Ηλίας Ιωακείμογλου*

Η παρούσα ιστορική στιγμή απαιτεί, νομίζω, να απαντήσουμε σε δύο κρίσιμα ερωτήματα. Το πρώτο ερώτημα είναι αν υπάρχει λόγος να συνεχίσουμε, ακόμη και εάν η ήττα που υποστήκαμε είναι συντριπτική. Το δεύτερο ερώτημα είναι με ποιον τρόπο να συνεχίσουμε.

1. Η κρίση του κα­πι­τα­λι­σμού και της αστι­κής ηγε­μο­νί­ας συ­νε­χί­ζε­ται

Σε ό,τι αφορά το πρώτο ερώ­τη­μα, θα ήθελα να θυ­μί­σω από πού ξε­κι­νή­σα­με. Η συ­γκυ­ρία που απε­τέ­λε­σε την αφε­τη­ρία της ανό­δου της Αρι­στε­ράς στην Ελ­λά­δα πε­ριε­λάμ­βα­νε πολλά στοι­χεία, αλλά το κυ­ριό­τε­ρο ήταν ότι σε ολό­κλη­ρη την Ευ­ρώ­πη, σε όλες τις χώρες του ανα­πτυγ­μέ­νου κα­πι­τα­λι­σμού, το σύ­στη­μα βρί­σκε­ται σε κρίση πο­λι­τι­κής ηγε­μο­νί­ας. Πο­λι­τι­κή ηγε­μο­νία δεν ση­μαί­νει ότι κυ­βερ­νά­ει αυτός που έχει το πάνω χέρι: πο­λι­τι­κή ηγε­μο­νία ση­μαί­νει ότι κυ­βερ­νά­ει αυτός ο οποί­ος πα­ρου­σιά­ζει ένα πο­λι­τι­κό σχέ­διο το οποίο εξυ­πη­ρε­τεί μεν το ιδιο­τε­λές συμ­φέ­ρον μιας κοι­νω­νι­κής τάξης, αλλά ταυ­τό­χρο­να έχει τη δυ­να­τό­τη­τα να πα­ρου­σιά­ζει το σχέ­διο αυτό ως σχέ­διο που εξυ­πη­ρε­τεί το γε­νι­κό συμ­φέ­ρον. Η πο­λι­τι­κή δύ­να­μη της αστι­κής τάξης βα­σί­ζε­ται γε­νι­κά σε αυτήν την ικα­νό­τη­τα, να εμ­φα­νί­ζει ως γε­νι­κό συμ­φέ­ρον το δικό της, τα­ξι­κό, ιδιο­τε­λές συμ­φέ­ρον. Εδώ και αρ­κε­τά χρό­νια όμως, μετά την έναρ­ξη της κρί­σης, αυτή είναι μια συν­θή­κη που η αστι­κή τάξη δεν μπο­ρεί πια να δια­σφα­λί­σει.

Πιο ανα­λυ­τι­κά, η κρίση πο­λι­τι­κής ηγε­μο­νί­ας εξη­γεί­ται ως εξής: η αστι­κή τάξη έχει συσ­σω­ρεύ­σει υπερ­βο­λι­κά πολύ κε­φά­λαιο σε σχέση με τον προ­ϊ­όν που πραγ­μα­το­ποιεί­ται με αυτό το κε­φά­λαιο. Έχει δη­λα­δή θε­με­λιώ­σει μια υπερ­βο­λι­κά με­γά­λη απαί­τη­ση επί του προ­ϊ­ό­ντος, τόσο με­γά­λη, ώστε είναι αμ­φί­βο­λη η δυ­να­τό­τη­τα να ικα­νο­ποι­η­θεί. Αυτή η κρίση υπερ­συσ­σώ­ρευ­σης κε­φα­λαί­ου θα μπο­ρού­σε να λυθεί με δύο τρό­πους: ο πρώ­τος θα ήταν να απα­ξιω­θεί μια με­γά­λη με­ρί­δα του κε­φα­λαί­ου, και ο δεύ­τε­ρος θα ήταν να αυ­ξη­θεί θε­α­μα­τι­κά το πραγ­μα­τι­κό προ­ϊ­όν. Το πραγ­μα­τι­κό προ­ϊ­όν, όμως, αυ­ξά­νε­ται πλέον μόνον ορια­κά και οι κε­φα­λαιο­κρα­τι­κές τά­ξεις της Ευ­ρώ­πης και των άλλων ανα­πτυγ­μέ­νων χωρών αρ­νού­νται πει­σμα­τι­κά να απα­ξιώ­σουν την υπέ­ρο­γκη απαί­τη­σή τους επί του προ­ϊ­ό­ντος. Η προ­σπά­θεια της τάξης και της εξου­σί­ας των κε­φα­λαιο­κρα­τών να λύ­σουν την κρίση συ­νί­στα­ται βα­σι­κά στην ανα­δια­νο­μή του προ­ϊ­ό­ντος, δη­λα­δή ασκούν μια πο­λι­τι­κή που απο­σκο­πεί να δε­σμεύ­ει όσο πε­ρισ­σό­τε­ρο μπο­ρούν το δικό μας ει­σό­δη­μα, τη δική μας ερ­γα­σία, την πα­ρού­σα και τη μελ­λο­ντι­κή, μέσω της λι­τό­τη­τας, της απαί­τη­σης να πλη­ρω­θεί στο ακέ­ραιο το σύ­νο­λο των δα­νεί­ων που χο­ρή­γη­σαν οι τρά­πε­ζες στις ερ­γα­ζό­με­νες τά­ξεις, της φο­ρο­λο­γί­ας κ.λπ., αλλά και την πα­ρελ­θού­σα ερ­γα­σία μας, με την ιδιο­ποί­η­ση των πε­ριου­σια­κών μας στοι­χεί­ων. Αυτή όμως η με­γά­λη ανα­δια­νο­μή σε βάρος της ερ­γα­σί­ας οδη­γεί σε μεί­ω­ση της ζή­τη­σης και συ­να­κό­λου­θα του προ­ϊ­ό­ντος, ενώ ταυ­το­χρό­νως διο­γκώ­νει ακόμη πε­ρισ­σό­τε­ρο το υπερ­συσ­σω­ρευ­μέ­νο κε­φά­λαιο, και η κρίση συ­νε­χί­ζε­ται.

Έχου­με λοι­πόν μια δια­χεί­ρι­ση της κρί­σης που απαλ­λο­τριώ­νει το πα­ρελ­θόν, το παρόν και το μέλ­λον μας. Και είναι αδύ­να­το η εξου­σία, δη­λα­δή οι αστι­κές τά­ξεις της Ευ­ρώ­πης, να εμ­φα­νί­σουν στις ερ­γα­ζό­με­νες τά­ξεις της Ευ­ρώ­πης αυτήν την πο­λι­τι­κή ως πο­λι­τι­κή που προ­ά­γει το γε­νι­κό συμ­φέ­ρον. Αυτή είναι η βάση πάνω στην οποία ανα­πτύσ­σε­ται η διά­βρω­ση της πο­λι­τι­κής ηγε­μο­νί­ας στην Ευ­ρώ­πη και ιδιαί­τε­ρα στην Ευ­ρω­ζώ­νη, όπου η δια­χεί­ρι­ση της ανα­δια­νο­μής του ει­σο­δή­μα­τος και της απαλ­λο­τρί­ω­σης είναι πιο σκλη­ρή.

Επο­μέ­νως, η βα­σι­κή συν­θή­κη που έφερε τον ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ τόσο ψηλά τον Ια­νουά­ριο του 2015, δη­λα­δή ότι σε συν­θή­κες κρί­σης η αστι­κή τάξη στην Ελ­λά­δα (και στην υπό­λοι­πη Ευ­ρώ­πη) ασκεί πο­λι­τι­κή ανα­δια­νο­μής και απαλ­λο­τρί­ω­σης την οποία δεν μπο­ρεί να εμ­φα­νί­σει ως γε­νι­κό συμ­φέ­ρον, ισχύ­ει και σή­με­ρα, και κατά τα φαι­νό­με­να θα ισχύ­ει για πολύ καιρό ακόμα. Στη δε­κα­ε­τία του 1930 και στη δε­κα­ε­τία του 1970, που υπήρ­χαν και πάλι διαρ­θρω­τι­κές κρί­σεις του κα­πι­τα­λι­σμού, πολύ γρή­γο­ρα εμ­φα­νί­στη­καν οι εναλ­λα­κτι­κές λύ­σεις. Μετά το 1975 εμ­φα­νί­στη­κε η εναλ­λα­κτι­κή του νε­ο­φι­λε­λευ­θε­ρι­σμού, και με την επι­κρά­τη­ση της Θά­τσερ και του Ρέι­γκαν, υπο­χω­ρεί η επί­θε­ση των υπο­τε­λών κοι­νω­νι­κών τά­ξε­ων και εγκα­θί­στα­ται ένα νέο κα­θε­στώς συσ­σώ­ρευ­σης κε­φα­λαί­ου. Αλλά και στην πε­ρί­πτω­ση της δε­κα­ε­τί­ας του 1930, με τον Πό­λε­μο, τον κεϊν­σια­νι­σμό και τη Σο­σιαλ­δη­μο­κρα­τία, ο κα­πι­τα­λι­σμός πέ­ρα­σε από ένα κα­θε­στώς συσ­σώ­ρευ­σης κε­φα­λαί­ου σε ένα άλλο, λύ­νο­ντας έτσι και την ηγε­μο­νι­κή του κρίση. Σή­με­ρα δεν υπάρ­χει καμία τέ­τοια εναλ­λα­κτι­κή λύση στον ορί­ζο­ντα του κα­πι­τα­λι­σμού, και επι­πλέ­ον, δεν υπάρ­χει και καμία διά­θε­ση από την πλευ­ρά των κυ­ρί­αρ­χων αστι­κών τά­ξε­ων να ασκή­σουν μια πο­λι­τι­κή απα­ξί­ω­σης του υπερ­συσ­σω­ρευ­μέ­νου κε­φα­λαί­ου: η απαί­τη­ση που έχει σή­με­ρα το κε­φά­λαιο πα­γκο­σμί­ως πάνω στην πα­ρα­γω­γή, πάνω δη­λα­δή στη δική μας ερ­γα­σία, είναι με­γα­λύ­τε­ρη από ό,τι το 2008 ή το 2010.

2. Η κα­τά­στα­ση των αντι­μνη­μο­νια­κών δυ­νά­με­ων

Σ' ένα τέ­τοιο πλαί­σιο αντι­κει­με­νι­κών συν­θη­κών, αυτό που μπο­ρού­σε να μας κι­νη­το­ποι­ή­σει το 2008 και μετά είναι ακόμα παρόν. Εν τω με­τα­ξύ επήλ­θε αυτή η τρο­μα­κτι­κή ήττα που άλ­λα­ξε τις υπο­κει­με­νι­κές συν­θή­κες, τις δια­θε­σι­μό­τη­τες, τον τρόπο με τον οποίο εμείς και ο υπό­λοι­πος κό­σμος αντι­λαμ­βα­νό­μα­στε την ικα­νό­τη­τά μας να ανα­τρέ­ψου­με τη μνη­μο­νια­κή πο­λι­τι­κή.

