα­ρα­πεμ­πτι­κών – για δια­γνω­στι­κές εξε­τά­σεις – ση­μειω­μά­των, με τις τε­λευ­ταί­ες εξε­λί­ξεις (ια­τρι­κές και τε­χνο­λο­γι­κές), ενώ στη συ­νο­λι­κή ει­κό­να των πε­ριτ­τών αλλά κο­στο­βό­ρων εξε­τά­σε­ων συ­ντε­λεί το γε­γο­νός ότι οι εν­δια­φε­ρό­με­νοι ασθε­νείς πραγ­μα­το­ποιούν τις ίδιες εξε­τά­σεις «δύο ή τρεις φορές, προ­κει­μέ­νου να απο­κτή­σουν μια δεύ­τε­ρη ή τρίτη γνώμη». Σε αυτό βέ­βαια το φαι­νό­με­νο έχει συ­ντε­λέ­σει και η επι­βο­λή του πλα­φόν στις εξε­τά­σεις και τη συ­ντα­γο­γρά­φη­ση ανά για­τρό και πρά­ξεις, καθώς ασθε­νείς κά­νουν συ­νή­θως από την αρχή κύ­κλους εξε­τά­σε­ων, όταν πρέ­πει να κα­τα­φύ­γουν σε για­τρούς που πρώτη φορά τους εξε­τά­ζουν, με μο­να­δι­κό κρι­τή­ριο το γε­γο­νός ότι δεν έχουν κα­λύ­ψει το όριο του μη­νιαί­ου πλα­φόν τους. Ο ΠΟΥ δεν συ­νυ­πο­λο­γί­ζει αυτές τις πα­ρα­μέ­τρους.

Τέλος, στο κρί­σι­μο θέμα των υψη­λών τιμών των δια­γνω­στι­κών εξε­τά­σε­ων, επι­ση­μαί­νε­ται ότι είναι κυ­ρί­ως απο­τέ­λε­σμα των πιέ­σε­ων και της επιρ­ρο­ής των με­γά­λων αλυ­σί­δων ιδιω­τι­κών κέ­ντρων, αλλά και των μι­κρό­τε­ρων μο­νά­δων, προς τις «αρ­μό­διες, υγειο­νο­μι­κές αρχές», οι οποί­ες στε­ρού­νται δια­πραγ­μα­τευ­τι­κή ισχύ και ικα­νό­τη­τες, λόγω «νο­μο­θε­τι­κών και άλλων αδυ­να­μιών». Ο ΠΟΥ σιωπά ως προς το ποιες είναι οι «αρ­μό­διες, υγειο­νο­μι­κές αρχές», οι οποί­ες δεν δια­θέ­τουν την ανά­λο­γη, δια­πραγ­μα­τευ­τι­κή ισχύ προ­κει­μέ­νου να επι­βά­λουν ένα νέο πλαί­σιο τι­μο­λό­γη­σης. Το καρφί όμως προς τις ηγε­σί­ες του υπουρ­γεί­ου Υγεί­ας, πα­λιό­τε­ρες και ση­με­ρι­νές, είναι κάτι πε­ρισ­σό­τε­ρο από οφθαλ­μο­φα­νές.

Είναι χα­ρα­κτη­ρι­στι­κό ότι στο ση­μείο αυτό ο ΠΟΥ επι­συ­νά­πτει έναν πί­να­κα με τις 30 δη­μο­φι­λέ­στε­ρες στην Ελ­λά­δα δια­γνω­στι­κές εξε­τά­σεις, οι οποί­ες συ­να­πο­τε­λούν το 80% του συ­νο­λι­κού όγκου των εξε­τά­σε­ων, και συ­γκρί­νει το κό­στος τους, ανά μο­νά­δα, με το κό­στος σε τέσ­σε­ρις, άλλες ευ­ρω­παϊ­κές χώρες (Σου­η­δία, Πορ­το­γα­λία, Ιτα­λία, Γαλ­λία), με το κό­στος που ο ΕΟΠΥΥ προ­τεί­νει για τον ανα­θε­ω­ρη­μέ­νο Κα­νο­νι­σμό Πα­ρο­χών του, αλλά και κυ­ρί­ως με τις τιμές που δί­νουν τέσ­σε­ρις αλυ­σί­δες ιδιω­τι­κών κέ­ντρων – χωρίς να τις κα­το­νο­μά­ζει – όταν αυτές αγο­ρά­ζουν υπη­ρε­σί­ες εκτέ­λε­σης αυτών των δια­γνω­στι­κών και απει­κο­νι­στι­κών πρά­ξε­ων από μικρά, ιδιω­τι­κά ερ­γα­στή­ρια, κάτι που συμ­βαί­νει εξαι­ρε­τι­κά συχνά και αφορά σχε­δόν τον ίδιο αριθ­μη­τι­κό σύ­νο­λο εξε­τά­σε­ων.

