Οι επιστήμονες πιστεύουν ότι η τρέχουσα κρίση μαζικής εξαφάνισης ειδών απαιτεί επειγόντως μια συμφωνία, σύμφωνα με το πρότυπο της Συμφωνίας του Παρισιού για το κλίμα. Και υποστηρίζουν ότι η Συμφωνία αυτή δεν πρέπει να παραδοθεί μόνο στα έθνη, αλλά και στις επιχειρήσεις.

Γεγονός είναι πάντως, ότι η ανταπόκριση της παγκόσμιας κοινότητας στις αυξανόμενες ενδείξεις μαζικής εξαφάνισης και οικολογικής υποβάθμισης είναι υποτυπώδης. Μέχρι τώρα ενεργεί με τρόπο αποσπασματικό και μετριοπαθή - μια προστατευόμενη περιοχή εδώ, ένα πρόγραμμα διατήρησης εκεί, μερικοί νέοι νόμοι και μια τρύπα χρηματοδότησης. Και βέβαια τέτοιες ενέργειες - αν και σημαντικές - δεν αρκούν σε καμία περίπτωση με το εύρος και το μέγεθος του προβλήματος, όπου όλες οι ενδείξεις υποδηλώνουν ότι η ζωή στη Γη οδηγείται στον κάδο απορριμμάτων.

Μια παγκόσμια διαπραγμάτευση για τη φύση

Αν θέλουμε να μην είμαστε το είδος που θα αφανίσει τον ίδιο του τον εαυτό, λέει ο 85χρονος εξελικτικός βιολόγος, δύο φορές βραβευθείς με Πούλιτζερ, Edward O. Wilson στο τελευταίο του βιβλίο με τίτλο «Half-Earth» πρέπει να αφήσουμε τουλάχιστον τη μισή Γη στην ησυχία της, γεγονός που θα εξασφαλίσει τη βιοποικιλότητα που είναι απαραίτητη και για τη δική μας επιβίωση. «Ο μισός πληθυσμός του πλανήτη πρέπει να… παραμεριστεί για την προστασία της άγριας ζωής και την πρόληψη της μαζικής εξαφάνισης των ειδών» υποστηρίζει ο Wilson, ένας από τους κορυφαίους βιολόγους του κόσμου.

Η ριζοσπαστική στρατηγική για τη διατήρηση των ειδών, που θέλει τους μισούς ανθρώπους που ζουν στη Γη να… αποσύρονται από αυτή, και προτάθηκε από τον Wilson υιοθετείται τώρα από πολλούς επιστήμονες, όπως δημοσιεύεται στον Guardian.  Ο Dr Wilson προειδοποιεί για ένα «βιολογικό ολοκαύτωμα», το οποίο θα είναι τόσο καταστροφικό, όσο η εξαφάνιση των δεινοσαύρων, εκτός κι αν οι άνθρωποι συμφωνήσουν να μοιραστούν τη Γη πιο δίκαια και ισότιμα με τα υπόλοιπα 10 εκατομμύρια είδη που κατοικούν σε αυτή.

Σκιαγραφώντας την τολμηρή θεωρία του «Half Earth», μιλώντας στο περιοδικό του ινστιτούτου Smithsonian στην Ουάσινγκτον, είπε: «Είναι στο μυαλό μου εδώ και χρόνια, ότι οι άνθρωποι -ακόμα και οι οικολόγοι- δεν βλέπουν τη μεγάλη εικόνα. Βλέπω μια αλυσίδα απρόσκοπτων διαδρόμων, οι οποίοι μέσα από ανατροπές και στροφές, σχηματίζουν μερικά ανοίγματα αρκετά μεγάλα για να φιλοξενηθεί ένα νέο είδος εθνικών πάρκων βιοποικιλότητας, το οποίο δε θα επιτρέπει την εξαφάνιση των ειδών».

Ο ίδιος θεωρείται ως ένας από τους σημαντικότερους συνηγόρους του κόσμου της βιοποικιλότητας και θέλει να δημιουργήσει μια σειρά από «long landscape» αλυσίδες άγριας ζωής –όπως τις ονομάζει-, για να βοηθήσει τα είδη για να δώσουν τη δική τους «απάντηση» στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, μετακινούμενα από το ένα μέρος στο άλλο. Αυτοί οι «διάδρομοι» θα διασχίζουν κάθετα και οριζόντια τις ηπείρους και θα επιτρέπουν στα είδη τη μετακίνηση προς το βορρά όταν ανεβαίνουν οι θερμοκρασίες και προς τα ανατολικά και τα δυτικά, ανάλογα με τις περιόδους των βροχών.

Ο Dr Wilson αναφέρθηκε ακόμη, στο πρόγραμμα διατήρησης της Φύσης που εκτείνεται από το Γουαϊόμινγκ στις μεσοδυτικές πολιτείες των ΗΠΑ, μέχρι τα εδάφη Yukon στα βορειοδυτικά του Καναδά (Yellowstone-to-Yukon), ως ένα καλό παράδειγμα προστατευόμενης περιοχής, που θα μπορούσε να επεκταθεί σε ακόμη μεγαλύτερη κλίμακα.

Η συγκεκριμένη περιοχή περιλαμβάνει και προστατεύει ένα ολόκληρο οικολογικό σύστημα βουνού, δίνοντας στα διάφορα είδη που ζουν εκεί 502.000 τετραγωνικά μίλια γης για να περιφέρονται.

«Η μισή Γη είναι ο στόχος, αλλά πρέπει να βρούμε λύσεις για το αν, πώς και κατά πόσο θα καταφέρουμε ποτέ να φτάσουμε σε αυτό το σημείο, να δημιουργήσουμε δηλαδή τέτοιου είδους και μεγέθους συστήματα διατήρησης της άγριας ζωής» κατέληξε ο ίδιος.

Η ιδέα του Wilson είναι τολμηρή μεν αλλά αποτελεσματική. Είναι βέβαια δύσκολο να φανταστεί κανείς ότι θα επιλέξουμε ένα ημισφαίριο και θα μετοικήσουμε όλοι σε αυτό προκειμένου να αφήσουμε χώρο και χρόνο στα υπόλοιπα είδη να αναπτυχθούν. Ωστόσο, θα ήταν λάθος μας να θεωρήσουμε το πόνημα του Wilson παραλήρημα, γι αυτό και πλέον βρίσκει όλο και περισσότερους υποστηρικτές.

Πέρυσι, 49 επιστήμονες συνέγραψαν ένα έγγραφο ορόσημο, όπου αφού παραθέτουν τους κινδύνους ενός οικολογικού Αρμαγεδών προτείνουνε μια παγκόσμια διαπραγμάτευση για τη φύση.

Πρόκειται για μια έκκληση για μια μαζική, παγκόσμια Συμφωνία που θα στοχεύσει στη δραστική αύξηση του ποσοστού που καλύπτεται από τα φυσικά πάρκα - σε ορισμένες περιπτώσεις μέχρι το στόχο της μισής γης - και των εγχώριων προστατευόμενων περιοχών. Μεταξύ άλλων διαπιστώνεται ότι οι αυτόχθονες λαοί αναγνωρίζονται ευρέως ως οι καλύτεροι υπερασπιστές της φύσης μετά από δεκαετίες παραγκωνισμού τους.

Μια τέτοια συμφωνία θα εμπίπτει πιθανώς στη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τη Βιολογική Ποικιλότητα (CBD), η οποία ιδρύθηκε για πρώτη φορά το 1992, ως διεθνής συνθήκη. Η σύμβαση έχει τρεις στόχους: την παγκόσμια προστασία της βιοποικιλότητας, την αειφόρο χρήση της και τη δίκαιη κατανομή των ωφελειών της.

Η CBD

Το 2010, τα έθνη της CBD ανακοίνωσαν τη συμφωνία που ονομάζεται Aichi Biodiversity Targets. Επί της ουσίας πρόκειται για 20 στόχους έως το 2020, για τους οποίους τα έθνη υποτίθεται ότι εργάζονται. Οκτώ χρόνια μετά είναι κοινή πεποίθηση η αποτυχία, καθώς δεν έχει επιτευχθεί η πλειοψηφία των στόχων, όπως η αποψίλωση των δασών, η βιώσιμη διαχείριση της αλιείας, η πρόληψη της εξαφάνισης γνωστών ειδών που απειλούνται με εξαφάνιση και η ελαχιστοποίηση των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής στους κοραλλιογενείς υφάλους.

Αλλά είμαστε κοντά σε έναν από τους στόχους: την προστασία του 17% της έκτασης γης και του 10% των θαλάσσιων και παράκτιων περιοχών. Επί του παρόντος, το 15% της γης προστατεύεται και περίπου το 8% των ωκεανών.

Η CBD είχε πολλά μειονεκτήματα. Ένα από αυτά, όπως και στη Συμφωνία των Παρισίων, είναι ότι είναι μη δεσμευτική και σε μεγάλο βαθμό προαιρετική. Αυτή ήταν μια απαραίτητη παραχώρηση ώστε να υπογράψουν τόσα πολλά έθνη - όπως ακριβώς και με το Παρίσι - αλλά σημαίνει επίσης ότι δεν υπάρχει κανένας νόμιμος τρόπος για την επιβολή της δράσης.

