Ανησυχούν οι ειδικοί για την καταγραφή 230 κρουσμάτων κατά μέσο όρο την ημέρα - Η διεξαγωγή των τεστ και η καλή ιχνηλάτηση των επαφών των κρουσμάτων τα «κλειδιά» για τον έλεγχο της πανδημίας

Μικρή μείωση σημείωσαν χθες τα αναφερόμενα ημερήσια κρούσματα του κορωνοϊού στη χώρα μας. Από τα 293 της Τετάρτης, ρεκόρ ημέρας από την εκδήλωση της επιδημίας στην Ελλάδα τον περασμένο Φεβρουάριο, την Πέμπτη ο Εθνικός Οργανισμός Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ) κατέγραψε 259 νέα κρούσματα, τα 31 εισαγόμενα. Αναφέρθηκαν επίσης 7 θάνατοι, ανεβάζοντας τον αριθμό των θανόντων τους 256.

Η μέση ηλικία των ατόμων που έχουν χάσει τη ζωή τους είναι τα 77 έτη, ενώ η μέση ηλικία των κρουσμάτων τα 39 έτη, από τα 48 έτη που ήταν στην πρώτη φάση της επιδημίας.

Από τα 228 εγχώρια χθεσινά κρούσματα, τα 26 συνδέονται με πρόσφατο ταξίδι στο εσωτερικό της χώρας, τα 14 με ιχνηλατήσεις επιβεβαιωμένων κρουσμάτων και 4 με γνωστές συρροές.

Και πάλι χθες η Περιφέρεια Αττικής ήταν πρώτη σε αριθμό νέων κρουσμάτων με 107, εκ των οποίων 23 συνδέονται με πρόσφατο ταξίδι στο εσωτερικό της χώρας. Στην Περιφέρεια Θεσσαλονίκης καταγράφηκαν 25 κρούσματα εκ των οποίων 3 συνδέονται με πρόσφατο ταξίδι στο εσωτερικό της χώρας. Ενώ ρεκόρ δεκαημέρου σημειώθηκε στην Περιφέρεια Λέσβου με 22 νέα κρούσματα, εκ των οποίων 2 συνδέονται με γνωστή συρροή και 14 με ιχνηλατήσεις επιβεβαιωμένων κρουσμάτων.

Να σημειωθεί ότι, διασωληνωμένοι παραμένουν στις ΜΕΘ των νοσοκομείων αναφοράς 36 ασθενείς, ενώ χθες έγιναν και 29 νέες εισαγωγές με επιβεβαιωμένη νόσο COVID-19. Η πλειοψηφία (65,7%) των διασωληνωμένων ασθενών είναι άνω των 65 ετών, περισσότεροι άνδρες απ’ ότι γυναίκες.

Από τα προαναφερόμενα στοιχεία αλλά και των προηγούμενων δέκα ημερών επιβεβαιώνεται ότι η Ελλάδα, όπως και άλλες χώρες, είναι αντιμέτωπη με έξαρση κρουσμάτων. Με τον Αύγουστο να αποδεικνύεται τελικά ως την πιο ιδιάζουσα και απρόβλεπτη περίοδο με την οποία έχουν έρθει αντιμέτωποι οι επιδημιολόγοι μέχρι σήμερα.

Η ιδιομορφία του Αυγούστου

Από την αρχή της επιδημίας, παγκοσμίως, παρά την αρχική υγειονομική πρόκληση της αντιμετώπισης του άγνωστου αλλά ευμετάδοτου και επιθετικού SARS-CoV-2, οι επιστήμονες και τα υγειονομικά συστήματα ανά χώρα κατάφεραν να βασιστούν σε προγνωστικά μοντέλα για την εξέλιξη του φαινομένου. Και σε πολλές περιπτώσεις οι προβλέψεις αποδείχθηκαν επιβοηθητικές.

Ο Αύγουστος ωστόσο ήρθε για να δείξει ευθύς εξ αρχής ότι είναι μια ξεχωριστή περίπτωση. Ο εσωτερικός και εξωτερικός τουρισμός, η αύξηση των μετακινήσεων και ο συγχρωτισμός ατόμων κυρίως νεαρής ηλικίας σε δημόσιου και ιδιωτικούς χώρους, αποδείχθηκαν δύσκολες μεταβλητές στην εξίσωση της νόσου COVID-19.

Και από τα 5 ημερήσια κρούσματα που καταγράφηκαν στην Ελλάδα στις 21 Ιουλίου, πολύ γρήγορα φτάσαμε στον 20πλασιασμό των ημερήσιων κρουσμάτων 10 ημέρες αργότερα στις αρχές Αυγούστου. Και όσο ο κλασσικός μήνας διακοπών για την πλειοψηφία των Ελλήνων συνέχισε να εξελίσσεται παγιώθηκαν τα τριψήφια νούμερα. Κατά μέσο όρο τον Αύγουστο αναφέρονται πλέον 230 κρούσματα την ημέρα.

Η απότομη αύξηση την πρώτη εβδομάδα του Αυγούστου γέμισε φόβο τους ειδικούς, που βάσει διαφόρων επιδημιολογικών μοντέλων, εκτίμησαν ότι θα μπορούσαν να καταγράφονται έως και 400 κρούσματα ημερησίως. Ευτυχώς το σενάριο αυτό δεν επαληθεύτηκε καθώς ελήφθησαν αμέσως μέτρα σε τοπικό επίπεδο (Πόρος, Αμπελώνας Λάρισας, Μύκονος, Πάρο, Αντίπαρο, Σαντορίνη, Αττική, Χαλκιδική κ.α.).