Για πα­ρά­δειγ­μα, οι τραν­σα­μι­νά­σες αί­μα­τος στοι­χί­ζουν στην Ελ­λά­δα (με τη συμ­με­το­χή του ασθε­νή), 3,5, με την ανα­θε­ώ­ρη­ση που προ­τεί­νε­ται, 2,8, στην Σου­η­δία, 0,7, στην Πορ­το­γα­λία, 1,0, στην Ιτα­λία, 2,7 και στη Γαλ­λία, 3,0. Η τιμή χον­δρι­κής των τεσ­σά­ρων αλυ­σί­δων είναι στο 0,7 του ευρώ.  Η γε­νι­κή αί­μα­τος 2,9, προ­τεί­νε­ται μεί­ω­ση στα 2,6, στη Σου­η­δία τι­μά­ται στο 1,7, στην Πορ­το­γα­λία, στα 5,0, στην Ιτα­λία, 4,3 και στη Γαλ­λία, 7,8. Οι ιδιω­τι­κές αλυ­σί­δες στην Ελ­λά­δα αγο­ρά­ζουν χον­δρι­κή στο 1,7.  Οι τιμές πάντα σε ευρώ ανά μο­νά­δα εξέ­τα­σης.

Το χάος της από­στα­σης ει­δι­κά ανά­με­σα στις τιμές που πλη­ρώ­νει ο ΕΟΠΥΥ και σε αυτές που πλη­ρώ­νουν χον­δρι­κή οι με­γά­λες αλυ­σί­δες του κλά­δου απο­τυ­πώ­νε­ται κα­λύ­τε­ρα στα σύ­νο­λα που κα­τα­βλή­θη­καν το 2014. Για πα­ρά­δειγ­μα, οι γε­νι­κές αί­μα­τος κό­στι­σαν στον ΕΟΠΥΥ πε­ρί­που 14 εκα­τομ­μύ­ρια ευρώ, ενώ οι αλυ­σί­δες του κλά­δου πλή­ρω­σαν χον­δρι­κή πε­ρί­που 9 εκα­τομ­μύ­ρια ευρώ. Για τον προσ­διο­ρι­σμό της χο­λη­στε­ρό­λης, ο ΕΟΠΥΥ πλή­ρω­σε πε­ρί­που 20 εκα­τομ­μύ­ρια ευρώ, οι αλυ­σί­δες δί­νουν πε­ρί­που 4 εκα­τομ­μύ­ρια ευρώ – πάντα για τον ίδιο όγκο εξε­τά­σε­ων. Για τον προσ­διο­ρι­σμό σακ­χά­ρου στο αίμα – γλυ­κό­ζη, ο ΕΟΠΥΥ κα­τέ­βα­λε πε­ρί­που 8 εκα­τομ­μύ­ρια ευρώ, οι με­γα­λο­ε­πι­χει­ρη­μα­τί­ες αγό­ρα­σαν χον­δρι­κή πε­ρί­που στο 1,7 εκα­τομ­μύ­ρια ευρώ. Η ίδια κα­τά­στα­ση επι­κρα­τεί και στις υπό­λοι­πες 27 εξε­τά­σεις που πε­ρι­λαμ­βά­νει ο πί­να­κας του ΠΟΥ.

