Detail of Pablo Picasso, Weeping Woman, 1937.

του Σαράντου Φράγκου

Μαριάννα Τζιαντζή

Όσο η γενιά της κρίσης δεν αποκτά τον πρώτο λόγο στην υπόθεση της εξέγερσης, τόσο η «νιότη του κόσμου» θα απομακρύνεται.

Πολλές φορές έχουμε ακούσει ότι «ο κομμουνισμός είναι η νιότη του κόσμου». Όμως στις πρόσφατες εκλογές οι βιολογικά νέοι δεν φάνηκαν να έχουν μια τέτοια άποψη.

Σύμφωνα με τα τα exit polls, στις 26/5 η ηλικιακή ομάδα των 17-24 χρόνων έδωσε την πρωτιά στη Νέα Δημοκρατία, με περίπου 30% και τη δεύτερη θέση στον ΣΥΡΙΖΑ με διαφορά γύρω στο 7%. Υπάρχουν κάποιες διακυμάνσεις ανάλογα με το κανάλι που παρήγγειλε το exit poll, όμως η γενική εικόνα είναι περίπου αυτή. Η Χρυσή Αυγή φάνηκε να πήρε υψηλότερο ποσοστό από τον πανελλήνιο μέσο όρο της, ενώ πολύ χαμηλό ήταν το ποσοστό του ΚΚΕ.

Χωρίς μια συστηματική επιστημονική έρευνα, είναι αδύνατο να εξαγάγει κανείς σχετικά αξιόπιστα συμπεράσματα. Ωστόσο, ακόμα και αυτά τα αποσπασματικά στοιχεία δείχνουν ότι ανάμεσα στους νέους και την Αριστερά υπάρχει μεγάλη απόσταση. Κάτι που διαψεύδει την εικόνα που έχουμε από τις περισσότερες κινητοποιήσεις και διαδηλώσεις των τελευταίων χρόνων, στις οποίες οι νέοι δίνουν συνήθως τον τόνο.

Ωστόσο, αυτή η μαχητικότητα των νέων, ιδίως όπως εκφράστηκε στο αντιφασιστικό και αντιρατσιστικό μέτωπο, δεν είναι έκφραση μιας γενικότερης πολιτικοποίησης. Ας αναλογιστούμε ποια ήταν η τελευταία φορά που είδαμε έναν νέο ή νέα να διαβάζει εφημερίδα σε δημόσιο χώρο. Ασφαλώς οι περισσότεροι ενημερώνονται, στο βαθμό που ενημερώνονται, διαδικτυακά, μέσω ιστοσελίδων, τουίτερ και φέισμπουκ, όμως η ανάγνωση χάρτινης εφημερίδας περιορίζεται σήμερα είτε στην τρίτη ηλικία είτε στους λεγόμενους opinion makers, και μάλιστα στους εύπορους, στους διαμορφωτές της κοινής γνώμης. Αυτή είναι η πικρή αλήθεια.

Τα χρόνια της διακυβέρνησης από τον ΣΥΡΙΖΑ (με ή δίχως ANEΛ) δεν έδειξαν στους νέους το φωτεινό πρόσωπο της Αριστεράς.

Οι νέοι λοιπόν ψήφισαν Μητσοτάκη. Εδώ δεν ισχύει το «ο λαός δεν ξεχνά τι σημαίνει Δεξιά», αφού οι περισσότεροι δεν είχαν γεννηθεί όταν η Δεξιά έδειχνε το πιο αποτρόπαιο πρόσωπό της. Όμως και τα χρόνια της διακυβέρνησης από τον ΣΥΡΙΖΑ (με ή δίχως ANEΛ) δεν έδειξαν στους νέους το φωτεινό πρόσωπο της Αριστεράς. Ασφαλώς οι νέοι ψηφοφόροι επηρεάστηκαν από τους γονείς τους, όχι με την έννοια ότι οι τελευταίοι τους έβαλαν το σταυρωμένο ψηφοδέλτιο στο τσεπάκι, αλλά επειδή η δραματική εισοδηματική επιδείνωση των νοικοκυριών διαπότισε και διαποτίζει αρνητικά τη ζωή όλων των μελών της οικογένειας. Αν ρωτήσουμε οποιονδήποτε εκπαιδευτικό με κάποια πείρα από σχολική αίθουσα, θα μας μιλήσει για το πώς, χρόνο το χρόνο, αλλάζει η συμπεριφορά των μαθητών, για το πώς τα παιδιά γίνονται πιο ανασφαλή, αγχωμένα ίσως και επιθετικά. Η κρίση ή μάλλον η διαχείρισή της από τις κυβερνήσεις της τελευταίας δεκαετίας άφησε βαθιές πληγές σε όλους, μικρούς και μεγάλους.