Όμως, τα σταθερά υψηλά ημερήσια νούμερα, που λίγο έλειψαν την Τετάρτη να αγγίξουν τα 300, επιβεβαιώνουν με τον πιο ηχηρό τρόπο τη θεωρία ότι ένας μικρός αριθμός φορέων μπορεί να μεταδώσει τον ιό σε πολλά άτομα, όταν ευνοήσουν οι συνθήκες. Και ο Αύγουστος προσέφερε τις κατάλληλες συνθήκες: χαλαρότητα στην τήρηση των μέτρων ατομικής προστασίας (μάσκα, αποστάσεις), συγχρωτισμός ημέρα και νύχτα σε δημόσιους χώρους και απροθυμία στον αυτο-περιορισμό όσων θεωρούνται ύποπτα κρούσματα.

Από τα 48 έτη που ήταν ο μέσος όρος ηλικίας των κρουσμάτων κατά το πρώτο κύμα της επιδημίας, τώρα πια έχει πέσει στα 39 έτη, απόδειξη της εκτεταμένης διασποράς του κορωνοϊού στις νεαρότερες ηλικίες. Η ηλικιακή ομάδα των 18-45 υπερ-εκπροσωπείται στις διαγνώσεις των νέων κρουσμάτων.

Παράλληλα αυξήθηκαν και οι θάνατοι μεταξύ των ηλικιωμένων ατόμων, 65 ετών και άνω. Από τους 203 θανάτους στις 30 Ιουλίου χθες είχαμε φτάσει στους 256. Οι 15 εκ των 53 θανάτων που αφορούν τις πρώτες 28 ημέρες του Αυγούστου προέρχονται από δύο οίκους ευγηρίας στο Ασβεστοχώρι και στον Εύοσμο Θεσσαλονίκης. Στην περίπτωση του Ασβεστοχωρίου, η ιχνηλάτηση έδειξε ότι ο κορωνοϊός μεταδόθηκε στους ηλικιωμένους τροφίμους από έναν νεαρό εργαζόμενο.

Αν και ελήφθησαν άμεσα μέτρα, με προεξάρχουσα την απαγόρευση των επισκεπτηρίων στους οίκους ευγηρίας και τον μοριακό έλεγχο όλων των εργαζομένων, δυστυχώς μια τρόφιμος στον οίκο ευγηρίας τον Εύοσμο βρέθηκε θετική και ήδη από τη συγκεκριμένη δομή προχθές καταγράφηκε η πρώτη ανθρώπινη απώλεια. Η ιχνηλάτηση των επαφών δεν έχει προς το παρόν καταλήξει σε σαφή στοιχεία για το πως ο κορωνοϊός εισχώρησε στον οίκο ευγηρίας του Ευόσμου.

Σήμερα το απόγευμα, λοιπόν, η υφυπουργός Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, κυρία Δόμνα Μιχαηλίδου, θα συμμετάσχει στην τακτική ενημέρωση στο υπουργείο Υγείας, και παρουσία των κ.κ. Γκίκα Μαγιορκίνη και Νίκου Χαρδαλιά θα παρουσιάσει μια νέα δέσμη αυστηρότερων μέτρων για τη λειτουργία των δομών που φιλοξενούν ηλικιωμένους.

Έμφαση στα διαγνωστικά μοριακά τεστ και την ιχνηλάτηση

Παράλληλα, καθώς ολοκληρώνεται η επιστροφή των εκδρομέων από τις τουριστικές περιοχές και προκειμένου να κριθεί πότε θα ανοίξουν με ασφάλεια τα σχολεία, ο ΕΟΔΥ θα δώσει περισσότερη έμφαση στον αριθμό των διενεργούμενων τεστ. Ήδη ανακοινώθηκε ότι δημιουργούνται τρία νέα σημεία εξέτασης στη Θεσσαλονίκη, ενώ υπάρχει δυνατότητα να ξεπεραστεί και ο αριθμός των 12.000 τεστ ημερησίως.

Να σημειωθεί ότι η Επιτροπή Εμπειρογνωμόνων του υπουργείου Υγείας αναμένεται να εξετάσει και το ενδεχόμενο να προτείνει την περαιτέρω διεύρυνση του πληθυσμού που υποβάλλεται σε μοριακό διαγνωστικό τεστ, ώστε να υπάρχει σαφέστερη εικόνα για την πορεία της επιδημίας.

Τέλος, το ήδη υπάρχον σύστημα ιχνηλάτησης, ένα από τα καλύτερα στην Ευρώπη, που διαθέτει η χώρα μας και έπαιξε καταλυτικό ρόλο στην έλεγχο του πρώτου κύματος της επιδημίας, θα ενισχυθεί ακόμη περισσότερο τις επόμενες μέρες. Έτσι ώστε το οποιοδήποτε δεύτερο κύμα της COVID-19 να βρει την Ελλάδα έτοιμη και να μην δεχθεί πιέσεις το Εθνικό Σύστημα Υγείας αλλά ούτε και το σύστημα ιχνηλάτησης.

Ένα ισχυρό σύστημα ιχνηλάτησης επαφών των θετικών κρουσμάτων βοηθά στη γρήγορη «στεγανοποίηση» των κύκλων μετάδοσης και στην αναχαίτισης της διασποράς του κορωνοϊού στην κοινότητα.

πηγη: ygeiamou.gr

Δείτε παρακάτω ανακοίνωση του Πανελλήνιου Συλλόγου Εργαζομένων Κέντρων Δημιουργικής Απασχόλησης Παιδιών (ΠΑ.Σ.Ε.Κ.Δ.Α.Π.)

2400 συμβασιούχοι που εργάζονται στα Κέντρα Δημιουργικής Απασχόλησης Παιδιών -ΚΔΑΠ και στα ΚΔΑΠ ΜΕΑ (Κέντρα Δημιουργικής Απασχόλησης Παιδιών Με Ειδικές Ανάγκες), αντιμετωπίζουν άμεσα το φάσμα της απόλυσης!