Δεν είναι ορθή η άποψη ότι η ελ­λη­νι­κή κοι­νω­νία ψή­φι­σε τον με­ταλ­λαγ­μέ­νο ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ επει­δή υπο­τά­χθη­κε στην ιδέα ότι τα μνη­μό­νια είναι αήτ­τη­τα ή επει­δή ο Αλέ­ξης Τσί­πρας έδωσε στις υπο­τε­λείς κοι­νω­νι­κές τά­ξεις ένα βαθύ αί­σθη­μα αξιο­πρέ­πειας. Στο δη­μο­ψή­φι­σμα του Ιου­λί­ου εί­δα­με να δια­μορ­φώ­νε­ται ένα μπλοκ κοι­νω­νι­κών δυ­νά­με­ων του ΟΧΙ, απο­τε­λού­με­νο από υπο­τε­λείς κοι­νω­νι­κές τά­ξεις, και να αντι­πα­ρα­τί­θε­ται συ­γκρο­τη­μέ­νο στο κοι­νω­νι­κό μπλοκ που έχει την εξου­σία και που εμ­φα­νί­στη­κε με τη μορφή του «Μέ­νου­με Ευ­ρώ­πη». Η συ­γκρό­τη­ση του μπλοκ κοι­νω­νι­κών δυ­νά­με­ων του ΟΧΙ δεν έγινε μέσα σε δέκα μέρες ή σε δέκα μήνες, αλλά ήταν το τε­λι­κό απο­τέ­λε­σμα μιας ολό­κλη­ρης πο­ρεί­ας που ξε­κί­νη­σε το 2010 και χρειά­στη­κε πέντε χρό­νια για να απο­δώ­σει τα απο­τε­λέ­σμα­τά της. Οι ρυθ­μοί, λοι­πόν, με τους οποί­ους αλ­λά­ζουν τα πράγ­μα­τα στην κοι­νω­νία είναι βρα­δείς. Ένα μπλοκ κοι­νω­νι­κών δυ­νά­με­ων σχη­μα­τί­ζε­ται στην αρ­γό­συρ­τη διάρ­κεια και δεν δια­λύ­ε­ται μέσα σε ένα μήνα. Κατά τα άλλα, αυτές οι ερ­μη­νεί­ες που προ­α­νέ­φε­ρα (υπο­τα­γή στο μνη­μό­νιο, αλ­λα­γή της συ­νεί­δη­σης των μαζών, ψήφος αξιο­πρέ­πειας κ.λπ.) είναι χον­δροει­δείς και υπο­τι­μη­τι­κές για τη νοη­μο­σύ­νη των υπο­τε­λών κοι­νω­νι­κών τά­ξε­ων, διότι θα έπρε­πε αυτές να είχαν παι­δι­κή νοη­μο­σύ­νη για να αλ­λά­ξουν αντί­λη­ψη και διά­θε­ση μέσα σε μία μέρα σχε­τι­κά με τη φύση της και το ανα­πό­φευ­κτο της μνη­μο­νια­κής πο­λι­τι­κής ή για να ακο­λου­θή­σουν σαν πρό­βα­τα τον αρ­χη­γό - πα­τέ­ρα - προ­στά­τη.

Το μπλοκ κοι­νω­νι­κών δυ­νά­με­ων του ΟΧΙ δεν έχει λοι­πόν δια­λυ­θεί, απλώς στε­ρεί­ται σή­με­ρα πο­λι­τι­κής εκ­προ­σώ­πη­σης, με δε­δο­μέ­νη και την εκλο­γι­κή απο­τυ­χία της Λαϊ­κής Ενό­τη­τας.

Πρέ­πει να συ­νυ­πο­λο­γί­σου­με στις υπο­κει­με­νι­κές συν­θή­κες ότι ένας από τους λό­γους για τους οποί­ους η Ελ­λά­δα εμ­φα­νί­στη­κε ως ο αδύ­να­μος κρί­κος της Ευ­ρω­ζώ­νης είναι και το γε­γο­νός ότι το επί­πε­δο της Αρι­στε­ράς σε εμάς, ιδιαί­τε­ρα δε της ορ­γα­νω­μέ­νης Αρι­στε­ράς, ήταν ση­μα­ντι­κά υψη­λό­τε­ρα από ό,τι σε άλλες ευ­ρω­παϊ­κές χώρες. Όταν ξε­κί­νη­σε η κρίση, το 2008, ο νε­ο­φι­λε­λευ­θε­ρι­σμός στις άλλες χώρες της Ευ­ρω­ζώ­νης είχε ήδη σα­ρώ­σει την πο­λι­τι­κο­ποί­η­ση των προη­γού­με­νων δε­κα­ε­τιών, είχε οδη­γή­σει στη συ­γκρό­τη­ση ενός νε­ο­φι­λε­λεύ­θε­ρου πλή­θους με­μο­νω­μέ­νων ατό­μων που επι­διώ­κουν το κα­θέ­να το ιδιω­τι­κό του συμ­φέ­ρον. Αυτό έγινε επει­δή ο νε­ο­φι­λε­λευ­θε­ρι­σμός εγκα­τα­στά­θη­κε νω­ρί­τε­ρα στις άλλες χώρες της Ευ­ρώ­πης, από τα πρώτα χρό­νια της δε­κα­ε­τί­ας του 1980 ενώ σε εμάς το αί­σθη­μα της απο­ξέ­νω­σης από την πο­λι­τι­κή σε μα­ζι­κό επί­πε­δο χρο­νο­λο­γεί­ται πολύ αρ­γό­τε­ρα, από τη ση­μι­τι­κή πε­ρί­ο­δο. Δια­τη­ρή­θη­κε έτσι στην Ελ­λά­δα ένα πολύ πιο αξιό­μα­χο στε­λε­χι­κό δυ­να­μι­κό της Αρι­στε­ράς. Εκτι­μώ ότι αυτό δεν έχει συ­ντρι­βεί εξαι­τί­ας της με­τάλ­λα­ξης του ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ, αλλά ότι επι­πλέ­ον, σή­με­ρα, μετά από πέντε χρό­νια αντι­μνη­μο­νια­κών αγώ­νων, το δυ­να­μι­κό αυτό είναι ακόμη πιο αξιό­μα­χο σε σχέση με το 2008. Η πρώτη πε­ρί­ο­δος της κρί­σης τε­λεί­ω­σε, αρ­χί­ζου­με το ίδιο παι­χνί­δι από την αρχή, αλλά δεν εί­μα­στε οι ίδιοι. Έχου­με συσ­σω­ρεύ­σει πολ­λές ικα­νό­τη­τες, γνώ­σεις και δε­ξιό­τη­τες. Δεν ανα­φέ­ρο­μαι μόνο σε όσους ασχο­λή­θη­καν με την πο­λι­τι­κή και κομ­μα­τι­κή ζωή στον ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ, αλλά και στις ερ­γα­ζό­με­νες τά­ξεις και τους ανέρ­γους, που χωρίς να είναι ορ­γα­νω­μέ­νοι, επί­σης συσ­σώ­ρευ­σαν γνώ­σεις και ικα­νό­τη­τες μέσα από τις δυ­σκο­λί­ες που αντι­με­τώ­πι­σαν και τους αγώ­νες που έδω­σαν ενα­ντί­ον των δύο πρώ­των μνη­μο­νί­ων στο διά­στη­μα 2010-2015.
Υπάρ­χουν επο­μέ­νως οι αντι­κει­με­νι­κές συν­θή­κες, υπάρ­χει ένα εν δυ­νά­μει μπλοκ κοι­νω­νι­κής εξου­σί­ας το οποίο εκ­φρά­στη­κε στο δη­μο­ψή­φι­σμα και υπάρ­χει και ένα έμπει­ρο και αξιό­μα­χο δυ­να­μι­κό της Αρι­στε­ράς. Υπάρ­χουν λοι­πόν οι όροι για να συ­νε­χί­σου­με, παρ’ όλη την ήττα που δε­χθή­κα­με από τη με­τάλ­λα­ξη του ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ.

3. Οι αυ­τα­πά­τες με τις οποί­ες χρειά­ζε­ται να λο­γα­ρια­στού­με

Αν οι λόγοι για να συ­νε­χί­σου­με είναι ισχυ­ροί, τότε θα πρέ­πει να ανα­ρω­τη­θού­με με ποιον τρόπο να συ­νε­χί­σου­με. Επει­δή έπει­τα από αυτά που συ­νέ­βη­σαν εί­μα­στε στο επί­πε­δο μηδέν, ας εκ­με­ταλ­λευ­τού­με του­λά­χι­στον τα καλά της πε­ρί­στα­σης. Είναι μια ευ­και­ρία να λο­γα­ρια­στού­με με τις αυ­τα­πά­τες μας, τις οποί­ες νο­μί­ζω ότι θα μπο­ρού­σα­με να ομα­δο­ποι­ή­σου­με σε τρεις ενό­τη­τες.

Υπάρ­χουν κα­ταρ­χάς οι αυ­τα­πά­τες που μας έρ­χο­νται απευ­θεί­ας από το πο­λι­τι­κό και το ιδε­ο­λο­γι­κό φορ­τίο του πα­λιού Συ­να­σπι­σμού, και αν πη­γαί­να­με πιο πριν, από τον Λε­ω­νί­δα Κύρκο και τους συ­ντρό­φους του: Όπως στον Συ­να­σπι­σμό, έτσι και στον ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ, ιδίως σε επί­πε­δο ηγε­σί­ας, ο τα­ξι­κός αντί­πα­λος δεν προσ­διο­ρι­ζό­ταν ποτέ με το όνομά του. Δεν μι­λού­σε κα­νείς για την αστι­κή τάξη και τους συμ­μά­χους της, για το κοι­νω­νι­κό μπλοκ εξου­σί­ας, διότι περί αυτών πρό­κει­ται. Υπήρ­χαν όμως ψευ­δώ­νυ­μα: το με­γά­λο κε­φά­λαιο, η ολι­γαρ­χία, ο κό­σμος του πλού­του κ.ο.κ. Αυτό δια­τή­ρη­σε ένα πέπλο μυ­στη­ρί­ου γύρω από αυτή την ύπαρ­ξη που μας εκ­με­ταλ­λεύ­ε­ται, μας κα­τα­πιέ­ζει και μας κυ­βερ­νά­ει, γι' αυτό και με­τα­ξύ μας υπάρ­χουν ζη­τή­μα­τα ή από­ψεις που ποτέ δεν έχουν συ­ζη­τη­θεί. Πα­ρα­δείγ­μα­τος χάρη, για κά­ποιους το μπλοκ εξου­σί­ας είναι μια δράκα ολι­γαρ­χών που κρα­τά­ει τον πλού­το και όλοι οι υπό­λοι­ποι ανή­κου­με στο λαό. Για άλ­λους πάλι είναι κάτι ευ­ρύ­τε­ρο, αλλά θα πρέ­πει να εξαι­ρέ­σου­με τις μι­κρές επι­χει­ρή­σεις, το μικρό κε­φά­λαιο, το οποίο είναι (αντι­κει­με­νι­κά) σύμ­μα­χος των ερ­γα­ζο­μέ­νων. Αν ρω­τή­σε­τε πάλι άλ­λους, θα σας έλε­γαν ότι ούτε αυτοί είναι σύμ­μα­χοί μας. Αυτή η ποι­κι­λία από­ψε­ων για ένα τόσο κρί­σι­μο θέμα, να προσ­διο­ρί­σεις το τα­ξι­κό τοπίο και τον κύριο αντί­πα­λό σου, έχει να κάνει με το γε­γο­νός ότι ποτέ, ούτε ο Συ­να­σπι­σμός ούτε ο ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ, δεν ανέ­λυαν την κοι­νω­νι­κή πραγ­μα­τι­κό­τη­τα με όρους κοι­νω­νι­κών τά­ξε­ων. Ήταν και αυτή η ασά­φεια μια προ­ϋ­πό­θε­ση για την αλ­λα­γή τα­ξι­κού στρα­το­πέ­δου που πραγ­μα­το­ποί­η­σαν ο Αλέ­ξης Τσί­πρας και η παρέα του στις 13 Ιου­λί­ου 2015. Με αυτά, εμείς πρέ­πει να λο­γα­ρια­στού­με.