Και βέβαια για άλλη μια φορά στερείται μιας σημαντικής υπογραφής. Αυτής των Ηνωμένων Πολιτειών. Η μη δεσμευτική συνθήκη υπογράφηκε από τον Πρόεδρο Μπιλ Κλίντον το 1993, αλλά ποτέ δεν επικυρώθηκε από το Κογκρέσο.

Τέλος, η CBD δεν μπόρεσε να συγκεντρώσει την απαραίτητη προσοχή και το ενδιαφέρον των μέσων ενημέρωσης. Για κάποιο λόγο, μια Συμφωνία για την τύχη εκατομμυρίων ειδών στη Γη απλώς δεν έχει προκαλέσει ακόμη το ενδιαφέρον μας.

Και αν υπάρχει χρόνος για να τραβήξει την προσοχή μας, αυτός δεν είναι άλλος από το τώρα.

Δεδομένου όμως ότι οι στόχοι της Aichi λήγουν το 2020, η CBD χρειάζεται κάτι για να την αντικαταστήσει. Και φαίνεται ότι θα συζητηθεί η ιδέα της «Half Earth». Η εκτελεστική γραμματέας της CBD, Cristiana Paşca Palmer, δήλωσε πρόσφατα στον Guardian ότι μια νέα Συμφωνία θα πρέπει να περιλαμβάνει πρόταση για να καταστεί ο μισός πλανήτης πιο φιλικός προς το περιβάλλον μέχρι το 2050, καθώς όπως λέει η βιοποικιλότητα είναι η «υποδομή» που κρατάει τον πλανήτη μας.

Αλλά αυτό, σύμφωνα με την Paşca Palmer, θα απαιτήσει μια ριζική αλλαγή στον τρόπο λειτουργίας της οικονομίας.

«Πρέπει να ... μετατοπιστούμε σε ένα οικονομικό μοντέλο που να στηρίζεται στο γεγονός ότι λειτουργούμε μέσα σε ένα κλειστό σύστημα - τον πλανήτη Γη - και ότι η οικονομική μας ανάπτυξη περιορίζεται από τα οικολογικά όρια του πλανήτη» εξηγεί.

Ποιος θα πληρώσει;

Αναμφισβήτητα, το σημαντικότερο και απαραίτητο στοιχείο είναι η χρηματοδότηση. Μέχρι σήμερα, τα χρήματα είναι απλά μεγέθη και ξεκάθαρα λιγότερα από ό,τι πραγματικά απαιτείται.

«Όπως συμβαίνει με οποιοδήποτε δημόσιο αγαθό, έτσι και με τη διατήρηση της βιοποικιλότητας οι κυβερνήσεις παρέχουν λιγότερα από το βέλτιστο επίπεδο χρηματοδότησης, με την ελπίδα ότι οι άλλοι θα καλύψουν το κόστος», δήλωσε ο Edward Barbier, Αμερικανός οικονομολόγος, προσθέτοντας ότι «η σημερινή παγκόσμια κρίση της βιοποικιλότητας οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στην έλλειψη διεθνούς δέσμευσης και χρηματοδότησης τα τελευταία 25 χρόνια».

Ο Barbier προτείνει έναν νέο τρόπο για να αυξήσει τα κεφάλαια για τα άλλα οκτώ εκατομμύρια είδη στον πλανήτη. «Θα χρειαστούν περίπου 100 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως για την προστασία της γης και της ποικιλίας ζωικών και φυτικών ειδών και η τρέχουσα χρηματοδότηση κυμαίνεται γύρω στα 4-10 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως», ανέφερε καταδεικνύοντας το τεράστιο έλλειμμα.

Προκειμένου να συγκεντρωθούν 100 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως - δέκα φορές περισσότερα από αυτά που δαπανώνται σήμερα - ο Barbier υποστηρίζει ότι δεν πρέπει απλώς να περιμένουμε από τις κυβερνήσεις αλλά πρέπει να στραφούμε και στον ιδιωτικό τομέα. Αυτός και οι συν-συγγραφείς του υποστηρίζουν ότι μια νέα Συμφωνία μέσω της CBD θα πρέπει να δημιουργήσει έναν μηχανισμό που θα επιτρέπει στις ιδιωτικές εταιρείες να ενταχθούν με τους δικούς τους στόχους χρηματοδότησης.

Αλλά τι θα αναγκάσει τις εταιρείες να υπογράψουν;

«Οι εταιρείες εξαρτώνται από την υγεία των οικοσυστημάτων και επομένως διατρέχουν τον κίνδυνο να χάσουν τα ίδια τα θεμέλια πάνω στα οποία βασίζονται οι επιχειρήσεις τους», εξηγεί ο Thomas Dean, συν-συγγραφέας του εγγράφου και καθηγητής αειφόρου ανάπτυξης στο State University του Κολοράντο. «Η αυξανόμενη συνειδητοποίηση αυτής της πρόκλησης θα ενθαρρύνει όλο και περισσότερο τις επιχειρήσεις να συμμετάσχουν».

Το έγγραφο αναφέρεται σε βιομηχανίες όπου η βιοποικιλότητα είναι ζωτικής σημασίας για την κατώτατη γραμμή, όπως η αλιεία, η δασοκομία, η γεωργία και η ασφάλιση.

«Για πολύ καιρό έχουμε θεωρήσει τα εταιρικά και περιβαλλοντικά συμφέροντα ως αντιφατικά. Ωστόσο, πρέπει να ευθυγραμμιστούν, προκειμένου να επιτύχουμε τόσο οικονομικά όσο και περιβαλλοντικά», δήλωσε ο Dean. «Εξάλλου, αυτός είναι ο θεμελιώδης σκοπός ενός οικονομικού συστήματος - εξυπηρετώντας τις ανάγκες της κοινωνίας βραχυπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα».

Μισή Γη, όλο το Κλίμα

Μια τέτοια Συμφωνία πιστεύουν οι επιστήμονες θα συμβάλλει πολύ προς την επίλυση μιας άλλης παγκόσμιας περιβαλλοντικής κρίσης: της αλλαγής του κλίματος. Η διατήρηση και η αποκατάσταση των δασών και άλλων οικοτόπων θεωρείται από καιρό ως ένας από τους ταχύτερους και φθηνότερους τρόπους μείωσης των παγκόσμιων εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα. Περίπου το 15% των παγκόσμιων εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα σήμερα είναι άμεσα συνδεδεμένο με τα δάση που έχουν αποψιλωθεί.

Χωρίς τη μισή γη μέχρι το 2050 ... ο στόχος της συμφωνίας του Παρισιού δεν θα είναι εφικτός, υποστηρίζουν. Στην ουσία, οι δύο στόχοι είναι αλληλοεξαρτώμενοι.

Φυσικά, το μεγαλύτερο εμπόδιο είναι το πολιτικό - όπως συνέβαινε και εξακολουθεί να συμβαίνει, με την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής. Οι υποστηρικτές επιδιώκουν να πείσουν τον κόσμο ότι η Half Earth θα είναι ένας θετικός και εμπνευσμένος τρόπος για να δημιουργηθεί ένας καλύτερος, πιο οικολογικά σταθερός κόσμος.

Είναι σίγουρα μια μεγάλη πρόκληση, όπως συνέβη με την Παγκόσμια Συνθήκη για το Κλίμα. Αρκεί να μην έχει την τύχη της.

ΠΗΓΗ: tvxs.gr

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΜΗΛΑΚΑΣ

Η ελληνική κυβέρνηση με κάθε δυνατό τρόπο (δηλώσεις, διαρροές πληροφοριών κλπ) προσπαθεί να  δικαιολογήσει και να αναλάβει την πατρότητα της απόφασης για την απέλαση των Ρώσων διπλωματών όπως ταιριάζει σε μια ανεξάρτητη από έξωθεν παρεμβάσεις  κυβέρνηση μιας ισχυρής χώρας.

Ωστόσο, το πόσο ανεξάρτητη  είναι η κυβέρνηση και πόσο ισχυρή  είναι χώρα αποδεικνύεται από μια άλλη ιστορία η οποία «τρέχει»  παράλληλα αυτές τις μέρες: Η ελληνική  κυβέρνηση  για να μπορέσει να μειώσει τον ΦΠΑ στα νησιά, όπως είχε ανακοινώσει ο πρωθυπουργός, και να λάβει η χώρα την τελευταία δόση από το κλείσιμο της αξιολόγησης  υποχρεώνεται να ικανοποιήσει τις γερμανικές απαιτήσεις σε μια διμερή ελληνογερμανική συμφωνία για το προσφυγικό που καθιστά τη χώρα αποθήκη ανθρώπων προσφύγων και μεταναστών που θα εκδιωχθούν από τη Γερμανία!