Και αυτό, παρά το γεγονός ότι εργάζονται επί πολλά έτη συνεχώς στις Δομές αυτές. Καθώς οι συμβάσεις τους λήγουν τη Δευτέρα 31 Αυγούστου, από πρώτης Σεπτεμβρίου δεν θα ξέρουν αν θα προσέλθουν για δουλειά ή στα γραφεία του ΟΑΕΔ…

Την ημέρα αυτή διάλεξαν οι εργαζόμενοι για να διαμαρτυρηθούν με 24ωρη Πανελλαδική Απεργία και συγκέντρωση διαμαρτυρίας.

Αναλυτικά η ανακοίνωση του συλλόγου έχει ως εξής:

Πανελλήνιος Σύλλογος Εργαζομένων Κέντρων Δημιουργικής Απασχόλησης Παιδιών (ΠΑ.Σ.Ε.Κ.Δ.Α.Π.)

ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ 24ης ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗΣ ΑΠΕΡΓΙΑΣ – ΔΕΥΤΕΡΑ 31/08 ΤΩΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΣΤΑ ΚΔΑΠ και ΚΔΑΠ-ΜΕΑ των Δήμων

ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΔΙΑΜΑΡΤΥΡΙΑΣ

στις 11π.μ. στο Υπουργείο Μακεδονίας Θράκης στη Θεσσαλονίκη

Δύο χιλιάδες τετρακόσιοι συμβασιούχοι εργαζόμενοι επί πολλά συνεχή έτη στα ΚΔΑΠ και ΚΔΑΠ-ΜΕΑ των Δήμων βρίσκονται προ των πυλών της απόλυσης.

Αιτία, οι επιλογές και οι χειρισμοί των συναρμόδιων Υπουργείων που προκάλεσαν χρηματοδοτική ασφυξία στις Δομές, με αποτέλεσμα η ανεργία να απειλεί πάνω από τους μισούς εργαζόμενους στα ΚΔΑΠ.

Ο ΠΑΣΕΚΔΑΠ ανέδειξε από την πρώτη στιγμή το τεράστιο πρόβλημα, αλλά ακόμα δεν έχει υπάρξει κάποια παρέμβαση η οποία να διασφαλίζει τις θέσεις εργασίας των 2.400 εργαζομένων στις Δομές.

Οι συμβάσεις μας λήγουν στις 31/08/2020 και κανείς δεν ξέρει αν θα εργάζεται από 01/09/2020 ή θα οδηγηθεί στα μητρώα του ΟΑΕΔ.

Επιλέγουμε την ημέρα αυτή, με αυτόν τον έντονο συμβολισμό, καθώς κάθε χρόνο τέτοιες μέρες ο κλάδος μας κυριεύεται από ανασφάλεια και αγωνία.

Πολύ δε περισσότερο φέτος που σε ΟΛΕΣ τις δημοτικές Δομές ΚΔΑΠ πανελλαδικά έχουν εξασφαλιστεί πολύ λιγότερα επιδοτούμενα παιδιά από όσα απαιτούνται για να καθίσταται βιώσιμη η λειτουργία τους.

Καλούμε την Κυβέρνηση να μεριμνήσει άμεσα, ώστε να μην απολυθεί ΟΥΤΕ ΕΝΑΣ εργαζόμενος από δημοτικό ΚΔΑΠ.

Διεκδικούμε:

ΜΟΝΙΜΕΣ ΔΟΜΕΣ ΚΔΑΠ & ΚΔΑΠ-ΜΕΑ ΣΤΟΥΣ ΔΗΜΟΥΣ

ΕΠΑΡΚΗ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΑΠΌ ΕΘΝΙΚΟΥΣ ΠΟΡΟΥΣ

ΜΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΥΠΗΡΕΤΟΥΝΤΟΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ

Η Γ. ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ                                                                         Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ

ΚΟΡΔΩΝΗ ΡΩΞΑΝΗ                                                                ΠΑΠΑΧΑΤΖΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ

πηγη:  pandiera.gr

Ουάσιγκτον, 28 Αυγούστου 1963: Η ομιλία του Μάρτιν Λούθερ Κινγκ σε μια μνημειώδη αντιρατσιστική διαδήλωση

Καλοκαίρι 1963, 57 χρόνια πριν, και οι ΗΠΑ ζουν, για μια ακόμη φορά, τον τρόμο του ρατσισμού. Ειδικά στις νότιες πολιτείες ακροδεξιές ρατσιστικές οργανώσεις, με επικεφαλής τη διαβόητη «Κου – Κλουξ – Κλαν», αλλά και οι αστυνομικές δυνάμεις, απαντούν με ωμή βία στις διεκδικήσεις των μαύρων για τα δικαιώματα στην εργασία και την εκπαίδευση, αλλά και την αναγνώριση των δημοκρατικών τους δικαιωμάτων, που διαρκώς παραβιάζονται.

Οι εκδηλώσεις του αντιρατσιστικού κινήματος στις ΗΠΑ, όπου συμμετέχουν μαύροι και λευκοί δεν σταματούν. Κορύφωση η μνημειώδης διαδήλωση στις 28 Αυγούστου 1963 στην Ουάσιγκτον, στην οποία πήραν μέρος πάνω από 200.000 άτομα.

Κεντρικός ομιλητής στην τεράστια συγκέντρωση είναι ο Μάρτιν Λούθερ Κινγκ (1929 – 1968) και η ομιλία του έμεινε στην ιστορία με τον τίτλο «Εχω ένα όνειρο…».

Ακολουθεί απόσπασμα της ιστορικής ομιλίας του Μάρτιν Λούθερ Κινγκ (χωρίς υπότιτλους στα ελληνικά). Παραθέτουμε ορισμένα αποσπάσματα μεταφρασμένα κάτω από το βίντεο.

«…Έχω ένα όνειρο ότι μια μέρα αυτό το έθνος θα ξεσηκωθεί και θα ζήσει το αληθινό νόημα της πεποίθησής του: «Θεωρούμε αυτές τις αλήθειες αυταπόδεικτες, ότι όλοι οι άνθρωποι έχουν δημιουργηθεί ίσοι».