Αυτά είναι τα στοι­χεία της με­λέ­της, που κατά τα άλλα ανα­γνω­ρί­ζει επί­σης ότι η μέχρι σή­με­ρα πο­λι­τι­κή του clawback και των ορι­ζό­ντιων πε­ρι­κο­πών και πλα­φόν  έχει οξύ­νει τα «πο­λι­τι­κά προ­βλή­μα­τα», όπως τα χα­ρα­κτη­ρί­ζει, όλων των κυ­βερ­νή­σε­ων,  και έχει απο­τύ­χει, εν τοις πράγ­μα­σι, καθώς δεν επι­λύ­θη­κε το πρό­βλη­μα των δα­πα­νών!  Και αυτό γιατί προ­κά­λε­σαν, ει­δι­κά τα μέτρα του πλα­φόν εξε­τά­σε­ων ανά για­τρό και πράξη, δυ­σα­ρέ­σκεια και τα­λαι­πω­ρία στους ασθε­νείς που έπρε­πε να ανα­ζη­τούν σε μη­νιαία βάση για­τρούς που δεν θα είχαν κα­λύ­ψει το πλα­φόν εξε­τά­σε­ων και συ­ντα­γο­γρά­φη­σης, ξε­κι­νώ­ντας, όπως ήδη έχει ανα­φερ­θεί και σε πλεί­στες φορές και πε­ρι­πτώ­σεις, από την αρχή τον κο­στο­βό­ρο και χρο­νο­βό­ρο κύκλο των εξε­τά­σε­ων. Πα­ρό­λα αυτά, η λο­γι­κή των συ­ντα­κτών της με­λέ­της, αν και δεν δί­νουν σα­φείς κα­τευ­θύν­σεις πέρα από τη δέσμη μέ­τρων που προ­α­να­φέρ­θη­κε, δεν ξε­φεύ­γει από τη βα­σι­κή λο­γι­κή ορι­ζό­ντιων πε­ρι­κο­πών ή επα­φί­ε­ται στο υπουρ­γείο Υγεί­ας και τη (νέα) ηγε­σία του ΕΟΠΥΥ να δουν τι ακρι­βώς θα πρά­ξουν.

Και εκεί αρ­χί­ζουν τα κυ­βερ­νη­τι­κά «δύ­σκο­λα». Γιατί ενώ με­τα­ξύ άλλων η με­λέ­τη απο­κα­λύ­πτει – και πως θα μπο­ρού­σε να κα­λυ­φθεί κάτω από το χαλί και το χάλι της Υγεί­ας!; - τους όρους τι­μο­λο­για­κής πο­λι­τι­κής που έχουν επι­βά­λει τα με­γά­λα ιδιω­τι­κά συμ­φέ­ρο­ντα και τις δύο τα­χύ­τη­τες (από τη μια, γδάρ­σι­μο των δη­μό­σιων οι­κο­νο­μι­κών που δια­χει­ρί­ζε­ται και διο­χε­τεύ­ει ο ΕΟΠΥΥ στο σύ­στη­μα υγεί­ας και από την άλλη, εξαι­ρε­τι­κά χα­μη­λές τιμές στις με­τα­ξύ των ιδιω­τι­κών τους κέ­ντρων συ­ναλ­λα­γές και αλ­λη­λο­ε­ξυ­πη­ρε­τή­σεις), οι μέχρι τώρα προ­τά­σεις του ΕΟΠΥΥ που απη­χούν φυ­σι­κά και την τι­μο­λο­για­κή πο­λι­τι­κή που επι­θυ­μεί το υπουρ­γείο Υγεί­ας να δια­μορ­φώ­σει, απέ­χουν πάρα πολύ από μια δρα­στι­κή και απο­τε­λε­σμα­τι­κή μεί­ω­ση των υπέ­ρο­γκων κερ­δών του ιδιω­τι­κού τομέα από τις δια­γνω­στι­κές εξε­τά­σεις.

