ΣΤΙΣ ΣΥΜΠΛΗΓΑΔΕΣ ΤΗΣ ΣΤΡΑΤΟΚΡΑΤΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΑΠΟΛΥΤΑΡΧΙΣΜΟΥ  

Του ΠΕΤΡΟΥ ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ  

Το αποτυχημένο πραξικοπήμα στην Τουρκία θα έχει μεγάλες επιπτώσεις στην εσωτερική εξέλιξη της χώρας, στις σχέσεις της με τη Δύση- συμπεριλαμβανομένης και της Ελλάδας- στο Συριακό και το Κουρδικό πρόβλημα, γενικότερα στην κρίση που μαστίζει την ήδη εκρηκτικά αποσταθεροποιημένη περιοχή της Ανατολικής Μεοσγείου και της Μέσης Ανατολής. Πολλά ερωτήματα σχετικά με το τι ακριβώς συνέβη τη δραματική νύχτα της 15ης προς 16η Ιουλίου παραμένουν ακόμη αναπάντητα. Είναι ωστόσο υποχρεωμένος κανείς να αποτολμήσει, με την επιφύλαξη που επιβάλλει η σοβαρότητα των εξελίξεων, κάποιες πρώτες υποθέσεις, βασισμένες σε αυτά που έχουν ήδη γίνει γνωστά.

-Ποιοι οργάνωσαν και γιατί την απόπειρα πραξικοπήματος; Η δημοφιλής, στο Διαδίκτυο και σε εθνικιστικούς κύκλους, "θεωρία" περί πραξικοπήματος- οπερέτα, μιας προβοκάτσιας που οργανώθηκε από τον ίδιο τον Ερντογάν για να ξεκαθαρίσει τους αντιπάλους του, δεν μπορεί να υποστηριχτεί στα σοβαρά. Το πραξικόπημα ήταν μια πολύ σοβαρή, μεγάλων διαστάσεων και από καιρό σχεδιασμένη κίνηση με στόχο την ανατροπή του Ερντογάν και του ΑΚΡ. Σ'αυτό συμμετείχαν στρατηγοί, διοικητές στρατιών, οι οποίοι κατέλαβαν αστραπιαία τα αεροδρόμια, κατέβασαν τανκς στο κέντρο της Άγκυρας και της Κωνσταντινούπολης, εισέβαλαν στην κρατική τηλεόραση, βομβάρδισαν το κοινοβούλιο, τα αρχηγεία της αστυνομίας και της κεντρικής υπηρεσίας Πληροφοριών, σκότωσαν τον επικεφαλής της πολιτικής εκστρατείας του Ερντογάν και αποπειράθηκαν να σκοτώσουν τον ίδιο τον πρόεδρο της χώρας, στη Μαρμαρίδα. Ήδη έχουν συλληφθεί 11 στρατηγοί, οι οποίοι είναι πιθανό να αντιμετωπίσουν τη θανατική ποινή. Το να επιμένει κανείς ότι όλα αυτά σχεδιάστηκαν από τον Ερντογάν δεν φαίνεται και πολύ λογικό.

Από την άλλη, δεν φαίνεται να έχει βάση η εκδοχή ότι η απόπειρα πραξικοπήματος οργανώθηκε από τις ΗΠΑ. Όχι επειδή η απόπειρα απέτυχε- και άλλα πραξικοπήματα, που ξεκάθαρα υποστηρίχθηκαν από τις ΗΠΑ, από την εισβολή στον Κόλπο των Χοίρων, στην Κούβα, μέχρι το στρατιωτικό κίνημα εναντίον του Τσάβες, στη Βενεζουέλα- απέτυχαν. Αλλά γιατί η Ουάσιγκτον, παρότι ασφαλώς δεν συμπαθεί καθόλου, για τους δικούς της λόγους, τον Ερντογάν, είχε πλήρη συνείδηση ότι ένα "επιτυχημένο" πραξικόπημα θα της δημιουργούσε πολύ περισσότερα προβλήματα από όσα θα έλυνε. Η Τουρκία, μια στρατηγικής σημασίας χώρα του ΝΑΤΟ, θα βυθιζόταν σε ανοιχτό εμφύλιο πόλεμο, μπροστά στον οποίο το λουτρό αίματος στην Αίγυπτο μετά την ανατροπή του Μόρσι από τον στρατηγό Σίσι θα έμοιαζε με τρικυμία σε ένα ποτήρι νερό. Το γεγονός ότι ο άνθρωπος που κατονομάζεται από τον Ερντογάν ως ιθύνων νους του πραξικοπήματος, ο Φετουλάχ Γκιουλέν, βρίσκεται αυτοεξόριστος στις ΗΠΑ δεν αποτελεί απόδειξη. Άλλωστε, ο Γκιουλέν βρίσκεται στις ΗΠΑ από το 1999, κυνηγημένος όχι από τον Ερντογάν, με τον οποίο ήταν μέχρι πρόσφατα στενός σύμμαχος, αλλά από την Κεμαλική στρατοκρατία.