Έχω ένα όνειρο ότι μια μέρα στους κόκκινους λόφους της Τζάρτζαρα, οι γιοι των πρώτων σκλάβων και οι γιοι των πρώτων ιδιοκτητών θα μπορέσουν να καθίσουν μαζί στο τραπέζι της αδελφότητας.

Έχω ένα όνειρο ότι μια μέρα ακόμη και η Πολιτεία του Μισισίπι, μια έρημη πολιτεία, πνιγμένη από τη λάβρα της αδικίας και της καταπίεσης, θα μεταμορφωθεί σε μια όαση ελευθερίας και δικαιοσύνης. Έχω ένα όνειρο ότι τα τέσσερα παιδιά μου μια μέρα θα ζήσουν σε ένα έθνος, όπου δε θα κριθούν από το χρώμα του δέρματος τους, αλλά από το περιεχόμενο του χαρακτήρα τους.

(…) Έχω ένα όνειρο ότι μια μέρα η πολιτεία της Αλαμπάμα  θα μεταμορφωθεί σε μια πολιτεία, όπου τα μικρά μαύρα αγόρια και κορίτσια θα μπορέσουν να πιαστούν χέρι με χέρι με τα μικρά λευκά αγόρια και κορίτσια και να περπατήσουν μαζί σας αδελφές και αδελφοί».

Την ίδια εποχή οι φυλετικές διακρίσεις συνεχίζονται και παίρνουν μεγαλύτερες διαστάσεις. Οι κυβερνήτες του Μισισιπή Ρος Μπαρνέτ και της Αλαμπάμα Τζορτζ Ουάλας εμποδίζουν, με τις αστυνομικές δυνάμεις, την εγγραφή δύο μαύρων στα Πανεπιστήμια των πολιτειών τους, αψηφώντας και το Ανώτατο Δικαστήριο. Μπροστά στην κατάσταση που διαμορφώνεται ο πρόεδρος Κένεντι κηρύσσει κατάσταση έκτακτης ανάγκης και κινητοποιεί ισχυρότατες δυνάμεις του στρατού και της Εθνοφρουράς.

Ο Μάρτιν Λούθερ Κίνγκ (1929 – 1968) έφυγε από τη ζωή στις 4 Απριλίου 1968. Ήταν μόλις 39 ετών. Βρισκόταν σε ταξίδι στο Μέμφις του Τενεσί για την υποστήριξη μιας απεργίας εργαζομένων στα νοσοκομεία. Δολοφονήθηκε από ένα λευκό ελεύθερο σκοπευτή. Στεκόταν στο μπαλκόνι του μοτέλ, όπου ήταν με τους στενούς συνεργάτες του. Στις 10 Μαρτίου 1969 ο δολοφόνος του, Τζέιμς Ιρλ Ρέι,καταδικάστηκε.

πηγη: imerodromos.gr

Του Πέτρου Παπακωνσταντίνου

Το κείμενο που ακολουθεί προέρχεται από τη συμβολή μου σε διεθνές συνέδριο που οργάνωσε ο Μαρξιστικός Χώρος Έρευνας και Μελετών τον Νοέμβριο του 2018 με αφορμή τα 200 χρόνια από τη γέννηση του Καρλ Μαρξ. Περιέχεται στο συλλογικό έργο "Αντέχουν οι ιδέες του Μαρξ;" που εκδόθηκε πρόσφατα από τις εκδόσεις "Τόπος".

Η πρώτη δεκαετία μετά την κατάρρευση του ανατολικού μπλοκ σημαδεύτηκε από την επέλαση της παγκοσμιοποίησης υπό την αμερικανική ηγεμονία, χωρίς μείζονες αντιπαραθέσεις μεταξύ μεγάλων δυνάμεων. Αντίθετα, τα τελευταία 15 χρόνια, με σημείο εκκίνησης τον δεύτερο πόλεμο των ΗΠΑ και των συμμάχων τους κατά του Ιράκ, έφεραν ένταση των γεωπολιτικών ανταγωνισμών, πύκνωση των πολεμικών συγκρούσεων και αφύπνιση των εθνικιστικών παθών. Η νίκη του Τραμπ στις ΗΠΑ και του Brexit στη Βρετανία, τα διαλυτικά φαινόμενα στην ΕΕ και οι εμπορικοί πόλεμοι, ιδίως μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας, μαρτυρούν ότι ο κόσμος του Φουκουγιάμα- ο κόσμος της μιας αγοράς, της μιας υπερδύναμης και της μιας σκέψης- πεθαίνει, χωρίς όμως η γέννηση ενός νέου κόσμου να διακρίνεται στον ορίζοντα. Σ’ αυτό το φόντο, η συζήτηση για τον σύγχρονο ιμπεριαλισμό και τις γεωπολιτικές αντιθέσεις, που για αρκετά χρόνια είχε περιθωριοποιηθεί στις αναζητήσεις της Αριστεράς, επανέρχεται στις πρώτες γραμμές της ημερήσιας διάταξης.

Είναι γνωστό ότι ο Μαρξ δεν μας άφησε μια θεωρία του διεθνούς συστήματος. Το έργο της ζωής του ήταν η κριτική του καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής και η σκιαγράφηση των γενικών τάσεων του κομμουνισμού. Τα κενά του μαρξιστικού έργου δεν οφείλονται, βέβαια, σε υποτίμηση. Στην επαναστατική του δραστηριότητα, ιδίως την εποχή της Α’ Διεθνούς και στα πολιτικο- δημοσιογραφικά του κείμενα, ο Μαρξ τονίζει την ανάγκη “να μυηθούν οι εργάτες στα μυστήρια της διεθνούς πολιτικής”, διατυπώνει βασικές θέσεις εξωτερικής πολιτικής για τα εργατικά κόμματα και αναλύει τις σημαντικές γεωπολιτικές συγκρούσεις της εποχής του, όπως το Ανατολικό Ζήτημα, ο Κριμαϊκός και ο γαλλοπρωσικός πόλεμος και οι πόλεμοι για τη γερμανική και την ιταλική ενοποίηση. Στα Grundrisse παρουσιάζει το μεγάλο ερευνητικό- θεωρητικό του πρόγραμμα για μια συνολική ανάλυση του καπιταλισμού, που θα επεκτεινόταν και στο κράτος, τις αποικίες, τη μετανάστευση, την παγκόσμια οικονομία και το διεθνές σύστημα. Ωστόσο μια ζωή αποδείχθηκε πολύ λίγος χρόνος για ένα τόσο μεγάλο εγχείρημα, ακόμη και για μια διάνοια σαν εκείνη του Μαρξ.