Αυτή φυ­σι­κά η κερ­δο­φο­ρία του ιδιω­τι­κού τομέα βα­σί­ζε­ται τόσο στις σκό­πι­μες ελ­λεί­ψεις και την υπο­βάθ­μι­ση ετών  του δη­μό­σιου τομέα όσο και στην με­τα­φο­ρά του οι­κο­νο­μι­κού βά­ρους στον κάθε ασθε­νή, μέσω των προ­σαυ­ξη­μέ­νων συμ­με­το­χών, τις οποί­ες κα­λεί­ται, κάθε φορά, να κα­τα­βά­λει, άμεσα, απευ­θεί­ας, σε «ζεστό» χρήμα, μόλις ολο­κλη­ρώ­νει τις εξε­τά­σεις του και προ­τού βγει από την πόρτα του ιδιω­τι­κού δια­γνω­στι­κού κέ­ντρου. Και από τη στιγ­μή που η συ­γκυ­βέρ­νη­ση έχει απο­δε­χθεί το βα­σι­κό και κυ­ρί­αρ­χο πλαί­σιο της νε­ο­φι­λε­λεύ­θε­ρης πο­λι­τι­κής στο πεδίο της κοι­νω­νι­κής πο­λι­τι­κής (συρ­ρί­κνω­ση μέ­χρις εξα­φα­νί­σε­ως του κοι­νω­νι­κού κρά­τους, εξο­ντω­τι­κές επι­βα­ρύν­σεις στην πλάτη του ασθε­νή, πλήρη πα­ρά­δο­ση της υγεί­ας στον ιδιω­τι­κό τομέα, συν­θή­κες ερ­γα­σια­κής εξα­θλί­ω­σης και εξου­θέ­νω­σης στο προ­σω­πι­κό), είναι προ­φα­νές ότι οι τε­λι­κές, κυ­βερ­νη­τι­κές απο­φά­σεις δεν θα απέ­χουν από το μο­τί­βο των νε­ο­φι­λε­λεύ­θε­ρων επι­τα­γών. Εξάλ­λου, για οποια­δή­πο­τε «νέα» πα­ρέμ­βα­ση και στον χώρο της Υγεί­ας, η συ­γκυ­βέρ­νη­ση και οι «υγειο­νο­μι­κές αρχές», όπως γρά­φει και ο ΠΟΥ, θα πρέ­πει να πά­ρουν την άδεια και την έγκρι­ση του κουαρ­τέ­του των δα­νει­στών και επι­κυ­ρί­αρ­χων, σταθ­μί­ζο­ντας ταυ­τό­χρο­να και τις επι­διώ­ξεις του καρ­τέλ του ιδιω­τι­κού τομέα.

ΠΗΓΗ: rproject.gr

Του Βασίλη Μηνακάκη

Νεοφιλελεύθερη σάλτσα για να περάσουν οι περικοπές

Το περιεχόμενο του Πορίσματος δεν αποτελείται από άγνωστες προτάσεις που έπεσαν ξαφνικά σε «άγραφο χάρτη». Πρόκειται για νεοφιλελεύθερες προτάσεις που έχουν πίσω τους τα αντιασφαλιστικά νομοθετήματα Λοβέρδου-Κουτρουμάνη της πρώτης μνημονιακής περιόδου -αλλά και τα προμνημονιακά του ΠΑΣΟΚ και της ΝΔ-, ενσωματώνουν τις δεσμεύσεις του τρίτου μνημονίου και προλειαίνουν το έδαφος για τον νέο ασφαλιστικό νόμο που έχει δεσμευτεί ότι θα ψηφίσει η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ μέσα στον Δεκέμβρη. Για την ακρίβεια, ο κύριος σκοπός του είναι να στήσει το «επιστημονικό» υπόβαθρο πάνω στο οποίο θα πατήσει ο νόμος αυτός, το δικαιολογητικό πλαίσιο που θα τον κάνει αποδεκτό σε όσο το δυνατόν ευρύτερα στρώματα εργαζομένων, συνταξιούχων και νέων.

Η κατεύθυνση της ριζικής αναμόρφωσης που προτείνεται γίνεται ορατή από τις «παθογένειες» που εντοπίζουν οι «Σοφοί» στο υπάρχον ασφαλιστικό μοντέλο. Από την πρώτη κιόλας σελίδα μάς λένε ότι «δεν είναι βιώσιμο», χωρίς ωστόσο να μιλούν για τα 70 δις που λεηλάτησε τα προμνημονιακά χρόνια από τα ταμεία η «τριάδα των ληστών» (κράτος, τράπεζες, εργοδότες), για τα 15 δις που εξανεμίστηκαν με το κούρεμα του PSI, για ό,τι χάθηκε με τα σκάνδαλα τύπου ΤΕΑΔΥ. Αντιθέτως, αποδίδουν τη μη βιωσιμότητά του στην πίεση των συνδικαλιστικών-επαγγελματικών οργανώσεων, στον κατακερματισμό του συστήματος και τις διαφοροποιήσεις μεταξύ των ταμείων, στο πελατειακό σύστημα που οδηγούσε σε «επίμονη τάση διόγκωσης των δαπανών», στην έλλειψη ισότητας μεταξύ των γενεών και εντός της ίδιας γενεάς, στη σύγχυση μεταξύ ασφάλισης και αλληλεγγύης-πρόνοιας κ.λπ.