Οι νέοι δεν είναι αντικομμουνιστές παλαιάς κοπής. Απλώς η συντριπτική τους πλειονότητα αδιαφορεί και για τον κομμουνισμό και για τους συλλογικούς αγώνες ενώ από τον υπαρκτό σοσιαλισμό βλέπουν μόνο τη θλιβερή κατάληξή του. Εργασιακά οι νέοι είναι το πιο καταπιεσμένο κομμάτι της κοινωνίας, αφού οι περισσότερες προσφερόμενες θέσεις εργασίας για νέους είναι εξαιρετικά κακοπληρωμένες ενώ σε πολλές περιπτώσεις είτε αυτοί πληρώνονται με «μαύρα» είτε εργάζονται 8ωρο ή και 10ωρο, όμως οι εργοδότες τούς ασφαλίζουν για 4ωρο. Συχνά δεν συζητούν για το ποια δουλειά θα ήθελαν να κάνουν, αλλά για το ποια χώρα είναι πιο πιθανό να τους δεχτεί σαν μετανάστες.

Προκειμένου να αποδειχτεί ότι ο κομμουνισμός η νιότη του κόσμου, θα πρέπει την υπόθεσή του να την αναλάβουν οι ίδιοι οι νέοι. Όχι απλώς σαν μάχιμη ύλη, αλλά σαν πολιτική ηγεσία. Όχι απλώς προσφέροντας τον νεανικό τους ενθουσιασμό, αλλά και τη σκέψη τους, την καθοδήγησή τους. Αυτό συνέβαινε σε όλες τις μεγάλες ιστορικές αναμετρήσεις από την εποχή της Γαλλικής Επανάστασης. Όσο η γενιά της κρίσης δεν αποκτά τον πρώτο λόγο στην υπόθεση της εξέγερσης, τόσο η «νιότη του κόσμου» θα απομακρύνεται.

πηγη: prin.gr

Γράφει ο Γεράσιμος Αραβανής.

Πριν τις ευρωεκλογές της 26ης Μάη η τάση ψήφισης του ΜέΡΑ25 ήταν ορατή από όσους ασχοληθήκαμε με τις εκλογές αυτές. Ψήφισε κόσμος κατά βάση αριστερός και απογοητευμένος, νεότεροι αλλά και μεγαλύτεροι πιστεύοντας ότι ίσως ανοίξει ένα παράθυρο εκεί που τα έκλεισε ερμητικά ο ΣΥΡΙΖΑ και με τη σύμπραξη του Γ. Βαρουφάκη (ΓΒ).

Λίγοι πράγματι γνώριζαν τι ακριβώς πρέσβευε και πρεσβεύει ο ΓΒ για αυτό και άλλος δήλωνε ότι θα ψηφίσει ΜέΡΑ25 «γιατί ο Βαρουφάκης ήταν ο μόνος που αντιστάθηκε, είπε ένα όχι εκεί που οι άλλοι έσκυψαν το κεφάλι», άλλος ότι «αν έμενε στην κυβέρνηση το ’15 τα πράγματα θα ήταν καλύτερα, δεν θα είχε γίνει αυτή η καταστροφή», άλλος «διότι έχει ένα σχέδιο που φαίνεται να είναι μελετημένο και δεν αφορά μόνο την Ελλάδα αλλά έχει ευρύτερη οπτική ευρωπαϊκή και γενικότερα».

Να σημειώσουμε ότι η ψήφος στο ΜέΡΑ25 στις ευρωεκλογές δίνει το στίγμα των αγωνιστικών διαθέσεων και της ταξικής αισιοδοξίας μεγάλης μερίδας αριστερών ανθρώπων σήμερα, ανθρώπων που σε παλαιότερες δύσκολες εποχές δεν είχαν ταλάντευση, δίνει όμως ανάγλυφα και τα αδιέξοδα των οργανωμένων δυνάμεων της αγωνιστικής και επαναστατικής αριστεράς.