Αντίθετα, το διεθνές σύστημα και οι γεωπολιτικές αντιθέσεις που το διατρέχουν βρίσκονται στο κέντρο των κλασικών μαρξιστικών αναλύσεων για τον ιμπεριαλισμό στις αρχές του εικοστού αιώνα, καθώς η ανθρωπότητα βαδίζει προς το σφαγείο του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου. Μιλάμε για τα έργα “Η συσσώρευση του Κεφαλαίου” της Ρόζας Λούξεμπουργκ, “Ιμπεριαλισμός και Παγκόσμια Οικονομία” του Νικολάι Μπουχάριν και “Ιμπεριαλισμός, ύστατο στάδιο του καπιταλισμού” του Λένιν. Ανεξάρτητα από τις σημαντικές διαφορές τους, οι τρεις κλασικές αναλύσεις ξεκινούν από την ίδια αρχή, ότι ο ιμπεριαλισμός δεν είναι απλά μια “πολιτική” των μεγάλων δυνάμεων της εποχής τους, αλλά ένα καινούργιο στάδιο στην ανάπτυξη του καπιταλισμού. Επακόλουθο είναι το κοινό τους συμπέρασμα, ότι ο ιμπεριαλισμός και οι αβυσσαλέες καταστροφές που αυτός συνεπάγεται δεν μπορούν να ξεπεραστούν απλά με αλλαγές κυβερνήσεων στο πλαίσιο του καπιταλισμού, αλλά μόνο με τη διεθνή, σοσιαλιστική επανάσταση.

 Παρά το τεράστιο δημιουργικό φορτίο τους, οι κλασικές αναλύσεις για τον ιμπεριαλισμό δεν προσφέρουν έτοιμες απαντήσεις στις στρατηγικές προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι μαρξιστές της εποχής μας. Πέρα από τα διαφορετικού χαρακτήρα λάθη και ελλείψεις που χαρακτηρίζουν κάθε μια από αυτές, υπάρχουν δύο βασικοί παράγοντες που εξασθενίζουν την εμβέλεια και των τριών. Ο πρώτος αφορά την ιστορική εξέλιξη του διεθνούς συστήματος. Στα χρόνια των κλασικών αναλύσεων κυριαρχούσε η τιτάνια σύγκρουση των αντίπαλων ιμπεριαλισμών της Βόρειας Αμερικής, της Ευρώπης και της Ιαπωνίας, με τους λαούς των αποικιών να αποτελούν περισσότερο θέατρα αυτής της σύγκρουσης και λιγότερο υποκείμενα της ιστορίας. Αντίθετα, μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο οι αντιθέσεις μεταξύ των ανταγωνιστικών ιμπεριαλισμών υποχωρούν, καθώς κυριαρχεί η ενότητά τους απέναντι στην ΕΣΣΔ, ενώ η διπολική σύγκρουση εξελίσσεται κυρίως στον λεγόμενο Τρίτο Κόσμο. Η εξέλιξη αυτή έδωσε τροφή στα ρεύματα του τριτοκοσμικού σοσιαλισμού, που έθεταν σε πρώτη γραμμή την αντίθεση κέντρου- περιφέρειας και αμφισβητούσαν τις επαναστατικές δυνατότητες της εργατικής τάξης στη Δύση.

 Μετά την κατάρρευση του ανατολικού μπλοκ και την εξάντληση των αντιιμπεριαλιστικών κινημάτων των περιφερειών, κέρδισε έδαφος μια πολύ διαφορετική απόρριψη των κλασικών μαρξιστικών αναλύσεων για τον ιμπεριαλισμό. Οι πιο τυπικοί της εκπρόσωποι είναι οι Νέγκρι, Χαρντ και, με διαφορετικό τρόπο, ο Ρόμπινσον, που βλέπουν έναν κόσμο χωρίς κέντρα και ηγεμονικές δυνάμεις, όπου ο ιμπεριαλισμός δεν υπάρχει πια. Σ’ αυτόν τον κόσμο, η κεντρική αντίθεση προβάλλει αδιαμεσολάβητη, γυμνή, ανάμεσα σε μια υπερεθνική αστική τάξη και ένα παγκόσμιο προλεταριάτο, κατά Ρόμπινσον, ή ανάμεσα στο πιο νεφελώδες «πλήθος» και την μετα- ιμπεριαλιστική «Αυτοκρατορία» κατά Νέγκρι και Χαρντ. Η αναζωπύρωση των ενδοϊμπεριαλιστικών συγκρούσεων τα τελευταία 15 χρόνια έβγαλε εκτός μόδας αυτά τα ιδεολογήματα, που ολοφάνερα δεν άντεχαν τη δοκιμασία της πραγματικότητας.