Επομένως; Τείνουμε να πιστέψουμε- χωρίς να μπορεί κανείς, αυτή τη στιγμή, να είναι απολύτως βέβαιος- ότι το αποτυχημένο πραξικόπημα οργανώθηκε από μια ισχυρή, αλλά μειοψηφική, όπως αποδείχθηκε, μερίδα του στρατεύματος, σε συνεργασία με κύκλους της Δικαιοσύνης και των δυνάμεων ασφαλείας, οι οποίοι βεβαίως υπολόγιζαν ότι θα τύχουν της υποστήριξης ή τουλάχιστον της ανοχής των ΗΠΑ στο βαθμό που θα επικρατούσαν. Είναι πολύ πιθανό ότι το δίκτυο του Γκιουλέν, το Hizmet, έπαιξε βασικό ρόλο στον συντονισμό όλων των αντι- Ερντογάν στοιχείων και στην προετοιμασία του πραξικοπήματος. Οι ταπεινώσεις που υπέστη ο στρατός με τις υποθέσεις Εργκένεγκον και Βαρειοποούλα, αλλά και η καταπόνησή του λόγω των τυχοδιωκτισμών του Ερντογάν στο Συριακό μέτωπο και στο Κουρδικό, προφανώς δημιούργησαν ένα περιβάλλον εκτεταμένης δυσαρέσκειας στους κόλπους των ενόπλων δυνάμεων, την οποία προσπάθησαν να εκμεταλλευθούν οι πραξικοπηματίες. Οι επικείμενες κρίσεις για την ηγεσία του στρατού, στα τέλη Ιουλίου, ίσως να έδρασαν όντως ως ο καταλύτης που επιτάχυνε τις εξελίξεις.

-Γιατί απέτυχε το πραξικόπημα; Πρώτα απ' όλα, γιατί οι κινηματίες δεν κατάφεραν να εξασφαλίσουν την πειθαρχία όλων ή τουλάχιστον των περισσότερων κρίσιμων κρίκων στους κόλπους του στρατεύματος, όπως θα πρέπει να υπολόγιζαν. Ένα πρώτο, εξ όσων γνωρίζουμε, πλήγμα ήρθε από τον διοικητή της Α' Στρατιάς, στρατηγό Νουντάρ, ο οποίος ανακατέλαβε το αεροδρόμιο της Κωνσταντινούπολης. Το γεγονός ότι οι ειδικές δυνάμεις του στρατού, η στρατοχωροφυλακή και η ΜΙΤ τάχθηκαν από την πρώτη στιγμή εναντίον των κινηματιών έδωσε μια πολύ ισχυρή, κρίσιμη μάζα στο στρατόπεδο Ερντογάν.

Ο δεύτερος λόγος είναι ότι οι κινηματίες δεν εξασφάλισαν ερείσματα στη φιλοδυτική αντιπολίτευση, κάτι που θα τους έδινε ένα πολιτικό πρόσωπο- μεταξύ άλλων, εμφανίζοντας αμέσως μετά την εκδήλωση του κινήματος, έναν μεταβατικό, πολιτικό πρωθυπουργό. Σύσσωμη η αντιπολίτευση συμπαρατάχθηκε με τον πρωθυπουργό του ΑΚΡ Μπιναλί Γιλντιρίμ στο πολιορκημένο κοινοβούλιο, ενώ το CNN Turk ήταν το κανάλι που μετέδωσε το μήνυμα του κρυπτόμενου Ερντογάν, μέσω FaceTime, στο λαό, καλώντας τον να βγει στους δρόμους και να φράξει το δρόμο στους πραξικοπηματίες. (Το γεγονός ότι το CNN Turk και γενικότερα ο αντιπολιτευόμενος, φιλοδυτικής κατεύθυνσης, όμιλος Ντογάν πρωτοστάτησαν, τις κρίσιμες ώρες, στις προσπάθειες απόκρουσης του πραξικοπήματος, προφανώς λέει πολλά).

Ο τρίτος και αποφασιστικότερος παράγοντας που οδήγησε στην αποτυχία του πραξικοπήματος ήταν η μαζική, ηρωική αντίσταση εκατοντάδων χιλιάδων Τούρκων πολιτών, τόσο οπαδών του Ερντογάν, όσο και Κεμαλιστών, αριστερών, φιλοκουρδικών και προοδευτικών δυνάμεων. Σε αντίθεση με τα πραξικοπήματα του 1960 και του 1980, που επικράτησαν σχεδόν χωρίς να συναντήσουν αντίσταση- αντίθετα, για συγκεκριμένους ιστορικούς λόγους, στην αρχική φάση τους είχαν συναντήσει την επιδοκιμασία σημαντικού τμήματος του κοινωνικού σώματος- το αποτυχημένο κίνημα των στασιαστών προσέκρουσε, αυτή τη φορά, σε μια πραγματική λαϊκή εξέγερση. Ο τουρκικός λαός, μεγάλο μέρος του οποίου είχε υποστεί την περιφρόνηση, την καταπίεση ή και την ωμή καταστολή από το καθεστώς Ερντογάν τα προηγούμενα χρόνια, ήταν αυτός που έσωσε την τουρκική δημοκρατία, ένα μάθημα που ο επίδοξος "σουλτάνος" δεν μπορεί, ακόμη κι αν το θέλει, να υποτιμήσει.

