Σήμερα: 08/07/2026
Δευτέρα, 31 Οκτωβρίου 2016 11:22

Κοινωνικοποίηση της πληροφόρησης: Ιδιωτική, κρατική ή κοινωνικοποιημένη ενημέρωση;

Γράφτηκε από τον

mme19.jpg

Στη μνημονιακή μικροαστική διακυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ, αλλά και σε ολόκληρο το ιστορικό ρεύμα της ανανεωτικής Αριστεράς που την τροφοδοτεί, είναι κυρίαρχη η λογική ότι η κυβερνητική παρέμβαση της εκσυγχρονιστικής μικροαστικής τεχνοκρατίας, που αποτελεί και τον πυρήνα της, έχει ως θεμελιακή κατεύθυνση την «ορθολογικοποίηση και εκσυγχρονισμό» της σύγχρονης καπιταλιστικής ανάπτυξης, και όλων των πλευρών που την συνοδεύουν.

Αυτή ήταν η λο­γι­κή προ­α­γω­γής της δια­μόρ­φω­σης του νέου τη­λε­ο­πτι­κού το­πί­ου της χώρας το τε­λευ­ταίο διά­στη­μα από την κυ­βέρ­νη­ση του ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ : Πα­ρα­χώ­ρη­ση τη­λε­ο­πτι­κών αδειών μέσα από πλειο­δο­τι­κό δια­γω­νι­σμό με εξο­νυ­χι­στι­κές δια­δι­κα­σί­ες, εκ των πραγ­μά­των κλεί­σι­μο των υπο­λοί­πων κα­να­λιών, με βάση την οι­κο­νο­μι­κή απο­κλει­στι­κά ισχύ των πα­ρα­γό­ντων που διεκ­δι­κού­σαν τις τέσ­σε­ρεις τη­λε­ο­πτι­κές άδειες. Ως εάν επρό­κει­το για τον δια­γω­νι­σμό (μειο­δο­τι­κό αυτή τη φορά) για την ανά­λη­ψη της εκτέ­λε­σης δη­μό­σιων έργων, ή αντί­στοι­χο δια­γω­νι­σμό για την προ­μή­θεια ια­τρι­κού υλι­κού των νο­σο­κο­μεί­ων. Απο­κλει­στι­κό κρι­τή­ριο η οι­κο­νο­μι­κή επι­φά­νεια των επι­χει­ρη­μα­τιών που επε­δί­ω­καν να μο­νο­πω­λή­σουν το και­νού­ριο τη­λε­ο­πτι­κό τοπίο.

          Προ­φα­νώς αυτό που συ­νέ­βη, κάτω από την ίδια την ασφυ­κτι­κή πίεση της αστι­κής τάξης, των ιδιο­κτη­τών τη­λε­ο­πτι­κών σταθ­μών, της συ­ντη­ρη­τι­κής πα­ρά­τα­ξης, του συ­ντη­ρη­τι­σμού των ανω­τά­των δι­κα­στη­ρί­ων (ως μη­χα­νι­σμών του αστι­κού κρά­τους), ήταν η ακύ­ρω­ση ου­σια­στι­κά του σχε­τι­κού νόμου 4339/2015, ως αντι­συ­νταγ­μα­τι­κού, και η μα­ταί­ω­ση προς ώρας αυτού του αστι­κού εκ­συγ­χρο­νι­σμού, που σε κάθε πε­ρί­πτω­ση δεν έχει, ακόμη και αν υλο­ποιού­νταν, καμία σχέση με οποια­δή­πο­τε αρι­στε­ρή λαϊκή επι­δί­ω­ξη. Το γνω­στι­κό πεδίο ενός μέ­ρους του λαϊ­κού πλη­θυ­σμού δια­μορ­φώ­νε­ται από τους δη­μό­σιους εκ­παι­δευ­τι­κούς μη­χα­νι­σμούς όλων των βαθ­μί­δων, και μά­λι­στα κατά έναν τρόπο σύμ­φυ­το με την αστι­κή ιδε­ο­λο­γία, και κυ­ρί­ως μιας πε­ρι­χα­ρα­κω­μέ­νης εξει­δί­κευ­σης. Αυτή η εκ­παι­δευ­τι­κή δια­δι­κα­σία που για ορι­σμέ­νους φθά­νει μέχρι την ολο­κλή­ρω­ση πα­νε­πι­στη­μια­κών σπου­δών, και για την πλειο­νό­τη­τα σε κα­τώ­τε­ρα επί­πε­δα του εκ­παι­δευ­τι­κού συ­στή­μα­τος (από απο­φοί­τους δη­μο­τι­κού μέχρι τους απο­φοί­τους των πε­ρισ­σο­τέ­ρων ΤΕΙ), εξα­ντλεί­ται και ολο­κλη­ρώ­νε­ται σε ένα σαφές χρο­νι­κό ση­μείο, με­τα­ξύ 22 – 25 ετών. Από εκεί και πέρα, και μέχρι του τέ­λους του ερ­γά­σι­μου βίου της, η κοι­νω­νι­κή πλειο­νό­τη­τα εκεί­νο που έχει μπρο­στά της και χρη­σι­μο­ποιεί δεν είναι άλλο από την ιδιω­τι­κή (πε­ρισ­σο­τέ­ρων ή λι­γό­τε­ρων τη­λε­ο­πτι­κών σταθ­μών) τη­λε­ό­ρα­ση, στο επί­πε­δο της κα­θο­λι­κής της δια­μόρ­φω­σης και χει­ρα­γώ­γη­σης, πο­λι­τι­στι­κά, πο­λι­τι­κά, κοι­νω­νι­κά, ιδε­ο­λο­γι­κά, καλ­λι­τε­χνι­κά κλπ.