 Ο δεύτερος παράγοντας αφορά μια θεμελιώδη, θεωρητικού χαρακτήρα αδυναμία και των τριών κλασικών αναλύσεων για τον ιμπεριαλισμό: την ασθενή και προβληματική σύνδεσή τους με τη μαρξιστική ανάλυση του καπιταλισμού. Εκείνη που προσπάθησε να συλλάβει το ιμπεριαλιστικό φαινόμενο απ΄ ευθείας από την ανάλυση του Μαρξ για τη συσσώρευση του κεφαλαίου ήταν η Λούξεμπουργκ. Ωστόσο πήρε λάθος δρόμο παρερμηνεύοντας τα σχήματα του Μαρξ για τη διευρυμένη αναπαραγωγή, με αποτέλεσμα να θεωρήσει ότι η εμφάνιση του ιμπεριαλισμού οφείλεται στην αδυναμία του κεφαλαίου να συνεχίσει την αναπαραγωγή του χωρίς την αδιάκοπη επέκταση στον διεθνή, μη καπιταλιστικό περίγυρο. Ο Μπουχάριν απολυτοποίησε τον οργανωτικό ρόλο του κράτους και των τραστ στις ιδιόμορφες συνθήκες μιας πολεμικά προσανατολισμένης οικονομίας, σε σημείο που να συμπεράνει ότι οι εσωτερικές αντιθέσεις των καπιταλιστικών οικονομιών ατροφούν στο ιμπεριαλιστικό στάδιο, δίνοντας τη θέση τους στις συγκρούσεις μεταξύ κρατών.

 Οπως συνέβαινε συνήθως, ο Λένιν, με το πολιτικό του δαιμόνιο και τη διαλεκτική του σκέψη, βρέθηκε πιο κοντά σε μια σύλληψη του ιμπεριαλιστικού φαινομένου που συνδύαζε τη μαρξιστική πολιτική οικονομία- συγκέντρωση και συγκεντροποίηση του κεφαλαίου, που οδηγούν στην εμφάνιση και κυριαρχία των μονοπωλίων, ανάδυση του χρηματιστικού κεφαλαίου- με την ανισόμετρη ανάπτυξη και τις γεωπολιτικές συγκρούσεις για το ξαναμοίρασμα του κόσμου. Είναι γνωστό όμως ότι το κλασικό έργο του είχε χαρακτήρα προπαγανδιστικής μπροσούρας και όχι θεωρητικής πραγματείας. Στον περίφημο ορισμό του, τα πέντε ειδοποιά χαρακτηριστικά του ιμπεριαλισμού παρατίθενται χωρίς ιεράρχηση και χωρίς εσωτερική δόμηση. Επιπλέον, στο έργο του μεταφέρονται λάθη και απολυτοποιήσεις από τα έργα του Χίλφερντινγκ για το χρηματιστικό κεφάλαιο και του Χόμπσον για τον ιμπεριαλισμό, στα οποία σε μεγάλο βαθμό στηρίχθηκε (αναγωγή του ειδικού ρόλου που είχε το γερμανικό χρηματιστικό κεφάλαιο σε οικουμενικό χαρακτηριστικό του ιμπεριαλισμού, υπερεκτίμηση του ειδικού βάρους των εξαγωγών κεφαλαίου στις περιφέρειες, άστοχες γενικεύσεις περί παρασιτισμού, καπιταλισμού που πεθαίνει, ραντιέρικων εθνών και εργατικής αριστοκρατίας).

 Το σωρευτικό αποτέλεσμα είναι ένας διχασμός της μαρξιστικής σκέψης που σε μεγάλο βαθμό συντηρείται μέχρι σήμερα. Από τη μια πλευρά, η μαρξιστική κριτική του καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής είναι κατά βάση μια θεωρία του χρόνου, αφού ο κοινωνικά αναγκαίος χρόνος παραγωγής είναι το θεμέλιο της παραγωγής αξίας και υπεραξίας. Από την άλλη, οι μαρξιστικές και νεομαρξιστικές αναλύσεις του ιμπεριαλισμού είναι κατά βάση θεωρίες επέκτασης του κεφαλαίου και σύγκρουσης των κεφαλαιοκρατικών κρατών στο χώρο. Παρά τις αλλεπάλληλες κατά καιρούς προσπάθειες άρθρωσης αυτών των δύο αναλύσεων, ο επαναστατικός μαρξισμός περιμένει ακόμη την ολοκλήρωση της δικής του μεγάλης χωροχρονικής σύνθεσης, κάτι ανάλογο με εκείνη που πέτυχε ο Αϊνστάιν στη Φυσική.

Ουσιώδη βοήθεια για μια τέτοια σύνθεση θα μπορούσε να προσφέρει, ενδεχομένως, η ανάλυση του Μαρξ για τις καπιταλιστικές κρίσεις και την πτωτική τάση του ποσοστού κέρδους, όπως και η ιδέα των γενικών κρίσεων υπερσυσσώρευσης, που αναπτύσσει ο Χένρικ Γκρόσμαν στο βιβλίο του «Ο νόμος της συσσώρευσης και η κατάρρευση του καπιταλισμού». Υπό αυτό το πρίσμα, η κυριαρχία των μονοπωλίων και ο ιμπεριαλισμός αναπτύσσονται από την ίδια ρίζα, τη διεθνή κρίση υπερυσσώρευσης του κεφαλαίου, ως αντιδράσεις σε αυτή την κρίση- μια  «θρόμβωση» του συστήματος που δεν μπορεί να ξεπεραστεί παρά μόνο προσωρινά μέσα από μεγάλης κλίμακας οικονομικές και πολεμικές καταστροφές. Ωστόσο, τα δύο φαινόμενα διαπλέκονται, αλλά δεν ταυτίζονται. Κάθε ιμπεριαλισμός είναι στην οικονομική του ουσία, όπως έλεγε ο Λένιν, μονοπωλιακός καπιταλισμός, αλλά κάθε μονοπωλιακός καπιταλισμός δεν είναι ιμπεριαλισμός. Κάτι τέτοιο θα υποβάθμιζε τη σχετική αυτονομία του Πολιτικού και θα ξέπεφτε στον οικονομισμό, οδηγώντας σε παράλογα συμπεράσματα, όπως να θεωρούνται ιμπεριαλιστικές χώρες σαν την Κύπρο ή την Ιρλανδία απλά και μόνο επειδή έχουν μονοπωλιακό καπιταλισμό.

