Μια ενδιαφέρουσα πρωτοβουλία και εκδήλωση πραγματοποιήθηκε στις 12-13 Μάη 2018 από εργατικά Σωματεία και Συλλογικότητες στην πλατεία Λ. Αυδή στην Αθήνα.
Στο επίκεντρο βρέθηκαν τα προβλήματα της ανεργίας, της επισφάλειας, οι μνημονιακές αντιλαϊκές πολιτικές, οι ΣΣΕ και τα γενικότερα ζητήματα της μισθωτής εργασίας.
Ανάμεσα στα θέματα που αναπτύχθηκαν στο πλαίσιο της εκδήλωσης ήταν και το πρόβλημα: «Τουριστική σαιζόν – βγάζουμε την γλώσσα στον «μύθο που μπορείς να ζήσης στην Ελλάδα».
Στο ζήτημα αυτό υπήρχε και σχετική παρέμβαση του Προέδρου της ΠΕΝΕΝ ο οποίος ήταν προσκεκλημένος να μιλήσει στην παραπάνω εκδήλωση.
Η ομιλία - παρέμβαση του Προέδρου της ΠΕΝΕΝ Αντώνη Νταλακογεώργου
Παρέμβαση με θέμα:
Τουρισμός και Εργατικά δικαιώματα
Η πορεία του Τουρισμού στην χώρα μας και η αξιοποίησή του από την πλευρά της ιδιωτικής καπιταλιστικής πρωτοβουλίας είναι διαχρονικά το πρόβλημα πάνω στο οποίο ερίζουν διάφοροι επιχειρηματικοί όμιλοι και ταυτόχρονα γίνεται η μεγαλύτερη σπέκουλα πάνω στην οποία επενδύει το αστικό πολιτικό σύστημα της χώρας μας, οι πολυεθνικές που δραστηριοποιούνται μαζί και το εγχώριο κεφάλαιο και όλοι μαζί τονίζουν την σπουδαία σημασία που έχει το ελληνικό τουριστικό προϊόν της χώρας μας για το καπιταλιστικό παραγωγικό μοντέλο.
Στο πλαίσιο αυτό σε καθημερινή βάση προβάλλονται οι γνωστές αστικές απόψεις ότι ο τουρισμός αποτελεί για την Ελλάδα την βαριά βιομηχανία, ότι έχει καθοριστική σημασία για την ανάπτυξη της εθνικής οικονομίας, ότι αυτός συνεισφέρει περισσότερο από οποιονδήποτε άλλον κλάδο στην αύξηση του ΑΕΠ, στην κάλυψη του ελλείμματος του ισοζυγίου αγαθών, στην αντιμετώπιση της ανεργίας και την αύξηση της απασχόλησης, ότι ο τουρισμός στηρίζει και ενισχύει ένα τεράστιο μέρος των ελληνικών νησιών.
Σύσσωμο το αστικό πολιτικό σύστημα, οι επιχειρηματίες σε όλο το φάσμα του τουρισμού, τα ταξιδιωτικά γραφεία, εφοπλιστές, μεγαλοξενοδόχοι και πλήθος άλλα επιχειρηματικά συμφέροντα σε κοινή και ενιαία προπαγανδιστική εκστρατεία, δηλώνουν σε όλους τους τόνους την ανάγκη να ενισχυθεί το τουριστικό προϊόν και οι επιχειρήσεις του κλάδου διότι αυτό είναι το παρόν και το μέλλον της χώρας μας.
Μάλιστα αυτή η αντιδραστική συμμαχία επιχειρηματιών, αστικού πολιτικού συστήματος και των ΜΜΕ που είναι κάτω από τον ασφυκτικό τους έλεγχο σε οποιαδήποτε κινητοποίηση στον χερσαίο και θαλάσσιο τουρισμό, όπως π.χ συμβαίνει στον κλάδο της ναυτεργασίας όπου οι αγώνες αντιμετωπίζονται υπό το πρίσμα ότι αυτοί υπονομεύουν τον τουρισμό και συνιστούν πλήγμα για τα συμφέροντα της χώρας και ότι ο τουρισμός όπως τον εννοούν είναι εθνικό συμφέρον που πρέπει να διαφυλαχτεί με θεμιτό και αθέμιτο τρόπο…..