Πρέ­πει επί­σης να λο­γα­ρια­στού­με με τον αρι­στε­ρό ευ­ρω­παϊ­σμό, που μας ήρθε και αυτός κα­τευ­θεί­αν από τον παλιό Συ­να­σπι­σμό. Εννοώ με αυτό την άποψη που επι­κρα­τού­σε στο Συ­να­σπι­σμό, με­τα­φέρ­θη­κε στον ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ και δο­κι­μά­στη­κε στη δια­πραγ­μά­τευ­ση, ότι η Ευ­ρω­παϊ­κή Ένωση και η Ευ­ρω­ζώ­νη είναι ένα με­γά­λο βήμα της αν­θρω­πό­τη­τας προς τα μπρος, που αφή­νει πίσω μας το φα­σι­σμό, το ρα­τσι­σμό, την πα­ρα­βί­α­ση των πο­λι­τι­κών και κοι­νω­νι­κών δι­καιω­μά­των κ.λπ. Θα πρέ­πει να σκε­φτού­με τη φύση της Ευ­ρω­ζώ­νης και τη δική μας στάση απέ­να­ντί της με όρους κοι­νω­νι­κών τά­ξε­ων. Θα πρέ­πει δη­λα­δή να σκε­φτού­με ποιων τά­ξε­ων τα συμ­φέ­ρο­ντα εκ­προ­σω­πεί η Ευ­ρω­ζώ­νη, που είναι το εύ­κο­λο, και κυ­ρί­ως με ποιον τρόπο τα εκ­προ­σω­πεί: το σχέ­διο που προ­τεί­νει, τι τα­ξι­κό πε­ριε­χό­με­νο έχει, πώς ανα­πτύσ­σε­ται στις λε­πτο­μέ­ρειές του. Πρό­κει­ται γι’ αυτό που δεν έκα­ναν ποτέ ούτε ο Γιά­νης Βα­ρου­φά­κης ούτε ο Αλέ­ξης Τσί­πρας ούτε και οι υπό­λοι­ποι που συμ­με­τεί­χαν στη δια­πραγ­μά­τευ­ση.

Μια δεύ­τε­ρη ομάδα αυ­τα­πα­τών μάς έρ­χε­ται από τη διε­θνή σο­σιαλ­δη­μο­κρα­τία, και στη θε­ω­ρία, από τον κεϊν­σια­νι­σμό. Ένα πα­ρά­δειγ­μα: όταν μι­λά­ει για την ανερ­γία, η δική μας Αρι­στε­ρά εί­θι­σται να κα­τα­φεύ­γει στην πα­ρα­δο­σια­κή πια πρό­τα­ση να αυ­ξη­θούν οι επεν­δύ­σεις, που πα­ρου­σιά­ζο­νται πε­ρί­που σαν το μα­γι­κό ραβδί. Αυτή η πρό­τα­ση λέει στη ουσία ότι πρέ­πει να επι­τα­χύ­νου­με τη συσ­σώ­ρευ­ση κε­φα­λαί­ου, ώστε με πε­ρισ­σό­τε­ρο κε­φά­λαιο να ερ­γά­ζο­νται πε­ρισ­σό­τε­ρα άτομα. Είναι όμως μια λαν­θα­σμέ­νη ιδέα, που μας έρ­χε­ται από τον Κέινς. Μπο­ρεί να απο­δί­δει με­σο­πρό­θε­σμα, σε βάθος δη­λα­δή πε­ντα­ε­τί­ας, μα­κρο­πρό­θε­σμα όμως δεν λύνει το πρό­βλη­μα διότι ο κα­πι­τα­λι­σμός πάντα συσ­σω­ρεύ­ει κε­φά­λαιο, άλ­λο­τε πιο γρή­γο­ρα και άλ­λο­τε πιο αργά, και με τόσο πολύ κε­φά­λαιο που έχει συσ­σω­ρεύ­σει στη διάρ­κεια των δια­κο­σί­ων τε­λευ­ταί­ων ετών, θα έπρε­πε να ερ­γά­ζο­νται όσοι ανα­ζη­τούν ερ­γα­σία. Σή­με­ρα που η συσ­σώ­ρευ­ση κε­φα­λαί­ου έχει φτά­σει σε υψη­λό­τε­ρο επί­πε­δο από ποτέ, έχου­με και τα υψη­λό­τε­ρα πο­σο­στά ανερ­γί­ας από τον Β' Πα­γκό­σμιο Πό­λε­μο. Αυτό που συμ­βαί­νει στην πραγ­μα­τι­κό­τη­τα, όπως μας λέει η μαρ­ξι­στι­κή θε­ω­ρη­τι­κή πα­ρά­δο­ση (που είχε υπο­κα­τα­στα­θεί μέσα στον ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ από την θε­ω­ρία του ιστο­ρι­κού συμ­βι­βα­σμού), είναι ότι η ανερ­γία υπάρ­χει επει­δή οι ιδιο­κτή­τες των μέσων πα­ρα­γω­γής έχουν πολύ υψηλή απαί­τη­ση κερ­δο­φο­ρί­ας, πολύ με­γά­λες απαι­τή­σεις επί του προ­ϊ­ό­ντος. Σή­με­ρα η επι­διω­κό­με­νη κερ­δο­φο­ρία είναι σε ιστο­ρι­κά υψηλά επί­πε­δα, πράγ­μα που ο επι­χει­ρη­μα­τί­ας, τα στε­λέ­χη που τον υπη­ρε­τούν και οι αστι­κές πο­λι­τι­κές δυ­νά­μεις το θε­ω­ρούν φυ­σι­κό και δί­καιο: γι' αυ­τούς είναι μια κα­νο­νι­κό­τη­τα ακρι­βώς όπως η δική μας κα­νο­νι­κό­τη­τα είναι ότι δεν μπο­ρείς να έχεις μισθό κάτω από 800 ευρώ. Κατά τη δική τους αντί­λη­ψη είναι αντι­κα­νο­νι­κό μια επι­χεί­ρη­ση να κερ­δί­ζει λι­γό­τε­ρο απ' όσο κέρ­δι­ζε πριν από την κρίση (όταν είχε ιδιαί­τε­ρα υψη­λές απο­δό­σεις ο χρη­μα­το­πι­στω­τι­κός το­μέ­ας) και για αυτόν τον λόγο δεν δέ­χο­νται να απα­σχο­λή­σουν τους άνερ­γους παρά μόνο αν αυτοί πε­ριο­ρί­σουν την απαί­τη­σή τους πάνω στο προ­ϊ­όν τόσο πολύ ώστε αυτό που θα πε­ρισ­σεύ­ει να ικα­νο­ποιεί τις απαι­τή­σεις του κε­φα­λαί­ου. Το κε­φά­λαιο δεν δέ­χε­ται να απα­σχο­λή­σει επι­πλέ­ον ερ­γα­ζό­με­νους με τους όρους και τους μι­σθούς που ισχύ­ουν σή­με­ρα: θέλει αυτοί να επι­δει­νω­θούν ακόμα πε­ρισ­σό­τε­ρο. Πρέ­πει να λο­γα­ρια­στού­με, λοι­πόν, και με αυτές τις αυ­τα­πά­τες που μας έρ­χο­νται από τη σο­σιαλ­δη­μο­κρα­τία και τον κεϊν­σια­νι­σμό.

Ένα ακόμη πα­ρά­δειγ­μα: Μια ακόμα ιδέα που έρ­χε­ται από τον κεϊν­σια­νι­σμό, αφορά την κρίση, η οποία εμ­φα­νί­ζε­ται σαν φαι­νό­με­νο που μπο­ρεί να διαρ­κεί για όσο καιρό υπάρ­χει ένα έλ­λειμ­μα ζή­τη­σης. Ωστό­σο, το έλ­λειμ­μα ζή­τη­σης είναι ένας πα­ρά­γο­ντας συ­ντή­ρη­σης της κρί­σης ο οποί­ος έχει με­γά­λη ισχύ μέ­χρις ενός χρο­νι­κού ση­μεί­ου, δρα δη­λα­δή στη με­σο­πρό­θε­σμη διάρ­κεια. Στη μα­κρο­χρό­νια διάρ­κεια, αυτό που γί­νε­ται κα­θο­ρι­στι­κό είναι η εκ­κα­θά­ρι­ση των ασθε­νέ­στε­ρων κε­φα­λαί­ων μέσω μιας δια­δι­κα­σί­ας κοι­νω­νι­κού δαρ­βι­νι­σμού κατά την οποία οι ισχυ­ρό­τε­ροι κε­φα­λαιο­κρά­τες κα­νι­βα­λί­ζουν τους ασθε­νέ­στε­ρους. Αυτό ισχύ­ει και για την Ελ­λά­δα: όσες επι­χει­ρή­σεις επέ­ζη­σαν, έχουν κα­νι­βα­λί­σει τους αντα­γω­νι­στές τους, και η πε­λα­τεία των επι­χει­ρή­σε­ων που εξα­φα­νί­στη­καν, με­τα­φέρ­θη­κε στις επι­χει­ρή­σεις που επέ­ζη­σαν. Έτσι, αντι­με­τω­πί­ζε­ται στα­δια­κά το έλ­λειμ­μα ζή­τη­σης, η κερ­δο­φο­ρία μπο­ρεί να ανε­βαί­νει, και έτσι μπο­ρεί να ξε­κι­νή­σει ένας νέος κύ­κλος ανά­πτυ­ξης μετά από μια κρίση. Στη ση­με­ρι­νή κρίση, όλες οι εκτι­μή­σεις είναι ότι στην Ελ­λά­δα θα υπάρ­ξει κατά τα επό­με­να έτη μια αναι­μι­κή ανά­καμ­ψη της τάξης του 2%, όταν πε­ρά­σουν και οι δυ­σμε­νείς επι­πτώ­σεις του μνη­μο­νί­ου Τσί­πρα-Τσα­κα­λώ­του. Θα υπάρ­χει δη­λα­δή ένας ρυθ­μός ανά­πτυ­ξης που οι οι­κο­νο­μο­λό­γοι θε­ω­ρούν στα­σι­μό­τη­τα (με εξαί­ρε­ση τα δύο-τρία πρώτα χρό­νια για τα οποία προ­βλέ­πε­ται υψη­λό­τε­ρος ρυθ­μός ανά­πτυ­ξης επει­δή η οι­κο­νο­μία θα ξε­κι­νή­σει από πολύ χα­μη­λό επί­πε­δο). Με το ρυθμό αυτό, η ανερ­γία δεν θα μπο­ρεί να μειω­θεί: ίσως αυτό συμ­βεί τα πρώτα χρό­νια, για να ισορ­ρο­πή­σει ωστό­σο στη συ­νέ­χεια σε ένα πολύ υψηλό ση­μείο. Αυτό ση­μαί­νει ότι οι μι­σθοί θα πα­ρα­μεί­νουν χα­μη­λοί, γιατί θα πιέ­ζο­νται από την ανερ­γία, σε αντί­θε­ση με τα κέρδη, που θα πα­ρα­μεί­νουν ψηλά. Αυτά συ­γκρο­τούν ένα νέο «μο­ντέ­λο ανά­πτυ­ξης», ένα και­νού­ριο κα­θε­στώς συσ­σώ­ρευ­σης: ανά­πτυ­ξη με ανερ­γία και πολύ κακές συν­θή­κες για τις υπο­τε­λείς κοι­νω­νι­κές τά­ξεις. Ότι ο ελ­λη­νι­κός κα­πι­τα­λι­σμός θα φύγει κά­ποια στιγ­μή από την ύφεση πρέ­πει να μας είναι γνω­στό, και θα χρεια­στεί να απαλ­λα­γού­με από τη νο­ο­τρο­πία που επι­κρά­τη­σε στον ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ ότι αφού ο κα­πι­τα­λι­σμός είναι σε κρίση, τώρα μπο­ρού­με να κά­νου­με πο­λι­τι­κή και να ενι­σχύ­σου­με τις δυ­νά­μεις μας, ενώ εάν αρ­χί­σει η ανά­καμ­ψη της πα­ρα­γω­γής θα απο­δυ­να­μω­θούν οι πο­λι­τι­κές, ιδε­ο­λο­γι­κές και θε­ω­ρη­τι­κές μας βά­σεις. Το κρι­τή­ριο για εμάς δεν μπο­ρεί να είναι το δί­πο­λο κρίση/ανά­πτυ­ξη, αλλά η θέση των ερ­γα­ζό­με­νων τά­ξε­ων στη δια­νο­μή του προ­ϊ­ό­ντος, στην πα­ρα­γω­γή και στις σχέ­σεις πο­λι­τι­κής ισχύ­ος. Θα είναι μια δυ­σά­ρε­στη έκ­πλη­ξη για όσους δια­τη­ρούν το κρι­τή­ριο κρίση/ανά­πτυ­ξη να δουν τον Τσί­πρα να θριαμ­βο­λο­γεί ότι έβγα­λε την οι­κο­νο­μία από την ύφεση - τη στιγ­μή που για τους μι­σθούς, την ανερ­γία, τις συ­ντά­ξεις και το κοι­νω­νι­κό κρά­τος, η έξο­δος αυτή δεν θα ση­μαί­νει τί­πο­τα ή σχε­δόν τί­πο­τα.