 Τη δεκαετία του 2000, υπό την επίδραση του πολέμου στο Ιράκ, είδαν το φώς καινούργιες μαρξιστικές επεξεργασίες για τον ιμπεριαλισμό. Δύο από τις πιο γόνιμες ήταν εκείνη του Ντέιβιντ Χάρβει στο βιβλίο του «Ο νέος ιμπεριαλισμός» και εκείνη του Άλεξ Καλίνικος στο «Ιμπεριαλισμός και Παγκόσμια Πολιτική Οικονομία». Και οι δύο έχουν ως διακηρυγμένο στόχο να παντρέψουν τις δύο «λογικές του κεφαλαίου», όπως τις λένε οι συγγραφείς: την οικονομική, δηλαδή τη μεγιστοποίηση της εκμετάλλευσης της εργασίας και τη γεωπολιτική, δηλαδή την επέκτασή του στο χώρο, σε βάρος των άλλων εθνικών κεφαλαίων. Για τους δύο μαρξιστές, που προέρχονται από διαφορετικές πολιτικές παραδόσεις, αλλά συγκλίνουν σε πολύ μεγάλο βαθμό, ιμπεριαλισμός είναι η σύνθεση αυτών των δύο επιθετικών λογικών. Μπορεί να πει κανείς ότι  η προσπάθεια αυτή βρίσκεται ακόμη στην αρχή της, καθώς τόσο ο Χάρβεϊ όσο και ο Καλίνικος περισσότερο περιγράφουν παρά δομούν μια συνεκτική θεωρία και ότι οι «δύο λογικές» τους τις πιο πολλές φορές απλά προστίθενται συμπτωματικά, η μια δίπλα στην άλλη, χωρίς να αρθρώνονται με αιτιακές σχέσεις. Έστω κι έτσι, πρόκειται για ένα πιο προνομιακό σημείο θέασης του σύγχρονου κόσμου.

 Ακολουθώντας αυτή τη γραμμή σκέψης, θα μπορούσαμε να διακρίνουμε τρεις διακριτές φάσεις του ιμπεριαλιστικού φαινομένου:

-Τον κλασικό ιμπεριαλισμό, από το τελευταίο τέταρτο του 19ου αιώνα μέχρι και τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, που σφραγίζεται από τη λυσσαλέα σύγκρουση μεταξύ ιμπεριαλιστικών συμμαχιών, τις σοσιαλιστικές επαναστάσεις και την αφύπνιση των λαών των αποικιών.

-Τον ιμπεριαλισμό της εποχής του διπολισμού 1945-1991, όπου η ιμπεριαλιστική Τριάδα ΗΠΑ- Δυτικής Ευρώπης- Ιαπωνίας συμμαχεί υπό την ηγεμονία των ΗΠΑ εναντίον της ΕΣΣΔ και των συμμάχων της, ενώ εξαναγκάζεται σε σοβαρές κοινωνικές υποχωρήσεις στην εργατική τάξη.

-Τον ολοκληρωτικό καπιταλισμό μετά το 1991, που κυριαρχεί πρακτικά σε όλο τον κόσμο, επιταχύνοντας τη λυσσαλέα αντεπίθεση στον κόσμο της εργασίας που έχει ξεκινήσει από τη δεκαετία του 1980, ως απάντηση στη δομική κρίση υπερσυσσώρευσης της δεκαετίας του 1970. Η Αμερική είναι η μόνη παγκόσμια υπερδύναμη, αλλά η ηγεμονία της γίνεται ολοένα και περισσότερο ασταθής, καθώς έχει να αντιμετωπίσει τον ανταγωνισμό νέων αναδυόμενων δυνάμεων, με πρώτη την Κίνα.

 Από τις αρχές του αιώνα που διανύουμε το διεθνές σύστημα της PAX AMERICANA έχει μπει σε τροχιά επιταχυνόμενης αποσταθεροποίησης, ιδιαίτερα μετά το annus horribilis της παγκοσμιοποίησης, το 2016 του Τραμπ και του Brexit. Μάλιστα, η ηγεμονική δύναμη του διεθνούς συστήματος, η Αμερική, μοιάζει να έχει βαλθεί να αποδομήσει τη διεθνή τάξη που η ίδια, σε μεγάλο βαθμό, είχε επιβάλει τις προηγούμενες δεκαετίες. Πώς να εξηγήσουμε αυτή την αλλόκοτη εξέλιξη; Υπάρχουν βέβαια οι ερμηνείες του συρμού που αποδίδουν την κακοδαιμονία στον «παράφρονα» Τραμπ ή και οι θεωρίες συνωμοσίας περί σατανικής χειραγώγησης της Δύσης από τις ρωσικές υπηρεσίες πληροφοριών, που κατάφεραν να φέρουν στο Λευκό Οίκο ένα δικό τους ανδρείκελο. Φυσικά πρόκειται για αστειότητες.

Δύο παράγοντες παίζουν καθοριστικό ρόλο στην παθολογία του διεθνούς συστήματος επί των ημερών μας. Η κρίση του 2008, η μεγαλύτερη μετά τη Μεγάλη Ύφεση του 1929-33 και η σταδιακή υπονόμευση της αμερικανικής ηγεμονίας. Όπως συμβαίνει πάντα στις μεγάλης κλίμακας, διεθνείς οικονομικές κρίσεις, ο κλονισμός του 2008 ενίσχυσε τον ανταγωνισμό μεταξύ των ιμπεριαλιστικών κέντρων και τους εθνικισμούς σε διεθνή κλίμακα. Ταυτόχρονα, παρότι η Αμερική παραμένει η μόνη παγκόσμια υπερδύναμη, η ιμπεριαλιστική της υπερεπέκταση πέρα από τις οικονομικές της δυνατότητες και η σχετική υποχώρησή της αφήνουν κενά, που παρακινούν άλλες, αναδυόμενες δυνάμεις να τα καλύψουν. Αποτέλεσμα είναι να θυμίζει από ορισμένες απόψεις η εποχή μας τα τέλη του 19ου και τις αρχές του 20ού αιώνα, που σφραγίστηκε από τον ανταγωνισμό μεταξύ μεγάλων δυνάμεων.