-Τι θα γίνει τώρα στην Τουρκία; Βραχυπρόθεσμα, ο Ταγίπ Ερντογάν βγαίνει κατά πολύ ενισχυμένος- όπως πάντα συμβαίνει με τα παρ' ολίγον θύματα αποτυχημένων πραξικοπημάτων. Ο δεσμός του με μεγάλο μέρος των λαϊκών στρωμάτων ανανεώθηκε και σφυρηλατήθηκε με το αίμα εκατοντάδων δημοκρατών. Οι διαρκείς καταγγελίες του περί συνωμοσιών για την ανατροπή του φαίνονται τώρα, στο φώς της νωπής, δραματικής εμπειρίας, ότι δεν ήταν κραυγές ενός ψεύτη βοσκού. Ο "λύκος" αποδείχθηκε πραγματικός. Τον επικαλείται ήδη για ένα σαρωτικό κύμα κάθαρσης των Γκιουλενικών και άλλων στασιαστών σε στρατό, αστυνομία, δικαιοσύνη και άλλους τομείς του κρατικού μηχανισμού. Όσο κι αν παρόμοια μέτρα ασφαλώς και επιβάλλονται, γνωρίζοντας κανείς την αυταρχική νοοτροπία του ανδρός έχει κάθε λόγο να υποψιαστεί ότι οι εκκαθαρίσεις είναι πιθανό να περιλάβουν κάθε ενοχλητική, αντιπολιτευόμενη φωνή. Κρίσιμο τεστ των προθέσεων του Ερντογάν θα είναι αν επιμείνει στην αλλαγή του πολιτεύματος, με συγκέντρωση των εξουσιών στα χέρια του, σε βάρος των δημοκρατικών δικαιωμάτων και εγγυήσεων.

Αν ο Ερντογάν μεταφράσει την υποστήριξη που εισπράττει σήμερα από τους πολίτες ως λευκή επιταγή για μια μεγάλη στροφή προς την απολυταρχία, θα προκαλέσει τη μοίρα του. Το πραξικόπημα, παρά την αποτυχία του, άνοιξε βαθύτατες πληγές σε μια ήδη βαθύτατα διχασμένη κοινωνία. Και μόνο το γεγονός ότι, μετά από 13 χρόνια στην εξουσία, ο Ερντογάν είδε να απειλείτει το αξίωμα και το ίδιο το κεφάλι του από στρατηγούς και συνταγματάρχες, αποτελεί τεράστιο πλήγμα για το γόητρό του. Σε μια στιγμή που, λόγω Ισλαμικού Κράτους και Κουρδικού, έχει ανάγκη όσο ποτέ άλλοτε το στρατό, οι ένοπλες δυνάμεις έχουν υποστεί τεράστια ζημιά και η ιεραρχική αλυσίδα έχει κλονιστεί σε πάρα παλλούς, κρίσιμους κρίκους (ακόμη κι ο στρατιωτικός σύμβουλος του Ερντογάν εμφανίζεται ως πραξικοπηματίας). Επομένως, αν ο Ερντογάν δεν ρίξει, με κάποιο τρόπο, γέφυρες στην αντιπολίτευση και επιμείνει στον απολυταρχισμό του, ένα νέο πραξικόπημα, αυτή τη φορά "πετυχημένο" δεν μπορεί να αποκλειστεί στο μέλλον- ίσως μάλιστα να έρθει από τους στρατηγούς που σήμερα εμφανίζονται ως οι αποφασιστικοί υπερασπιστές της δημοκρατικής τάξης: έτσι εμφανιζόταν άλλωστε και ο Πινοτσέτ, ο οποίος διορίστηκε αρχηγός ΓΕΕΘΑ από τον Αλιέντε για να τον προστατεύσει από τους πραξικοπηματίες!

-Τι επιπτώσεις να περιμένουμε στην εξωτερική πολιτική της Τουρκίας; Το ερώτημα αυτό είναι το πιο δύσκολο να απαντηθεί, δεδομένου ότι η τουρκική εξωτερική πολιτική ήταν ήδη σωρός ερειπίων και το δίδυμο Ερντογάν- Γιλντιρίμ επιχειρούσε να κλείσει κάποια από τα μέτωπα που είχε ανοίξει η Άγκυρα το προηγούμενο διάστημα, σε πρώτη φάση με Ρωσία και Ισραήλ.

Το αμέσως επόμενο διάστημα θα συνεχιστούν οι αναταράξεις με τις ΗΠΑ γύρω από το τουρκικό αίτημα έκδοσης του Φετουλάχ Γκιουλέν, κάτι που είνα πάρα πολύ δύσκολο να δεχθούν οι Αμερικανοί, αν δεν θέλουν να στείλουν διεθνώς μήνυμα ότι είναι έτοιμοι, ανά πάσα στιγμή, να "πουλήσουν" τους φίλους τους. Μεσοπρόθεσμα, δεν νομίζουμε ότι ο Ερντογάν έχει τη βούληση, αλλά ούτε και διαθέτει την πολυτέλεια της αποξένωσης με τις ΗΠΑ. Άλλωστε είναι καιρός τώρα που κάνει κινήσεις σύσφιξης των σχέσεων με την Ουάσιγκτον- πρώτα με την παραχώρηση της βάσης του Ιντσιρλίκ για βομβαρδισμούς στη Συρία, έπειτα με την αποκατάσταση των σχέσεων με το Ισραήλ κ.α.

