Συγκεντρώσεις στα νοσοκομεία τις πρωινές ώρες και στις 4 μ.μ. στο υπουργείο Υγείας

▸ Τη συγκλονιστική καταγγελία πως η κυβέρνηση “κρατάει ερμητικά κλειστές τις πόρτες των μεγάλων ιδιωτικών θεραπευτηρίων στους ασθενείς της επιδημίας, για να μη «μολυνθούν» τα κέρδη τους από κορονοιό, την ώρα που διασωληνωμένοι ασθενείς μας αφήνουν την τελευταία τους πνοή εκτός Μ.Ε.Θ.”, κάνει η ΟΕΝΓΕ, καλώντας σε μέρα αγώνα για την δημόσια υγεία στις 7 Απρίλη, Παγκόσμια Ημέρα Υγείας. Όπως πέρυσι οι νοσοκομειακοί γιατροί και πολλά σωματεία σε νοσοκομεία σε όλη τη χώρα προχώρησαν στην πρώτη μεγάλη κινητοποίηση για να διεκδικήσουν τα αναγκαία για την αντιμετώπιση της πανδημίας κι έσπασαν την κυβερνητική προσπάθεια να επιβληθεί “σιωπητήριο”, έτσι και σήμερα βγαίνουν στην πρώτη γραμμή του αγώνα. Καλούν την Τετάρτη 7 Απρίλη σε κινητοποιήσεις στα νοσοκομεία όλης της χώρας το πρωί και στο υπουργείο Υγείας στις 4 μ.μ, όπου καλούν σε μαζική συμμετοχή.

Συνεχίζουν τον αγώνα τονίζουν, παρά την κυβερνητική προσπάθεια να τους φιμώσουν.

“Γιατί αποκαλύπτουμε τις εγκληματικές της ευθύνες για τη διαχείριση της πανδημίας. Για τη διασπορά του κορονοϊού στα ΜΜΜ και τους εργασιακούς χώρους. Γιατί κάνει πλάτες και αφήνει ατιμώρητους τους εργοδότες που ξεχειλώνουν τα υγειονομικά πρωτόκολλα και μετατρέπουν τους χώρους δουλειάς σε υγειονομικές βόμβες για να μη θιγούν τα κέρδη τους, την ώρα που τιμωρεί γιατρούς που εφημερεύουν με στέρηση μισθού 15 ημερών επειδή δήθεν δε φόραγαν σωστά τη μάσκα. Γιατί η κυβέρνηση κρατάει ερμητικά κλειστά τα μεγάλα ιδιωτικά θεραπευτήρια, κρατάει ερμητικά κλειστές τις πόρτες των μεγάλων ιδιωτικών θεραπευτηρίων στους ασθενείς της επιδημίας, για να μη «μολυνθούν» τα κέρδη τους από κορονοιό, την ώρα που διασωληνωμένοι ασθενείς μας αφήνουν την τελευταία τους πνοή εκτός Μ.Ε.Θ.”

Ολόκληρη η ανακοίνωση της ΟΕΝΓΕ έχει ως εξής:

7 ΑΠΡΙΛΗ –ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΥΓΕΙΑΣ

Ένα χρόνο από το ξέσπασμα της πανδημίας οι γιατροί και οι υγειονομικοί του δημόσιου συστήματος υγείας δίνουμε καθημερινά διπλό αγώνα.

Μέσα στα νοσοκομεία, στο πλευρό των ασθενών μας, στις δύσκολες στιγμές της αρρώστιας τους. Σε συνθήκες τραγικών ελλείψεων σε προσωπικό, υποδομές και εξοπλισμό αποτέλεσμα της διαχρονικής πολιτικής της υποχρηματοδότησης και της εμπορευματοποίησης του δημόσιου συστήματος υγείας

Έξω από τα νοσοκομεία, στο πλευρό του λαού μας που δοκιμάζεται, στην πρώτη γραμμή του αγώνα για την ενίσχυση του δημόσιου συστήματος υγείας,για μέτρα προστασίας της υγείας και της ζωής του

Δε λείψαμε στιγμή από το πόστο μας. Και συνεχίζουμε.

Παρά την προσπάθεια της κυβέρνησης να επικρατήσει σιγή νεκροταφείου, να φιμώσει τη φωνή κάτω από τις μάσκες. Γιατί ξεσκεπάζουμε τα ψέματα και τις παλινωδίες τους. Παρά την προσπάθεια της κυβέρνησης να λοιδορήσει και να συκοφαντήσει τους αγώνες μας. Γιατί αποκαλύπτουμε τις εγκληματικές της ευθύνες για τη διαχείριση της πανδημίας. Για τη διασπορά του κορονοϊού στα ΜΜΜ και τους εργασιακούς χώρους. Γιατί κάνει πλάτες και αφήνει ατιμώρητους τους εργοδότες που ξεχειλώνουν τα υγειονομικά πρωτόκολλα και μετατρέπουν τους χώρους δουλειάς σε υγειονομικές βόμβες για να μη θιγούν τα κέρδη τους, την ώρα που τιμωρεί γιατρούς που εφημερεύουν με στέρηση μισθού 15 ημερών επειδή δήθεν δε φόραγαν σωστά τη μάσκα. Γιατί η κυβέρνηση κρατάει ερμητικά κλειστά τα μεγάλα ιδιωτικά θεραπευτήρια, κρατάει ερμητικά κλειστές τις πόρτες των μεγάλων ιδιωτικών θεραπευτηρίων στους ασθενείς της επιδημίας, για να μη «μολυνθούν» τα κέρδη τους από κορονοιό, την ώρα που διασωληνωμένοι ασθενείς μας αφήνουν την τελευταία τους πνοή εκτός Μ.Ε.Θ.

Για τη μετατροπή του δημόσιου συστήματος υγείας σε ένα απέραντο κοβιντάδικο με αποτέλεσμα την εκτίναξη της νοσηρότητας και της θνητότητας. Παρά τις Ε.Δ.Ε., τις διώξεις, τις απειλές, τον αυταρχισμό, τις απολύσεις γιατί τα υποκριτικά τους χειροκροτήματα από τα μπαλκόνια, τα τηλεοπτικά κροκοδείλια δάκρυα τους δεν κατάφεραν να εξαγοράσουν τη σιωπή μας, συνεχίσουμε τον αγώνα μας.

Συνεχίζουμε τον αγώνα μας ενάντια στην απάνθρωπη πολιτική που δε διστάζει να βάλει ακόμα και την ίδια τη ζωή στη ζυγαριά του «κόστους-οφέλους».

Δεν αποδεχόμαστε τη βαρβαρότητα σαν «φυσικό φαινόμενο», σαν αναπόδραστη εξέλιξη.

Δε θεωρούμε φυσιολογικό να πεθαίνουν άνθρωποι με φορητό αναπνευστήρα επειδή η κυβέρνηση ένα χρόνο τώρα δεν εξασφάλισε τον αναγκαίο αριθμό κρεβατιών ΜΕΘ που έχει ανάγκη η χώρα μας.

Συνεχίζουμε τον αγώνα για να μη χαθούν και άλλες ανθρώπινες ζωές που θα μπορούσαν να είχαν σωθεί.

Η φετινή Παγκόσμια Μέρα Υγείας είναι μέρα διεκδίκησης και αγώνα! Για μέτρα που θα ενισχύουν τα δημόσια νοσοκομεία και την Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας, με μαζικές προσλήψεις μόνιμου προσωπικού, με εξοπλισμό και υποδομές. Για επίταξη του ιδιωτικού τομέα – χωρίς αποζημίωση. Για διεκδίκηση όλων των απαραίτητων μέτρων προστασίας, μέσων θεραπείας και φαρμάκων, την εξασφάλιση όλων των ασφαλών και αποτελεσματικών εμβολίων για το μαζικό και έγκαιρο εμβολιασμό όλου του λαού.