Αν απέναντι στη Γερμανία το μέτρο της ελληνικής ανεξαρτησίας και ισχύος εμφανίζεται μειωμένο, απέναντι στις ΗΠΑ εκμηδενίζεται και θα πρέπει κάποιος να κοιτάξει πολύ πίσω στο χρόνο, στις μετεμφυλιακές κυβερνήσεις και πριν τη μεταπολίτευση, για να βρει ελληνική κυβέρνηση τόσο σφικτά δεμένη στο αμερικανικό άρμα:

• Οι κυβερνήσεις του Κωνσταντίνου Καραμανλή κράτησαν απόσταση από τις ΗΠΑ και το ΝΑΤΟ επιλέγοντας να δέσουν τη χώρα στην Ευρώπη
• Οι κυβερνήσεις του Α. Παπανδρέου όσο κι αν δεν ενόχλησαν τα αμερικανικά μείζονα συμφέροντα «πούλησαν» συστηματικά αντιαμερικανισμό κρατώντας τα προσχήματα μιας χώρας που κινείται ανεξάρτητα με γνώμονα τα συμφέροντά της
• Η κυβέρνηση Μητσοτάκη παρ ότι προσπάθησε να έρεθι πιο κοντά στις ΗΠΑ δεν πρόλαβε
• Οι κυβερνήσεις Σημίτη παρά το «ευχαριστώ στους Αμερικάνους» ήταν στενά προσανατολισμένη και δεμένη στους Γερμανούς της ΕΕ
• Οι κυβερνήσεις Κώστα Καραμανλή του νεότερου «ζόρισαν» τις ελληνοαμερικανικές σχέσεις και στο κυπριακό (υπονόμευση του σχεδίου Ανάν) και στην ΝΑΤΟποίηση των δυτικών Βαλκανίων (βέτο για την ένταξη των Σκοπίων στο ΝΑΤΟ)
• Ο Γιώργος Παπανδρέου πρόσφερε τεράστια υπηρεσία στην Ουάσιγκτον (διέλυσε την ελληνορωσική προοπτική ενεργειακής συνεργασίας και άνοιξε την πόρτα εισόδου στην Ευρώπη για το αμερικανικό ΔΝΤ) αλλά δεν ολοκλήρωσε το έργο του…

Αυτό ακριβώς το έργο, της απόλυτης ελληνικής προσαρμογής στα αμερικανικά σχέδια στην περιοχή, η συγκυρία και η ειρωνεία που κάποιες φορές κρύβει η ζωή έχει αναλάβει και υλοποιεί η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ

Σε μια εποχή που η χώρα εξακολουθεί να λειτουργεί με οικονομικό αναπνευστήρα και στην περιοχή (Νοτιοαναλοτική Ευρώπη, Βαλκάνια, Μέση Ανατολή) εξελίσσεται το μεγάλο παιχνίδικαι η σύγκρουση των ισχυρών, η κυβέρνηση της χώρας έχοντας πράγματι λίγες επιλογές στη διάθεσή της, επέλεξε να ταχθεί αποκάλυπτα με την πλευρά της Ουάσιγκτον.

Καθώς η αμερικανορωσική σύγκρουση στα Βαλκάνια κορυφώνεται η ελληνική κυβέρνηση πρόσφερε στους Αμερικανούς δύο μείζονες εξυπηρετήσεις:

1. Συμφώνησε με την είσοδο της Βόρειας Μακεδονίας στο ΝΑΤΟ
2. Συμφώνησε με την παραχώρηση της Αλεξανδρούπολης (δημιουργία σταθμού για την μεταφορά αμερικανικού υγροποιημένου σχιστολιθικού φυσικού αερίου και στρατιωτικής βάσης)

Οι εν λόγω εξυπηρετήσεις ουσιαστικά «τελειώνουν» τη ρωσική προσπάθεια δημιουργίας νότιου δρόμου μεταφοράς ρωσικού φυσικού αερίου προς τις ευρωπαϊκές αγορές.

Είναι, λοιπόν, προφανές, ότι οι ρωσικοί μηχανισμοί κατέβαλαν και καταβάλλουν  κάθε δυνατή προσπάθεια  αξιοποιώντας τις γνωστές από καιρό επιρροές που διαθέτουν στην περιοχή (στην Ελλάδα και την ΠΓΔΜ) προκειμένου να αποτρέψουν τους αμερικανικούς σχεδιασμούς. Προφανές επίσης είναι ότι οι αμερικανικές υπηρεσίες εφοδιάζουν με πληροφορίες και οδηγίες αντιδράσεων  τους υποτελείς  τους σε Αθήνα και Σκόπια.

Αυτά που δεν είναι προφανή είναι όσα ισχυρίζεται η ελληνική κυβέρνηση, περί ισχυρής και ανεξάρτητης χώρας η οποία αποφασίζει με γνώμονα το συμφέρον της. Κάτι που επίσης δεν είναι προφανές πόσο θα κοστίσει τελικά η «ατυχής» επιλογή να βρεθεί η χώρα εκεί ακριβώς που συγκρούονται τα βουβάλια…

Πηγή: topontiki.gr

Θοδωρής Βουρεκάς

Στους καιρούς μας το χρέος (δημόσιο και ιδιωτικό) δεν είναι προφανώς φαινόμενο μόνο ελληνικό ή φαινόμενο του αποδυναμωμένου ευρωπαϊκού Νότου, ούτε καν φαινόμενο των χωρών του Τρίτου Κόσμου, όπως συνέβαινε παλιότερα, αποτελώντας την κύρια μορφή της νεο-αποικιοκρατικής λεηλασίας τους. Το χρέος στις συνθήκες της σημερινής δομικής καπιταλιστικής κρίσης, που οι ρίζες της βρίσκονται στην «πετρελαϊκή κρίση» του 1973-75, είναι παγκόσμιο, πλανητικής κλίμακας και το πιο παράδοξο είναι πως βαρύνει κυρίως τις πιο αναπτυγμένες καπιταλιστικές χώρες και μάλιστα τον πυρήνα τους. Ας δούμε κάποια ενδεικτικά εντυπωσιακά στοιχεία. Το παγκόσμιο σήμερα χρέος (ιδιωτικό και δημόσιο) φτάνει στο ασύλληπτο ύψος του 224 τρισ. δολαρίων, δηλ. τριπλάσιο περίπου του παγκόσμιου πλούτου! Από αυτό το χρέος οι ΗΠΑ, ΕΕ και Ιαπωνία είναι επιβαρυμένες με το 70%. Από το παγκόσμιο τώρα δημόσιο χρέος, το 55% βαρύνει και πάλι τις ΗΠΑ, ΕΕ και Ιαπωνία. Έχουμε λοιπόν μπροστά μας μια τερατώδη, ανεξέλεγκτη, παγκόσμια χρεομηχανή.

Η βαθιά δομική κρίση του καπιταλισμού, λόγω της υπερσυσσώρευσης κεφαλαίων που δεν μπορούν να επενδυθούν με επαρκή κερδοφορία, δημιουργεί μεγάλης κλίμακας πλεονάζοντα, λιμνάζοντα κεφάλαια. Γι’ αυτό αναζητούνται νέοι δρόμοι (ψευδο)κερδοφορίας με την αξιοποίηση των λιμναζόντων κεφαλαίων μέσα από τη γιγάντωση και «απελευθέρωση» του χρηματοπιστωτικού κεφαλαίου. Μορφές υλοποίησης αυτής της γιγάντωσης είναι η πρωτοφανής διεθνοποίηση και οι ασύλληπτες κερδοσκοπικές πρακτικές  και καινοτομίες με την εμφάνιση των λεγόμενων σύνθετων χρηματοπιστωτικών προϊόντων, όπως είναι τα λεγόμενα παράγωγα προϊόντα. Μάλιστα, η διασπορά τους σε παγκόσμια κλίμακα, μαζί με τα ασφάλιστρα κινδύνου (CDS) και άλλες δικλίδες, θεωρήθηκε πως μηδένιζαν τους κινδύνους κατάρρευσης.

Αυτή η τεράστια «αγορά χρέους» με δομημένους μηχανισμούς στήριξης και αναπαραγωγής, όπως είναι οι οίκοι πιστοληπτικής αξιολόγησης, τα επιτελεία οικονομικών αναλυτών, μαζί με τα διαπλεκόμενα διεθνή ΜΜΕ, αναδύεται και αναπτύσσεται λόγω της φιλομονοπωλιακής λειτουργίας του κράτους. Ο δημόσιος τομέας παντού σπεύδει να στηρίξει τη φθίνουσα ιδιωτική καπιταλιστική κερδοφορία, λόγω της πτωτικής τάσης του μέσου ποσοστού κέρδους, με αποτέλεσμα να εκτινάσσονται στα ύψη τα δημοσιονομικά ελλείμματα. Έτσι εκτινάσσεται η ζήτηση δανείων και επομένως το δημόσιο χρέος.

Η ανισότιμη ένταξη της χώρας μας και των άλλων χωρών του Νότου στην ΕΕ και πιο κυριολεκτικά η «ιμπεριαλιστικού τύπου» επιβολή εντός της από τα ηγεμονικά κεφάλαια και χώρες μέσω και των στεγανών μηχανισμών-οργάνων της ΕΕ διαμορφώνει παραμέτρους που σχετίζονται τελικά και με τις εξελίξεις γύρω από το χρέος. Έτσι, με την ανισότιμη ένταξη της χώρας μας δε διευθετείται μόνο η στρατηγική επιδίωξη της ΕΕ για την πλήρη εργασιακή απορρύθμιση και τη συγκέντρωση-συγκεντροποίηση του κεφαλαίου, μέσω της βίαιης κοινωνικής εκκαθάρισης, αλλά οδηγείται παράλληλα η χώρα σε παραγωγική αποσάθρωση. Είναι πολύ γνωστές οι πλευρές αυτής της παραγωγικής αποδυνάμωσης, όπως είναι η καταστροφή ζωτικών κλάδων της εγχώριας παραγωγής στον αγροτικό τομέα, τη μεταποίηση, τη ναυπηγική δραστηριότητα, την κλωστοϋφαντουργία κ.ά.