Δεν αποκλείεται, ωστόσο, η Τουρκία του Ερντογάν να στραφεί ακόμη περισσότερο στο ρόλο ενός αυτόνομου "παίχτη" στην περιοχή, με ευκαιριακές συμμαχίες προς διάφορες κατευθύνσεις και με ακόμη μεγαλύτερη καχυποψία έναντι των Αμερικανών και των Ευρωπαίων εταίρων της. Δεν θα εκλπαλούμε καθόλου αν, σε αυτό το πλαίσιο, δούμε κάποιες θεαματικές κινήσεις προσέγγισης του Ερντογάν με τον Πούτιν, προτού συμπληρωθεί χρόνος από την κατάρριψη του ρωσικού αεροπλάνου, που έφερε τις δύο χώρες στα πρόθυρα πολεμικής σύγκρουσης.

πηγη: iskra.gr

Εκθεση-βόμβα στις απαιτήσεις των δανειστών και κυρίως του ∆ΝΤ, που αποδεικνύει με οικονομικά δεδομένα τον εργασιακό μεσαίωνα στη χώρα, απέστειλε στην επιτροπή εμπειρογνωμόνων για τα εργασιακά η ηγεσία του υπουργείου Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης.
Σύμφωνα με την έκθεση των 33 σελίδων που αποκαλύπτει η Realnews, 126.956 εργαζόμενοι επιβιώνουν με λιγότερα από 100 ευρώ τον μήνα, ενώ μισό εκατομμύριο απασχολούμενοι έχουν αποδοχές λιγότερες από τον νομοθετημένο κατώτατο μισθό των 586 ευρώ.
Παράλληλα, ο μέσος όρος των μηνιαίων αποδοχών των Ελλήνων από το 2009 έως το 2014 μειώθηκε κατά 26,3%, ενώ μόλις το 40% των εργαζομένων της χώρας απασχολείται με όρους συλλογικών συμβάσεων εργασίας. Σύμφωνα με τα στοιχεία του υπουργείου Εργασίας, πάνω από το 50% των προσλήψεων για την περίοδο 2013-2015 ήταν με συμβάσεις μερικής απασχόλησης ή εκ περιτροπής εργασίας, με αποτέλεσμα οι εργαζόμενοι να πληρώνονται με το 1/2 ή το 1/4
του κατώτατου μισθού.
Μάλιστα, όπως αποδεικνύουν τα στοιχεία, η μείωση των μισθών δεν οδήγησε ούτε σε πτώση των τιμών των προϊόντων, ούτε σε τόνωση της ανταγωνιστικότητας. Ως κύριες αιτίες καταγράφονται ο περιορισμός της ζήτησης και ο αρνητικός πληθωρισμός.  Στην έκθεση επισημαίνεται ότι η σωρευτική μείωση του ΑΕΠ ανήλθε σε 25% από το 2008, ενώ οι εργαζόμενοι έχασαν περίπου το 50% της αγοραστικής τους δύναμης, γεγονός που οδηγεί σε σημαντική μείωση της εσωτερικής ζήτησης. Η ελληνική οικονομία βρίσκεται σε περίοδο αποεπένδυσης, με αποτέλεσμα να μη δημιουργούνται νέες θέσεις εργασίας, παρά τη ραγδαία μείωση των μισθών και την προώθηση ευέλικτων μορφών απασχόλησης.
Το υπουργείο Εργασίας αναφέρει ότι η μείωση των κατώτατων αποδοχών όχι μόνο απέτυχε να διευκολύνει την επανείσοδο των ανέργων στην αγορά εργασίας, αλλά, αντίθετα, οδήγησε σε μια άνευ προηγουμένου αύξηση των
επιπέδων της ανεργίας. Ειδικότερα, η ανεργία εκτοξεύθηκε από 7,3% το 2008 σε 27,9% το 2013 και σταθεροποιήθηκε το 2016, ενώ η ανεργία των νέων αυξήθηκε στο 60% το 2013 και σταθεροποιήθηκε γύρω στο 50% φέτος.
Το διάστημα 2008-2013, 427.000 Ελληνες πανεπιστημιακής εκπαίδευσης μετανάστευσαν σε αναζήτηση υψηλότερων μισθών και καλύτερων κοινωνικών υποδομών. Το υπουργείο Εργασίας επισημαίνει ότι η περαιτέρω μείωση των αποδοχών θα οδηγήσει σε βαθύτερη ύφεση την οικονομία, τονίζοντας ότι η Ελλάδα είναι η μόνη χώρα της Ε.Ε. στην οποία ο κατώτατος μισθός μειώθηκε. Αντίθετα, κατά την ίδια περίοδο της κρίσης, ο κατώτατος μισθός αυξήθηκε 11,3% στο Ηνωμένο Βασίλειο, 8,2% στο Βέλγιο, 7,6% στη Γαλλία και κατά 2% σε Πορτογαλία και Ισπανία.   