Καλούμε τις Ενώσεις σε συντονισμό με τα σωματεία των εργαζομένων να οργανώσουν αγωνιστικές κινητοποιήσεις την Τετάρτη 7 Απριλίου τις πρωινές ώρες στις εισόδους νοσοκομείων και ΚΥ.

Απευθύνουμε κάλεσμα μαζικής συμμετοχής στην κινητοποίηση την Τετάρτη 7 Απρίλη στις 4:00 μ.μ. στο Υπουργείο Υγείας.

ΠΗΓΗ; prin.gr

Σφοδρές αντιδράσεις και ερωτήματα προκαλούν οι καταγγελίες του πρώην υπουργού Εργασίας, Γιάννη Βρούτση, για τον Μένιο Φουρθιώτη, ο οποίος προσπάθησε εν μέσω πανδημίας να εξασφαλίσει την πληρωμή του 60% του μισθού από το Δημόσιο μέσω του προγράμματος «ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ», δηλώνοντας μισθούς 80.000 ευρώ. Μάλιστα, σύμφωνα με τον πρώην υπουργό, ο Φουρθιώτης εισέβαλε στο υπουργείο με μπράβους και άρχισε να απειλεί.

Σε συνέντευξή του στο Documento, ο Γιάννης Βρούτσης προβαίνει σε καταγγελίες για τον Μένιο Φουρθιώτη, στον απόηχο των αποκαλύψεων για την περιβόητη αστυνομική φύλαξη που εξέθεσε το υπουργείο Προστασίας του Πολίτη, καθώς, αν και αρχικά διέψευδε τη φύλαξη, αναγκάστηκε να την αποσύρει.

Σύμφωνα πάντα με το Documento, ο Φουρθιώτης συνέχισε τη δράση του με κομπίνες και απάτες ψεύτικων πωλήσεων, που παρά τις καταγγελίες δεν «έβλεπε» η αστυνομία, θεωρώντας πως δράστης είναι η Γεωργιανή καθαρίστρια του μάνατζερ και όχι ο ίδιος

Η Αστυνομία, όπως αναφέρει το Documento, παρείχε πολυπληθή φρουρά στο Φουρθιώτη, μηχανές, και θωρακισμένα αυτοκίνητα . Όταν δημοσιοποιήθηκε η προκλητική φύλαξη του μάνατζερ, (την ώρα μάλιστα που η ΕΛΑΣ αφαιρούσε αστυνομική προστασία από πραγματικούς στόχους), το Υπουργείο προχώρησε σε διάψευση των δημοσιευμάτων. Ο Χρυσοχοΐδης αφαίρεσε τελικώς τη φρουρά που “δεν υπήρχε”, κάνοντας έτσι την παραδοχή πως κακώς υπήρχε φρουρά.

Ταυτόχρονα το Documento επισημαίνει πως ο Φουρθιώτης κάνει χρήση πλαστής ταυτότητας δημοσιογράφου της ΕΣΗΕΑ.

Mε πληροφορίες alfavita.gr

ΠΗΓΗ; imerodromos.gr

Η ιστορία του σκάφους που κόλλησε στη Διώρυγα του Σουέζ προκάλεσε αμέτρητα διασκεδαστικά σχόλια και κυριάρχησε για πολλές ημέρες στα πρωτοσέλιδα. Ανέδειξε επίσης την πραγματικότητα σύμφωνα με την οποία οι φαινομενικά μαγικές παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού στηρίζονται  σε πραγματικό πλήρωμα και πραγματικούς εργαζόμενους – και τις περισσότερες φορές στην υπερεργασία και την εκμετάλλευση των εργαζομένων.

Ό,τι κι αν ήταν, η ιστορία του σκάφους φαινόταν αστεία. Η παγκόσμια οικονομία συχνά φαίνεται φοβερά πολύπλοκη. Οι λειτουργίες της μοιάζουν  αδιαφανείς, παρόλο που ασκούν τόσο ισχυρή επίδραση στη ζωή μας. Εδώ υπήρξε ένα οικονομικό πρόβλημα από μια ασυνήθιστη αλλά απλή αιτία: ένα μεγάλο σκάφος σφηνώθηκε στη Διώρυγα του Σουέζ με αποτέλεσμα να πληγεί το 12%  του παγκόσμιου εμπορίου. Ακόμα όμως και τώρα –με το πλοίο πλέον σε κίνηση– η οικονομική επιβάρυνση, που ανέρχεται σε δισεκατομμύρια δολάρια, θα συνεχίσει να αυξάνεται. Μερικά πλοία, προκειμένου να αποφύγουν το Σουέζ, επιβαρύνονται με το αυξημένο κόστος των καυσίμων τους διαπλέοντας το νοτιότατο ακρωτήριο της Αφρικής (το Ακρωτήριο της Καλής Ελπίδας), ενώ τα σκάφη που περίμεναν να περάσουν αναμένεται τώρα να προκαλέσουν σοβαρή συμφόρηση ώσπου να προσεγγίσουν στο πλησιέστερο λιμάνι.

Ένας λόγος που τα αστεία και τα σχόλια είχαν τέτοια έκταση είναι επειδή το Ever Given κατέδειξε το χάσμα μεταξύ της ρητορικής και της πραγματικότητας των νεοφιλελεύθερων αγορών. Έχουν γραφτεί  διθύραμβοι αφιερωμένοι στη μαγεία των αποτελεσματικών αγορών και στην εκθαμβωτική ταχύτητα και το εύρος των παγκόσμιων αλυσίδων εφοδιασμού. Ειδήμονες, όπως ο Thomas Friedman, συγκρίνουν τις αποτελεσματικές αλυσίδες εφοδιασμού με τις διακρατικές εμπορικές συμφωνίες και τους διαχειριστές των αλυσίδων εφοδιασμού με ιδιοφυείς οδηγούς. Ο Μίλτον Φρίντμαν προχώρησε ακόμη περισσότερο, αποκαλώντας τον νεοφιλελευθερισμό «νέα πίστη» και αποδίδοντας την κατασκευή ενός μολυβιού όχι στην εργασία  πραγματικών ανθρώπων αλλά «στη μαγεία του συστήματος τιμών». Μπορεί να είναι πραγματικά περίεργο να κοιτάξετε το iPhone σας και να σκεφτείτε ότι συναρμολογήθηκε από εξαρτήματα προερχόμενα από 43 χώρες σε όλες τις ηπείρους εκτός από την Ανταρκτική. Οι εταιρείες που συντονίζουν αυτές τις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού μπορεί να εμφανίζονται ως  μάγοι, καθώς συγκεντρώνουν πρώτες ύλες από όλο τον κόσμο για να δημιουργήσουν ένα ενιαίο και πανταχού παρόν προϊόν.