Με οδηγό αυτήν την άποψη, το πόρισμα προτείνει «επαναδιαπραγμάτευση των θεμελιακών κοινωνικών επιλογών» και ένα «μεγάλο εθνικό σχέδιο για την κοινωνική ασφάλιση», που «θα αποτελέσει το επιστέγασμα των διαχρονικών (και ανεπιτυχών) παραμετρικών μεταρρυθμίσεων» καθώς, όπως αναφέρει, οι νόμοι Λοβέρδου-Κουτρουμάνη του 2010 «δεν ήταν μια ικανοποιητική απάντηση στο πρόβλημα», ήταν μια «ημιτελής μεταρρύθμιση» που «δεν προσάρμοσε τη βασική λογική του συστήματος στα νέα δεδομένα».

Η προτεινόμενη τομή ντύνεται, βέβαια, με φληναφήματα για ένα νέο κοινωνικό ή συνταξιοδοτικό συμβόλαιο μεταξύ των γενεών, για ισότητα, γενναιόδωρη κοινωνική σύνταξη, εγγύηση ενός μέσου επιπέδου ευημερίας κ.λπ. Όλα αυτά καταρρέουν εν ριπή οφθαλμού στις ίδιες τις σελίδες του Πορίσματος, που ισχυρίζεται ότι οι συντάξεις για άτομα με πλήρη επαγγελματική διαδρομή δεν είναι ιδιαίτερα χαμηλές (!) και ξεκαθαρίζει ότι οι πληρωμές συντάξεων (δηλαδή οι λαϊκές ανάγκες) βρίσκονται σε ανταγωνισμό με τις ανάγκες εξυπηρέτησης του δημόσιου χρέους.

Ας δούμε όμως τα κεντρικά στοιχεία του Πορίσματος.

Πρώτα απ’ όλα συγκεκριμενοποιείται η πρόβλεψη του νόμου Λοβέρδου-Κουτρουμάνη για χωρισμό της σύνταξης σε δύο μέρη: την εγγυημένη από το κράτος εθνική ή κοινωνική σύνταξη, η οποία στόχο έχει να προστατεύσει κυρίως τα άτομα που ζουν κάτω από το ανεκτό όριο διαβίωσης (τους χαμηλόμισθους), και την αναλογική ή ανταποδοτική, που βασίζεται σε ένα σύστημα εικονικών ατομικών λογαριασμών.

Η εθνική σύνταξη -όπως προβλέπει το μνημόνιο- θα δίνεται μόνο σε όποιον έχει συμπληρώσει τα 67 χρόνια. Το δε ύψος της -που αρχικά υπολογιζόταν στα 360 ευρώ- δεν θα είναι σταθερό. Θα μειώνεται όσο αυξάνεται η αναλογική σύνταξη είτε το ατομικό ή οικογενειακό εισόδημα του δικαιούχου. Επιπλέον, θα μειώνεται όταν δεν εκπληρώνονται οι δημοσιονομικές δεσμεύσεις των μνημονίων (οπότε θα επιπίπτει η λαιμητόμος των «αυτόματων οικονομικών σταθεροποιητών») ή όταν δεν είναι ισοσκελισμένοι οι ασφαλιστικοί προϋπολογισμοί (οπότε η εθνική σύνταξη θα μπαίνει στην προκρούστεια κλίνη της «ρήτρας μηδενικού ελλείμματος»). Η εθνική σύνταξη θα χρηματοδοτείται εξ ολοκλήρου από τον προϋπολογισμό – στην ουσία από τη φορολογία των λαϊκών στρωμάτων που εισφέρουν το μεγαλύτερο μέρος των κρατικών εσόδων.