Η αντίληψη του ΓΒ είναι ότι «σήμερα, στις συνθήκες μετά την κρίση του 2008, είναι απαραίτητος ένας Παγκόσμιος Μηχανισμός Ανακύκλωσης Πλεονασμάτων αλλιώς ο καπιταλισμός κινδυνεύει να επιστρέψει σε συνθήκες ριζικής και επισφαλούς αβεβαιότητας που προϋπήρχε του Β΄ Παγκοσμίου πολέμου και μάλιστα σήμερα ο κίνδυνος είναι πολύ μεγαλύτερος λόγω των μέσων μαζικής καταστροφής και της κλιματικής αλλαγής».[1] Η αγωνία για το μέλλον του καπιταλισμού τον κυριαρχεί, αυτή είναι η βάση πάνω στην οποία στηρίζονται οι θέσεις του.

Έχει σημασία να αναφέρουμε πού ακριβώς βλέπει τη διέξοδο από τους κινδύνους αυτούς. Ένα σενάριο είναι, αναφέρει, να συμμαχήσουν οι αναδυόμενες οικονομίες και να επιβάλουν ένα Μηχανισμό Ανακύκλωσης Πλεονασμάτων που όμως στα πλαίσια του οι εμπορικές ανταλλαγές και οι οικονομικές σχέσεις θα στηρίζονται στη δικαιοσύνη π.χ. οι κεφαλαιακές ροές που εισρέουν στη Βραζιλία από την Κίνα θα είναι ίσες με την αξία των αγαθών του πρωτογενούς τομέα που πωλούνται από τη χώρα αυτή στην Κίνα, η Κίνα αντί να αγοράζει βραζιλιάνικα περιουσιακά στοιχεία χωρίς τη συγκατάθεση της βραζιλιάνικης κυβέρνησης θα διοχετεύει τις επενδύσεις της μέσω της κυβέρνησης της Βραζιλίας στη βάση συνεργασίας καθώς και η μεταβίβαση κινεζικής τεχνολογίας στη Βραζιλία. Μόνο έτσι μπορεί να επιτευχθεί μία ισόρροπη και σταθερή οικονομική μεγέθυνση όπως την περίοδο 1945 -1971.

Περιγράφει δηλαδή μία εκδοχή του καπιταλισμού με σχέσεις δίκαιες, με αλληλεγγύη και ισότιμη συνεργασία μεταξύ των χωρών που οδηγεί σε ισόρροπη και σταθερή ανάπτυξη. Ποιος όμως διαμορφώνει αυτές τις συνθήκες και ποιος τις εγγυάται; Τέτοιο ιστορικό προηγούμενο δεν υπήρξε στα χρόνια της κυριαρχίας του κεφαλαίου αφού είναι έξω από τη φύση του και μόνο με την απειλή ότι κινδυνεύει το σύστημα δεν πρόκειται να αλλάξει η ουσία και οι νόμοι του.

Ένα δεύτερο σενάριο είναι αν η Δύση είχε την επιφοίτηση να εφαρμόσει την πρόταση του Keynes, για τη δημιουργία κάποιας Διεθνούς Οικονομικής Ένωσης με στόχο τη δίκαιη ανακύκλωση των παγκόσμιων πλεονασμάτων, την απάλειψη δηλαδή της εκμετάλλευσης μεταξύ των κρατών και των σχέσεων κυριαρχίας -υποταγής, χαρακτηριστικό στοιχείο των καπιταλιστικών κοινωνιών. Ισότιμες ανταλλαγές μεταξύ Γερμανίας και Ελλάδας, των ΗΠΑ και του υπόλοιπου κόσμου, Κίνας και Ζιμπάμπουε κ.λπ.. Ένα τοπίο ειδυλλιακό. Επιπλέον φαίνεται να ξεχνά ότι ο κεϋνσιανισμός αναδείχτηκε και επικράτησε σε όλες ανεξαίρετα τις χώρες ανεξαρτήτως αν κυβερνούσε η χριστιανοδημοκρατία, η σοσιαλδημοκρατία ή μεταλλαγμένοι αριστεροί, αντιστοίχως ο νεοφιλελευθερισμός έγινε το Ευαγγέλιο όλων των αστικών κρατών και των πολιτικών δυνάμεων ακριβώς γιατί οι ανάγκες του κεφαλαίου σε κάθε φάση «αποφασίζουν» για την οικονομική πολιτική και όχι κάποια πρόσωπα ή κυβερνήσεις, όπως ο ΓΒ νομίζει. Όλα τα προηγούμενα θα τα επιτύχει ένα δίκαιο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, μία δίκαιη Παγκόσμια Τράπεζα ή ο Παγκόσμιος Οργανισμός Εμπορίου ενώ στον καπιταλιστικό κόσμο το μόνο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και η μόνη Παγκόσμια Τράπεζα που μπορεί να υπάρξει είναι αυτή που έχουμε μπροστά μας.