Στο πλαίσιο αυτό το Υπουργείο Τουρισμού έχει μετατραπεί σε ατζέντη των επιχειρηματικών συμφερόντων, το ελληνικό δημόσιο δαπανά εκατομμύρια ευρώ για την προβολή και ανάδειξη του τουριστικού προϊόντος μέσω διαφημίσεων στο εξωτερικό, συνεδρίων, εκθέσεων και άλλων μορφών έτσι ώστε να μεγαλώσει και να αυξηθεί η προσέλκυση ξένων τουριστών και ο ανταγωνισμός στα πλαίσια αυτής της πολιτικής καλά κρατεί, κυρίως μεταξύ των χωρών της περιοχής της Μεσογείου και της νότιας Ευρώπης.
Από την άλλη καταβάλουν συντονισμένη προσπάθεια επιμελώς να αποκρύψουν ότι σε αυτόν τον κρίσιμο και νευραλγικό τομέα που παράγεται ένας τεράστιος πλούτος δις ευρώ, ότι αυτά κατευθύνονται στις τσέπες μιας μικρής και ασήμαντης μειοψηφίας η οποία αυξάνει και μεγεθύνει τα υπερκέρδη της.
Μέσα από ένα καθεστώς επιχειρηματικής δράσης το οποίο αγγίζει τα όρια της ασυδοσίας και μέσα από μια πολυδαίδαλη νομοθεσία που τους παρέχει απίστευτα κίνητρα, το πολιτικό σύστημα της χώρας μας τους έχει εξασφαλίσει γη και ύδωρ για την ανάπτυξη της επιχειρηματικότητας τους.
Στην πραγματικότητα αυτό το πολιτικό αστικό σύστημα έχει μετατραπεί σε κράχτη και υπηρέτη της ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων και της κερδοφορίας του τουριστικού - εμπορικού - εφοπλιστικού κεφαλαίου.
Αυτοί καρπώνονται τον παραγόμενο πλούτο, αυτοί πλουτίζουν από την εκμετάλλευση και αξιοποίηση του τουριστικού προϊόντος, φτάνοντας στο αθλιότερο σημείο να υπονομεύουν και να καταστρέφουν το περιβάλλον, την πολιτιστική κληρονομιά της πόλης, τα νησιά και το θαλάσσιο περιβάλον, υποτάσσοντας τα στα δικά τους επιχειρηματικά συμφέροντα.
Τώρα ας δούμε και την άλλη όψη του νομίσματος, αυτή για την οποία ουδείς λόγος γίνεται και αφορά τα εργατικά δικαιώματα εκατοντάδων χιλιάδων εργαζομένων που απασχολούνται στο ευρύτερο φάσμα της τουριστικής δραστηριότητας.
Αστικό πολιτικό σύστημα, επιχειρηματίες και τα διαπλεκόμενα MME έχουν βγάλει κυριολεκτικά τον σκασμό για τα εργατικά προβλήματα. Σιωπούν για την εκτεταμένη μαύρη ανασφάλιστη εργασία που ευδοκιμεί στις επιχειρήσεις του τουρισμού (ξενοδοχεία - εμπόριο κλπ), σιωπούν για την σκληρή εκμετάλλευση και τις απαράδεκτες συνθήκες εργασίας, για την ουσιαστική κατάργηση των ΣΣΕ, για τους μισθούς των 400 και 500 ευρώ το μήνα που είναι πολύ κάτω από τα όρια της φτώχειας, για τις απλήρωτες υπερωρίες που είναι κανόνας στις επιχειρήσεις αυτές, για την εντατικοποίηση και την υπερεργασία, για την κατάργηση στην πράξη του 40ωρου, του πενθήμερου και του οκτάωρου, για τον περιστασιακό χρονικά χαρακτήρα της εργασίας, τέσσερις έως επτά μήνες η σεζόν, για τα εργατικά ατυχήματα, για το τσουβάλιασμα των εργαζομένων σε κοντέινερ, για τις αφόρητες πολλές φορές συνθήκες διαβίωσης, για τα εξοντωτικά ωράρια εργασίας.