Η τρίτη ομάδα αυ­τα­πα­τών με τις οποί­ες πρέ­πει να λο­γα­ρια­στού­με είναι αυτές που μας έρ­χο­νται από την Τρίτη Διε­θνή, από την κομ­μου­νι­στι­κή μας πα­ρά­δο­ση. Πα­ρα­δείγ­μα­τος χάρη, η ιδέα ότι η αστι­κή τάξη έχει πε­ριο­ρι­στεί σε μια χού­φτα πά­μπλου­των κα­πι­τα­λι­στών - ολι­γαρ­χών μας έρ­χε­ται από την Τρίτη Διε­θνή μετά το θά­να­το του Λένιν. Ει­δι­κό­τε­ρα σε εμάς, στην Ελ­λά­δα, η ιδέα αυτή έρ­χε­ται από την εα­μι­κή πα­ρά­δο­ση, σύμ­φω­να με την οποία ο λαός, η με­γά­λη κοι­νω­νι­κή πλειο­ψη­φία, απο­τε­λεί το κοι­νω­νι­κό υπο­κεί­με­νο της προ­ό­δου, της δη­μο­κρα­τί­ας, του πα­τριω­τι­σμού, ενώ στο αντί­πα­λο στρα­τό­πε­δο βρί­σκε­ται μια μειο­νό­τη­τα πλου­το­κρα­τί­ας, ολι­γαρ­χί­ας (αρ­γό­τε­ρα μο­νο­πω­λί­ων ή εται­ρι­κών ομί­λων) που συμ­μα­χεί με τον ιμπε­ρια­λι­σμό και ευ­θύ­νε­ται για την εθνι­κή υπο­τέ­λεια και την εξάρ­τη­ση. Χρειά­ζε­ται να ξα­να­δού­με, τώρα, ποιος είναι ο κύ­ριος αντί­πα­λός μας, με ποιους κά­νου­με συμ­μα­χί­ες κ.ο.κ. Η αστι­κή τάξη και οι σύμ­μα­χοί της δεν είναι μια χού­φτα αν­θρώ­πων. Είναι ένα ολό­κλη­ρο «Μέ­νου­με Ευ­ρώ­πη» απέ­να­ντι στο κοι­νω­νι­κό μπλοκ του ΟΧΙ, στις υπο­τε­λείς κοι­νω­νι­κές τά­ξεις, στους μι­σθω­τούς του δη­μό­σιου και ιδιω­τι­κού τομέα, τους άνερ­γους, τους πρε­κά­ριους, τους φτω­χούς.

Την ίδια προ­έ­λευ­ση έχουν και οι αντι­λή­ψεις περί πα­ρα­γω­γι­κής ανα­συ­γκρό­τη­σης, η άποψη ότι πρέ­πει να ανα­πτύ­ξου­με την πα­ρα­γω­γή, τις πα­ρα­γω­γι­κές δυ­νά­μεις, να χρη­σι­μο­ποι­ή­σου­με την επι­στη­μο­νι­κο-τε­χνι­κή πρό­ο­δο. Η άποψη αυτή επι­κρά­τη­σε στον ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ και μά­λι­στα δια­πέ­ρα­σε ορι­ζό­ντια όλες τις συ­νι­στώ­σες. Το ση­μα­ντι­κό, όμως, στην πα­ρα­γω­γι­κή ανα­συ­γκρό­τη­ση είναι οι πα­ρα­γω­γι­κές σχέ­σεις: οι σχέ­σεις που έχουν με­τα­ξύ τους και με τα ερ­γα­λεία της δου­λειάς τους οι πα­ρα­γω­γοί όταν ερ­γά­ζο­νται, οι σχέ­σεις που έχουν με το προ­ϊ­όν τους και με τη διά­θε­σή του, τη δια­νο­μή του με­τα­ξύ επι­χεί­ρη­σης και ερ­γα­ζο­μέ­νων κ.λπ. Αν πά­ρου­με στα σο­βα­ρά τη μαρ­ξι­στι­κή μας πα­ρά­δο­ση, στο ζή­τη­μα της πα­ρα­γω­γι­κής ανα­συ­γκρό­τη­σης θα έπρε­πε να λά­βου­με υπόψη μας και όλες τις κοι­νω­νι­κές ρυθ­μί­σεις που χρεια­ζό­μα­στε: το νό­μι­σμα, τον τρα­πε­ζι­κό τομέα, τις ερ­γα­σια­κές σχέ­σεις, τις μορ­φές της ιδιο­κτη­σί­ας κ.λπ. Ποιος θα διοι­κεί; Θα ανα­θέ­σου­με στους κα­πι­τα­λι­στές που ξέ­ρουν, υπο­τί­θε­ται, τη δου­λειά κα­λύ­τε­ρα; Θα ανα­θέ­σου­με στο κρά­τος και σε κά­ποιους γρα­φειο­κρά­τες που γνω­ρί­ζουν πώς να διοι­κούν; Θα υπάρ­χουν μορ­φές αυ­το­δια­χεί­ρι­σης; Ποιος θα δια­χει­ρί­ζε­ται το χρήμα; Θα είναι οι τρά­πε­ζες κρα­τι­κές; Αυτοί είναι με­ρι­κοί από τους πολ­λούς λό­γους που το πα­ρα­γω­γι­κό σύ­στη­μα δεν μπο­ρεί να απο­μο­νω­θεί από ένα σύ­νο­λο κοι­νω­νι­κών σχέ­σε­ων οι οποί­ες θα πρέ­πει να θε­ω­ρού­με στο εξής ότι απο­τε­λούν συ­στα­τι­κά, δο­μι­κά στοι­χεία της πα­ρα­γω­γι­κής ανα­συ­γκρό­τη­σης.

Πρέ­πει να λο­γα­ρια­στού­με με όλα αυτά, με­τα­ξύ μας, με τον εαυτό μας και το πα­ρελ­θόν μας. Όχι για να δια­χω­ρι­στού­με, αλλά για να χτυ­πά­με μαζί, βα­δί­ζο­ντας όμως χω­ρι­στά.

4. Ένα αντι­μνη­μο­νια­κό μέ­τω­πο της Αρι­στε­ράς: να χτυ­πά­με μαζί και ας βα­δί­ζου­με χω­ρι­στά

Φαί­νε­ται αδύ­να­το να μπο­ρεί να συ­γκρο­τη­θεί σή­με­ρα πο­λι­τι­κή ορ­γά­νω­ση ή κόμμα του οποί­ου τα μέλη του θα είχαν ενιαία αντί­λη­ψη για όλα αυτά. Η μη­χα­νι­κή συ­γκόλ­λη­ση πο­λι­τι­κών ρευ­μά­των που δεν έχουν συ­ζη­τή­σει με­τα­ξύ τους τις δια­φο­ρές τους ούτε καν στα βα­σι­κά στρα­τη­γι­κά ζη­τή­μα­τα, θα μας οδη­γού­σε στο απο­τυ­χη­μέ­νο σχήμα του ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ, που ενώ ήταν μέ­τω­πο πα­ρί­στα­νε το κόμμα, και με την ασά­φεια αυτή διευ­κό­λυ­νε την αυ­το­νό­μη­ση της ηγε­τι­κής του ομά­δας. Στον ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ υπήρ­χαν τρία, αν όχι τέσ­σε­ρα κόμ­μα­τα, με δια­φο­ρε­τι­κή στρα­τη­γι­κή αντί­λη­ψη το κα­θέ­να, και στο τέλος έκανε ό,τι ήθελε η ηγε­τι­κή ομάδα.

Υπάρ­χουν πράγ­μα­τα που συ­ντί­θε­νται και πράγ­μα­τα που δεν συ­ντί­θε­νται. Γι' αυτό νο­μί­ζω ότι αυτό που χρεια­ζό­μα­στε στην πα­ρού­σα συ­γκυ­ρία είναι η μορφή του με­τώ­που, με τη συμ­με­το­χή όλων των πο­λι­τι­κών κομ­μά­των, ορ­γα­νώ­σε­ων και μορ­φω­μά­των, του κα­θε­νός με τη δική του αντί­λη­ψη. Σε ένα μέ­τω­πο, σε ένα αρι­στε­ρό αντι­μνη­μο­νια­κό μέ­τω­πο, δεν θα χρεια­στεί να λύ­σου­με τα με­γά­λα ζη­τή­μα­τα της στρα­τη­γι­κής. Ούτε πε­ρι­μέ­νει από εμάς ο κό­σμος να εξη­γή­σου­με κυ­ρί­ως τι εί­δους απο­τε­λέ­σμα­τα θα έφερ­νε μια εν­δε­χό­με­νη με­τά­βα­ση σε εθνι­κό νό­μι­σμα (πα­ρό­λο που εμείς πρέ­πει να το εξη­γή­σου­με). Αυτό που χρειά­ζε­ται να κά­νου­με, αντί­θε­τα, ως Αρι­στε­ρά που αντι­πο­λι­τεύ­ε­ται την κυ­βέρ­νη­ση του ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ, είναι να απα­ντή­σου­με σε ερω­τή­μα­τα με τα οποία ο ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ δεν κα­τα­πιά­στη­κε καν στο πα­ρελ­θόν, διότι ακο­λου­θού­σε την τα­κτι­κή της ανά­θε­σης. Να εξη­γή­σου­με, για πα­ρά­δειγ­μα, σή­με­ρα στις υπο­τε­λείς κοι­νω­νι­κές τά­ξεις με ποιο τρόπο θα υπε­ρα­σπι­στού­με το σπίτι του που κιν­δυ­νεύ­ει με κα­τά­σχε­ση ή πώς θα μπο­ρέ­σου­με να πα­ρέμ­βου­με στις δομές αλ­λη­λεγ­γύ­ης και στα κι­νή­μα­τα. Όχι ανα­θέ­το­ντας στο μέλ­λον τη λύση των προ­βλη­μά­των, με την κα­τά­κτη­ση της εξου­σί­ας από το κόμμα. Αλλά εδώ και τώρα, πα­ράλ­λη­λα με ένα με­τα­βα­τι­κό κυ­βερ­νη­τι­κό πρό­γραμ­μα υπέρ­βα­σης του κα­πι­τα­λι­σμού.