Η αναλογική-ανταποδοτική σύνταξη, από την άλλη, στηρίζεται στη σύνδεση εισφορών-παροχών και μπορεί να την πάρει κάποιος όποτε επιθυμεί. Στη χρηματοδότησή της δεν συμμετέχει η πολιτεία, ενώ δεν προσδιορίζεται συγκεκριμένα ούτε το ποσοστό συμμετοχής των εργοδοτών. Το ύψος της στηρίζεται στις εισφορές όλου του ασφαλιστικού βίου και όχι των τελευταίων χρόνων δουλειάς – γεγονός που οδηγεί σε μείωση της σύνταξης. Επιπλέον, δεν καθορίζεται συγκεκριμένα τι ποσοστό επί των αποδοχών θα είναι η σύνταξη (ποσοστό αναπλήρωσης).

Η αναλογική σύνταξη θα διαμορφώνεται από τις εισφορές που θα καταβάλλει ο εργαζόμενος καθ’ όλη την εργασιακή του ζωή. Οι εισφορές αυτές θα συσσωρεύονται σε έναν ατομικό λογαριασμό, ο οποίος όμως θα είναι εικονικός, μιας και από τα χρήματα αυτά θα παρέχονται οι συντάξεις στους τωρινούς συνταξιούχους.

Σύνταξη αναλόγως το χρέος και το έλλειμμα

Η αναλογική σύνταξη προβάλλεται ως η μεγάλη καινοτομία της «Επιτροπής Σοφών». Μερικές… λεπτομέρειές της, όμως, είναι αποκαλυπτικές.

Το ύψος της δεν είναι σταθερό. Εξαρτάται από το κεφάλαιο που έχει συσσωρευτεί στο λογαριασμό του εργαζόμενου τη στιγμή της αποχώρησής του από την εργασία. Με τη σειρά του, το ύψος του κεφαλαίου αυτού εξαρτάται από το εικονικό επιτόκιο με το οποίο τοκίζονται οι εισφορές του. Αν αυτό, όπως λέγεται, κινείται παράλληλα με τη μεταβολή του ΑΕΠ, είναι φανερό ότι σε περιόδους ύφεσης και αρνητικών ρυθμών ανάπτυξης το κεφάλαιο του ασφαλιζόμενου θα μειώνεται. Επιπλέον, αν τα αποθεματικά που θα δημιουργηθούν «αξιοποιηθούν» σε διάφορα χρηματοπιστωτικά προϊόντα -όπως σαφέστατα προτείνει το Πόρισμα-, υπάρχει εμφανής κίνδυνος περαιτέρω μείωσης της σύνταξης αν αυτή η επένδυση αποβεί ζημιογόνα. Γι’ αυτό πολύ… σοφά οι «Σοφοί» δεν υπόσχονται ένα εγγυημένο από το κράτος ύψος αναλογικής σύνταξης, αλλά μιλούν απλώς για εγγύηση της λειτουργίας ενός τέτοιου συστήματος από το κράτος.

Δεν προχωρούν σε τέτοια υπόσχεση και για δύο ακόμη λόγους που τους αναφέρουν ευθαρσώς. Ο πρώτος είναι οι «αρνητικές δημογραφικές και οικονομικές εξελίξεις», οι οποίες θα ενεργοποιήσουν τους ενσωματωμένους στο νέο σύστημα αυτόματους σταθεροποιητές (= αυτόματοι κόφτες που θα μειώνουν τις συντάξεις). Ο δεύτερος έχει να κάνει με το πού θα συγκεντρώνονται αυτοί οι λογαριασμοί. Στόχος, αναφέρει το Πόρισμα, δεν είναι η συγκέντρωσή τους σε έναν ασφαλιστικό κουμπαρά, αλλά η «πλήρης ενσωμάτωση των εσόδων των ασφαλιστικών οργανισμών στη φορολογική διοίκηση». Τι μπορεί να σημαίνει αυτό; Σκεφτείτε μόνο τι έγινε το πρώτο εξάμηνο της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ, όταν «σκουπίστηκαν» στην κυριολεξία τα λιγοστά εναπομείναντα αποθεματικά των ταμείων για να αποπληρωθούν ληξιπρόθεσμες δόσεις προς το ΔΝΤ. Αν αυτή η αφαίμαξη έγινε σε συνθήκες που ο ασφαλιστικός και ο φορολογικός κουμπαράς δεν ταυτίζονται, φανταστείτε τι μπορεί να γίνει όταν θα αποτελούν «κοινό ταμείο» σε συνθήκες δημοσιονομικής πειθαρχίας και τι μπορεί να σημαίνει αυτό για το ύψος της αναλογικής σύνταξης.