Σιωπούν επίσης για το γεγονός ότι η συνδικαλιστική δράση, οι ελευθερίες και τα δικαιώματα των εργαζομένων βρίσκονται υπό διωγμό. Ότι το εργατικό δίκαιο, ιδιαίτερα την περίοδο της μνημονιακής επέλασης, στο χώρο των τουριστικών επιχειρήσεων έχει συντριβεί και έχει γίνει θυσία στο βωμό της ανταγωνιστικότητας και της κερδοφορίας τους.
Η συγκυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ - ΑΝΕΛ όχι μόνο δεν αμφισβήτησε και δεν έθιξε αυτό το αντιδραστικό και αντεργατικό μοντέλο, αλλά αντίθετα με μέτρα και πολιτικές το ενισχύει και το διευρύνει.
Ενώ τα αστικά ΜΜΕ και ειδικότερα τα τηλεοπτικά κανάλια που η πλειοψηφία τους είναι στα χέρια των εφοπλιστών, αναμασούν καθημερινά τα σχετικά στοιχεία που δείχνουν την αύξηση της τουριστικής κίνησης και τα ρεκόρ κάθε χρόνο που καταρρίπτονται στην επισκεψιμότητα της χώρας μας, σε ότι αφορά τα εργατικά δικαιώματα αυτοί τα έχουν ξαποστείλει στο πυρ το εξώτερον.
Ανάλογη είναι η κατάσταση και στο χώρο του θαλάσσιου τουρισμού, στον οποίον πρέπει να συμπεριλάβουμε όλη την επιβατηγό ναυτιλία. Όμως για την συντομία του χρόνου θα μιλήσουμε για τα κρουαζιερόπλοια και τα επαγγελματικά πλοία αναψυχής τα οποία εξολοκλήρου σχετίζονται περισσότερο με αυτό που ονομάζουμε αναψυχή, διασκέδαση, διακοπές, ελεύθερο χρόνο.
Η κρουαζιέρα στα ελληνικά νησιά με προέκταση στην Τουρκία τις δεκαετίες 1960 - 2000 ήταν αποκλειστικό προνόμιο λόγω προστασίας και καμποτάζ των πλοίων ελληνικής σημαίας. Στο απόγειό της η ελληνική κρουαζιερόπλοιος ναυτιλία έφτασε τα 30 πλοία στα οποία ήταν απασχολούμενοι περισσότεροι από 3.500 Έλληνες Ναυτεργάτες με πλήρη και θεσπισμένα δικαιώματα στην συνδικαλιστική οργάνωση, στην ΣΣΕ, στην κοινωνική ασφάλιση και στα εργασιακά τους δικαιώματα.
Την περίοδο 1980-1985 στο όνομα της ανταγωνιστικότητας οι Έλληνες εφοπλιστές, σε συνεργασία με την εκάστοτε κυβέρνηση, επιχειρούν τη μείωση των Ελλήνων Ναυτεργατών και την αντικατάστασή τους με χαμηλόμισθους αλλοδαπούς τρίτων χωρών, κυρίως σε θέσεις ξενοδοχειακού προσωπικού (θαλαμηπόλοι), στη συνέχεια αυτό εντάθηκε και επεκτάθηκε και σε άλλες ειδικότητες Ναυτικών. Στην πορεία εγκαινιάστηκε μία επιθετική επεκτατική πολιτική από την πλευρά των πολυεθνικών της κρουαζιέρας, με πρωταγωνιστές Αμερικανικές εταιρείες. Έχοντας ισχυρά οικονομικά μέσα αλλά και την συνδρομή ισχυρών τραπεζικών ομίλων άρχισαν τις εξαγορές, τις συγχωνεύσεις άλλων μικρότερων εταιρειών που δραστηριοποιούνταν σε κρουαζιέρες στη Μεσόγειο, την βόρεια Ευρώπη, την Καραϊβική, με αποτέλεσμα αυτό να φθάσει και στο Αιγαίο.