* Κεί­με­νο με βάση την ομι­λία στην εκ­δή­λω­ση της Δι­κτύ­ω­σης Ρι­ζο­σπα­στι­κής Αρι­στε­ράς με τίτλο «Η ζωή μετά: το τρίτο Μνη­μό­νιο, τις εκλο­γές, τον ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ», που έγινε τη Δευ­τέ­ρα 5 Οκτω­βρί­ου 2015 στην αί­θου­σα της ΕΔΟΘ, στη Θεσ­σα­λο­νί­κη.

πηγη:  rproject.gr

Την οριστική κατεδάφιση της κοινωνικής ασφάλισης και την μετατροπή του χαρακτήρα της σε ατομικό-κεφαλαιοποιητικό, σχεδιάζει η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ, σε αγαστή συνεργασία με τα επιτελεία των «θεσμών».

Η στε­νό­τε­ρη σύν­δε­ση ει­σφο­ρών-πα­ρο­χών και ο νέος τρό­πος υπο­λο­γι­σμού των συ­ντά­ξε­ων, οι ενο­ποι­ή­σεις τα­μεί­ων, οι ατο­μι­κοί λο­γα­ρια­σμοί των ασφα­λι­σμέ­νων, η κα­τα­βο­λή μόνο μιας ελά­χι­στης «εθνι­κής κοι­νω­νι­κής σύ­ντα­ξης» με ει­σο­δη­μα­τι­κά κρι­τή­ρια και όσα προ­βλέ­πο­νται στο πό­ρι­σμα της «Επι­τρο­πής Σοφών» που δό­θη­κε σή­με­ρα (15/10) στη δη­μο­σιό­τη­τα, έρ­χο­νται να προ­στε­θούν σε μια σειρά αντι­δρα­στι­κές ρυθ­μί­σεις που ήδη πλήτ­τουν-με απί­στευ­το κυ­νι­σμό-τα δι­καιώ­μα­τα ερ­γα­ζο­μέ­νων και συ­ντα­ξιού­χων.

Οι αντερ­γα­τι­κές «σο­φί­ες», μετά τη δια­δι­κα­σία της δια­βού­λευ­σης, ανα­μέ­νε­ται να με­τα­σχη­μα­τι­στούν σε νο­μο­σχέ­διο που θα έρθει στη βουλή τον Νο­έμ­βρη, ώστε να ολο­κλη­ρω­θεί η αντι­με­ταρ­ρύθ­μι­ση του ασφα­λι­στι­κού συ­στή­μα­τος, όπως ορί­ζει το Μνη­μό­νιο 3.

«Φι­λο­λαϊ­κά ισο­δύ­να­μα», για να απο­φευ­χθεί η ισο­πέ­δω­ση των συ­ντά­ξε­ων, προ­φα­νώς και δε βρέ­θη­καν, γιατί απλού­στα­τα δεν υπάρ­χουν μέσα στο ασφυ­κτι­κό πλαί­σιο της «δη­μο­σιο­νο­μι­κής επι­τή­ρη­σης», της προ­σχώ­ρη­σης στη λο­γι­κή υλο­ποί­η­σης των προ­γραμ­μά­των άγριας λι­τό­τη­τας και της μη αμ­φι­σβή­τη­σης του πα­ρα­μι­κρού προ­νο­μί­ου των οι­κο­νο­μι­κών ελίτ.

Ει­δι­κό­τε­ρα, ο Κα­τρού­γκα­λος και η 12με­λής παρέα των τε­χνο­κρα­τών του, στις 31 σε­λί­δες του «πο­νή­μα­τός» τους, που στόχο έχει την «εκλο­γί­κευ­ση» (sic!) στη συ­ντα­ξιο­δο­τι­κή δα­πά­νη, με­τα­ξύ άλλων, προ­τεί­νουν:

-Το ΙΚΑ-ΕΤΑΜ με­τε­ξε­λίσ­σε­ται σε Εθνι­κό Φορέα Κοι­νω­νι­κής Ασφά­λι­σης. Στο νέο υπερ­Τα­μείο θα εντα­χθούν όλοι οι φο­ρείς κύ­ριας, επι­κου­ρι­κής ασφά­λι­σης και εφά­παξ πα­ρο­χών. Δεύ­τε­ρη άποψη που κα­τα­τέ­θη­κε προ­βλέ­πει τρία Τα­μεία (μι­σθω­τών, αυ­το­α­πα­σχο­λου­μέ­νων και αγρο­τών) και τη δια­τή­ρη­ση της αυ­το­τέ­λειας των επι­κου­ρι­κών. Πρό­κει­ται για ου­σια­στι­κή ενο­ποί­η­ση των όρων και προ­ϋ­πο­θέ­σε­ων ασφά­λι­σης, λήψης σύ­ντα­ξης και των πα­ρο­χών, προ­φα­νώς «προς τα κάτω». 

-Νέος τρό­πος υπο­λο­γι­σμού συ­ντά­ξε­ων, με ενιαί­ους κα­νό­νες για πα­λιούς και νέους ασφα­λι­σμέ­νους, που θα επι­φέ­ρει και­νούρ­γιες πε­ρι­κο­πές στις συ­ντά­ξεις. Προ­τεί­νε­ται να επε­κτα­θεί και στους πα­λαιούς ασφα­λι­σμέ­νους-που δια­τη­ρούν υψη­λό­τε­ρα του 70% πο­σο­στά ανα­πλή­ρω­σης για τον υπο­λο­γι­σμό της σύ­ντα­ξης- το πο­σο­στό το οποίο ισχύ­ει για τους νέους ασφα­λι­σμέ­νους (από την 1/1/93). Δη­λα­δή από 70% που είναι το πο­σο­στό ανα­πλή­ρω­σης στην 35ε­τία να συρ­ρι­κνω­θεί στο 55% ή χα­μη­λό­τε­ρα. Ο ίδιος τρό­πος υπο­λο­γι­σμού θα ισχύ­σει και για τις επι­κου­ρι­κές, που κιν­δυ­νεύ­ουν με πλήρη εξα­φά­νι­ση, σε συν­δυα­σμό με τη ρήτρα μη­δε­νι­κού ελ­λείμ­μα­τος. 

-Η βα­σι­κό­τε­ρη ανα­τρο­πή αφορά το νέο συ­ντα­ξιο­δο­τι­κό μο­ντέ­λο, που ου­σια­στι­κά πε­ρι­γρά­φει ένα ζο­φε­ρό μέλ­λον για τους ση­με­ρι­νούς ερ­γα­ζό­με­νους/ανέρ­γους. Η βα­σι­κή σύ­ντα­ξη των «360 ευρώ» (υπο­λο­γι­σμός του 2010) δεν είναι ούτε αυτή εξα­σφα­λι­σμέ­νη. Ακόμα και όταν κά­ποιος συ­μπλη­ρώ­σει το 67ο έτος, δεν θα του δί­νε­ται αυ­τό­μα­τα η σύ­ντα­ξη που αντι­στοι­χεί στα κα­τώ­τε­ρα όρια, αλλά θα εξε­τά­ζε­ται σε συ­νάρ­τη­ση με ει­σο­δη­μα­τι­κά και πε­ριου­σια­κά στοι­χεία και θα προ­στί­θε­ται στο ύψος της ανα­λο­γι­κής σύ­ντα­ξης! Η τε­λευ­ταία θα βα­σί­ζε­ται σε ατο­μι­κούς λο­γα­ρια­σμούς «νοη­τής κε­φα­λαιο­ποί­η­σης» (οι ει­σφο­ρές που κα­τα­βά­λει ο ασφα­λι­σμέ­νος κατά τη διάρ­κεια του ερ­γα­σια­κού βίου) που θα «το­κί­ζο­νται με ένα ει­κο­νι­κό επι­τό­κιο» (πο­σο­στιαία με­τα­βο­λή των απο­δο­χών των ασφα­λι­σμέ­νων ή πο­σο­στιαία με­τα­βο­λή του ΑΕΠ) και θα σχη­μα­τί­ζουν το συ­ντα­ξιο­δο­τι­κό κε­φά­λαιο, με βάση και το προσ­δό­κι­μο ζωής της γε­νιάς του ασφα­λι­σμέ­νου. Το νέο σύ­στη­μα θα ισχύ­σει για όσους ερ­γα­στούν πρώτη φορά μετά την 1-1-2016. Μι­λά­με με άλλα λόγια για εξα­το­μι­κευ­μέ­νες συ­ντά­ξεις και για ένα «χαρ­τζι­λί­κι» προς τους φτω­χούς συ­ντα­ξιού­χους. Η από­συρ­ση του κρά­τους από τη συ­ντα­ξιο­δο­τι­κή δα­πά­νη. 

Οι ανα­τρο­πές αυτές, έρ­χο­νται τη στιγ­μή που η μνη­μο­νια­κή νο­μο­θε­τι­κή μη­χα­νή «πυ­ρο­βο­λεί» με συ­νε­χείς αντια­σφα­λι­στι­κές πα­ρεμ­βά­σεις, σφα­γιά­ζο­ντας δι­καιώ­μα­τα ετών, παρά το γε­γο­νός ότι το Ασφα­λι­στι­κό βρί­σκε­ται στα πρό­θυ­ρα κα­τάρ­ρευ­σης (300.000 εκ­κρε­μείς αι­τή­σεις που είναι στην ανα­μο­νή για από­φα­ση απο­νο­μής σύ­ντα­ξης): μεί­ω­ση της συ­ντα­ξιο­δο­τι­κής δα­πά­νης κατά 0,25% (2015) και 1% (2016) του ΑΕΠ αντί­στοι­χα, αύ­ξη­ση ει­σφο­ράς στον κλάδο υγεί­ας, αύ­ξη­ση των ορίων ηλι­κί­ας συ­ντα­ξιο­δό­τη­σης σε ιδιω­τι­κό και δη­μό­σιο τομέα, πά­γω­μα της κα­τώ­τα­της σύ­ντα­ξης στη ση­με­ρι­νή ονο­μα­στι­κή της αξία έως το 2021, κα­τάρ­γη­ση όλων των φόρων υπέρ τρί­των, κα­τάρ­γη­ση του ΕΚΑΣ, κα­τάρ­γη­ση των δια­τά­ξε­ων που προ­έ­βλε­παν την επα­να­χο­ρή­γη­ση σύ­ντα­ξης στους ανα­σφά­λι­στους υπε­ρή­λι­κες, τη δυ­να­τό­τη­τα μη­χα­νι­κών, νο­μι­κών κ.α. να επι­λέ­γουν την υπα­γω­γή τους σε έως και τρεις χα­μη­λό­τε­ρες ασφα­λι­στι­κές κλά­σεις, μέχρι και τον Δε­κέμ­βριο του 2016 κλπ.