Ωστόσο, το Ever Given διαλύει αυτούς τους μύθους.  Καταδεικνύει την εγκόσμια υλική πραγματικότητα των παγκόσμιων αλυσίδων εφοδιασμού, οι οποίες σχετίζονται πολύ περισσότερο με τον εργατικό μόχθο και την εκμετάλλευση παρά με τη μαγεία ή τις διεθνείς εμπορικές συμφωνίες. Στα ίδια εργοστάσια όπου  «μαγικά» συναρμολογούνται όλα αυτά τα ηλεκτρονικά εξαρτήματα για την Apple, κυριαρχούν εξοντωτικές  συνθήκες εργασίας. Κάποιοι εργαζόμενοι προτίμησαν να αυτοκτονήσουν σαλτάροντας από την ταράτσα του εργοστασίου αντί να συνεχίσουν να δουλεύουν σαν είλωτες. Η διοίκηση του εργοστασίου δεν αντέδρασε βελτιώνοντας τους μισθούς και τις συνθήκες εργασίας, αλλά εγκαθιστώντας δίχτυα στις προσόψεις του κτιρίου. Ενώ οι ειδικοί θεωρούν τη νεοφιλελεύθερη παγκόσμια οικονομία ως πεδίο καινοτομίας, για πολλούς εργάτες οι συνθήκες του σκλαβοπάζαρου είναι οι ίδιες με αυτές πριν από έναν αιώνα. Τα ενδύματα που προορίζονται για εξαγωγή είναι πολύ πιο πιθανό να ράβονται στο σπίτι από γυναίκες που πληρώνονται με το κομμάτι, παρά να κατασκευάζονται από ρομπότ.

Οι παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού είναι κερδοφόρες επειδή μειώνουν ανελέητα το κόστος και λειτουργούν με όσο το δυνατόν μικρότερο πλεόνασμα αποθεμάτων. Αυτή η χρονικά ακριβής κατασκευή απαιτεί εντυπωσιακά επιτεύγματα αλγοριθμικής χειραγώγησης για να φέρει τα απαραίτητα μέρη μαζί ακριβώς την ώρα που  χρειάζονται, και έτσι αναγκάζει τους εργαζόμενους να αποδέχονται εξοντωτικές αναγκαστικές υπερωρίες και εξαιρετικά απρόβλεπτα χρονοδιαγράμματα. Τα ωράρια εργασίας μπορεί να διαφέρουν έως και 80% από εβδομάδα σε εβδομάδα, καθώς οι έμποροι λιανικής προσπαθούν να συμβαδίζουν με τις αλλαγές στη μόδα.

Πέρα από την παραγωγή των προϊόντων, κάθε στάδιο της διαδικασίας εφοδιασμού προσφέρει πρόσθετες ευκαιρίες εκμετάλλευσης. Οι εργαζόμενοι σε πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων, όπως το Ever Given, μπορούν να βρίσκονται στη θάλασσα για μήνες κάθε φορά χωρίς δικαίωμα προσφυγής απέναντι στις αυθαιρεσίες του καπετάνιου και συχνά, στο τέλος του μπάρκου, δεν τους καταβάλλονται τα δεδουλευμένα. Όταν αυτά τα σκάφη φτάνουν σε λιμάνια των Ηνωμένων Πολιτειών, τα προϊόντα μεταφέρονται συχνά στα κοντινά κέντρα διανομής των εμπόρων λιανικής πώλησης από οδηγούς φορτηγών που νομικά θεωρούνται ανεξάρτητοι εργολάβοι και εργάζονται είκοσι ώρες την ημέρα, αλλά εξακολουθούν να φέρνουν στο σπίτι λιγότερο από ένα δολάριο την εβδομάδα επειδή πρέπει να αποπληρώσουν τα ληστρικά δάνεια που πήραν για να αγοράσουν το δικό τους φορτηγό.

Τις περισσότερες φορές, αυτός ο τρόπος λειτουργίας  μοιάζει αναπόφευκτος. Οι πολυεθνικές αλυσίδες εφοδιασμού αποτελούν περίπου το 80 % του παγκόσμιου εμπορίου. Αλλά ξαφνικά ένα μεγάλο πλοίο κολλάει σε ένα θαλάσσιο κανάλι και έτσι προβάλλει θεαματικά η αστάθεια αυτού του συστήματος που δεν  λειτουργεί στη βάση της πίστης ή της μαγείας, αλλά στηρίζεται σε ανθρώπους που εργάζονται στον πραγματικό κόσμο, αντιμετωπίζοντας φυσικούς και περιβαλλοντικούς περιορισμούς. Κανένας αλγόριθμος δεν μπορεί από μόνος του να ξεκολλήσει ένα πλοίο. 

Υπό μια έννοια πάντα το γνωρίζαμε  αυτό. Αλλά δεν μοιάζει με κάτι για το οποίο θα μπορούσαμε πρακτικά να βρούμε μια λύση. Οι εργαζόμενοι σε όλο τον κόσμο συνδέονται με αυτές τις αλυσίδες εφοδιασμού – είτε συμβάλλοντας στην παραγωγή, τη μεταφορά ή την κατανάλωση των προϊόντων τους — αλλά σπάνια είναι οργανωμένοι με τρόπο που να καθιστά δυνατή τη συλλογική δράση.

Αντ’ αυτού, οι πολυεθνικές και οι διαχειριστές των αλυσίδων εφοδιασμού κατευθύνουν τις επαφές μας προς όφελός τους. Ο παράξενος χαρακτήρας αυτού καθαυτού του προϊόντος της εφοδιαστικής αλυσίδας –η δύναμη που φαίνεται να έχει ώστε να μας συνδέει όταν δεν μπορούμε να συναντηθούμε άμεσα– συχνά φαίνεται «ουσιώδης» από τη γνώση μας για την εκμετάλλευση άλλων εργαζομένων  που δεν έχουμε συναντήσει ποτέ. 

Στιγμές χαράς λόγω του προβλήματος του πλοίου ήταν κάτι που σπάνια θα μπορούσαν οι εργαζόμενοι να πετύχουν – να σταματήσουν τα πάντα. Ίσως να είναι αλήθεια αυτό που λέγεται ότι «τα εργαλεία του μάστορα δεν καταστρέφουν  το σπίτι του μάστορα», αλλά ήταν διασκεδαστικό να βλέπεις το σκάφος του αφεντικού να στρέφεται εναντίον του για λίγες μέρες.

Οι επιχειρήσεις και οι διαχειριστές των δικών τους αλυσίδων εφοδιασμού γνωρίζουν αυτό το ευάλωτο σημείο και προσπαθούν ήδη να καταστήσουν τις παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες πιο ανθεκτικές με το χαμηλότερο δυνατό κόστος. Η σπανιότητα των Μέσων Ατομικής Προστασίας (ΜΑΠ)  στις πρώτες ημέρες της πανδημίας ήταν μια άλλη, λιγότερο διασκεδαστική υπενθύμιση ότι κάτι  απροσδόκητο μπορεί να διαταράξει δραματικά τις αλυσίδες εφοδιασμού που βασίζονται στη χρονική ακρίβεια των προμηθειών και των παραδόσεων των εμπορευμάτων. Αλλά για τους διαχειριστές της εφοδιαστικής αλυσίδας, η ανθεκτικότητα μπορεί να επιτευχθεί με το βάθεμα  της νεοφιλελεύθερης επισφάλειας  και την αύξηση της κινητικότητας του κεφαλαίου, έτσι ώστε οι δεσμοί στην αλυσίδα που κλονίζονται –είτε λόγω της πανδημίας είτε λόγω μιας απεργίας των εργαζομένων– να μπορούν να αντικατασταθούν ακόμη πιο εύκολα

.

Ωστόσο, ο τεράστιος παγκόσμιος αντίκτυπος του Ever Given υποδηλώνει ότι οι εργαζόμενοι θα μπορούσαν σκόπιμα να διαταράξουν σημεία συμφόρησης  όπως η διώρυγα του Σουέζ  με σκοπό να ικανοποιηθούν τα αιτήματα τους. Παρόλο που η Ένωση Διαχείρισης της Αλυσίδας Εφοδιασμού  συμβουλεύει ήδη τα μέλη της πώς να «διορθώσουν» τα σημεία συμφόρησης, αυτά θα είναι πάντα ευάλωτα στο βαθμό που βασίζονται σε σκληρά εκμεταλλευόμενους εργάτες που θα εξασφαλίζουν την εύρυθμη λειτουργία της αλυσίδας εφοδιασμού. 