Το γεγονός αυτό σε συνδυασμό με την απελευθέρωση του καμποτάζ στην Ελληνική κρουαζιερόπλοιο ναυτιλία που έγινε με το κοινοτικό κανονισμό 3577/1992 η κρουαζιέρα απελευθερώθηκε και σε αυτήν νόμιμα μπορούσαν να εισέλθουν πλοία χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενώ μερικά χρόνια αργότερα έγινε και το τελειωτικό βήμα να απελευθερωθεί και για τα πλοία τρίτων χωρών, τα οποία έχουν σημαία ευκολίας, γεγονός που οδήγησε στον πλήρη αφανισμό της ελληνικής σημαίας, στην επικράτηση των κρουαζιερόπλοιων των πολυεθνικών και αυτό με τη σειρά του οδήγησε στον πλήρη εξοβελισμό των Ελλήνων Ναυτεργατών από την κρουαζιέρα.
Την περίοδο 1990 - 2005 η ΠΕΝΕΝ έδωσε πολλούς και σκληρούς αγώνες για την διατήρηση του καμποτάζ, για την απασχόληση των Ελλήνων Ναυτεργατών, ενάντια στην ρατσιστική αντιμετώπιση των αλλοδαπών ναυτικών. Στο τέλος οι σχεδιασμοί, οι αποφάσεις και οι επιλογές της Ε.Ε και του εγχώριου πολιτικού συστήματος παρέδωσαν στις πολυεθνικές της κρουαζιέρας το Αιγαίο, το οποίο, σε συνδυασμό με την Μεσόγειο, είχε και παραμένει να έχει τεράστιο επιχειρηματικό ενδιαφέρον για αυτές και παράλληλα εξακολουθεί να έχει για τον διεθνή τουρισμό εξαιρετικό ενδιαφέρον.
Ανάλογες εξελίξεις έχουν ήδη δρομολογηθεί και στα μικρότερα ελληνικής σημαίας σκάφη αναψυχής, για τα οποία την τελευταία δεκαετία όλες οι κυβερνήσεις λαμβάνουν μέτρα για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των πλοιοκτητών και με τον τρόπο αυτό έχουν περιορίσει δραματικά τις θέσεις εργασίας των Ελλήνων Ναυτεργατών.
Από όλα τα παραπάνω το κεντρικό συμπέρασμα που πρέπει να βγάλουμε είναι ότι η πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι αρχές και οι πολιτικές πάνω στις οποίες οικοδομήθηκε αυτή η Ένωση, υπηρετούν απόλυτα την ανταγωνιστικότητα του κεφαλαίου, την ελεύθερη διακίνησή του και προμετωπίδα των πολιτικών της είναι η στήριξη, η ενίσχυση και η διεύρυνση της ανταγωνιστικότητας και της κερδοφορίας του.
Παράλληλα όλο το κομματικό - πολιτικό σύστημα που είχε την διακυβέρνηση της χώρας μας μετά την μεταπολίτευση, επίσης έβαλε πλάτη αυτή η πολιτική να περάσει, να υλοποιηθεί και έτσι ως οδοστρωτήρας να σαρώσει και να διαλύσει το ελληνικό Ναυτεργατικό δυναμικό, την απασχόληση και τα δικαιώματά του.