Αντίστοιχα εντελώς ουτοπικές και παραπλανητικές είναι οι θέσεις του για την εσωτερική πολιτική στην Ελλάδα. Τάσσεται υπέρ του ευρώ και της ΕΕ, αναγνωρίζει το δημόσιο χρέος αλλά τοποθετείται υπέρ της ρήξης με την τρόικα γιατί καταστρέφει, όπως αναφέρει, την Ελλάδα και την Ευρώπη, τάσσεται κατά των επαχθών δεσμεύσεων των μνημονίων, της εκχώρησης της δημόσιας περιουσίας κ.λπ. Μα την τρόικα την διόρισαν οι δανειστές, οι κυρίαρχοι, προκειμένου να εξασφαλίσουν τη ληστεία της χώρας και του λαού. Πώς είναι δυνατόν να αναγνωρίζεις και να σέβεσαι τα συμφέροντα που κυριαρχούν και να στρέφεσαι μόνο κατά των μηχανισμών που δημιουργούν οι δυνάμεις αυτές για να διασφαλίσουν τα συμφέροντα και την κυριαρχία τους;

Εδώ έχουμε μία παρόμοια εκδοχή της ρητορικής του ΣΥΡΙΖΑ πριν το 2015 και ως τον Αύγουστο της ίδιας χρονιάς που θα απάλλασσε τη χώρα από την τρόικα και τα μνημόνια χωρίς ρήξη με την Ευρωπαϊκή Ένωση και μάλιστα με συναίνεση, μόνο που τώρα λείπουν τα νταούλια που θα βαράνε για να χορεύουν οι αγορές. Μία επανάληψη όσων ακούσαμε και ζήσαμε το πρώτο εξάμηνο του 2015 τότε που ο Βαρουφάκης έβλεπε το σκίσιμο των μνημονίων ως μία συμβολική κίνηση, μετονόμασε την τρόικα σε θεσμούς και συναντιόνταν αυτή με τους υπουργούς στο Χίλτον και όχι στα υπουργεία, εφεύρε τον όρο ρεαλιστική σύγκρουση αφού το 70% των μνημονίων, σύμφωνα με τα λεγόμενά του, ήταν μέτρα που έπρεπε έτσι κι αλλιώς η χώρα να πάρει.

Σε πρόσφατη συνέντευξή του στο Βήμα ρωτήθηκε για τις ετερόκλητες ιδεολογικές θέσεις ανθρώπων που στελεχώνουν τις γραμμές του κόμματός του. Η απάντηση ήταν αποκαλυπτική. «Γιατί ένας φιλελεύθερος αντικρατιστής», αναρωτήθηκε, «δεν μπορεί να συνεργαστεί με ένα μαρξιστή ότι πρέπει να σταματήσει η αέναη μεταφορά των τραπεζικών ζημιών στον κρατικό προϋπολογισμό και τελικά στις τσέπες του λαού;». Μόνο που οι μαρξιστές, οι πραγματικοί μαρξιστές, επουδενί συμφωνούν στην ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών ενώ οι φιλελεύθεροι, παρ’ ότι αντικρατιστές, δεν έχουν κανέναν ενδοιασμό όταν το κεφάλαιο έχει δυσκολίες να ανοίξουν τα κρατικά ταμεία και να του προσφέρουν αφειδώς χρήμα. 10 τρισεκατομμύρια δολάρια κρατικές ενισχύσεις στη Wall Street μετέφερε κατά την κρίση του 2008 η κυβέρνηση Μπους και αντιστοίχως οι καπιταλιστικές κυβερνήσεις σε όλες τις χώρες. Το κράτος είναι μηχανισμός του κεφαλαίου για να το υπηρετεί και να στηρίζει την κυριαρχία του.