Συλλογικές διαπραγματεύσεις

Το υπουργείο Εργασίας αναφέρει ότι η καθιέρωση των ατομικών συμβάσεων εργασίας δημιουργεί συνθήκες αθέμιτου ανταγωνισμού κυρίως σε επίπεδο μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων, επισημαίνοντας ότι οι κλαδικές συμβάσεις κυριαρχούν σε όλες τις υπόλοιπες χώρες της Ε.Ε. Ο αριθμός των κλαδικών και επαγγελματικών συλλογικών συμβάσεων μειώθηκε από 65 το 2010 σε 23 το 2012, ενώ ο αριθμός των συμφωνιών σε επίπεδο επιχείρησης αυξήθηκε
από 227 σε 976 κατά την ίδια περίοδο.
Οι συντάκτες της έκθεσης τονίζουν ότι δεν υπάρχει συνδικαλιστική δράση και επαρκής εκπροσώπηση των εργαζομένων, ιδιαίτερα σε μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις, μέσω της δημιουργίας ενώσεων προσώπων, γεγονός που έρχεται σε αντίθεση με όσα προβλέπει η νομολογία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Κοινωνικών ∆ικαιωμάτων και το Ευρωπαϊκό ∆ικαστήριο Ανθρωπίνων ∆ικαιωμάτων και περιλαμβάνοται στη Συνθήκη της Λισσαβώνας του 2009.

Ομαδικές απολύσεις
 
Το υπουργείο Εργασίας υποστηρίζει ότι δεν απαιτούνται αλλαγές, υπογραμμίζοντας μάλιστα τη συμφωνία των εκπροσώπων εργοδοτών και εργαζομένων για το συγκεκριμένο ζήτημα. Στην έκθεση αναλύονται οι εξής παράγοντες σχετικά με τις ομαδικές απολύσεις:
 
*Η διάρθρωση των επιχειρήσεων στην Ελλάδα. Από τις συνολικά 222.281 επιχειρήσεις που λειτουργούσαν το 2015, οι 210.865 απασχολούσαν έως 19 άτομα, δηλαδή το 94,86%.

*Η ανυπαρξία δικτύου κοινωνικής προστασίας των ανέργων, αλλά και η αδυναμία του κράτους να επανεντάξει στην αγορά εργασίας τους μακροχρόνια ανέργους.  

*Η αλλαγή της νομοθεσίας, με την αύξηση των ορίων των ομαδικών απολύσεων το 2010.  

«Η ελληνική κυβέρνηση ισχυρίζεται ότι οι πολιτικές για την αγορά εργασίας θα πρέπει να ευθυγραμμιστούν με τις διεθνείς και ευρωπαϊκές βέλτιστες πρακτικές. Ωστόσο, είναι σημαντικό να ληφθούν υπόψη οι ιδιαιτερότητες της
ελληνικής οικονομίας. Με βάση τα στοιχεία του ΟΟΣΑ σχετικά με πρόσθετους περιορισμούς για τις ομαδικές απολύσεις, εάν επικεντρωθούμε στις χώρες της Ε.Ε., παρατηρούμε ότι μεταξύ των 22 χωρών της Ε.Ε. το 2013 η Ελλάδα κατατάσσεται 13η, μαζί με την Αυστρία. Αυτό δείχνει ότι η Ελλάδα ακολουθεί τις βέλτιστες
πρακτικές της Ε.Ε. και, ως εκ τούτου, δεν βλέπουμε κανένα ενδιαφέρον για την αλλαγή των ρυθμίσεων στις ομαδικές απολύσεις», αναφέρεται χαρακτηριστικά στην έκθεση.

Συνδικαλιστικός νόμος

Το υπουργείο Εργασίας στην έκθεση παραθέτει τι ισχύει σήμερα όσον αφορά τον τρόπο προκήρυξης απεργιών, την εκπροσώπηση των εργαζομένων, τον χρόνο προειδοποίησης για την πραγματοποίηση απεργίας, επισημαίνοντας μάλιστα πότε μπορεί να ανατραπεί μια απεργιακή κινητοποίηση, εάν δεν πληροί τις νόμιμες προϋποθέσεις.
Σχετικά με την προστασία των συνδικαλιστών από την απόλυση, επισημαίνεται ότι προστατεύονται μόνο για τις δραστηριότητές τους σχετικά με τη συνδικαλιστική τους δράση, ενώ, όσον αφορά τυχόν άλλα προνόμια που έχουν οι συνδικαλιστές, το υπουργείο αναφέρει ότι δεν υπάρχουν ιδιαίτερα οφέλη ούτε για τις συνδικαλιστικές άδειες.
Σχετικά με την ανταπεργία, το υπουργείο Εργασίας αναφέρει ότι οι εργοδοτικές οργανώσεις δεν επιθυμούν την καθιέρωσή της, επισημαίνοντας ότι οι εργοδότες μπορούν και τώρα να προσφύγουν στα δικαστήρια και να σταματήσουν ή να ακυρώσουν μια απεργιακή κινητοποίηση. Στην έκθεση περιλαμβάνεται και ο αναλυτικός πίνακας που παρουσιάζει η «R» με τον ακριβή αριθμό των απεργιών από το 2009 έως το 2015, αλλά και των εργαζομένων που συμμετείχαν σε αυτές.
Η έκθεση καταλήγει στο συμπέρασμα: «Οι απαραίτητες μεταρρυθμίσεις θα πρέπει να επικεντρωθούν στην επιστροφή της Ελλάδας στην κανονικότητα του ευρωπαϊκού κοινωνικού μοντέλου, με ιδιαίτερη έμφαση στην ενίσχυση του κοινωνικού διαλόγου και των συλλογικών διαπραγματεύσεων. Υπάρχει μια βαθιά ριζωμένη κοινωνική συναίνεση μεταξύ όλων των κοινωνικών εταίρων και των πολιτικών κομμάτων ότι δεν απαιτούνται ουσιαστικές αλλαγές στο καθεστώς των ομαδικών απολύσεων και στον νόμο σχετικά με τη συνδικαλιστική δράση»