Για να αποκτήσουν δύναμη  οι εργαζόμενοι θα πρέπει επίσης να βρουν τρόπους να έρθουν σε επαφή και να οργανωθούν με άλλους κατά μήκος της αλυσίδας – συμπεριλαμβανομένων των εργαζομένων και των καταναλωτών στις Ηνωμένες Πολιτείες. Οι Αμερικανοί καταναλωτές μπορεί να αισθάνονται συνδεδεμένοι με τις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού μόνο τη στιγμή που αγοράζουν ένα φτηνό μπλουζάκι από την  Target ή τη Walmart, αλλά στην πραγματικότητα οι μάρκες και οι λιανοπωλητές παρακολουθούν συνεχώς τους καταναλωτές, τόσο στο διαδίκτυο όσο και στα καταστήματα. Η έγκαιρη (just-in-time)παραγωγή βασίζεται σε αυτές τις πληροφορίες όχι μόνο για να προβλέψει τη ζήτηση αλλά και για να «επανεκπαιδεύσει» τους πελάτες που θα γίνουν αξιόπιστοι καταναλωτές και θα αισθάνονται άνετα να μοιράζονται όλα τα προσωπικά τους δεδομένα. Επομένως, οι παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού επιδιώκουν να κατευθύνουν τις ενέργειες των Αμερικανών καταναλωτών, ακόμη και όταν διαμορφώνουν τις προοπτικές τους ως εργαζομένων, επιχειρώντας μείωση των μισθών σε μια διαδρομή προς τα κάτω.

Οι εργαζόμενοι δεν χρειάζεται να βλέπουν ο ένας τον άλλον ως ανταγωνιστές καθώς έχουν κοινό συμφέρον να σπάσουν τον εταιρικό έλεγχο στις αλυσίδες εφοδιασμού που ωφελούν δυσανάλογα τους λίγους. Αλλά επειδή οι δεσμοί μεταξύ των εργαζομένων στην αλυσίδα εφοδιασμού υπαγορεύονται σε μεγάλο βαθμό από τις ίδιες τις εταιρείες, αυτοί οι δεσμοί μοιάζουν λιγότερο πραγματικοί  από το τηλέφωνο που κρατάμε στα χέρια μας. Όπως έλεγε ο Καρλ Μαρξ, ένα εμπόρευμα ασκεί  μια παράξενη δύναμη πάνω μας ακόμα και όταν γνωρίζουμε ότι δεν είναι τίποτα περισσότερο από το προϊόν της ανθρώπινης εργασίας επειδή δεν μπορούμε να «αφαιρέσουμε το μυστικιστικό πέπλο που απλώνεται πάνω του μέχρι να αντιμετωπιστεί ως προϊόν ελεύθερα συνεταιρισμένων ανθρώπων».

Αυτή τη στιγμή, δεν είμαστε ελεύθεροι. Αν θέλουμε να αναδείξουμε και να συνεχίσουμε αυτό που πρόβαλε από το πρόβλημα του πλοίου, τότε δεν υπάρχει τίποτα πιο σημαντικό από το να δράσουμε  αλληλέγγυα με τους εργαζόμενους της Amazon που οργανώνονται σε σωματείο στο Μπέσεμερ της Αλαμπάμα και με εργαζόμενους σαν αυτούς στις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού. Το Ever Given διέρρηξε το πέπλο που κάλυπτε την παγκόσμια οικονομία, αλλά μόνο με την οικοδόμηση πραγματικών κοινωνικών δεσμών μεταξύ εργαζομένων και καταναλωτών στις αλυσίδες εφοδιασμού μπορούμε να διαλύσουμε τη μυστικιστική αύρα που περιβάλλει τις αποτελεσματικές αγορές και τις κάνει να φαίνονται ότι βρίσκονται πέρα από τον έλεγχό μας.

Οι αλυσίδες εφοδιασμού που είναι αρκετά ευάλωτες ώστε να πληγούν  από το πρόβλημα ενός και μόνο πλοίου μεταφοράς είναι επίσης αρκετά ευάλωτες ώστε να τις αναδιαμορφώσει η αλληλεγγύη.

πηγη: kommon.gr

Του Γιώργου Πετρόπουλου.

Δευτέρα 4 Απριλίου 1949. Ώρα, τοπική, 3 μ.μ.[1] Στην αίθουσα τελετών του Στέητ Ντιπάρτμεντ, στην Ουάσιγκτον, επικρατεί κλίμα εορταστικό χάριν της εκδήλωσης που μόλις είχε αρχίσει κι έμελλε να συνδεθεί με ένα από τα σημαντικότερα ιστορικά γεγονότα του 20^ου αιώνα.

Οι παραβρισκόμενοι, σημαίνουσες προσωπικότητες των Ηνωμένων Πολιτειών και της Ευρώπης, έχουν κάθε λόγο να αισθάνονται, τουλάχιστον, ευφορία. Ορισμένοι ίσως αντιλαμβάνονται ότι ζουν στιγμές ιστορικές. Σε κάθε πάντως περίπτωση κανείς δεν είναι σε θέση να αντιληφθεί πλήρως την ιστορική σημασία που έχει για την ανθρωπότητα το γεγονός ότι εκείνη τη μέρα οι υπουργοί εξωτερικών των ΗΠΑ, της Μεγάλης Βρετανίας, της Γαλλίας, της Ιταλίας, του Βελγίου, του Καναδά, της Δανίας, της Ισλανδίας, του Λουξεμβούργου, της Νορβηγίας, της Ολλανδίας και της Πορτογαλίας υπέγραψαν το Σύμφωνο του Βορείου Ατλαντικού και ίδρυσαν  τον Οργανισμό του Βορειοατλαντικού Συμφώνου (North Atlantic Treaty Organization), το γνωστό σε όλους μας ΝΑΤΟ.

Η εκδήλωση κράτησε μέχρι τις 5 μ.μ.[2], ενώ το πολιτικό της στίγμα φρόντισε να το δώσει με την ομιλία του ο αμερικανός πρόεδρος Χ. Τρούμαν. «Με την εξουσιοδότησίν μου- είπε ανάμεσα σε άλλα ο Χ. Τρούμαν- και κατόπιν οδηγιών μου, το υπουργείον Εξωτερικών απεσαφήνισε προσφάτως ότι η προσχώρησις των Ηνωμ. Πολιτειών εις το σύμφωνον αυτό δεν σημαίνει κατ' ανάγκη την χαλάρωσιν του αμερικανικού ενδιαφέροντος δια την ασφάλειαν και ευημερίαν άλλων περιοχών, ως η Εγγύς Ανατολή»[3]. Η επισήμανση αυτή δεν υπογράμμιζε μόνο την πρωτοκαθεδρία των ΗΠΑ στο Βορειοατλαντικό σύμφωνο αλλά και την πρόθεσή τους να μην κλειστούν μέσα στα στενά όρια δράσης και λειτουργία του Βορειοατλαντικού συμφώνου. Ετίθετο βεβαίως το ερώτημα που αποσκοπούσε η ίδρυση του ΝΑΤΟ;

«Τις παραμονές της ανακοίνωσης για τη δημιουργία του ΝΑΤΟ και τα επόμενα χρόνια- παρατηρούν οι Σοβιετικοί ιστορικοί[4]- οι ιδεολόγοι της εξωτερικής πολιτικής των ΗΠΑ προπαγάνδιζαν την άποψη , ότι η δημιουργία της Βορειοατλαντικής Ένωσης ήταν τάχα αναγκαίο μέτρο άμυνας εναντίον της ‘‘σοβιετικής απειλής’’». Ο Τρούμαν όμως μιλώντας στην πανηγυρική εκδήλωση για την ίδρυση του ΝΑΤΟ δεν ανέφερε ούτε μια φορά το όνομα της Σοβιετικής Ένωσης αν και με σαφείς υπαινιγμούς, από την αρχή ως το τέλος, δεν άφησε την παραμικρή αμφιβολία ότι το Βορειοατλαντικό Σύμφωνο ένα και μόνο στόχο είχε: την ΕΣΣΔ, τις νεοσύστατες Λαϊκές Δημοκρατίες και το διεθνές επαναστατικό κίνημα.