Ενδιαφέρον έχουν και οι απόψεις του για την πολιτική οργάνωση, το ΜέΡΑ25 και τις συμμαχίες. Παρομοιάζει το ΜέΡΑ25 με ένα κίνημα στο οποίο στρατεύονται πολλοί με πολύ διαφορετικές απόψεις για ένα σκοπό, όπως παλαιότερα για την ανατροπή της χούντας, την επανάσταση του 1821. Ακριβώς με αυτό τον τρόπο θέλει να υπάρξει το κόμμα στο οποίο ηγείται. Όλοι μέσα για ένα σκοπό. Αυτό δίνει και τη θέση του για τις συμμαχίες: όποιος θέλει στρατεύεται στο ΜέΡΑ25 υπό την ηγεσία του, ούτε συμφωνίες ούτε συζητήσεις. Η δημοκρατία στο αποκορύφωμά της.

Ο Γ. Βαρουφάκης δεν παραλείπει να θέσει δίλημμα στους ψηφοφόρους και από τη δική του σκοπιά. Η ψήφος στο ΜέΡΑ, αναφέρει, είναι η μόνη κερδισμένη αφού στο ΣΥΡΙΖΑ είναι χαμένη ψήφος γιατί επαναφέρει τη Νέα Δημοκρατία με το τέταρτο μνημόνιο του. Ενώ το ισχυρό ΜέΡΑ μπορεί να ψαλιδίσει την αυτοδυναμία της. Κερδισμένη για το λαό ψήφος όμως είναι αυτή που βρίσκεται απέναντι στην αστική πολιτική και σε όλες τις αστικές πολιτικές δυνάμεις, που μπορεί να ανοίξει μία νέα σελίδα για το λαό και τις λαϊκές ανάγκες. Όσο χαμένη είναι η ψήφος στο ΣΥΡΙΖΑ, τη Νέα Δημοκρατία, το ΚΙΝΑΛ κ.α. άλλο τόσο, ίσως και περισσότερο, είναι και αυτή στο ΜέΡΑ25.

Το ΜέΡΑ25 αναζητά μία θέση στην πολιτική σκηνή και σε κυβερνητικά σχήματα, αφού δεν αποκλείει συνεργασία ούτε με το ΣΥΡΙΖΑ ούτε με τη Νέα Δημοκρατία, είναι ένα πραγματικό ανάχωμα απέναντι στο λαϊκό κίνημα. Το ζητούμενο είναι αν το κίνημα μπορεί να υπερβεί και αυτό το ανάχωμα.

[1] Η αναφορά αυτή όπως και άλλα στοιχεία γίνεται στο βιβλίο του «Παγκόσμιος   Μινώταυρος».

πηγη: ergatikosagwnas.gr

Γερμανία-Γαλλία

Γιώργος Παυλόπουλος

Η κυβερνητική αστάθεια στο Βερολίνο αποδυναμώνει την Μέρκελ και δίνει στον Γάλλο πρόεδρο τη δυνατότητα να κάνει σχέδια όχι μόνο για το ξεπέρασμα της δικής του κρίσης, αλλά και για ηγεμονία στην ΕΕ

Στους τυφλούς βασιλεύει ο μονόφθαλμος, λέει η γνωστή παροιμία. Φαίνεται δε ότι στην περίπτωση της ΕΕ και του Μακρόν, αυτή ταιριάζει… γάντι, καθώς ο πρόεδρος της Γαλλίας επιχειρεί να εκμεταλλευτεί τις αδυναμίες των εταίρων του όχι απλώς για να ξεπεράσει τις δικές του και την ήττα του από την Λεπέν, αλλά και για να προωθήσει δυναμικά τα συμφέροντα της γαλλικής αστικής τάξης σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Ειδικά μετά την νέα κρίση που ξέσπασε στο Βερολίνο, όπου οι συνέπειες στο πολιτικό σύστημα από το τσουνάμι των πρόσφατων ευρωεκλογών δεν έχουν αποκαλυφθεί σε όλη τους την έκταση, ο Μακρόν μοιάζει να θεωρεί ότι οι συνθήκες είναι οι καλύτερες δυνατές για να σημειώσει σοβαρές επιτυχίες – αποδεικνύοντας, έτσι, ότι στο τέλος δεν νικούν πάντα οι Γερμανοί!