Προσπαθώντας να αντιστρέψει ή έστω να καθυστερήσει τις δυσμενείς εξελίξεις, η Αμερική ωθείται να ποντάρει στα δύο ισχυρότερα χαρτιά της, το στρατό της και το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα όπου κυριαρχεί, δηλαδή στις δύο πιο φονικές μηχανές που γνώρισε ποτέ η ανθρωπότητα. Το γεγονός αυτό καθιστά τον αμερικανικό ιμπεριαλισμό την πιο επικίνδυνη, αντιδραστική δύναμη που στέκεται απέναντι στους λαούς όλου του κόσμου. Αυτό δεν σημαίνει βέβαια συγχωροχάρτι για τους αντίπαλους ιμπεριαλισμούς. Η πικρή αλήθεια είναι ότι στο σημερινό κόσμο δεν υπάρχουν υπολογίσιμες δυνάμεις που, έστω κι αν δεν είναι σοσιαλιστικές, θα μπορούσαν να στηρίξουν ριζοσπαστικά κοινωνικά εγχειρήματα των λαών, όπως σε ένα βαθμό συνέβαινε με τη Σοβιετική Ένωση και τη Λαϊκή Κίνα. Ωστόσο οι οξυνόμενες ενδοϊμπεριαλιστικές αντιθέσεις μεταξύ των παραδοσιακών κέντρων και των αναδυόμενων δυνάμεων ανοίγουν ρήγματα, τα οποία θα μπορούσαν να προσφέρουν χώρο ελιγμών και πολιτικό χρόνο σε αντικαπιταλιστικά εγχειρήματα.

Το μείζον στρατηγικό ερώτημα είναι αν αυτή η αλλόκοτη «Διεθνής των εθνικισμών» τύπου Τραμπ, Πούτιν, Σι, Μόντι, Όρμπαν και πάει λέγοντας είναι έτοιμη να σημάνει την πένθιμη καμπάνα της παγκοσμιοποίησης. Θεωρώ ότι μια τέτοια εξέλιξη δεν είναι θεωρητικά αδύνατη, αλλά παραμένει για την ώρα πολιτικά απίθανη. Η διεθνοποίηση της καπιταλιστικής οικονομίας έχει ξεπεράσει κατά πολύ το επίπεδο του διεθνούς εμπορίου ή έστω των πολυεθνικών εταιρειών. Έχει αποκτήσει πολύ βαθύτερες διαστάσεις, με την ανάδυση όχι μόνο της πρώτης στην ιστορία παγκόσμιας παραγωγικής δύναμης όπως είναι το Ίντερνετ, αλλά και τη διαμόρφωση διεθνών αλυσίδων παραγωγής αξίας και υπεραξίας, που εμπλέκουν ολόκληρη σειρά χωρών. Επομένως, ένας γενικευμένος εμπορικός πόλεμος, ειδικά ανάμεσα στην Αμερική και την Κίνα, θα είχε τεράστιο κόστος και για τα δύο μέρη. Επί του παρόντος, η πολιτική Τραμπ δείχνει περισσότερο διάθεση επαναδιαπραγμάτευσης για μια καλύτερη θέση της Αμερικής μέσα στο σύστημα της διεθνοποιημένης οικονομίας, παρά για διάρρηξη αυτού του συστήματος. Τηρουμένων των αναλογιών, όπως έκανε ο Ρόναλντ Ρίγκαν, επιβάλλοντας σοβαρές υποχωρήσεις στους τότε βασικούς οικονομικούς ανταγωνιστές των ΗΠΑ, την Ιαπωνία και τη Δυτική Ευρώπη.

Μια τελευταία παρατήρηση για την αναζωπύρωση των εθνικισμών. Στο νέο ιμπεριαλισμό του 21ου αιώνα δεν υπάρχουν αλυτρωτικά εθνικά κινήματα με προοδευτικό περιεχόμενο, εκτός ελαχίστων εξαιρέσεων εκκρεμών ζητημάτων προηγούμενων εποχών, όπως το Παλαιστινιακό, το Κουρδικό και το Ιρλανδικό, που κι αυτά δεν ζουν τις καλύτερες εποχές τους. Οι καπιταλιστικές σχέσεις κυριαρχούν πλέον και στις περιφέρειες του διεθνούς συστήματος, όπου οι εθνικές ολιγαρχίες διαπλέκονται με τα μεγάλα ιμπεριαλιστικά κέντρα. Ειδικά στην Ευρώπη, τα εθνικιστικά ρεύματα δεν αμφισβητούν ούτε τον καπιταλισμό, ούτε καν τον νεοφιλελευθερισμό, αντίθετα εκτρέπουν τον οργή των λαϊκών μαζών για το ευρωιερατείο και τη διά βίου λιτότητα στην ξενοφοβία και το ρατσισμό. Το όντως υπαρκτό και τεράστιο εθνικό ζήτημα στην εποχή μας για τους λαούς όλου του κόσμου και ιδίως της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι η κατάκτηση της λαϊκής κυριαρχίας σε ρήξη με το διεθνές κεφάλαιο, ιδιαίτερα το χρηματοπιστωτικό και τους ιμπεριαλιστικούς μηχανισμούς που το υπηρετούν. Με άλλα λόγια, δεν μπορεί να υπάρξει στις μέρες μας εθνικός αγώνας που να μην είναι αντιιμπεριαλιστικός αγώνας και δεν μπορεί να υπάρξει συνεπής αντιιμπεριαλιστικός αγώνας αν δεν έχει ορίζοντα την αντικαπιταλιστική ανατροπή και τη σοσιαλιστική αλλαγή, σε εθνική και διεθνή κλίμακα.

πηγη: kommon.gr