«Ιστορικά, οι συμμαχίες- γράφει ο Henry Kissinger[5]- σπάνια ονόμαζαν τις χώρες κατά των οποίων στρέφονταν. Αντί γι' αυτό, περιέγραφαν τις συνθήκες που θα έπρεπε να ισχύουν για να τεθεί σε εφαρμογή η συμμαχία- ακριβώς το ίδιο που έκανε και ο Οργανισμός του Βορειοατλαντικού Συμφώνου. Επειδή το 1949 η Σοβιετική Ένωση ήταν η μόνη ευρωπαϊκή χώρα στην οποία ταίριαζε αυτός ο ρόλος, η ανάγκη να αναφερθούν ονόματα ήταν ακόμα μικρότερη από το παρελθόν».

Πριν περάσουμε να δούμε αναλυτικότερα το χαρακτήρα του ΝΑΤΟ και τους σκοπούς για τους οποίους ιδρύθηκε ας δούμε εν συντομία τι προηγήθηκε της ίδρυσή του και πως αυτή προετοιμάστηκε.

Τα προεόρτια της Ατλαντικής Συμμαχίας

 Η ίδρυση του ΝΑΤΟ ήταν αποτέλεσμα του ψυχρού πολέμου που άρχισε σχεδόν αμέσως με την λήξη του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου όταν πια η αντιχιτλερική συμμαχία ανάμεσα στην ΕΣΣΔ, την Μ. Βρετανία και τις ΗΠΑ έμπαινε σε δεύτερη μοίρα για να πάψει πολύ γρήγορα να υπάρχει. «Είναι πράγματι, διαλεκτικώς λογικόν και ιστορικώς πιστοποιημένον- γράφει ο Claude Delmas[6]- ότι, μία συμμαχία διαλύεται μόλις παύση να έχη συγκεκριμένον αντικειμενικόν σκοπόν, διότι δεν είναι δυνατόν να διατηρηθή με μόνην την ισχύν των αναμνήσεών της. Από της ενάρξεως της διασκέψεως του Κεμπέκ[7] ήρχισε προαγγελόμενος ο "ψυχρός πόλεμος" ενώ επισήμως δεν εγένετο λόγος ει μη περί του "ακαταλύτου της συμμαχίας". Την ημέρα καθ' ην τα ρωσσικά και τα αμερικανικά στρατεύματα συνηντώντο επί του ποταμού Έλβα η Ευρώπη καθίστατο "no man's land"- νεκρή ζώνη μεταξύ των δύο αντίπαλων παρατάξεων...».

Το σύνθημα για τον ψυχρό πόλεμο επισήμως το έδωσε ο Ουιν. Τσόρτσιλ στις 5 Μάρτη του 1946 όταν παρουσία του Χ. Τρούμαν, μιλώντας στο Φούλτον του Μιζούρι των ΗΠΑ σημείωνε μεταξύ άλλων ότι «από το Στεττίνο στη Βαλτική μέχρι την Τεργέστη στην Αδριατική ένα σιδηρούν παραπέτασμα έχει απλωθεί κατά μήκος της ηπείρου»[8]. Σε ‘κείνη την ομιλία του ο βρετανός πολιτικός ηγέτης είχε πει επίσης ότι «η στενή συμμαχία αγγλόφωνων λαών, η οργανωμένη αεροπορική και ναυτική συνεργασία των ΗΠΑ και της Μεγάλης Βρετανίας αποτελούν την μόνη οδό των ελευθεριών μας» και κατέληξε με το σύνθημα πως «μαζί αδελφικά ενωμένοι, θα είμαστε οι κύριοι του μέλλοντος». Έτσι αν μη τι άλλο αποσαφήνισε πως αν ο καπιταλιστικός κόσμος επιθυμούσε πραγματικά να αντιμετωπίσει το διεθνές επαναστατικό κίνημα και την ΕΣΣΔ θα έπρεπε να στηριχθεί σε μια στρατιωτικοπολιτική συμμαχία, πρωτίστως αγγλοαμερικανική.

Στη συνέχεια, το Μάρτη του 1947, οι Ηνωμένες Πολιτείες, διακήρυξαν το δόγμα Τρούμαν και τρεις μήνες μετά, στις 5 Ιουνίου του 1947, το Σχέδιο Μάρσαλ που αποτελούσαν τις δύο όψεις του ιδίου νομίσματος[9] ή όπως ίδιος ο Χ. Τρούμαν έλεγε για το δόγμα που έφερε το όνομα του και το Σχέδιο Μάρσαλ «το εν και το άλλο αποτελούν τα δύο ήμιση του ιδίου καρυδιού»[10].

Με την εμφάνιση του Δόγματος Τρούμαν και του Σχεδίου Μάρσαλ, αλλά και αργότερα όταν πια αρχίζει η εφαρμογή τους, σε Ευρώπη και Αμερική παρατηρούνται κινήσεις κρατών, για τη συγκρότηση στρατιωτικοπολιτικών και οικονομικών συμμαχιών, που αξίζει να προσεχθούν. Οι κινήσεις αυτές που προηγούνται της ίδρυσης του ΝΑΤΟ θα έχουν ως τελική τους κατάληξη της Ατλαντική Συμμαχία, όχι γιατί εκεί αποσκοπούσαν από την αρχή αλλά επειδή σε μια πορεία φάνηκε καθαρά πως τίποτα δεν μπορούσε να γίνει χωρίς τη σφραγίδα των Ηνωμένων Πολιτειών. Αναλυτικότερα οι κινήσεις αυτές έχουν ως εξής:

Στις 4 Μάρτη του 1947, οκτώ μέρες πριν την διακήρυξη του Δόγματος Τρούμαν, η Μ. Βρετανία και η Γαλλία υπέγραφαν τη Συνθήκη της Δουνκέρκης, διάρκειας 50 ετών, που προέβλεπε την υποχρέωση των δύο μερών να αντιμετωπίσουν από κοινού μια ενδεχόμενη μελλοντική Γερμανική επίθεση. Στην πραγματικότητα αυτό ήταν το πρόσχημα δεδομένου ότι μια νέα Γερμανική επίθεση στη δυτική Ευρώπη- ύστερα από τη συντριβή της Γερμανίας στο Β' παγκόσμιο πόλεμο και την κατοχή των εδαφών της από τα συμμαχικά στρατεύματα- ήταν απίθανη και μπορούσε με βεβαιότητα να αποκλειστεί για πολλά χρόνια μετά. Στην πραγματικότητα η Συνθήκη αποσκοπούσε στο πλησίασμα των δύο χωρών και στην από κοινού δράση τους- οικονομικά, πολιτικά και στρατιωτικά- στο διεθνή στίβο αφού μεταξύ άλλων προέβλεπε τη λύση των οποιονδήποτε διαφορών τους- παρόντων και μελλοντικών- μέσω της διπλωματικής οδού, με συχνές διμερείς επαφές καθώς και τη λήψη όλων εκείνων των μέτρων για την από κοινού δράση τους στα πλαίσια του ΟΗΕ.