Η παραγωγική καταβύθιση της χώρας, που συναθροίζεται μαζί με μια σειρά άλλους επιβαρυντικούς παράγοντες, γίνεται μοιραία μετά την κατάρρευση των χρηματοπιστωτικών αγορών του 2008. Είναι ο μοιραίος βασικός παράγοντας που κάνει τη χώρα αναξιόχρεη και οδηγεί στην αδυναμία αναχρηματοδότησης του δημόσιου χρέους και στον κίνδυνο άμεσης χρεοκοπίας, από τη στιγμή που δεν υπάρχει καμία κοινή ευρωπαϊκή οικονομική ομπρέλα. Σε αυτή τη συγκυρία το 2010, με την κρίση σοβούσα εντός της ΕΕ και την Ελλάδα απολύτως ευάλωτη, είναι η ΕΕ, ως καθαρόαιμη ένωση του κεφαλαίου, που κατασκευάζει και ενορχηστρώνει όλη αυτήν την κόλαση των μνημονίων, που ζούμε για πάνω από 8 χρόνια, με τη συνδρομή και του ΔΝΤ, δηλαδή των ΗΠΑ, παρά τους εσωτερικούς τους ανταγωνισμούς. Είναι πολύ γνωστό πλέον πως το πρώτο μνημόνιο διέσωσε κυρίως τις γερμανικές και τις γαλλικές τράπεζες, που ξεφόρτωσαν παράτυπα –με βάση και τους δικούς τους κανόνες– τα τοξικά ελληνικά ομόλογα στην ΕΚΤ στην αρχική ονομαστική τους αξία, που είχε εν τω μεταξύ υποδεκαπλασιαστεί και τα μετέτρεψαν μαγικά σε ελληνικό δημόσιο χρέος προς κράτη της ΕΕ μέσω του δανεισμού και του πρώτου μνημονίου.

Το χρέος στο σύνολό του, τόσο το δημόσιο όσο και το ιδιωτικό, δημιουργήθηκε, όπως προαναφέραμε, για τις ανάγκες του κεφαλαίου, υπηρετώντας παράλληλα την τερατώδη παγκόσμια χρεομηχανή. Επομένως ισχύει στο ακέραιο το σύνθημα πως «το χρέος δεν ανήκει και δε βαρύνει τον λαό». Είναι επίσης γνωστός ο ισχυρισμός πως το δημόσιο χρέος είναι χρυσοπληρωμένο από το λαό μας. Πράγματι, είναι ενδεικτικό από την άποψη αυτή πως την τελευταία μόνο εικοσαετία (1998-2018) ο λαός μας πλήρωσε λόγω του εξωφρενικού κόστους του χρέους 631 δισ. ευρώ, δηλαδή το διπλάσιο σχεδόν του σημερινού χρέους (325 δισ. ευρώ). Σύμφωνα μάλιστα με το δυσμενέστερο σενάριο του Eurogroup. το 2060 το χρέος ενδέχεται να εκτιναχτεί από το σημερινό δυσθεώρητο ύψος του 187% επί του ΑΕΠ στο 235%, στον βαθμό που είναι δυνατόν να σταθεί επιστημονικά μια πρόβλεψη τέτοιου βάθους.

Προφανώς το λαϊκό αίτημα για την ολοσχερή διαγραφή του χρέους και μάλιστα μονομερώς –μέσα σε ένα ευρύτερο πλαίσιο κρίσιμων διεκδικήσεων– συνεχίζει να είναι ώριμο και αναγκαίο όσο ποτέ. Κάθε άλλη πρακτική, που προϋποθέτει συμφωνία με τους πιστωτές, καταλήγει σε βάρος των λαϊκών συμφερόντων. Διαφωτιστική από την άποψη αυτή είναι η εμπειρία του PSI το 2012, καθώς και η πρόσφατη συμφωνία του Eurogroup. Οποιεσδήποτε άλλες προσεγγίσεις, όπως ελάφρυνση, επιμήκυνση και πάγωμα είδαμε πως αφενός νομιμοποιούν το χρέος στη λαϊκή συνείδηση και αφετέρου μεταφέρουν τα βάρη στις επόμενες γενιές. Πριν απ’ όλα όμως, διαιωνίζουν τον οικονομικό-πολιτικό έλεγχο από τα διεθνή κέντρα του κεφαλαίου καταργώντας κάθε έννοια δημοκρατίας.

Εδώ χρειάζεται να φωτίσουμε μια ιδιαίτερη πτυχή. Η στάση πληρωμών και η διαγραφή του χρέους δεν πρέπει να είναι μια πρακτική που θα περιορίζεται σε εθνικό πλαίσιο. Επειδή ακριβώς το διεθνές πλέγμα του κεφαλαίου είναι αυτό που όπλισε την παγκόσμια χρεομηχανή, η πάλη ενάντια στο χρέος έχει προφανώς διεθνιστική και αντικαπιταλιστική διάσταση. Η πιο σημαντική όμως συμβολή σε αυτήν την προοπτική είναι η διαγραφή πριν από όλα του χρέους στη δική μας χώρα, ώστε τελικά να γίνει πράξη σε κάθε καταδυναστευόμενη χώρα με την παράλληλη ανάπτυξη διεθνιστικής-λαϊκής κοινής δράσης.

Δεν πρέπει να ξεχνάμε πως το ρήγμα ανάμεσα στη μεγάλη λαϊκή πλειοψηφία και την κυρίαρχη πολιτική παραμένει ακόμη ανοιχτό, παρά τις απογοητεύσεις και τις τάσεις λαϊκής αποστράτευσης που ευνοεί η «κυβερνώσα αριστερά». Είναι ένα ρήγμα που μπορεί να ενεργοποιηθεί ακριβώς μόνο από έναν κινητοποιημένο και οργανωμένο λαό, με την παράλληλη συμβολή μιας μαχητικής, ενωτικής και ανατρεπτικής αριστεράς, αντάξιας των σκοπών της.

ΠΗΓΗ: prin.gr

Συνέντευξη στο CNN παραχώρησε ο πρέσβης της Βενεζουέλας στην Ελλάδα, Φαρίντ Φερνάντες, απαντώντας σε σειρά ερωτήσεων σχετικά με την κατάσταση στη χώρα του. Ο βενεζολάνος διπλωμάτης καταγγέλλει τις ιμπεριαλιστικές πιέσεις σε βάρος της χώρας του και υπερασπίζεται τον προσανατολισμό της σε μια ανεξάρτητη και πολυδιάστατη εξωτερική πολιτική, ενώ συνάμα υποστηρίζει ότι συνεχίζεται ο αγώνας στην προοπτική του σοσιαλιστικού μετασχηματισμού. Ταυτόχρονα αρνείται ότι υπάρχει δεξιά στροφή στη Λατινική Αμερική.

Το πλήρες κείμενο της συνέντευξης:

Το τελευταίο διάστημα δεν ακούμε και δεν διαβάζουμε συχνά στα μέσα ενημέρωσης για την Βενεζουέλα. Το ελληνικό και μιντιακό σύστημα ασχολείται με άλλα. Πως νιώθετε που η χώρα σας έγινε και γίνεται από διαφορετικούς πολιτικούς χώρους στην Ελλάδα ένα πολιτικό εργαλείο και σημείο αναφοράς για εσωτερική κατανάλωση;

Οι πολιτικοί κατευθύνονται από την κοινή γνώμη και θα πρέπει να μιλήσουμε κάποια στιγμή για την κοινή γνώμη. Ζούμε σε ένα κόσμο που βρίσκεται σε μετάβαση. Τις τελευταίες τέσσερις, πέντε δεκαετίες είχαμε μεγάλες τεχνολογικές προόδους στην πληροφόρηση με το Ιντερνετ, την παγκοσμιοποίηση των μίντια και πολύς κόσμος έχει αποπροσανατολιστεί.

Υπάρχουν εντάσεις γεωπολιτικές, μια κρίση οικονομική που χτύπησε όλο τον πλανήτη και συνεχίζει να χτυπά πολλές χώρες. Η Βενεζουέλα είναι μία από αυτές, όπως και η Ελλάδα. Σε αυτή τη διαδικασία μετάβασης από ένα μονοπολικό σε ένα πολυπολικό κόσμο, όπου εδραιώνεται ο νεοφιλελεύθερος χρηματοοικονομικός καπιταλισμός, νομίζω ότι η Βενεζουέλα κάτι σημαίνει.
Ενσαρκώνει μια ιδέα. Η Βενεζουέλα μπήκε στην διεθνή σκηνή μέσα από τη φωνή του Ούγκο Τσάβες. Ένας πρόεδρος πολύ σημαντικός στην ιστορία της χώρας, σίγουρα θα αφήσει το ίχνος του για πολλά χρόνια ακόμη.