Το μέ­γε­θος της κυ­βερ­νη­τι­κής πρό­κλη­σης, δεν μπο­ρεί να μεί­νει ανα­πά­ντη­το. Είναι ολο­φά­νε­ρη η επι­δί­ω­ξη του δρα­στι­κού πε­ριο­ρι­σμού του δη­μό­σιου-κοι­νω­νι­κού χα­ρα­κτή­ρα του συ­στή­μα­τος κοι­νω­νι­κής ασφά­λι­σης και η με­τα­τρο­πή του σε ιδιω­τι­κό-κε­φα­λαιο­ποι­η­τι­κό,  ώστε τα κενά στο κρά­τος πρό­νοιας να κα­λύ­πτο­νται από τις ιδιω­τι­κές ασφα­λι­στι­κές εται­ρεί­ες, όπως ορί­ζει η νε­ο­φι­λε­λεύ­θε­ρη ιδε­ο­λη­ψία. Και είναι το λι­γό­τε­ρο «ανα­τρι­χια­στι­κό», όταν μια τέ­τοια πο­λι­τι­κή προ­τεί­νε­ται από μια κυ­βέρ­νη­ση που πο­ρεύ­ε­ται «στο όνομα της Αρι­στε­ράς».

Τα Τα­μεία που έχα­σαν 13 δισ. ευρώ με το πε­ρί­φη­μο PSI, που χά­νουν δε­κά­δες δισ. το χρόνο από τα πο­σο­στά ανερ­γί­ας, από την αδή­λω­τη και ευ­έ­λι­κτη ερ­γα­σία, από την ει­σφο­ρο­δια­φυ­γή και την ει­σφο­ρο­κλο­πή, επι­χει­ρεί­ται να πρι­μο­δο­τη­θούν, για άλλη μια φορά, από το «αίμα» των συ­ντα­ξιού­χων και των ερ­γα­ζο­μέ­νων.

Για μια πραγ­μα­τι­κή κυ­βέρ­νη­ση της Αρι­στε­ράς, μο­νό­δρο­μος θα ήταν μια σειρά ρι­ζο­σπα­στι­κών μέ­τρων, στο πλαί­σιο μιας γε­νι­κό­τε­ρης πο­λι­τι­κής αντι­στρο­φής των πληγ­μά­των που έχουν δε­χτεί τα Τα­μεία από τη δια­χρο­νι­κή τους λη­στεία: Μέ­τρα-ερ­γα­λεία άντλη­σης πόρων για τη χρη­μα­το­δό­τη­ση του συ­στή­μα­τος κοι­νω­νι­κής ασφά­λι­σης, που δεν μπο­ρούν παρά να πλήτ­τουν τον τα­ξι­κό αντί­πα­λο (επα­να­φο­ρά των ερ­γο­δο­τι­κών ει­σφο­ρών, έκτα­κτη φο­ρο­λό­γη­ση σε κά­ποιας μορ­φής δρα­στη­ριό­τη­τα του κε­φα­λαί­ου) και να προ­στα­τεύ­ουν τον κόσμο της ερ­γα­σί­ας (καμία μεί­ω­ση στις κύ­ριες και επι­κου­ρι­κές συ­ντά­ξεις, μεί­ω­ση των προ­ϋ­πο­θέ­σε­ων συ­ντα­ξιο­δό­τη­σης στα πριν από την κρίση επί­πε­δα: 35ε­τία στα 60 ή 37ε­τία χωρίς όριο ηλι­κί­ας), ενι­σχύ­ο­ντας έτσι τον υπο­χρε­ω­τι­κό, κα­θο­λι­κό και ανα­δια­νε­μη­τι­κό χα­ρα­κτή­ρα της κοι­νω­νι­κής ασφά­λι­σης.

Γι’ αυτή την προ­ο­πτι­κή έχου­με άμεσο κα­θή­κον να πα­λέ­ψου­με, ξε­κι­νώ­ντας από την απο­τρο­πή ψή­φι­σης και εφαρ­μο­γής του «νέου ασφα­λι­στι­κού οδο­στρω­τή­ρα». Και αυτή η επεί­γου­σα μάχη ξε­κι­νά­ει από τη μα­ζι­κή συμ­με­το­χή στις κι­νη­το­ποι­ή­σεις για την ψή­φι­ση του πο­λυ­νο­μο­σχε­δί­ου. Από πλα­τιές πρω­το­βου­λί­ες ενη­μέ­ρω­σης για το πε­ριε­χό­με­νο του πε­ρί­φη­μου «πο­ρί­σμα­τος Σοφών», από μα­ζι­κές-ενω­τι­κές, δυ­να­μι­κές και συ­ντο­νι­σμέ­νες δρά­σεις των συν­δι­κά­των και της Αρι­στε­ράς, με στόχο την από­κρου­ση της αντι­με­ταρ­ρύθ­μι­σης του ασφα­λι­στι­κού συ­στή­μα­τος. Σε αντί­θε­τη πε­ρί­πτω­ση, οι οπα­δοί της «ΤΙΝΑ», θα έχουν πε­τύ­χει μια στρα­τη­γι­κή νίκη. 

πηγη: rproject.gr

Την οριστική κατεδάφιση της κοινωνικής ασφάλισης και την μετατροπή του χαρακτήρα της σε ατομικό-κεφαλαιοποιητικό, σχεδιάζει η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ, σε αγαστή συνεργασία με τα επιτελεία των «θεσμών».

Η στε­νό­τε­ρη σύν­δε­ση ει­σφο­ρών-πα­ρο­χών και ο νέος τρό­πος υπο­λο­γι­σμού των συ­ντά­ξε­ων, οι ενο­ποι­ή­σεις τα­μεί­ων, οι ατο­μι­κοί λο­γα­ρια­σμοί των ασφα­λι­σμέ­νων, η κα­τα­βο­λή μόνο μιας ελά­χι­στης «εθνι­κής κοι­νω­νι­κής σύ­ντα­ξης» με ει­σο­δη­μα­τι­κά κρι­τή­ρια και όσα προ­βλέ­πο­νται στο πό­ρι­σμα της «Επι­τρο­πής Σοφών» που δό­θη­κε σή­με­ρα (15/10) στη δη­μο­σιό­τη­τα, έρ­χο­νται να προ­στε­θούν σε μια σειρά αντι­δρα­στι­κές ρυθ­μί­σεις που ήδη πλήτ­τουν-με απί­στευ­το κυ­νι­σμό-τα δι­καιώ­μα­τα ερ­γα­ζο­μέ­νων και συ­ντα­ξιού­χων.

Οι αντερ­γα­τι­κές «σο­φί­ες», μετά τη δια­δι­κα­σία της δια­βού­λευ­σης, ανα­μέ­νε­ται να με­τα­σχη­μα­τι­στούν σε νο­μο­σχέ­διο που θα έρθει στη βουλή τον Νο­έμ­βρη, ώστε να ολο­κλη­ρω­θεί η αντι­με­ταρ­ρύθ­μι­ση του ασφα­λι­στι­κού συ­στή­μα­τος, όπως ορί­ζει το Μνη­μό­νιο 3.

«Φι­λο­λαϊ­κά ισο­δύ­να­μα», για να απο­φευ­χθεί η ισο­πέ­δω­ση των συ­ντά­ξε­ων, προ­φα­νώς και δε βρέ­θη­καν, γιατί απλού­στα­τα δεν υπάρ­χουν μέσα στο ασφυ­κτι­κό πλαί­σιο της «δη­μο­σιο­νο­μι­κής επι­τή­ρη­σης», της προ­σχώ­ρη­σης στη λο­γι­κή υλο­ποί­η­σης των προ­γραμ­μά­των άγριας λι­τό­τη­τας και της μη αμ­φι­σβή­τη­σης του πα­ρα­μι­κρού προ­νο­μί­ου των οι­κο­νο­μι­κών ελίτ.

Ει­δι­κό­τε­ρα, ο Κα­τρού­γκα­λος και η 12με­λής παρέα των τε­χνο­κρα­τών του, στις 31 σε­λί­δες του «πο­νή­μα­τός» τους, που στόχο έχει την «εκλο­γί­κευ­ση» (sic!) στη συ­ντα­ξιο­δο­τι­κή δα­πά­νη, με­τα­ξύ άλλων, προ­τεί­νουν:

-Το ΙΚΑ-ΕΤΑΜ με­τε­ξε­λίσ­σε­ται σε Εθνι­κό Φορέα Κοι­νω­νι­κής Ασφά­λι­σης. Στο νέο υπερ­Τα­μείο θα εντα­χθούν όλοι οι φο­ρείς κύ­ριας, επι­κου­ρι­κής ασφά­λι­σης και εφά­παξ πα­ρο­χών. Δεύ­τε­ρη άποψη που κα­τα­τέ­θη­κε προ­βλέ­πει τρία Τα­μεία (μι­σθω­τών, αυ­το­α­πα­σχο­λου­μέ­νων και αγρο­τών) και τη δια­τή­ρη­ση της αυ­το­τέ­λειας των επι­κου­ρι­κών. Πρό­κει­ται για ου­σια­στι­κή ενο­ποί­η­ση των όρων και προ­ϋ­πο­θέ­σε­ων ασφά­λι­σης, λήψης σύ­ντα­ξης και των πα­ρο­χών, προ­φα­νώς «προς τα κάτω». 

-Νέος τρό­πος υπο­λο­γι­σμού συ­ντά­ξε­ων, με ενιαί­ους κα­νό­νες για πα­λιούς και νέους ασφα­λι­σμέ­νους, που θα επι­φέ­ρει και­νούρ­γιες πε­ρι­κο­πές στις συ­ντά­ξεις. Προ­τεί­νε­ται να επε­κτα­θεί και στους πα­λαιούς ασφα­λι­σμέ­νους-που δια­τη­ρούν υψη­λό­τε­ρα του 70% πο­σο­στά ανα­πλή­ρω­σης για τον υπο­λο­γι­σμό της σύ­ντα­ξης- το πο­σο­στό το οποίο ισχύ­ει για τους νέους ασφα­λι­σμέ­νους (από την 1/1/93). Δη­λα­δή από 70% που είναι το πο­σο­στό ανα­πλή­ρω­σης στην 35ε­τία να συρ­ρι­κνω­θεί στο 55% ή χα­μη­λό­τε­ρα. Ο ίδιος τρό­πος υπο­λο­γι­σμού θα ισχύ­σει και για τις επι­κου­ρι­κές, που κιν­δυ­νεύ­ουν με πλήρη εξα­φά­νι­ση, σε συν­δυα­σμό με τη ρήτρα μη­δε­νι­κού ελ­λείμ­μα­τος. 