Στην Συνθήκη της Δουνκέρκης οι Ηνωμένες Πολιτείες απάντησαν με τη Συνθήκη του Ρίο που υπογράφηκε στις 2 Δεκεμβρίου 1947 από τις ΗΠΑ και τις χώρες της Λατινικής Αμερικής. Η Συνθήκη προέβλεπε την υποχρέωση της συλλογικής άμυνας των συμβαλλόμενων μερών εναντίον πάσης επιθέσεως απ' οπουδήποτε κι αν προερχόταν. Έτσι, μ’ αυτό τον τρόπο, οι ΗΠΑ έβαζαν πρώτα μια τάξη στην αυλή τους θέτοντας την αμερικανική ήπειρο υπό τον έλεγχό τους. Ταυτόχρονα προδιέγραφαν και τον τύπο των σύγχρονων στρατιωτικών συμμαχιών που επιθυμούσαν. «Από της στιγμής εκείνης- γράφει ο Claude Delmas αναφερόμενος στη συνθήκη του Ρίο[11]- απερρίπτετο η σκοπιμότης μιας συμμαχίας συναπτομένης με μοναδικόν σκοπόν την αποφυγήν του κινδύνου γερμανικής επιθέσεως, δεδομένου ότι η σοβιετική πολιτική είχεν αποδείξει την ύπαρξιν άλλων πολύ σοβαρότερων και αμεσότερων επιθετικών κινδύνων».

Το μήνυμα από την Ευρώπη είχε ληφθεί και μέσα στο 1948 θα λάβει χώρα η σπουδαιότερη κίνηση συγκρότησης στρατιωτικοπολιτικού συνασπισμού πριν την ίδρυση του ΝΑΤΟ. Συγκεκριμένα στις 4 Μαρτίου 1948- ύστερα από βρετανική πρωτοβουλία που είχε εκδηλωθεί το Γενάρη του ιδίου έτους- συγκεντρώθηκαν στις Βρυξέλλες, για να συζητήσουν τους όρους σύναψης συνθήκης αμοιβαίας βοήθειας, οι υπουργοί εξωτερικών της Μ. Βρετανίας, της Γαλλίας, του Βελγίου, του Λουξεμβούργου και της Ολλανδίας. Στις 17/3 υπογράφηκε τελικά η συνθήκη των Βρυξελλών με την οποία συγκροτήθηκε η «Δυτική Ένωση» των 5 προαναφερόμενων κρατών. Βάσει της συνθήκης, η διάρκεια της οποία ορίστηκε στα 50 χρόνια, τα πέντε κράτη αναλάμβαναν την υποχρέωση να συγκροτήσουν κοινό αμυντικό σύστημα και να ενισχύσουν τους πολιτικούς και οικονομικούς τους δεσμούς. Ανώτατο μόνιμο όργανο της «Δυτικής Ένωσης» ορίστηκε ένα «Γνωμοδοτικό Συμβούλιο» το οποίο θα αποτελούσαν οι 5 υπουργοί  εξωτερικών. Επίσης συγκροτήθηκε μια «Επιτροπή Εθνικής Άμυνας», που θα υπαγόταν στο «Γνωμοδοτικό Συμβούλιο» αποτελούμενη από τους υπουργούς αμύνης των χωρών της συμμαχίας.

Το Βορειοατλαντικό σύμφωνο

Η ίδρυση της «Δυτικής Ένωσης», όπως ήταν φυσικό υποχρέωσε τις Ηνωμένες Πολιτείες να πάρουν όλα τα απαραίτητα μέτρα ώστε να ηγηθούν των προσπαθειών για τη συγκρότηση μιας ευρύτερης στρατιωτικοπολιτικής συμμαχίας σε παγκόσμια επίπεδο. Για του λόγου το αληθές αρκεί να αναφέρουμε ότι οι σχετικές συζητήσεις του αμερικανού υπουργού εξωτερικών στρατηγού Μάρσαλ με τους συναδέλφους του της Γαλλίας και της Μ. Βρετανίας χρονολογούνται από την επομένη της συνθήκης των Βρυξελλών. Η ταχύτητα δε, με την οποία οι αμερικανοί προωθούν αυτή την πολιτική τους είναι αξιοπρόσεχτη,.

Στις 11 Ιουνίου 1948 η αμερικανική Γερουσία πήρε την επονομαζόμενη «απόφαση Βάντεμπεργκ», βάσει της οποίας η κυβέρνηση των ΗΠΑ εξουσιοδοτούνταν να συνάπτει, εν καιρώ ειρήνης, συμμαχίες έξω από την αμερικανική ήπειρο. Επρόκειτο για μια απόφαση που έδινε το πράσινο φως για τη συγκρότηση της βορειοατλαντικής συμμαχίας. Έτσι, τον Ιούλιο του 1948 άρχισαν στην Ουάσιγκτον οι προκαταρτικές συζητήσεις μεταξύ του αμερικανικού υπουργείου εξωτερικών, των πρεσβευτών των χωρών της «Δυτικής Ένωσης» και του πρεσβευτή του Καναδά. Τα αποτελέσματα των συζητήσεων που ανακοινώθηκαν τον Οκτώβρη του ιδίου έτους συμπυκνώνονταν στη διαπίστωση ότι υπήρξε ταυτότητα αντιλήψεων για τη σύναψη ενός Ατλαντικού Συμφώνου. Από εκεί και ύστερα οι διαπραγματεύσεις των επτά κρατών πέρασαν στο στάδιο της εξειδίκευσης των θεμάτων, δηλαδή στη διαμόρφωση των όρων του συμφώνου και ταυτόχρονα έγιναν οι κατάλληλες διπλωματικές κινήσεις ώστε να δημιουργηθεί το έδαφος για τη συμμετοχή στο Ατλαντικό σύμφωνο και άλλων ευρωπαϊκών χωρών.

Το  σύμφωνο της Ατλαντικής Συμμαχίας είχε οριστικοποιηθεί από το Μάρτη του 1949 ενώ στις 15 του μήνα οι επτά χώρες κάλεσαν από κοινού τη Νορβηγία, τη Δανία, την Ισλανδία, την Πορτογαλία και την Ιταλία να προσχωρήσουν σ’ αυτό.

Η εξέλιξη αυτή, όπως ήταν φυσικό δεν μπορούσε παρά να ανησυχήσει την ΕΣΣΔ που έβλεπε πεντακάθαρα  τους προσανατολισμούς και τον χαρακτήρα της σχεδιαζόμενης Ατλαντικής  Συμμαχίας. Κι όταν πια η εν λόγω συμμαχία είχε καταστεί αναπότρεπτο γεγονός η Σοβιετική Ένωση με «Ρηματική Διακοίνωση» διαμαρτυρίας που επέδωσε στις κυβερνήσεις της Δυτικής Ένωσης, των ΗΠΑ και του Καναδά στις 31/3/1949, μεταξύ άλλων, υπογράμμισε ότι το ατλαντικό σύμφωνο είναι ένας καθαρός επιθετικός συνασπισμός που στρέφεται εναντίον της ΕΣΣΔ κι ότι η συγκρότηση του είναι αντίθετη προς τον καταστατικό χάρτη των Ηνωμένων Εθνών. Ακόμη στην διακοίνωση της η ΕΣΣΔ σημείωσε πως το σύμφωνο αυτό παραβίαζε τις συμφωνίες ΕΣΣΔ- Μ. Βρετανίας και ΕΣΣΔ- Γαλλίας που είχαν υπογραφεί πριν ή κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου πολέμου, όπως επίσης και τις συμφωνίες που είχαν υπογράψει οι τρεις μεγάλες δυνάμεις της αντιχιτλερικής συμμαχίας ειδικότερα στη Γιάλτα και στο Πότσδαμ. Τέλος στη διακοίνωση αναφερόταν ότι ο αποκλεισμός της ΕΣΣΔ από το Σύμφωνο του Ατλαντικού αποδείκνυε ότι αυτό είχε αντισοβιετικό χαρακτήρα ενώ αποκάλυπτε ότι με το Σύμφωνο αυτό η αγγλοαμερικανική ομάδας δυνάμεων στόχευε στην παγκόσμια κυριαρχία[12].