Αυτή τη φορά, στο επίκεντρο των αναταράξεων που σημειώνονται στην ισχυρότερη χώρα της ΕΕ βρίσκονται οι Σοσιαλδημοκράτες. Το 15,8% που συγκέντρωσαν στις ευρωεκλογές, με αποτέλεσμα να χάσουν την δεύτερη θέση από τους Πράσινους και μάλιστα με διαφορά 5 ποσοστιαίων μονάδων, δίνει στην κρίση τους υπαρξιακά χαρακτηριστικά, καθώς αυτό που κυριολεκτικά διακυβεύεται είναι το μέλλον τους ως κόμματος. Η δε παραίτηση της προέδρου τους, Αντρέα Νάλες – της «τελευταίας σοσιαλδημοκράτισσας», όπως την χαρακτήρισε το περιοδικό Der Spiegel – αποτελεί την κορυφή του παγόβουνου των διεργασιών που συντελούνται στην ηγεσία και τη βάση.

Βεβαίως, οφείλουμε εξαρχής να ξεκαθαρίσουμε κάτι: Παρά τις σκέψεις και τα σχέδια γύρω από μια ριζική ανανέωση του πολιτικού σκηνικού της Γερμανίας, που θέλει τους Πράσινους να αναλαμβάνουν τον ρόλο που έπαιζαν μέχρι σήμερα οι Σοσιαλδημοκράτες, το SPD ούτε έχει πεθάνει ούτε έχει πει την τελευταία του λέξη, όπως εσπευσμένα και αβίαστα σπεύδουν κάποιοι να συμπεράνουν. Κι αυτό, όχι τόσο εξαιτίας της μακράς ιστορίας του ή και των ριζών που έχει στη γερμανική κοινωνία, αλλά κυρίως λόγω των ισχυρών και οργανικών δεσμών που έχει οικοδομήσει όλες τις προηγούμενες δεκαετίες με την αστική τάξη και το κεφάλαιο της χώρας. Προφανώς δε και με τα συνδικάτα, τα οποία μπορεί να χάνουν διαρκώς μέλη, όμως δεν παύουν να αποτελούν ένα καθοριστικό κρίκο στην αλυσίδα της διαμεσολάβησης ανάμεσα στο σύστημα εξουσίας και τους εργαζόμενους, που διασφαλίζει «κοινωνική ειρήνη» ακόμη και σε πολύ δύσκολες περιόδους – με τα απαραίτητα, φυσικά, ανταλλάγματα…

Οι Σοσιαλδημοκράτες μπροστά στην απειλή να πεταχτούν στα σκουπίδια της ιστορίας

Κάτι ανάλογο ισχύει και με τις προβλέψεις για το μέλλον της κυβέρνησης Μέρκελ, πολλές από τις οποίες την θέλουν να μην… βγάζει τη χρονιά. Αν και αυτό κάθε άλλο παρά αποκλείεται, η τροπή που θα πάρουν οι εξελίξεις θα κριθεί αποκλειστικά από τις επιλογές στα κονκλάβια της αστικής τάξης – οι οποίες, στη συνέχεια, θα αποτυπωθούν στην εκλογή της νέας ηγεσίας του SPD (πιθανώς το φθινόπωρο) και την απόφαση για συνέχιση ή μη της συνεργασίας με τους Χριστιανοδημοκράτες. Ακόμη και στο σενάριο του διαζυγίου, πάντως, δεν οδηγεί αυτομάτως σε κάλπες, μιας και υπάρχει πάντα η εναλλακτική της συμμαχίας με τους Φιλελεύθερους και τους Πράσινους, σε ένα συνασπισμό τύπου «Τζαμάικα» – αν και η αλήθεια είναι ότι οι δεύτεροι θα πιέσουν για εκλογές, ώστε να αποτυπωθεί η δυναμική τους (ορισμένες δημοσκοπήσεις τους φέρνουν πρώτους) και να διαπραγματευ