-Η βα­σι­κό­τε­ρη ανα­τρο­πή αφορά το νέο συ­ντα­ξιο­δο­τι­κό μο­ντέ­λο, που ου­σια­στι­κά πε­ρι­γρά­φει ένα ζο­φε­ρό μέλ­λον για τους ση­με­ρι­νούς ερ­γα­ζό­με­νους/ανέρ­γους. Η βα­σι­κή σύ­ντα­ξη των «360 ευρώ» (υπο­λο­γι­σμός του 2010) δεν είναι ούτε αυτή εξα­σφα­λι­σμέ­νη. Ακόμα και όταν κά­ποιος συ­μπλη­ρώ­σει το 67ο έτος, δεν θα του δί­νε­ται αυ­τό­μα­τα η σύ­ντα­ξη που αντι­στοι­χεί στα κα­τώ­τε­ρα όρια, αλλά θα εξε­τά­ζε­ται σε συ­νάρ­τη­ση με ει­σο­δη­μα­τι­κά και πε­ριου­σια­κά στοι­χεία και θα προ­στί­θε­ται στο ύψος της ανα­λο­γι­κής σύ­ντα­ξης! Η τε­λευ­ταία θα βα­σί­ζε­ται σε ατο­μι­κούς λο­γα­ρια­σμούς «νοη­τής κε­φα­λαιο­ποί­η­σης» (οι ει­σφο­ρές που κα­τα­βά­λει ο ασφα­λι­σμέ­νος κατά τη διάρ­κεια του ερ­γα­σια­κού βίου) που θα «το­κί­ζο­νται με ένα ει­κο­νι­κό επι­τό­κιο» (πο­σο­στιαία με­τα­βο­λή των απο­δο­χών των ασφα­λι­σμέ­νων ή πο­σο­στιαία με­τα­βο­λή του ΑΕΠ) και θα σχη­μα­τί­ζουν το συ­ντα­ξιο­δο­τι­κό κε­φά­λαιο, με βάση και το προσ­δό­κι­μο ζωής της γε­νιάς του ασφα­λι­σμέ­νου. Το νέο σύ­στη­μα θα ισχύ­σει για όσους ερ­γα­στούν πρώτη φορά μετά την 1-1-2016. Μι­λά­με με άλλα λόγια για εξα­το­μι­κευ­μέ­νες συ­ντά­ξεις και για ένα «χαρ­τζι­λί­κι» προς τους φτω­χούς συ­ντα­ξιού­χους. Η από­συρ­ση του κρά­τους από τη συ­ντα­ξιο­δο­τι­κή δα­πά­νη. 

Οι ανα­τρο­πές αυτές, έρ­χο­νται τη στιγ­μή που η μνη­μο­νια­κή νο­μο­θε­τι­κή μη­χα­νή «πυ­ρο­βο­λεί» με συ­νε­χείς αντια­σφα­λι­στι­κές πα­ρεμ­βά­σεις, σφα­γιά­ζο­ντας δι­καιώ­μα­τα ετών, παρά το γε­γο­νός ότι το Ασφα­λι­στι­κό βρί­σκε­ται στα πρό­θυ­ρα κα­τάρ­ρευ­σης (300.000 εκ­κρε­μείς αι­τή­σεις που είναι στην ανα­μο­νή για από­φα­ση απο­νο­μής σύ­ντα­ξης): μεί­ω­ση της συ­ντα­ξιο­δο­τι­κής δα­πά­νης κατά 0,25% (2015) και 1% (2016) του ΑΕΠ αντί­στοι­χα, αύ­ξη­ση ει­σφο­ράς στον κλάδο υγεί­ας, αύ­ξη­ση των ορίων ηλι­κί­ας συ­ντα­ξιο­δό­τη­σης σε ιδιω­τι­κό και δη­μό­σιο τομέα, πά­γω­μα της κα­τώ­τα­της σύ­ντα­ξης στη ση­με­ρι­νή ονο­μα­στι­κή της αξία έως το 2021, κα­τάρ­γη­ση όλων των φόρων υπέρ τρί­των, κα­τάρ­γη­ση του ΕΚΑΣ, κα­τάρ­γη­ση των δια­τά­ξε­ων που προ­έ­βλε­παν την επα­να­χο­ρή­γη­ση σύ­ντα­ξης στους ανα­σφά­λι­στους υπε­ρή­λι­κες, τη δυ­να­τό­τη­τα μη­χα­νι­κών, νο­μι­κών κ.α. να επι­λέ­γουν την υπα­γω­γή τους σε έως και τρεις χα­μη­λό­τε­ρες ασφα­λι­στι­κές κλά­σεις, μέχρι και τον Δε­κέμ­βριο του 2016 κλπ.

Το μέ­γε­θος της κυ­βερ­νη­τι­κής πρό­κλη­σης, δεν μπο­ρεί να μεί­νει ανα­πά­ντη­το. Είναι ολο­φά­νε­ρη η επι­δί­ω­ξη του δρα­στι­κού πε­ριο­ρι­σμού του δη­μό­σιου-κοι­νω­νι­κού χα­ρα­κτή­ρα του συ­στή­μα­τος κοι­νω­νι­κής ασφά­λι­σης και η με­τα­τρο­πή του σε ιδιω­τι­κό-κε­φα­λαιο­ποι­η­τι­κό,  ώστε τα κενά στο κρά­τος πρό­νοιας να κα­λύ­πτο­νται από τις ιδιω­τι­κές ασφα­λι­στι­κές εται­ρεί­ες, όπως ορί­ζει η νε­ο­φι­λε­λεύ­θε­ρη ιδε­ο­λη­ψία. Και είναι το λι­γό­τε­ρο «ανα­τρι­χια­στι­κό», όταν μια τέ­τοια πο­λι­τι­κή προ­τεί­νε­ται από μια κυ­βέρ­νη­ση που πο­ρεύ­ε­ται «στο όνομα της Αρι­στε­ράς».

Τα Τα­μεία που έχα­σαν 13 δισ. ευρώ με το πε­ρί­φη­μο PSI, που χά­νουν δε­κά­δες δισ. το χρόνο από τα πο­σο­στά ανερ­γί­ας, από την αδή­λω­τη και ευ­έ­λι­κτη ερ­γα­σία, από την ει­σφο­ρο­δια­φυ­γή και την ει­σφο­ρο­κλο­πή, επι­χει­ρεί­ται να πρι­μο­δο­τη­θούν, για άλλη μια φορά, από το «αίμα» των συ­ντα­ξιού­χων και των ερ­γα­ζο­μέ­νων.

Για μια πραγ­μα­τι­κή κυ­βέρ­νη­ση της Αρι­στε­ράς, μο­νό­δρο­μος θα ήταν μια σειρά ρι­ζο­σπα­στι­κών μέ­τρων, στο πλαί­σιο μιας γε­νι­κό­τε­ρης πο­λι­τι­κής αντι­στρο­φής των πληγ­μά­των που έχουν δε­χτεί τα Τα­μεία από τη δια­χρο­νι­κή τους λη­στεία: Μέ­τρα-ερ­γα­λεία άντλη­σης πόρων για τη χρη­μα­το­δό­τη­ση του συ­στή­μα­τος κοι­νω­νι­κής ασφά­λι­σης, που δεν μπο­ρούν παρά να πλήτ­τουν τον τα­ξι­κό αντί­πα­λο (επα­να­φο­ρά των ερ­γο­δο­τι­κών ει­σφο­ρών, έκτα­κτη φο­ρο­λό­γη­ση σε κά­ποιας μορ­φής δρα­στη­ριό­τη­τα του κε­φα­λαί­ου) και να προ­στα­τεύ­ουν τον κόσμο της ερ­γα­σί­ας (καμία μεί­ω­ση στις κύ­ριες και επι­κου­ρι­κές συ­ντά­ξεις, μεί­ω­ση των προ­ϋ­πο­θέ­σε­ων συ­ντα­ξιο­δό­τη­σης στα πριν από την κρίση επί­πε­δα: 35ε­τία στα 60 ή 37ε­τία χωρίς όριο ηλι­κί­ας), ενι­σχύ­ο­ντας έτσι τον υπο­χρε­ω­τι­κό, κα­θο­λι­κό και ανα­δια­νε­μη­τι­κό χα­ρα­κτή­ρα της κοι­νω­νι­κής ασφά­λι­σης.

Γι’ αυτή την προ­ο­πτι­κή έχου­με άμεσο κα­θή­κον να πα­λέ­ψου­με, ξε­κι­νώ­ντας από την απο­τρο­πή ψή­φι­σης και εφαρ­μο­γής του «νέου ασφα­λι­στι­κού οδο­στρω­τή­ρα». Και αυτή η επεί­γου­σα μάχη ξε­κι­νά­ει από τη μα­ζι­κή συμ­με­το­χή στις κι­νη­το­ποι­ή­σεις για την ψή­φι­ση του πο­λυ­νο­μο­σχε­δί­ου. Από πλα­τιές πρω­το­βου­λί­ες ενη­μέ­ρω­σης για το πε­ριε­χό­με­νο του πε­ρί­φη­μου «πο­ρί­σμα­τος Σοφών», από μα­ζι­κές-ενω­τι­κές, δυ­να­μι­κές και συ­ντο­νι­σμέ­νες δρά­σεις των συν­δι­κά­των και της Αρι­στε­ράς, με στόχο την από­κρου­ση της αντι­με­ταρ­ρύθ­μι­σης του ασφα­λι­στι­κού συ­στή­μα­τος. Σε αντί­θε­τη πε­ρί­πτω­ση, οι οπα­δοί της «ΤΙΝΑ», θα έχουν πε­τύ­χει μια στρα­τη­γι­κή νίκη. 

πηγη: rproject.gr

του Παναγιώτη Μαυροειδή

Μέχρι πρότινος περίσσευαν οι διακηρύξεις του ΣΥΡΙΖΑ για διαγραφή (του μεγαλύτερου μέρους) του χρέους. Στο εξής οι επιτρεπτές λέξεις είναι επιμήκυνση, ανασχεδιασμός, αναδιάρθρωση και άλλα παρόμοια. Η συμφωνία της κυβέρνησης με τους δανειστές έχει αποκλείσει ρητά την ονομαστική διαγραφή μέρους του χρέους. Ο πρόεδρος του Γιούρογκρουπ Ντάισελμπλουμ ανέφερε πρόσφατα πως ένα καλό μέτρο για την «ελάφρυνση» του ελληνικού χρέους θα ήταν να τεθεί όριο στο ετήσιο ποσό αποπληρωμής, στο 15%,του ΑΕΠ. Αυτό σημαίνει αιμοδοσία 27 δις το χρόνο!

Αρκετά συχνά, δηλώσεις παραγόντων του ΔΝΤ παρουσιάζουν μια άλλη προσέγγιση. Πρόσφατα ο επικεφαλής οικονομολόγος του, Ολιβιέ Μπλανσάρ, τόνισε πως οι υπολογισμοί που έχει κάνει το ΔΝΤ κατατείνουν στο συμπέρασμα πως είναι αναγκαία μια μείωση του χρέους της Ελλάδας, είτε μέσω κουρέματος, είτε αλλαγής στο χρόνο αποπληρωμής.

Από τη μια φαίνεται να βρίσκεται το ΔΝΤ, αλλά και οι ΗΠΑ και (πιο διστακτικά) η Γαλλία, που θεωρούν απαραίτητη την ελάφρυνση του ελληνικού χρέους, ακόμη και με κάποιο κούρεμα. Από την άλλη, η επιβεβλημένη στην ευρωζώνη γερμανική θέση, που θεωρεί ότι είναι καλύτερα το χρέος να παραμένει ακούνητο, έτσι ώστε να υπάρχει μοχλός πίεσης.