Ενοποίηση προς τα κάτω

Η ενοποίηση των ασφαλιστικών ταμείων αποτελεί κεντρικό ζήτημα στο Πόρισμα της «Επιτροπής Σοφών» – όπως, άλλωστε, και στο τρίτο μνημόνιο και στη φιλολογία των κρατούντων το τελευταίο διάσημα. Προβάλλεται μάλιστα με λογικοφανή επιχειρήματα: ως λύση που θα εξασφαλίσει τη δικαιοσύνη, την ισότιμη μεταχείριση μεταξύ των γενεών και εντός της ίδιας γενεάς, την αντιμετώπιση του κατακερματισμού, τη μείωση των λειτουργικών δαπανών, την «ανοσία» (sic!) απέναντι σε πιέσεις επαγγελματικών ομάδων για εξαιρέσεις και ειδικά καθεστώτα.

Ποιος, ωστόσο, μπορεί να πιστέψει ότι αυτός είναι ο πραγματικός τους στόχος; Χωρίς αμφιβολία κανείς. Ο πραγματικός τους στόχος -η ενοποίηση προς τα κάτω της ασφαλιστικής «προστασίας» και προς τα πάνω της ασφαλιστικής επιβάρυνσης των εργαζομένων- αποκαλύπτεται, μεταξύ άλλων, από τα εξής στοιχεία: από το γεγονός ότι τα προτεινόμενα ενιαία ποσοστά εισφορών οδηγούν από τη μια σε τριπλασιασμό της εισφοράς ορισμένων κατηγοριών (π.χ. αγρότες) και, από την άλλη, όπως αρκετές φορές αναφέρεται στο Πόρισμα, σε «ανακαθορισμό» -στα απλά ελληνικά, μείωση- των συντάξεων των ήδη συνταξιούχων στη βάση των νέων κανόνων του συστήματος.

Υποζύγια

Βασικός κανόνας του νέου συστήματος είναι ότι το μεγαλύτερο αν όχι όλο το βάρος της ασφαλιστικής προστασίας πρέπει να φορτωθεί στους ίδιους τους εργαζόμενους, έμμεσα ή άμεσα.

Αυτοί θα πληρώνουν για την εθνική σύνταξη, μέσω της φορολογίας.

Αυτοί θα συνεισφέρουν στη δημιουργία του αποθεματικού κεφαλαίου που θα καλύπτει τα ελλείμματα του συστήματος, είτε με εισφορά στους υψηλά αμειβόμενους (όσους παίρνουν πάνω από 1.000 ευρώ, αν κρίνουμε από το τι θεωρείται υψηλή σύνταξη) είτε με τραπεζικό φόρο.

Αυτοί θα επιφορτίζονται το συντριπτικά μεγαλύτερο -αν όχι όλο- μέρος των εισφορών που θα τροφοδοτήσουν την αναλογική σύνταξη.

Τέλος αυτοί θα εισφέρουν με το παραπάνω τον οβολό τους -αν και όταν έχουν- στα ταμεία επαγγελματικής ασφάλισης. Πρόκειται για ταμεία που είναι προαιρετικά (αποτελούν, δηλαδή, φορείς συμπληρωματικής ασφάλισης, ωστόσο έχουν «γενναία φορολογική ενθάρρυνση» και ενδέχεται να αποτελούν μια διέξοδο για ορισμένες κατηγορίες εργαζομένων οι οποίες έχουν τη δυνατότητα να αναζητήσουν συνταξιοδοτικά κάτι καλύτερο από αυτό που τους παρέχει το άθροισμα εθνικής και αναλογικής σύνταξης.

Δημοσιεύτηκε στο Πριν στις 18 Οκτώβρη 2015