Το πόσο δίκιο είχε η ΕΣΣΔ σ’ όλες αυτές τις επισημάνσεις της σήμερα πια κανένας δεν αμφιβάλει. Οφείλουμε όμως να σημειώσουμε ότι εκείνη ακριβώς την εποχή αποκαλυπτικότατες και συνάμα κυνικότατες δηλώσεις για το ρόλο του Ατλαντικού Συμφώνου είχαν γίνει κι από την άλλη πλευρά. Συγκεκριμένα, την ίδια ημέρα που η ΕΣΣΔ επέδωσε την προαναφερόμενη ρηματική της διακοίνωση, μιλώντας στη Βοστόνη, ο Ουν. Τσώρτσιλ δεν άφησε κανένα περιθώριο για παρανοήσεις: «Έχομεν- είπε- ως κυριαρχούντα γεγονότα το περίφημον Σχέδιον Μάρσαλ υπέρ μιάς νέας ενότητος της Δυτικής Ευρώπης και τη στιγμήν αύτην το Ατλαντικόν Σύμφωνον (...). Υπό την πίεσιν του  κομμουνισμού όλα τα ελεύθερα έθνη συνεσπειρώθησαν όσον ουδέποτε άλλοτε εις εν σύνολον (...). Ας προχωρήσωμεν ομού εις την εκπλήρωσιν της αποστολής μας και του καθηκοντός μας, φοβούμενοι τον θεόν και ουδέν άλλο»[13]. Στην πραγματικότητα βέβαια οι αγγλοαμερικανοί, στην εκπλήρωση της ..αποστολή τους, φοβούνταν μόνο την ΕΣΣΔ, το διεθνές επαναστατικό κίνημα και τους λαούς, όπου γης. Σήμερα που δεν υπάρχει σοσιαλιστικό στρατόπεδο ουδείς αμφιβάλει ότι ο θεός ουδέποτε αποτέλεσε φόβο γι’ αυτούς.

Η ατλαντική συμμαχία σήμερα

Μετά τις κοσμογονικές αλλαγές τη διετία 1989-1991, την πτώση των σοσιαλιστικών καθεστώτων στην κεντρική- ανατολική Ευρώπη και στην ΕΣΣΔ και την τεράστια ήττα του εργατικού- κομμουνιστικού κινήματος αλλά και την διάλυση του Συμφώνου της Βαρσοβίας που αποτελούσε το αντίπαλο δέος στο ΝΑΤΟ τέθηκε ευθέως το ερώτημα: Ποιο νόημα είχε πλέον η ατλαντική συμμαχία η οποία είχε φτιαχτεί για να εμποδίσει την εξάπλωση του επαναστατικού κινήματος στο δυτικό- καπιταλιστικό κόσμο; Ο στόχος είχε επιτευχθεί. Κι αυτό που είχε συμβεί δεν ήταν μόνο η ανάσχεση της επανάστασης αλλά και η ιστορική ήττα της. Σε τι χρειαζόταν επομένως η ύπαρξη του ΝΑΤΟ;

Για να απαντήσουμε στο ερώτημα αξίζει να δούμε πως είναι το ΝΑΤΟ σήμερα. Το ΝΑΤΟ ιδρύθηκε από 12 χώρες: Βέλγιο, Καναδάς, Δανία, Γαλιά, Ισλανδία, Ιταλία, Λουξεμβούργο, Ολλανδία, Νορβηγία, Πορτογαλία, Ηνωμένο Βασίλειο, ΗΠΑ (Η Γαλλία αποχώρησε από το στρατιωτικό σκέλος της Συμμαχίας το 1966 και παρέμεινε μέλος της πολιτικής πτέρυγας της συμμαχίας. Στις 11 Μαρτίου του 2009 ο πρόεδρος Νικολά Σαρκοζί ανακοίνωσε επίσημα την επιστροφή της χώρας στο στρατιωτικό σκέλος του ΝΑΤΟ). Στη συνέχεια προστέθηκαν άλλες τέσσερις χώρες: Ελλάδα (1952), Τουρκία (1952), Γερμανία (1955), Ισπανία (1982). [Η Γερμανία το 1955 εισήλθε στο ΝΑΤΟ ως Δυτική Γερμανία. Στο σύνολό της πέρασε στη δικαιοδοσία της συμμαχίας με την επανένωση στις 3 Οκτωβρίου 1990. Επίσης, η Ελλάδα αποχώρησε από την υποχρέωση της συμμετοχής της σε νατοϊκές ασκήσεις, στην περίοδο 1974- 1980, σε ένδειξη διαμαρτυρίας για την τουρκική εισβολή στην Κύπρο το 1974. Επανήλθε ολοκληρωτικά στη συμμαχία το 1980].

Με άλλα λόγια μέχρι την πτώση των καθεστώτων του υπαρκτού σοσιαλισμού το ΝΑΤΟ αριθμούσε 16 χώρες στο πολιτικό του σκέλος και 15 στο στρατιωτικό.

Μετά τις εξελίξεις 1989- 1991 και παρά τις προβλέψεις πολλών πασιφιστών της Αριστεράς ότι η Συμμαχία δεν είχε λόγο ύπαρξης και αν δεν διαλυόταν θα ατονούσε, το ΝΑΤΟ αντιθέτως γνώρισε μια θεαματική επέκταση.

 Το 1999 εισήλθαν σε αυτό 3 χώρες: Η Τσεχία, η Ουγγαρία και η Πολωνία. Το 2004 προσχώρησαν άλλες 7 χώρες: Βουλγαρία, Εσθονία, Λετονία, Λιθουανία, Ρουμανία, Σλοβακία, Σλοβενία. Το 2009 προσχώρησαν η Αλβανία και η Κροατία, το 2017 το Μαυροβούνιο και το 2020 η Βόρεια Μακεδονία. Συνολικά δηλαδή μετά το 1991 στην Ατλαντική συμμαχία προσχώρησαν άλλες 14 χώρες ενώ η Γαλλία επανήλθε στο στρατιωτικό σκέλος του Συμφώνου. Επί της ουσίας το ΝΑΤΟ διπλασιάστηκε έχοντας στη δύναμή του- στρατιωτικά και πολιτικά 30 χώρες.  Αν προσέξει κανείς τα ποιοτικά χαρακτηριστικά αυτής της επέκτασης με ευκολία θα διαπιστώσει πως σήμερα στην συμμαχία είναι όλες οι χώρες του πάλαι ποτέ συμφώνου της Βαρσοβίας) Μαζί και η Αλβανία, όλες οι Δημοκρατίας της πρώην ενιαίας Γιουγκοσλαβίας πλην της Σερβίας και της Βοσνίας- Ερζεγοβίνης (που είναι υποψήφιο μέλος) αλλά και οι βαλτικές δημοκρατίες της πρώην ΕΣΣΔ. Επίσης πρέπει να σημειωθεί ότι το ΝΑΤΟ έχει ειδική συνθήκη με τις πρώην σοβιετικές δημοκρατίες όπως Αρμενία, Αζερμπαϊτζάν, Γεωργία, Καζακστάν, Μολδαβία, Ουκρανία αλλά και με την Σερβία της πρώην ενιαίας Γιουγκοσλαβίας. Τέλος μέσω διαφόρων πρωτοβουλιών όπως «Συνεργασία για την ειρήνη», Μεσογειακός διάλογος», κλπ επεκτείνεται σε πλήθος διεθνών δραστηριοτήτων στην Ευρώπη και στην Ασία.