Με 20 χρόνια προϋπηρεσία δεν δίνουν σε 62χρονη ούτε την ελάχιστη εθνική των 384 ευρώ που υποσχόταν ο ΣΥΡΙΖΑ - Πλήρη σύνταξη 464 ευρώ θα πάρει μετά από 5 χρόνια, όταν θα γίνει 67 ετών. Χαμένοι 120.000 εργαζόμενοι

Στα όρια της απελπισίας έφτασε 62χρονη ασφαλισμένη όταν πήρε στα χέρια της τη συνταξιοδοτική απόφαση του ΙΚΑ που της κοινοποιούσε ότι μετά από 20 χρόνια ασφάλισης η κύρια σύνταξη που της αντιστοιχεί δεν υπερβαίνει τα 80 ευρώ τον μήνα και η επικουρική τα 29,22 ευρώ.

Η ασφαλισμένη ανέμενε βέβαια μικρή σύνταξη καθώς γνώριζε ότι θα υποστεί το πέναλτι του 30% λόγω πρόωρης συνταξιοδότησης, δεν φανταζόταν ωστόσο ότι θα πέσει θύμα της εγκυκλίου Χαϊκάλη (της μοναδικής που πρόλαβε να υπογράψει πριν από τις εκλογές ως υφυπουργός Κοινωνικής Ασφάλισης), και μάλιστα εν αγνοία της, αφού είχε καταθέσει αίτηση συνταξιοδότησης ενάμιση μήνα πριν από την ψήφιση των εφαρμοστικών νόμων του μνημονίου, στις 18 Αυγούστου του 2015.

Η σύνταξη της 62χρονης είναι από τις πρώτες οριστικές που απονεμήθηκαν με εφαρμογή των νόμων της αριστερής κυβέρνησης Τσίπρα και αποτελεί έναν κρίκο στην αλυσίδα των εξοντωτικών μειώσεων που ήδη έχουν υποστεί οι χαμηλοσυνταξιούχοι του ΕΚΑΣ, οι μερισματούχοι του Δημοσίου και οι συνταξιούχοι χηρείας. Είναι όμως και μια πρόγευση των περικοπών που θα ακολουθήσουν στις επικουρικές στις 2 Αυγούστου καθώς και στις κύριες συντάξεις των τραπεζοϋπαλλήλων και των υψηλοσυνταξιούχων άνω των 2.000 ευρώ. 

Το «Θέμα» και άλλα ΜΜΕ είχαν από πέρυσι επισημάνει τον κίνδυνο φτωχοποίησης των συνταξιούχων που καλούνται να επιβιώσουν με 100 ευρώ τον μήνα και μάλιστα παραθέτοντας παραδείγματα. 

Τώρα, όμως, που άρχισε να ξεμπλοκάρεται η έκδοση των συντάξεων (απονέμονταν μόνο προσωρινές), οι συνταξιούχοι θα δουν τη σκληρή πραγματικότητα να αγγίζει τις οικογένειές τους. 

Το τραγικό είναι ότι αυτό το ποσό είναι μεικτό και θα παρακρατηθούν άλλα 3,20 ευρώ υπέρ του ΕΟΠΥY. Δηλαδή, η καθαρή σύνταξη θα είναι μόλις 76,80 ευρώ.

Με αυτό το ποσό η 62χρονη, αν διαθέτει σπίτι, αυτοκίνητο, κάποιο αγροτεμάχιο ή αν χρωστάει δάνειο και πιστωτική κάρτα, θα φορολογηθεί με βάση τα τεκμήρια και θα πληρώσει φόρο που μπορεί να υπερβαίνει τις 12 συντάξεις. Η ηγεσία του υπουργείου Εργασίας, που διαμηνύει σε όλους τους τόνους ότι δεν έχει μειώσει τις κύριες συντάξεις, έχει βρει πάνω από 4 έμμεσους τρόπους (εισφορά υπέρ υγείας, μέρισμα, επικουρικές, ΕΚΑΣ) να περικόψει τα εισοδήματα των χαμηλοσυνταξιούχων. 

Αν δεν εφαρμοζόταν καταχρηστικά από το υπουργικό δίδυμο του υπουργείου Εργασίας αναδρομικά ο ν. 4336/2015, η συγκεκριμένη ασφαλισμένη θα έπαιρνε κύρια σύνταξη 340 ευρώ και επικουρική 85. Η διάταξη που την καταδίκασε σε ένδεια για τα επόμενα 5 χρόνια της ζωής της προβλέπει ότι «το κατώτατο όριο σύνταξης όπως αυτό ισχύει με βάση τις διατάξεις της παρ. 5 δεν έχει εφαρμογή σε όσους έχουν αποχωρήσει ή αποχωρούν από την υπηρεσία από 1/7/2015 και μετά και δεν έχουν συμπληρώσει το 67ο έτος της ηλικίας τους και παραμένει αμετάβλητο έως τις 31.12.2021. Τα ανωτέρω πρόσωπα μέχρι τη συμπλήρωση του 67ου έτους θα λαμβάνουν το ποσό της σύνταξης που τους αναλογεί στα έτη ασφάλισής τους κατά περίπτωση».