Όμως πρέπει να τονίσουμε, όπως στη ναυτιλία έτσι και στον τουρισμό οι ευθύνες δεν είναι μόνο της Ε.Ε και του κεφαλαίου αλλά και των συνδικαλιστικών δυνάμεων του εργοδοτικού - κυβερνητικού συνδικαλισμού που ξεκινούν από το πρωτοβάθμιο επίπεδο και ακολούθως στις Ομοσπονδίες και καταλήγουν στην ΓΣΕΕ, οι οποίοι με τη σειρά τους συνέβαλαν καθοριστικά να περάσει αυτή η αντεργατική επέλαση. Αυτό κάνουν και σήμερα. Η πείρα μας δείχνει ότι αυτές οι χρεοκοπημένες ηγεσίες είναι πέμπτη φάλαγγα στις γραμμές των εργαζομένων και των συνδικάτων και αν οι εργαζόμενοι δεν απαλλαγούν από αυτούς στο δρόμο για την ανασυγκρότηση και αντεπίθεση του εργατικού συνδικαλιστικού κινήματος, τα εμπόδια μπροστά μας θα εξακολουθούν να υπάρχουν και θα είναι τεράστια.....
Όμως μέχρι τότε δεν μπορούμε να είμαστε σε αναμονή ούτε να επιδείξουμε παθητικότητα και αδράνεια.
Η ΠΕΝΕΝ όλα τα τελευταία χρόνια τονίζει την ανάγκη να συγκροτηθεί ένα ενιαίο εργατικό μέτωπο, κυρίως από πρωτοβάθμια εργατικά σωματεία τα οποία θα αποτελέσουν τον άλλο πόλο, ένα νέο κέντρο αγώνα σε πανελλαδική κλίμακα το οποίο πρέπει να πλαισιωθεί από όλες τις ταξικές και αγωνιστικές δυνάμεις που βλέπουν το αδιέξοδο που έχουν δημιουργήσει οι δυνάμεις ΠΑΣΚΕ - ΔΑΚΕ - ΣΥΡΙΖΑ σε επίπεδο ΓΣΕΕ - ΑΔΕΔΥ και να πάρουν πρωτοβουλία να φέρουν στο προσκήνιο ένα μαχητικό ριζοσπαστικό διεκδικητικό πλαίσιο, με οργάνωση και αγώνα για την ανατροπή των αντιλαϊκών πολιτικών που υπηρετούν το μεγάλο κεφάλαιο και τα συμφέροντά του.
Ταυτόχρονα τονίζουμε την σημασία, οι ταξικές δυνάμεις σε κλάδους, επιχειρήσεις αλλά και τοπικά που κινούνται στην παραπάνω κατεύθυνση να συντονίσουν τον βηματισμό τους, να αναπτύξουν κοινούς αγώνες για τα εργατικά προβλήματα.
Αγαπητοί συνάδελφοι και συναδέλφισσες, κλείνοντας την ομιλία μου θέλω να υπογραμμίσω ότι αποκτά ιδιαίτερη σημασία το αγωνιστικό και ταξικό συνδικαλιστικό κίνημα να εκφράσει, να διατυπώσει, να προβάλει και να διεκδικήσει όχι μόνο τα εργατικά συμφέροντα, αλλά και την ανάγκη μιας εναλλακτικής πρότασης, η οποία θα βάζει μπροστά τις σύγχρονες ανάγκες των εργαζομένων και μία πολιτική στον τομέα του τουρισμού που θα αμφισβητεί και θα συγκρούεται με την σημερινή αστική πολιτική στον τουρισμό, με την ανάγκη προστασίας του περιβάλλοντος, την ισόρροπη ανάπτυξη όλων των νησιών μας και τελικά η αξιοποίηση των τεράστιων και μεγάλων πλεονεκτημάτων που διαθέτει η χώρα μας να γίνει υπέρ των λαϊκών αναγκών.,
Είναι φανερό ότι η αναφερόμενη εναλλακτική για τον τουρισμό πρέπει να είναι σχεδιασμένη και ενταγμένη στο πλαίσιο ενός αντικαπιταλιστικού ριζοσπαστικού δρόμου, ο οποίος θα υπηρετεί τα λαϊκά και εργατικά συμφέροντα.