Τί χρειάζονταν όλα αυτά μετά τα όσα συνέβησαν την διετία 1989- 199; Η απάντηση δεν είναι δύσκολο να διατυπωθεί. Αναμφίβολά μετά τον Β’ παγκόσμιο πόλεμο το ΝΑΤΟ είχε ως κύριο στόχο, τουλάχιστον, την ανάσχεση της επανάστασης στον δυτικό καπιταλιστικό κόσμο. Αλλά δεν ήταν μόνο αυτός ο ρόλος του. Από στρατιωτική πλευρά- αλλά με τεράστια οικονομική βαρύτητα και σημασία- σηματοδοτούσε και κατοχύρωνε την κυριαρχία των ΗΠΑ ως ηγέτιδας δύναμης αυτού του κόσμου. Μια πρώτη απάντηση, επομένως, στο ερώτημα που θέσαμε την έχουμε. Μετά το 1991 το ΝΑΤΟ έχασε το ένα σκέλος του ρόλου του αλλά διατήρησε αναλλοίωτο το άλλο. Παρέμεινε η στρατιωτική συμμαχία μέσω της οποίας οι ΗΠΑ συνέχισαν να διατηρούν τον ηγετικό τους ρόλο στον καπιταλιστικό κόσμο που υπήρχε μέχρι τότε. Η δε εξάπλωση και ενίσχυση της συμμαχίας ήταν απαραίτητες για τις ΗΠΑ ώστε αυτόν τους το ρόλο να τον επιβάλλουν και στον υπόλοιπο καπιταλιστικό κόσμο που αναδυόταν μετά την πτώση του υπαρκτού σοσιαλισμού. Για τις μικρότερες πρώην σοσιαλιστικές χώρες  της κεντρικής και ανατολικής Ευρώπης αλλά κι εκείνες που αποσπάστηκαν από τη ρωσική ομοσπονδία μετά την διάλυση της ΕΣΣΔ αυτό δεν ήταν δύσκολο. Το δύσκολο ήταν- και παραμένει- να υποταχθούν η Ρωσία και η Κίνα που λόγω της οικονομικής και στρατιωτικής τους δύναμης εξελίσσονταν- και εξελίσσονται- πλέον σε δυνάμει ισχυρούς ανταγωνιστές των ΗΠΑ και των ιμπεριαλιστικών χωρών της Δύσης για τον έλεγχο των παγκόσμιων αγορών.  

Οι ΗΠΑ, πρωτίστως, αλλά και οι σύμμαχοί τους δεν είχαν και δεν έχουν καμία διάθεση να αποδεχτούν με οικονομικούς όρους ένα ξαναμοίρασμα των παγκοσμίων αγορών όπου η Ρωσία και η Κίνα θα μπορούσαν να διεκδικήσουν ένα σημαντικό μερίδιο σε αυτές. Σημαντικό εργαλείο για να αποτρέψουν μια τέτοια εξέλιξη είναι η Ατλαντική συμμαχία η επέκταση της οποίας στην Κεντρική και ανατολική Ευρώπη συνιστά ένα τοίχος που εμποδίζει την οικονομική επέκταση της Ρωσίας και της Κίνας

Το ΝΑΤΟ κατά συνέπεια, μετά το 1991, αποτελεί την στρατιωτική δύναμη επιβολής της πρωτοκαθεδρίας των ΗΠΑ στην παγκόσμια καπιταλιστική οικονομία και στις αγορές και την δύναμη αποτροπής της εισόδου Ρωσίας και Κίνας σε αυτές.

Η οικονομία βέβαια έχει τους δικούς της νόμους κι αυτό φάνηκε ιδιαίτερα με το ξέσπασμα της παγκόσμιας καπιταλιστικής κρίσης όπου η άνοδος του Τραμπ στις ΗΠΑ σηματοδότησε μια τάση υποχώρησης των Ηνωμένων Πολιτειών από την διεθνή οικονομική και πολιτική ζωή. Η τάση αυτή φαίνεται πως ανακόπτεται  με την νέα διοίκηση Μπάιντεν και οι ΗΠΑ επανακάμπτουν, μάλλον, δυναμικά στις διεθνείς υποθέσεις πράγμα που σημαίνει πως οι ανταγωνισμοί θα οξυνθούν ακόμη πιο πολύ και το ΝΑΤΟ θα αναλάβει ενεργότερο ρόλο. Κανείς δεν μπορεί να γνωρίζει τι μέλλει γενέσθαι. Το βέβαιο είναι πως η κατάσταση γίνεται ακόμη πιο επικίνδυνη απ’ ότι στο πρόσφατο παρελθόν. Οι δε μικρότερες χώρες- όπως η Ελλάδα- δεν έχουν τίποτα το καλό να περιμένουν ούτε από τις ΗΠΑ, ούτε από την Ατλαντική συμμαχία. Κι ό,τι κερδίζουν θα το πληρώνουν ακριβά με παραχώρηση ανεξαρτησίας και εθνικών- λαϊκών συμφερόντων.

 [1] 10 μ.μ. ώρα Ελλάδος

[2] Ώρα Ελλάδος μεσάνυχτα

[3] «Καθημερινή», 5/4/1949

[4] Ακαδημία Επιστημών ΕΣΣΔ- Ινστιτούτο Γενικής Ιστορίας: «Η εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ με βάση της αμερικανική ιστοριογραφία», εκδόσεις Σ.Ε. σελ. 212

[5] Henry Kissinger: «Διπλωματία», Εκδόσεις Νέα Σύνορα- Α.Α. Λιβάνη, σελ. 513

[6] Claude Delmas: «Η Ατλαντική Συμμαχία», Διεύθυνση Στρατιωτικών Εκδόσεων ΓΕΣ, Αθήναι 1965, σελ. 163-  164

[7] σ.σ. πρόκειται για τη συνάντηση κορυφής μεταξύ του βρετανού πρωθυπουργού Τσώρτσιλ και του αμερικανού προέδρου Ρούσβελτ στο Κεμπέκ του Καναδά στις 11- 19/9 1944

[8] David Horovitz: «Από τη Γιάλτα στο Βιετνάμ», εκδόσεις Κάλβος σελ. 85, Ραιημόν Καρτιέ: «Μεταπολεμική Παγκόσμιος Ιστορία»/2, ΒΙΠΕΡ, σελ. 17- 18 κ.α.

[9] Ακαδημία Επιστημών ΕΣΣΔ- Ινστιτούτο Γενικής Ιστορίας: «Η εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ με βάση της αμερικανική ιστοριογραφία», εκδόσεις Σ.Ε. σελ. 207- 208

[10] Π. Οικονόμου- Γκούρα: «Το Δόγμα Τρούμαν και η αγωνία της Ελλάδος», Αθήναι 1957, σελ. 119

[11] Claude Delmas: «Η Ατλαντική Συμμαχία», Διεύθυνση Στρατιωτικών Εκδόσεων ΓΕΣ, Αθήναι 1965, σελ. 175

[12] «Καθημερινή» 2/4/1949 και Claude Delmas: «Η Ατλαντική Συμμαχία», Διεύθυνση Στρατιωτικών Εκδόσεων ΓΕΣ, Αθήναι 1965, σελ. 182- 183

[13] «Καθημερινή» 1/4/1949

πηγη: ergatikosagwnas.gr