Επίσης πιστεύω ότι έπαιξε ένα πολύ σημαντικό ρόλο στην Λατινική Αμερική και στον κόσμο, εκφράζοντας μια διαφορετική φωνή για θέματα όπως η κοινωνική δικαιοσύνη, η αλληλεγγύη μεταξύ κρατών, η ισότητα μεταξύ κρατών βορρά και νότου και αυτό επηρέασε με ένα τρόπο τον πολιτικό λόγο στην Ευρώπη.
Ίσως ελάχιστα στην αρχή, αλλά υπάρχουν πολλά κόμματα της Αριστεράς στην Ευρώπη που έδειξαν ενδιαφέρον γι αυτό που συνέβαινε στη Βενεζουέλα. Και αυτό είναι το θέμα, γιατί η Βενεζουέλα έχει υποστεί μια κρίση. Μια κρίση οικονομική λόγω των εξελίξεων στην αγορά ενέργειας αλλά και μια κρίση που σχετίζεται με το πως η Βενεζουέλα έχει αντιμετωπιστεί από μεγάλες δυνάμεις, που έχουν παρέμβει στην εσωτερική πολιτική της, μέσω της χρηματοδότησης πολιτικών κομμάτων και στην οικονομία της μέσω μηχανισμών οικονομικού εμπάργκο και κινήτρων μέσω των οποίων κάποιοι πόλοι του ιδιωτικού τομέα της χώρας, άρχισαν να μετατρέπονται σε πολιτικά κόμματα.

Αυτή τη στιγμή η Βενεζουέλα υφίσταται αυτή την κρίση, και χρησιμοποιείται ως παράδειγμα από μερικές πολιτικές δυνάμεις της Ευρώπης που θέλουν να φέρουν τη Βενεζουέλα στην εσωτερική πολιτική αντιπαράθεση.
Αυτό εμείς οι Βενεζολάνοι το υφιστάμεθα. Δεν υφιστάμεθα μόνο μία κρίση αλλά και την αμαύρωση της εικόνας μας σε διεθνές επίπεδο.

Δυστυχώς ένα μεγάλο μέρος της δουλειάς μου είναι να προσπαθώ να βοηθήσω τον κόσμο να καταλάβει τι είναι η Βενεζουέλα. Πρέπει να κάνουμε μια ανάλυση. Η Βενεζουέλα είναι μία χώρα που έχει τη σημασία της στην πολιτική αντιπαράθεση τις τελευταίες δύο δεκαετίες.
Και αυτή η σημασία θα άξιζε μία ανάλυση πιο εκτενή την οποία η τηλεόραση και το ραδιόφωνο δεν μπορούν να κάνουν.
Που τα έντυπα μέσα στην πλειοψηφία τους δεν μπορούν να κάνουν λόγω επίσης της εξέλιξης της δημοσιογραφίας εντός αυτής της μετάβασης του κόσμου την οποία προανέφερα.
Η μετάδοση της πληροφορίας σήμερα είναι μέρος αυτής της μετάβασης την οποία βιώνει όλος ο πλανήτης.
Αυτό είναι ένα γεγονός. Το πολιτικό αποτέλεσμα είναι κάποια κόμματα από τη Δεξιά ή από την Αριστερά να χρησιμοποιούν τη Βενεζουέλα ως θέμα στην εσωτερική πολιτική. Όταν το κάνουν από την πλευρά της Δεξιάς είναι πιο επιθετικά, αφού η Βενεζουέλα έχει μια αριστερή κυβέρνηση.
Είναι κάτι για το οποίο λυπούμαστε, έχουμε απευθυνθεί σε κόμματα της Δεξιάς παρακαλώντας να περιορίσουν το πολιτικό παιχνίδι πάνω στις πλάτες της χώρας μας. Έχουμε απευθυνθεί στην κοινή γνώμη, στην κοινωνία όλων των χωρών όπου έχουμε αυτό το φαινόμενο και που μπορεί κανείς να βρει μια προσέγγιση της Αριστεράς αυτών των χωρών με τη Βενεζουέλα. Πάντα η Βενεζουέλα, παρότι δεν το θέλουμε, εμφανίζεται στο εσωτερικό πολιτικό σκηνικό.

Η Ελλάδα και η Βενεζουέλα από τη δεκαετία του ‘70 είχαν πολύ καλές σχέσεις ανεξάρτητα από τις κυβερνήσεις και έχουμε αναπτύξει σχέσεις με διαφορετικά στρώματα της κοινωνίας και θα πρέπει να υπογραμμίσουμε το σημαντικό ρόλο της ελληνικής ομογένειας που από τη δεκαετία του ‘80 έχει παίξει σημαντικό ρόλο στις σχέσεις των χωρών μας.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση μπορεί να είναι ο τρίτος μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος της Βενεζουέλας αλλά πρόσφατα επέβαλε νέα περιοριστικά μέτρα. Την ίδια στιγμή υπάρχει μια απόφαση για ξεκινήσει διαδικασία αναστολής της συμμετοχής της Βενεζουέλας στον Οργανισμό Αμερικανικών Κρατών. Υπάρχει δηλαδή μια διαδικασία διπλωματικής απομόνωσης της χώρας σας. Πως απαντάτε σε αυτό και τι σκοπεύετε να κάνετε;

Αν μιλήσουμε για διπλωματία, η διπλωματία έχει τη γλώσσα της. Η απάντησή μας είναι διπλωματική. Καταγγείλαμε αυτά τα γεγονότα ως μια παράνομη παρέμβαση στα εσωτερικά της χώρας μας. Καλέσαμε όλους τους πρέσβεις της ΕΕ για να τους επιδώσουμε μια διαμαρτυρία απορρίπτοντας αυτές τις ενέργειες.
Μια φράση σημαντική αυτής της διαμαρτυρίας, πέρα από την απόρριψη και από τη θέση μας ότι δηλαδή είναι παράνομο σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο να παρεμβαίνεις στις εσωτερικές υποθέσεις μιας χώρας, είναι η επίκληση της χάρτας των Ηνωμένων Εθνών η οποία υπερασπίζεται την αυτοδιάθεση των λαών και αυτό είναι η βάση της απάντησής μας.

Ένα άλλο σημείο της διαμαρτυρίας που επιδώσαμε στις χώρες της ΕΕ είναι ότι θεωρούμε πως αυτή τη στάση έχει την αφετηρία της στις ΗΠΑ και στην επιρροή της.
Όπως είπατε έχουμε μια πολύ σημαντική σχέση με την Ευρώπη, ιστορικές σχέσεις θα έλεγα, εδώ και αιώνες, Οι χώρες της Λατινικής Αμερικής και η Βενεζουέλα ως μια από αυτές είναι το αποτέλεσμα της ανταλλαγής πληθυσμών και σχέσεων με την Ευρώπη μέσα στους αιώνες και γι αυτό εκφράζουμε τη θλίψη μας που η Ευρώπη γίνεται θύμα μιας πολιτικής που ξεκινά από τις ΗΠΑ.

Ο πρόεδρος Μαδούρο έλαβε στήριξη από Ρωσία, Κίνα, Ιράν, Τουρκία κάτι που δείχνει ότι θέλοντας και μη, γιατί συχνά οι επιλογές κατευθύνονται και από τις συνθήκες, η χώρα σας απομακρύνεται από αυτό που αποκαλείται Δύση σε μια χρονική στιγμή που η Δύση προσεγγίζει ακόμη και τη Βόρειο Κορέα. Δεν σας προβληματίζει αυτό;

Τι σημαίνει Δύση; Σημαίνει ένα δίκτυο από ηγέτες ή μια κοινωνία με αξίες πολιτισμικές, θρησκευτικές, κατανόηση μεταξύ πολιτισμών; Αν Δύση σημαίνει μια ομάδα 150 ανθρώπων που αποφασίζουν για την πολιτική και την οικονομία, ένα κλειστό κλαμπ, εμείς δεν είμαστε μέλος κανενός κλαμπ.
Εμείς μοιραζόμαστε πολιτιστικές αξίες, θρησκευτική ταυτότητα, συνύπαρξη, στην ιστορική μας πορεία με πολλές χώρες της Ευρώπης με τις οποίες έχουμε συναλλαγές και σχέσεις εδώ και αιώνες. Αποτελούμε μέρος ενός κόσμου στον οποίο αν υπάρχει μια κοινότητα στην οποία πρέπει να υπάρχουμε, είναι αυτή η οποία έχει δημιουργηθεί μετά από αιώνες σχέσεων και συνύπαρξης μεταξύ των δύο πλευρών του Ατλαντικού.
Επίσης μοιραζόμαστε κοινά με την Αφρική λόγων των εκατοντάδων χιλιάδων σκλάβων που κάποιοι έφεραν στην Αμερική.
Αποτελούμε μέρος αυτής της ταυτότητας της Λατινικής Αμερικής και με αυτή την ταυτότητα μοιραζόμαστε πολλά με την Ευρώπη και με αυτό που αποκαλείτε Δύση. Αυτό δεν μπορεί κανένας να μας το στερήσει.
Τώρα αν μιλάμε από την οπτική γωνία της γεωπολιτικής, τι σημαίνει Δύση; Δεν νομίζω ότι Δύση σημαίνει ένα κλειστό κλαμπ ηγετών. Πως ξέρουν αυτοί τι σκέφτονται ο λαοί;