Αναδρομική εφαρμογή

Η ασφαλισμένη που προσέφυγε στον Συνήγορο του Πολίτη διαμαρτύρεται γιατί η αναδρομική εφαρμογή της διάταξης με διαφορά μόνο 7 ημερών από την ημερομηνία υποβολής της αίτησης συνταξιοδότησης την εγκλώβισε σε αυτή την τραγική περιπέτεια. Αν γνώριζε για την αναδρομική εφαρμογή του μέτρου, δεν θα έπαιρνε την απόφαση να αποχωρήσει και θα παρέμενε στην εργασία της έως τα 67 προκειμένου να εισπράξει την εθνική σύνταξη Κατρούγκαλου, δηλαδή 384 + 80 = 464 ευρώ.




Η συνταξιοδοτική απόφαση του ΙΚΑ που κοινοποιήθηκε στην 62χρονη ασφαλισμένη αναφέρει ρητώς ότι μετά από 20 χρόνια ασφάλισης η κύρια σύνταξη (πάνω), που της αντιστοιχεί είναι 80 ευρώ τον μήνα με κρατήσεις ασθενείας 4%, και η επικουρική τα 29,22 ευρώ (κάτω)

Η προσφυγή στον Συνήγορο του Πολίτη

Αναλυτικά, η ασφαλισμένη στην προσφυγή της στον Συνήγορο του Πολίτη αναφέρει:
«Με τις υπ’ αριθμ. 1332/11-4-2016 και 1333/11-4-2016 αποφάσεις Διευθυντού του Υποκ/τος ΙΚΑ Συντάξεων Καλλιθέας (επισυναπτόμενες) μου χορηγήθηκαν αντιστοίχως κύρια σύνταξη από το ΙΚΑ-ΕΤΑΜ και επικουρική σύνταξη από το ΕΤΕΑ (τ. ΕΤΕΑΜ) ανερχομένης της μεν κύριας σύνταξης σε 80,02 (!!!) ευρώ μηνιαίως, της δε επικουρικής σύνταξης σε 29,22 (!!!) ευρώ μηνιαίως από 7-7-2015.

Για την έκδοση των αποφάσεων αυτών είχα υποβάλει τις υπ’ αριθμ. Πρωτ. 17249 και 17255 με ημερομηνία 7-7-2015 αιτήσεις συνταξιοδοτήσεώς μου αντιστοίχως.

Το εξευτελιστικό αυτό ποσό της σύνταξής μου το οποίο θίγει την ανθρώπινη αξιοπρέπειά μου και καθιστά αδύνατη την επιβίωσή μου οφείλεται στο εξής:

Είμαι νέα ασφαλισμένη (μετά την 1-1-1993) και το ποσό που μου απονεμήθηκε με τις προσβαλλόμενες αποφάσεις, με βάση την ηλικία μου (62 ετών, γεννηθείσα την 6-7-1953), παρ’ όλον ότι είχα 5961 ημέρες κύριας ασφάλισης και 5120 ημέρες επικουρικής ασφάλισης είναι μικρό λόγω του ότι αφενός έλαβα μειωμένη σύνταξη και αφ’ ετέρου, δεν μου καταβλήθηκε το κατώτατο όριο σύνταξης, η χορήγηση του οποίου όμως προεβλέπετο κατά την στιγμή υποβολής της αιτήσεως συνταξιοδοτήσεώς μου και ασκήσεως του θεμελιωμένου δικαιώματός μου (7-7-2015), καταργήθηκε δε μεταγενέστερα με αναδρομική εφαρμογή των αντίστοιχων διατάξεων.

Η έκδοση των πιο πάνω αναφερόμενων αποφάσεων συνταξιοδοτήσεως είναι κατάφωρα παράνομη και έρχεται σε αντίθεση με την συνταγματική αρχή του άρθρου 4.
Να σημειωθεί ότι οι διατάξεις των άρθρων 1-4 Ν. 3863/2010 καταργήθηκαν μόλις με το άρθρο 27 παρ. 4 Ν. 4387/12-5-2016. Επομένως κατά την ημερομηνία που εκδόθηκε η προσβαλλόμενη συνταξιοδοτική πράξη εξακολουθούσαν να ισχύουν.

Προφανώς και υπό το πρίσμα ότι θα εφαρμοζόταν ο Ν. 3863/2010 ψηφίστηκε η κατάργηση του κατώτατου ορίου. Μέχρι την έναρξη συζητήσεων για νέο ασφαλιστικό νομοσχέδιο (που πήρε τελικώς την μορφή του Ν. 4387/2016) περιμέναμε εγκυκλίους για τον τρόπο εφαρμογής των διατάξεων του ν. 3863/2010 για τις αιτήσεις από 1-1-2015 και εφεξής (βλ. και σχετικές εγκυκλίους του ΙΚΑ περί της αναμονής αυτής).

Ακόμα και με την εφαρμογή των διατάξεων του Ν. 3863/2010 η σύνταξή μου θα ήταν κατά πολύ μεγαλύτερη από το εξευτελιστικό ποσό των 80 ευρώ για κύρια σύνταξη και 20 ευρώ για επικουρική σύνταξη μηνιαίως για εργασία 20 ετών!!!