Δεν πρόκειται για διαφορετικούς κόσμους, αλλά για διαφορετικές οπτικές του διεθνούς χρηματοπιστωτικού κεφαλαίου, αλλά και του καπιταλιστικού κόσμου γενικά, στην εξυπηρέτηση των συμφερόντων του.

Ο κοινός παρανομαστής είναι ένας σκληρός διαγωνισμός λιτότητας και γενικά αντεργατικών μέτρων.

Είτε λοιπόν με «αναδιάρθρωση», είτε με «μερικό κούρεμα», οι απαιτήσεις είναι κοινές.

Πρώτο: Η κυβέρνηση υποχρεούται να …διαγράψει το αίτημα διαγραφής του χρέους. Πρέπει να συνομολογήσει ότι, το εάν και με ποια μορφή θα γίνει μια αναδιάρθρωση του χρέους, δεν αφορά αποφάσεις της ίδιας αλλά τους πιστωτές της.

Δεύτερο: Σε κάθε περίπτωση, προϋπόθεση και πρόσθετο αντάλλαγμα αποτελεί ο σφαγιασμός της εργαζόμενης κοινωνικής πλειοψηφίας στην Ελλάδα, με πρόσθετα αντιλαϊκά μέτρα.

Η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ έχει αποδεχθεί πλήρως και τα δύο. Απλά κάνει ευχέλαιο, μήπως και από σπόντα προκύψει κάποια ελάφρυνση χρέους οποιασδήποτε μορφής και την παρουσιάσει σαν δική της επιτυχία.

Ακόμη και αυτές οι υποσχέσεις για ενδελεχή έλεγχο ώστε να διαπιστωθεί τι πήγε στραβά και γιγαντώθηκε το δημόσιο χρέος και για απόδοση πολιτικών ή/και ποινικών ευθυνών, πήγαν στα αζήτητα. Η αντίφαση, από τη μια η κυβέρνηση να δεσμεύεται ότι «θα πληρώσει πλήρως και εγκαίρως όλους τους δανειστές» και από την άλλη να αφήνει να εννοηθεί ότι θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει στη «διαπραγμάτευση» ένα πόρισμα της Επιτροπής Αλήθειας για το Δημόσιο Χρέος περί «παράνομου και απεχθούς χρέους» που παρέπεμπε σε απειλή διαγραφής του, λύθηκε πλέον οριστικά. Ο ΣΥΡΙΖΑ δε δίστασε, σε μια επίδειξη πολιτικού αμοραλισμού, να πετάξει στα αζήτητα τόσο τη Ζ. Κωνσταντοπούλου όσο και το Μ. Γλέζο, που κυρίως συμβόλιζε τις διεκδικήσεις για τις Γερμανικές αποζημιώσεις.

Η εξέλιξη αυτή σχετίζεται με το χαρακτήρα της πολιτικής αστικής διαχείρισης του ΣΥΡΙΖΑ, αλλά και με το χαρακτήρα του δημόσιου χρέους στην εποχή μας, που δε σχετίζεται κυρίως με εξαιρέσεις του κανόνα και «σκάνδαλα», αλλά αποτελεί σύμπτωμα δομικών χαρακτηριστικών του σύγχρονου καπιταλισμού.

Η κυρίαρχη αφήγηση θέλει το δημόσιο χρέος να είναι χαρακτηριστικό των υπανάπτυκτων μη οργανωμένων με σύγχρονο τρόπο κρατών. Η πραγματικότητα είναι εντελώς διαφορετική. Το 70% του παγκόσμιου δημόσιου χρέους ανήκει σε ΗΠΑ, ΕΕ, Ιαπωνία, δηλαδή στα ανεπτυγμένα καπιταλιστικά κέντρα. Το χρέος αναπτύσσεται και θεριεύει μαζί με την καπιταλιστική ανάπτυξη.

Μια άλλη αγαπημένη αναφορά στις κυρίαρχες και επιδερμικές προσεγγίσεις περί χρέους, είναι η καταγγελία του αδηφάγου και «παρασιτικού χρηματοπιστωτικού τομέα» που λυμαίνεται το «παραγωγικό κεφάλαιο».

Πρόκειται για επιφανειακή ανάλυση. Σχεδόν όλοι οι μεγάλοι πολυεθνικοί πολυκλαδικοί μονοπωλιακοί όμιλοι έχουν ταυτόχρονα και παραγωγική και χρηματοπιστωτική δραστηριότητα.

Υπάρχει μια παροιμία: «Τζάμπα ξύδι, καλύτερο από το μέλι». Αν λοιπόν μια επένδυση αποδίδει σε ένα κάτοχο κεφαλαίου ένα κέρδος 10% ενώ μια χρηματοπιστωτική αξιοποίηση 5%, το θέμα έχει ενδιαφέρον, διότι το δεύτερο, αν και μικρότερο, είναι άκοπο. Τζάμπα ξύδι… Αν μάλιστα συμβαίνει οι αποδόσεις να είναι σχεδόν ίδιες ή και καλύτερες μέσω μιας δανειοδότησης άλλων, λόγω της τάσης να πέφτει το μέσο ποσοστό κέρδους στο σύγχρονο καπιταλισμό, τότε ακόμη καλύτερα! Δε μιλούμε για τζάμπα ξύδι, αλλά για τζάμπα μέλι…

Ένας άλλος αγαπημένος μύθος είναι αυτός που αρέσκεται να αποδίδει στα «σπάταλα» κράτη τη διόγκωση των χρεών.

Ας ψάξουμε καλύτερα: Στις αρχές του 1970, ορόσημου του τέλους της εποχής των «παχιών αγελάδων» και κατώφλι ενός κύκλου μιας βαθιάς καπιταλιστικής κρίσης, ο νεοφιλελευθερισμός πραγματοποιεί μεγάλες και αλληλοσυνδεόμενες τομές:

• Το καπιταλιστικό κράτος σταδιακά αποχωρεί από βασικούς παραγωγικούς τομείς, αφήνοντας έτσι μεγαλύτερο πεδίο στην ιδιωτική καπιταλιστική δραστηριότητα.
• Μειώνει γενναία την φορολογία του κεφαλαίου που λειτουργούσε ως μηχανισμός μερικής αναδιανομής και εσόδων του, δημιουργώντας πλέον τεράστια δημοσιονομικά ελλείμματα στον εαυτό του.
• Αστικές κυβερνήσεις και κράτη μπαίνουν σε ένα κύκλο καθήλωσης και μείωσης τόσο του άμεσου όσο και του έμμεσου μισθού.

Η διαδικασία αυτή διευρύνει δανειστές και δανειζόμενους.

Από τη μια, το κεφάλαιο είναι σε θέση  να δανείζει, καθώς έχει διευρύνει τα κέρδη του (λόγω επέκτασης δράσης σε νέους τομείς), έχει δυνατότητα αποθησαυρισμού καθώς φορο-απαλάσσεται, ενώ  το αστικό κράτος του εξασφαλίζει καθηλωμένους μισθούς. 

Από την άλλη, εμφανίζονται δύο κατηγορίες εχόντων ανάγκη δανεισμού. Αφενός, τα ίδια τα καπιταλιστικά κράτη διότι έχουν (τα ίδια) δημιουργήσει  ελλείμματα και αφετέρου οι εργαζόμενοι, οι οποίοι μόνο μέσω  του δανεισμού μπορούν πλέον να  καλύπτουν (τεχνητά και προσωρινά) τα ελλείμματα του πορτοφολιού τους.

Έτσι, χρεομηχανή έχει  πλέον στηθεί για τα καλά.Είναι μηχανισμός δημιουργίας (και ανάταξης) καπιταλιστικού κέρδους, μέσω της μεταφοράς εισοδήματος από τις εργατικές παραγωγικές τάξεις προς το κεφάλαιο και τους κηφήνες του.

Καθόλου τυχαία, με ταχύτατο ρυθμό, γιγαντώνεται το δημόσιο χρέος (εσωτερικό και εξωτερικό) στις καπιταλιστικές χώρες, αλλά και το εσωτερικό χρέος των νοικοκυριών. Για το τελευταίο, δυστυχώς δεν μιλάμε όσο πρέπει.

Τα δάνεια όμως, τόσο προς τα κράτη, όσο και προς τα νοικοκυριά, δημιουργούν και βουνά χρέους, μεγαλώνοντας έτσι τα ρίσκα για τους δανειστές.

Κάποια στιγμή λοιπόν, αυτοί που δάνειζαν ακόμη και από αυτά που δεν είχαν, λένε: «Δε θα μπορείτε να πληρώσετε αύριο, οπότε για να διασφαλιστούμε και εμείς, πληρώστε τώρα». Πριν ακόμα αρχίσουν οι κλαψούρες των δανειζόμενων, έχουν την απάντηση: «Ξέρουμε ότι δεν μπορείτε να πληρώσετε τώρα, γι αυτό και έχουμε εναλλακτική διέξοδο».

Ας δούμε τις διάφορες εκδοχές «διεξόδου»:

• Πέρασμα ιδιοκτησίας των δανειζόμενων στους δανειστές ως μορφή εξασφάλισης.
• Νέα δανειοδότηση με βαρύτερους όρους, ακριβώς επειδή η επισφάλεια του δανεισμού είναι μεγαλύτερη.
• Έλεγχος της λειτουργίας από μεριάς των δανειστών.
• Εξασφάλιση αποκλειστικότητας στη δανειακή σχέση έναντι άλλων πηγών.

Ενίοτε, αν το ρίσκο είναι εξαιρετικά μεγάλο, μπορεί να γίνει και κάτι άλλο, που δεν αναιρεί αλλά συμπληρώνει τα προηγούμενα: Διαγράφεται μέρος του χρέους! Πιο σωστά, ανταλλάσσεται χρέος με ιδιοκτησία, εξουσία, κυριαρχία και έλεγχο. Πρόκειται για μια δεύτερη ζωτική λειτουργία της χρεομηχανής (εκτός της άντλησης κέρδους).

Αν σταματούσαμε στα προηγούμενα θα είχαμε απλά περιγράψει την τοκογλυφική, κερδοσκοπική δράση του καπιταλισμού, σα να είχαμε μία και μόνη, ενιαία, καπιταλιστική οικονομία. Ωστόσο, η άνιση οικονομική ανάπτυξη και ανισόμετρη κατανομή πολιτικής εξουσίας, αποτελεί νόμο. Οι καπιταλιστικές ολοκληρώσεις, όπως η Ευρωπαϊκή Ένωση, ενισχύουν ποικιλότροπα και καθοριστικά τη λειτουργία της χρεομηχανής, ειδικά για τις χώρες της περιφέρειάς της.

Εκτός των άλλων, η μετατροπή -μέσω των μηχανισμών της ΕΕ- του ελληνικού δημόσιου χρέους από ιδιωτικό χρέος (κατά βάση προς τις γαλλικές και γερμανικές τράπεζες), σε επίσημο κρατικό χρέος προς την ΕΕ, τους μηχανισμούς της και τα κράτη μέλη της, από τη μια έσβησε το ρίσκο του ιδιωτικού κεφαλαίου, από την άλλη αλυσόδεσε κυριολεκτικά το ζήτημα της διαγραφής του χρέους με αυτό της ρήξης με την ευρωζώνη και την ΕΕ. Είναι η πρόκληση με την οποία πρέπει να αναμετρηθούμε.

πηγη: prin.gr