ΗΠΑ, ΕΕ και άλλες χώρες λένε ότι οι εκλογές δεν ήταν δίκαιες. Υπήρξε απαγόρευση συμμετοχής σε υποψηφίους της αντιπολίτευσης και διάφορες καταγγελίες. Από την άλλη διεθνείς παρατηρητές μεταξύ αυτών και ο πρώην πρωθυπουργός της Ισπανίας Θαπατέρο, διεθνώς σεβαστός, είπε ότι το εκλογικό σύστημα είχε τις βασικές εγγυήσεις και κάλεσε σε διάλογο. Βλέπετε εσείς διάθεση διαλόγου και τι προβλέπετε για τις καθοριστικές βουλευτικές εκλογές του Δεκεμβρίου του 2019 στη χώρα σας;

Η Βενεζουέλα τους τελευταίους δέκα μήνες είχε περισσότερες εκλογές από οποιαδήποτε χώρα της Ευρώπης ή τις ΗΠΑ. Τέσσερις εκλογές σε λιγότερο από ένα χρόνο. Αυτές οι εκλογές έγιναν με παρουσία παρατηρητών, προσωπικότητες που είδαν αυτές τις εκλογικές διαδικασίες. Αυτές οι εκλογές είχαν διαφορετικά ποσοστά συμμετοχής, για παράδειγμα στις περιφερειακές εκλογές η συμμετοχή ήταν η υψηλότερη τα τελευταία δέκα χρόνια, με τη συμμετοχή όλων των πολιτικών κομμάτων.

Σε αυτές η Αριστερά είχε μια πολύ σημαντική νίκη. Σε κάποιες εκλογικές αναμετρήσεις όπως για παράδειγμα στις δημοτικές εκλογές, κάποια κόμματα της Δεξιάς αποφάσισαν να μην συμμετάσχουν. Κανένας δεν τους το απαγόρευσε, αυτά αποφάσισαν να μην συμμετάσχουν λόγω της ήττας τους στις περιφερειακές εκλογές. Στις τελευταίες προεδρικές εκλογές, συνέβη το ίδιο. Η παραδοσιακή συμμαχία των κομμάτων της Δεξιάς αποφάσισε να μην συμμετάσχει. Κάποιοι πολιτικοί αρχηγοί για νομικούς λόγους δεν μπορούσαν να συμμετάσχουν. Κι αυτό γιατί είχαν καταδικαστεί για αδικήματα και σε αυτή την περίπτωση δεν έχουν το δικαίωμα του εκλέγεσθαι.
Η στέρηση του δικαιώματος του εκλέγεσθαι σε καταδικασθέντες προβλέπεται από τo Δίκαιο της Βενεζουέλας όπως και πολλών άλλων κρατών. Γνωρίζω πολύ καλά ότι και στην Ελλάδα και στην Ευρώπη, πολιτικοί που έχουν καταδικαστεί για διαφθορά ή για άλλα εγκλήματα δεν έχουν το δικαίωμα του εκλέγεσθαι.

Δεν είναι μόνο χαρακτηριστικό της Βενεζουέλας αυτό. Το ίδιο συμβαίνει και σε χώρες που θεωρούνται πολύ δημοκρατικές.
Η Δημοκρατία έχει κανόνες. Καθαρούς και δίκαιους. Σε μια πραγματική δημοκρατία δεν πιστεύω ότι κάποιος που έχει καταδικαστεί για δολοφονία μπορεί να γίνει πρόεδρος.
Στην περίπτωση της Βενεζουέλας οι τελευταίες τέσσερις εκλογές σήμαναν μια αλλαγή στην πολιτική της χώρας καθώς ενισχύθηκε η Αριστερά.

Μετά από τις τελευταίες βουλευτικές εκλογές στις οποίες είχε χάσει η Αριστερά, έχει σημειωθεί μια μεγάλη αποχή των παραδοσιακών ψηφοφόρων της Δεξιάς. Γιατί συνέβη αυτό;
Γιατί η Δεξιά διασπάστηκε. Ένα κομμάτι αυτής της Δεξιάς υπέκυψε στην τάση να βγει από το δημοκρατικό τόξο και προσπάθησε να χρησιμοποιήσει τη βία στους δρόμους, ενάντια στην κοινωνία και στην δημόσια τάξη και ως πολιτικό εργαλείο.

Αυτό προκάλεσε δυσαρέσκεια μέσα στο εκλογικό σώμα της Δεξιάς. Ένα εκλογικό σώμα συντηρητικό, αστικό, στις μεγαλύτερες πόλεις της χώρας που δεν του αρέσει να βλέπει βία έξω από το σπίτι του.
Αυτό λοιπόν που βλέπουμε, είναι μια εξέλιξη της πολιτικής σκηνής τους τελευταίους δώδεκα μήνες με μια ενίσχυση της Αριστεράς, μια Δεξιά που δεν μπορεί να συμφωνήσει σε μια κοινή στρατηγική για το αν θα συμμετέχει στις εκλογές, κάποιους εντός της δεξιάς να υποστηρίζουν τη μη δημοκρατική οδό ή τη βία και αυτό έχει ένα πολύ λογικό αποτέλεσμα.
Οι ψηφοφόροι τους έχουν απομακρυνθεί και δεν συμμετείχαν στις εκλογές. Το γεγονός ότι οι τελευταίες προεδρικές εκλογές είχαν αυτή την χαμηλή συμμετοχή οφείλεται στο ότι το εκλογικό σώμα της Δεξιάς δεν κινητοποιήθηκε.

Και πως διαχειρίζεσθε αυτή την εικόνα προς τα έξω; Γιατί προς τα έξω βγαίνει η μια εικόνα πολιτικής κρίσης, ή ότι θα πρέπει να ξαναγίνουν εκλογές για παράδειγμα. Η εικόνα που βγαίνει προς τα έξω είναι πολύ διαφορετική από αυτή που περιγράφετε.

Για να μπορείς να έχεις ένα δημοκρατικό πλαίσιο, πρέπει να έχεις “παίκτες που σέβονται τους κανόνες του παιχνιδιού”. Κάποιοι από τους “παίκτες” της Δεξιάς δεν αποδέχθηκαν τους κανόνες τους τελευταίους δώδεκα μήνες.
Στη Βενεζουέλα έχουμε πολιτικές ομάδες που προέρχεται από την Άκρα Αριστερά, τροτσκιστικά ρεύματα, κομμουνιστές, αναρχικούς, Εθνικιστική Αριστερά, μια κεντροαριστερά που είναι πιο κοντά στη Σοσιαλδημοκρατία, μια κεντροδεξιά μέχρι Άκρα Δεξιά που θα μπορούσε να χαρακτηριστεί φασιστική και κάποια ρεύματα που θα μπορούσε να τα πει κανείς ρατσιστικά και που πιστεύουν στη αρχή της φυλετικής ανισότητας, δηλαδή ο λευκός είναι πλούσιος και ο μαύρος, φτωχός.

Έχουμε δηλαδή ένα πολιτικό φάσμα που εν τέλει μοιάζει πολύ με μια κοινωνία Ευρωπαϊκής χώρας.
Είμαστε μια ανοιχτή κοινωνία, υπάρχει έντονος εσωκομματικός διάλογος, υπάρχουν μέσα ενημέρωσης που υποστηρίζουν φανατικά την μία και την άλλη πλευρά όπως υπάρχουν και μέσα κεντρώα και κάποιοι σε αυτή την κατάσταση δεν καταφέρνουν να συνυπάρξουν.
Γιατί;
Γιατί το κράτος της Βενεζουέλας, έχει την ιδιαιτερότητα να είναι αυτό που ελέγχει το εισόδημα της βασικής βιομηχανίας της χώρας. Το πετρέλαιο.
Αυτό αποτέλεσε τη βάση της οικονομίας μας από τη στιγμή που ξεκίνησε η εξαγωγή του, στις αρχές του 20ου αιώνα.
Αυτό το πετρέλαιο δεν παράγεται για κατανάλωση από τους Βενεζολάνους.
Έχουμε ένα πληθυσμό 30 εκατομμυρίων και ποτέ δεν έχουμε σκεφτεί να καταναλώσουμε όσο παράγουμε.
Αυτό το πετρέλαιο, το μεγαλύτερο μέρος του, εξάγεται κυρίως στις ΗΠΑ. Η Βενεζουέλα στον κόσμο έχει τη θέση μιας χώρας παραγωγής ενέργειας σχεδόν κατ αποκλειστικότητα.
Στη Βενεζουέλα, από την πρώτη εθνικοποίηση του πετρελαϊκού τομέα, το κράτος είναι ο διαχειριστής αυτού του εισοδήματος. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα ένα μεγάλο μέρος της παραδοσιακής πολιτικής τάξης πριν από τον Ούγκο Τσάβες να βλέπει ως αντικείμενο του πολιτικού του αγώνα, τον έλεγχο αυτού του εισοδήματος.