- Γιατί παρανόμως έσπευσε το αρμόδιο τμήμα Συντάξεων να εκδώσει οριστική απόφαση στην περίπτωσή μου στηριζόμενο στην εξίσου παράνομη υπ’αριθμ. 52/15-12-2015 εγκύκλιο της Διεύθυνσης Παροχών του ΙΚΑ, η οποία εκδόθηκε μετά την ψήφιση του Ν. 4336/2015.

Ειδικότερα παρανόμως κατά την εγκύκλιο 52 του ΙΚΑ εδόθη εντολή στις αρμόδιες υπηρεσίες συντάξεων να προβαίνουν στην έκδοση οριστικών αποφάσεων συνταξιοδοτήσεως για αιτήσεις που έχουν κατατεθεί μέχρι και 18-8-2015 και χωρίς επιφύλαξη ως προς το χορηγούμενο ποσό. Και τούτο γιατί εξ όσων γνωρίζω από καμία διάταξη δεν είχε προβλεφθεί μέχρι το Ν. 4387/2016 ότι οι συντάξεις όσων έχουν θεμελιώσει δικαίωμα από 1-1-2015 και έχουν καταθέσει αίτηση για σύνταξη πριν ή και μετά την 18-8-2015, αλλά με έναρξη συνταξιοδότησης πριν την 1-9-2015 θα υπολογισθούν με τον τρόπο που προβλεπόταν μέχρι 31-12-2014.

- Γιατί αφού με τις μεταβατικές διατάξεις του άρθρου 94 του Ν. 4387/2016, προβλέπεται ότι για τις εκκρεμείς κατά την έναρξη ισχύος του υποθέσεις συνταξιοδοτήσεως εφαρμόζονται οι διατάξεις κάθε φορέα όπως ίσχυαν την 31-12-2014, τότε και εκ του λόγου αυτού δεν θα έπρεπε να εφαρμοστεί στην περίπτωσή μου η μη καταβολή του κατωτάτου ορίου σύνταξης, δεδομένου ότι την 31-12-2014 κατεβάλλετο το κατώτατο όριο σύνταξης, η δε αίτησή μου για σύνταξη έπρεπε ακόμα να ήταν εκκρεμής, σύμφωνα με όσα εκτίθενται ανωτέρω υπό α.α. 3.

- Γιατί όπως αντιλαμβάνομαι, θίγεται άνισα και υπέρμετρα η κατηγορία των συνταξιοδοτουμένων με μειωμένη σύνταξη κατά το χρονικό διάστημα από 1-7-2015 που είχε καταργηθεί (αναδρομικά) η καταβολή του κατωτάτου ορίου σύνταξης μέχρι την 13-5-2016 που προβλέπεται η εφαρμογή της βασικής και αναλογικής σύνταξης.

Παρακαλώ επομένως όπως επιλυθεί το θέμα μου με βάση το νόμο, τις αρχές του δικαίου, της χρηστής διοίκησης και της υποχρέωσης σεβασμού της ανθρώπινης αξιοπρέπειας η οποία κατάφωρα και παράνομα έχει προσβληθεί στην περίπτωσή μου και να εκδοθεί διάταξη για την μη εφαρμογή της κατάργησης του κατωτάτου ορίου σύνταξης σε όσους είχαν ήδη καταθέσει αίτηση για σύνταξη πριν τη 16-7-2015, ή να προβούν οι αρμόδιες υπηρεσίες σε κάθε ενδεδειγμένη ενέργεια, ώστε εν συνεχεία να αναθεωρηθούν και τροποποιηθούν οι ανωτέρω αναφερόμενες αποφάσεις».

Εξόντωση για 120.000 εργαζόμενους

Η διάταξη που προβλέπει τη χορήγηση του οργανικού ποσού της σύνταξης βάσει των εισφορών που έχουν καταβληθεί από τους συνταξιοδοτούμενους μετά τις 30/5/2015 έως τη συμπλήρωση του 67ου έτους «εξοντώνει» περίπου 10.000 μητέρες ανηλίκων, οι οποίες έβγαιναν με ευνοϊκότερες διατάξεις νωρίτερα στη σύνταξη. Αυτή η κατηγορία θα πάρει σύνταξη 200-250 ευρώ, ενώ το συνολικό ποσό θα εισπραχθεί μετά τη συμπλήρωση του ορίου των 67 ετών.

Ανάλογες περιπτώσεις υπάρχουν και στον ΟΑΕΕ καθώς πολλοί ελεύθεροι επαγγελματίες έχουν διακόψει τη δραστηριότητά τους εξαιτίας της κρίσης και αναγκάζονται να βγουν στη σύνταξη. Οι ασφαλισμένοι που καλούνται να ζήσουν με τα πενιχρά επιδόματα που δίνει η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ εκτιμάται ότι θα ξεπεράσουν τους 120.000 την επόμενη 5ετία. 

Ακόμα και αν γνωρίζουν τη διάταξη-λαιμητόμο, αν βιώνουν τον εφιάλτη της ανεργίας και δεν υπάρχει ελπίδα να βρουν δουλειά στις ηλικίες των 62-67, αναγκαστικά συνταξιοδοτούνται νωρίτερα παίρνοντας λιγότερα από 100 ευρώ.

ΠΗΓΗ: protothema.gr