Αυτό συμβαίνει σε πολλές χώρες. Όταν το κράτος ελέγχει ένα μεγάλο μέρος της οικονομίας, ο έλεγχος του κράτους σημαίνει τον έλεγχο μεγάλου μέρους της οικονομίας και αυτό στη Βενεζουέλα δεν έχει εξελιχθεί με ένα φυσιολογικό ή υγιή τρόπο.
Γιατί όταν η Βενεζουέλα άρχισε να παράγει πετρέλαιο έβγαινε από μια αποικιοκρατική κοινωνίαόπου μια μειοψηφία, μερικές οικογένειες, έλεγχαν την οικονομία και την πολιτική της αποικίας. Ο πληθυσμός τότε δούλευε σε αγροτικές εργασίες γιατί η οικονομία ήταν βασισμένη στην αγροτική παραγωγή, και οι πλούσιες οικογένειες ζούσαν στα αστικά κέντρα ελέγχοντας τους εμπορικούς δρόμους της χώρας με το εξωτερικό.

Αυτή η δομή της κοινωνίας, αυτό το πολιτικό-οικονομικό φαινόμενο που ήταν η Βενεζουέλα μέχρι τότε, μετατράπηκε από εξαγωγέας αγροτικών προϊόντων σε εξαγωγέα πετρελαίου. Και οι αγρότες από τα χωράφια βρέθηκαν να δουλεύουν στον πετρελαϊκό τομέα. Αλλά η πολιτική τάξη που έλεγχε τα πάντα μέχρι τότε δεν άλλαξε.
Όταν ήρθε το πετρέλαιο ήταν οι ίδιες πολιτικές οικογένειες που συνέχισαν να έχουν τον έλεγχο του κράτους και του εισοδήματος από το πετρέλαιο.
Αυτή η τάξη επαναστάτησε όταν ήρθε ο Ούγκο Τσάβες στην εξουσία. Μετά το τέλος του ψυχρού πολέμου, ο πολιτικός έλεγχος ήταν στα χέρια της τοπικής ελίτ και μεγάλων συμφερόντων από τις ΗΠΑ και τότε ήρθε ο Τσάβες και “ανακάτεψε” το θέμα του πετρελαϊκού εισοδήματος, ακολούθησε μια αριστερή πολιτική, το πολιτικό φάσμα διευρύνθηκε, δημιούργησε μια πρόσβαση προς τα αριστερά για την ζωή και το πολιτικό παιχνίδι στη Βενεζουέλα και παράλληλα δημιούργησε τη δυνατότητα για εκατομμύρια Βενεζολάνους που στην πλειοψηφία τους ήταν από τα λαϊκά στρώματα ή με χρώμα δέρματος λίγο πιο σκούρο, να μπορούν να συμμετάσχουν στην πολιτική ζωή της χώρας.
Αυτό προκάλεσε εντάσεις με το παλιό πολιτικό σύστημα, με την παλιά λευκή , πλούσια, αστική ελίτ.

Όταν έρχεται ένα Ευρωπαίος δημοσιογράφος στη Βενεζουέλα ποιόν θα συναντήσει; Ποιες θα είναι, φυσιολογικά, οι επαφές του; Το πιθανότερο είναι να μιλήσει με κάποιον που μιλάει την ίδια γλώσσα με αυτόν, που βλέπει τον κόσμο με το ίδιο μάτι , με ανθρώπους από την αστική τάξη της χώρας, που επίσης είναι λευκή, που έχει σπουδάσει σε κάποιο πανεπιστήμιο, παρά να συναντήσει ανθρώπους από τα λαϊκά στρώματα που σκέφτονται και βλέπουν τον κόσμο με εντελώς διαφορετικό τρόπο. Υπάρχει θα λέγαμε ένα πρόβλημα κατανόησης μεταξύ αυτού που είναι στην πλειοψηφία του ο πληθυσμός της Βενεζουέλας και των ευρωπαϊκών ελίτ με τις οποίες έχει αποσυνδεθεί κατά κάποιο τρόπο.
Η Βενεζουέλα είναι κομμάτι μιας κοινωνίας και ταυτότητας δυτικής, αλλά θα πρέπει να δούμε ποιος είναι o κοινός παρονομαστής αυτής της κοινωνίας.
Οι λαϊκές τάξεις της Βενεζουέλας πλέον νιώθουν αποξενωμένες από τον τρόπο που τα μέσα ενημέρωσης της Ευρώπης τις παρουσιάζουν. Νιώθουν αποξενωμένες από την οπτική γωνία που έχει ένα κομμάτι της Ευρώπης γι αυτές.

Η οικονομία βρίσκεται σε κακή κατάσταση. Πρόσφατα ο υπουργός οικονομικών Μόρα έτεινε χείρα συνεργασίας στον ιδιωτικό τομέα για το ξεπέρασμα της κρίσης. Τι σημαίνει αυτό; Σημαίνει για παράδειγμα ότι στο σοσιαλιστικό μείγμα της πολιτικής σας βάζετε λίγο παραπάνω καπιταλισμό;
Τι θα κάνετε για να ξεπεραστεί η κρίση και να μην φεύγει ο κόσμος για το εξωτερικό;

Αυτή την πρόθεση για συνεργασία με τον ιδιωτικό τομέα μπορείτε να τη δείτε σε δηλώσεις της κυβέρνησης τον Ιούνιο, το Μάιο, τον Απρίλιο, τον προηγούμενο χρόνο. Αυτή είναι μία σταθερή άποψη της κυβέρνησης, ότι για την οικονομική ανάπτυξη είναι απαραίτητη η σύμπραξη της κυβέρνησης με τον ιδιωτικό τομέα. Δεν είναι κάτι καινούργιο. Έχουν υπάρξει, συναντήσεις, fora, εκθέσεις, με σκοπό πάντα τη συνεργασία των δύο πόλων.
Αυτό που έχει ανακοινωθεί από τον πρόεδρο, την κυβέρνηση και τον υπουργό οικονομίας είναι πως από αυτή τη στιγμή είναι απαραίτητο να δώσουμε μια απάντηση στη δύσκολη κατάσταση που αντιμετωπίζει η οικονομία.
Μιλήσατε για σοσιαλισμό. Η Βενεζουέλα υπάρχει σε μια παγκόσμια καπιταλιστική οικονομία.

Έναν καπιταλισμό που πέρασε από την φάση του βιομηχανικού καπιταλισμού στη φάση του χρηματοπιστωτικού καπιταλισμού, του αποκαλούμενου νεοφιλελευθερισμού και με τεράστιες αντιθέσεις ανάμεσα στις οικονομικές εξουσίες και τις επιχειρήσεις που παράγουν.
Η Βενεζουέλα είναι διασυνδεμένη με αυτόν τον κόσμο που βρίσκεται σε μετάλλαξη εδώ και δεκαετίες.
Τι είναι μια χώρα σοσιαλιστική; Στη Βενεζουέλα δεν υπάρχει κρατικοποίηση των μέσων παραγωγής.

Στη Βενεζουέλα υπάρχει ένα σχέδιο που προχωρά προς ένα μεγαλύτερο έλεγχο οικονομικών προνομίων από το κράτος και προς μία μεγάλη αναδιανομή τους εισοδήματος και του πλούτου της χώρας.
Αυτή τη στιγμή αν μας συγκρίνετε με κάποιες χώρες της Ευρώπης θα δείτε ότι μάλλον είμαστε λιγότερο σοσιαλιστές.
Ο σοσιαλισμός για την ηγεσία μας είναι ένας δρόμος, ένα όραμα για το που θέλουμε να πάμε.
Δεν θεωρούμε ότι αυτή τη στιγμή είμαστε κάτι ολοκληρωμένο, ως αντικείμενο της πολιτικής θεωρίας.
Αυτό που έχουμε και πάντα είχαμε είναι ένα όραμα κοινωνικής δικαιοσύνης, πως θα τη διευρύνουμε αυτή τη δικαιοσύνη και είμαστε πεπεισμένοι ότι ο μόνος τρόπος να το πετύχουμε είναι μέσω ενός μεγαλύτερου ελέγχου του κράτους.
Εκτός από τον πετρελαϊκό τομέα το κράτος ελέγχει σε μικρότερο βαθμό άλλους μεγάλους κλάδους της οικονομίας και ίσως αυτό έχει να κάνει με τη διαφοροποίηση της οικονομίας της χώρας με τον ιδιωτικό τομέα προφανώς να αποτελεί μέρος της.

Ίσως ο λόγος για τον οποίο το κράτος μπορεί να βρεθεί σε δύσκολες οικονομικές συγκυρίες είναι το πετρέλαιο το οποίο έχει διακυμάνσεις στην διεθνή αγορά και το οποίο είναι επίσης θύμα γεωπολιτικών εντάσεων.

Μέχρι πριν από δύο δεκαετίες ξέραμε ότι οι πολιτικές αλλαγές στο μεγαλύτερο μέρος της Λατινικής Αμερικής γίνονταν μέσω πραξικοπημάτων ή επαναστάσεων. Στη συνέχεια περάσαμε σε μια εποχή που οι μεγάλες πολιτικές αλλαγές ήρθαν μέσω τη κάλπης και είδαμε για παράδειγμα τη Βενεζουέλα, τη Βολιβία, το Εκουαδόρ, τη Βραζιλία κτλ.
Η κατάσταση στην Λατινική Αμερική έχει αλλάξει σε σχέση με πριν πέντε χρόνια. Οι σοσιαλιστικές κυβερνήσεις που την προηγούμενη δεκαετία διαδέχονταν η μία την άλλη, έπεσαν ή ανατράπηκαν και έχουν μείνει μόνο η Βολιβία και η Βενεζουέλα. Με λίγα λόγια η διαδικασία πολιτικής αλλαγής έβαλε φρένο. Γιατί συνέβη κατά τη γνώμη σας αυτό;

Δεν νομίζω ότι μπορούμε να αναλύσουμε μια ιστορία τριών ετών συγκρίνοντάς την μια ιστορία δύο ή τριών δεκαετιών.
Μιλήσατε για την εποχή των πραξικοπημάτων.
Ποιος έκανε αυτά τα πραξικοπήματα;
Κυρίως ενορχηστρώνονταν από τις ΗΠΑ. Αυτά πλέον τα ξέρουμε, πολλά αρχεία έχουν αποχαρακτηριστεί και τέλος πάντων υπάρχουν ιστορικά ντοκουμέντα που μας επιτρέπουν να το λέμε.
Είναι προφανές και κατανοητό, σαν γεγονός ιστορικό και πολιτικό, ότι από τον 19ο αιώνα, μία ελίτ στις ΗΠΑ θεωρούσε ότι θα πρέπει να παρεμβαίνει στα ζητήματα των χωρών της Λ. Αμερικής, καθώς συνέδεε αυτή την παρέμβαση με στρατηγικά συμφέροντα της οικονομίας των ΗΠΑ.
Όλα αυτά είναι γνωστά και υπάρχουν στοιχεία και πηγές.
Στη συνέχεια η Λατινική Αμερική πέρασε σε εκδημοκρατισμό όταν στη δεκαετία του ‘80 οι περισσότερες δικτατορίες κατέρρευσαν.
Αυτό δεν σήμανε το τέλος του πολιτικού ελέγχου των ΗΠΑ στη Λ. Αμερική. Σήμανε την αρχή της εμφάνισης μιας δημοκρατίας σε μια πολιτική ζωή που εξακολουθούσε να ελέγχεται από τις ίδιες ελίτ.
Αυτό συνέπεσε με τη εφαρμογή του νεοφιλελευθερισμού στην οικονομία που είχε αρχίσει να εφαρμόζεται από τη δεκαετία του 70 στη Χιλή και που στη συνέχεια στη δεκαετία του 80 εφαρμόστηκε σε όλες τις χώρες της Λατινικής Αμερικής. Το κύμα του εκδημοκρατισμού μπορούμε να πούμε ότι ήρθε ταυτόχρονα με μια νέα ιδεολογία. Αυτό είχε σαν αποτέλεσμα ο φαινομενικός εκδημοκρατισμός να γίνεται ταυτόχρονα με μία έκρηξη των ανισοτήτων που σημαίνει ότι δεν απάντησε (ο εκδημοκρατισμός) στις κοινωνικές ανάγκες όπως εκφράζονταν από ένα μεγάλο μέρος των πληθυσμών μας.

Το αποτέλεσμα ήταν να εμφανιστεί ένας νέος πρωταγωνιστής στην πολιτική ζωή, στη δεκαετία του ’90, που ήταν αυτή η Αριστερά, που κατά τη διάρκεια του ψυχρού πολέμου ήταν στην καλύτερη των περιπτώσεων, χωρίς φωνή, από πολιτική άποψη ή από τα μεγάλα μέσα ενημέρωσης και στα Πανεπιστήμια και στη χειρότερη των περιπτώσεων υφίστατο την κρατική τρομοκρατία.
Αυτή η Αριστερά ανέβηκε δυναμικά στην πολιτική σκηνή στα τέλη της δεκαετίας του ’90 και αυτό σηματοδότησε μία νέα φάση του εκδημοκρατισμού που επέτρεπε σε ευρύτερα τμήματα του πληθυσμού να συμμετάσχουν στις εθνικές πολιτικές σκηνές. Αυτό το είδαμε στη Βενεζουέλα και σε χώρες που αναφέρατε, όπου ηγέτες μιας νέας γενιάς, συχνά από νέα πολιτικά κόμματα, ανέβηκαν στην εξουσία και προώθησαν αλλαγές στα συντάγματα των χωρών τους, αλλαγές στις κοινωνικές πολιτικές κα.
Όπως κάθε νέα φάση στην ιστορία μας, έχει τα όριά της σε χρόνο, έκταση και στον τρόπο της δράσης.

Αυτό το κύμα του εκδημοκρατισμού συνέπεσε με μια πολύ σημαντική άνοδο των τιμών των πρώτων υλών στην παγκόσμια οικονομία και έτσι πολλές από αυτές τις χώρες διαχειρίστηκαν αυτό το εισόδημα πετυχαίνοντας αποτελέσματα σε κοινωνικό επίπεδο που ποτέ δεν είχαν επιτευχθεί στο παρελθόν,ούτε σε εποχές που επίσης οι πρώτες ύλες ήταν σε υψηλές τιμές. Αυτό το νέο κύμα έφερε ένα βαθύτερο εκδημοκρατισμό στη Λατινική Αμερική.

Αυτή τη στιγμή βρισκόμαστε σε μια χρονική περίοδο που οι τιμές των πρώτων υλών έχουν πέσει και αυτό έχει τις συνέπειες του όπως οι κοινωνίες το εκφράζουν. Σε ορισμένες χώρες η Αριστερά έχει υποστεί μια πολιτική ήττα, μέσω των εκλογών, για παράδειγμα στην Αργεντινή, ενώ αλλού έχουν γίνει πραξικοπήματα. Στη Βραζιλία για παράδειγμα υπήρξε πραξικόπημα.
Υπάρχει χωρίς αμφιβολία ένας νέος τρόπος από το Βορρά, για την οργάνωση αλλαγής των κυβερνήσεων.

Όταν δεν μπορούν να κερδίσουν εκλογές, οργανώνουν αλλαγές των κυβερνήσεων με ένα νέο στιλ χρησιμοποιώντας το νόμο ή τους θεσμούς ώστε να κερδίσουν τον πολιτικό πόλεμο. Είδαμε στη Λατινική Αμερική να συμβαίνουν θεσμικά πραξικοπήματα όπως αυτό κατά του Φερνάντο Λούγκο στην Παραγουάη ή κατά της Ντίλμα Ρουσέφ στη Βραζιλία, ενώ στην Ονδούρα έγινε μια νομιμοποίηση ενός στρατιωτικού πραξικοπήματος.
Αυτό δεν σημαίνει όμως ότι η Αριστερά χάνει έδαφος στον πληθυσμό. Αν δείτε μάλιστα σε αυτές τις χώρες, η Αριστερά είναι μπροστά στις δημοσκοπήσεις. Στο Μεξικό για παράδειγμα κέρδισε τις εκλογές και στην Κολομβία πήρε ένα ποσοστό χωρίς προηγούμενο.
Υπάρχουν διαφορετικές πραγματικότητες από χώρα σε χώρα και ευτυχώς. Δεν βαδίζουμε όλοι προς την ίδια κατεύθυνση.

Δεν υπάρχει όμως το τέλος μιας πολιτικής ηγεμονίας των τελευταίων ετών. Αυτό που υπάρχει είναι μία εξέλιξη του τρόπου που γίνονται οι πολιτικές εναλλαγές και που σε ορισμένες περιπτώσεις πρέπει να είναι ανησυχητικές και σε κάποιες περιπτώσεις θα τις χαρακτηρίζαμε πισωγύρισμα, σε σχέση με τα δύο μεγάλα κύματα εκδημοκρατισμού στα οποία αναφέρθηκα.

Είμαστε σε μια φάση που κάποιες από τις περιπτώσεις μπορούν να χαρακτηριστούν από την ωρίμανση του πολιτικού διαλόγου και κάποιες άλλες ως οπισθοδρόμηση και αυτό θα πρέπει να αναλυθεί από την ιστορική του πλευρά και όχι από τη οπτική της παρούσας πραγματικότητας.

Η παρούσα πραγματικότητα μπορεί να έχει τα γεγονότα της, μπορούμε να μιλήσουμε γι αυτά, αλλά για να αναλύσουμε δεκαετίες ιστορίας θα πρέπει να έχουμε μια απόσταση. Προσωπικά δεν πιστεύω ότι η Λατινική Αμερική περνά σε μια φάση στροφής προς τα δεξιά στην πολιτική της ζωή. Αυτό που μπορούμε να παρατηρήσουμε είναι εντάσεις στο κέντρο των κοινωνιών μας, ορισμένες εντάσεις έχουν την αφετηρία τους στο εξωτερικό, με παρεμβάσεις και αυτό που μπορούμε να παρατηρήσουμε είναι μια εξέλιξη των κανόνων του πολιτικού παιχνιδιού. Αλλά επαναλαμβάνω ότι δεν βλέπω μια στροφή προς τα δεξιά.

πηγη: iskra.gr