          Τα τη­λε­ο­πτι­κά μέσα ενη­μέ­ρω­σης έχουν ανα­δει­χθεί άρα στον κύριο και κυ­ρί­αρ­χο ιδε­ο­λο­γι­κό μη­χα­νι­σμό του αστι­κού κρά­τους για την δια­μόρ­φω­ση των λαϊ­κών συ­ναι­νέ­σε­ων, την απο­δο­χή των κυ­βερ­νη­τι­κών πρα­κτι­κών, την στρέ­βλω­ση της ίδιας της αντι­με­τώ­πι­σης των κοι­νω­νι­κών πραγ­μά­των κλπ. Δίπλα στους άλ­λους ιδε­ο­λο­γι­κούς αστι­κούς κρα­τι­κούς μη­χα­νι­σμούς δια­μόρ­φω­σης συ­νεί­δη­σης και πρα­κτι­κών (σχο­λείο, εκ­κλη­σία, στρα­τός, οι­κο­γέ­νεια, ερ­γο­στά­σιο κλπ.), ο τη­λε­ο­πτι­κός μη­χα­νι­σμός έγινε ο ισχυ­ρό­τε­ρος και απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τε­ρος. Η κυ­βέρ­νη­ση του ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ εκεί­νο που ήρθε να κάνει με το δια­γω­νι­σμό των τη­λε­ο­πτι­κών αδειών ήταν να επι­κυ­ρώ­σει, και να εν­δυ­να­μώ­σει μά­λι­στα, τον ακραιφ­νώς ιδιω­τι­κό χα­ρα­κτή­ρα αυτού του μη­χα­νι­σμού πλη­ρο­φό­ρη­σης, κα­θι­στώ­ντας τον πιο «ορ­θο­λο­γι­κό και εκ­συγ­χρο­νι­σμέ­νο». Εντού­τοις δεν επι­τεύ­χθη­κε ούτε αυτό, γιατί η αντί­λη­ψη της «ορ­θο­λο­γι­κο­ποί­η­σης» του κα­πι­τα­λι­σμού και των δια­φό­ρων συ­νο­δευ­τι­κών αστι­κών θε­σμών και μη­χα­νι­σμών, δεν μπο­ρεί να υπα­κού­ει σ’ αυτή την μυ­θο­λο­γία της μι­κρο­α­στι­κής δια­νό­η­σης, αλλά έχει τους δι­κούς της κα­νό­νες και τρό­πους λει­τουρ­γί­ας, οι οποί­οι και είναι αδια­τά­ρα­κτοι, του­λά­χι­στον απέ­να­ντι στα εκ­συγ­χρο­νι­στι­κά εγ­χει­ρή­μα­τα.

          Το «χάος», η «ανο­μία», η «δια­πλο­κή» και άλλα χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά, δεν απο­τε­λούν παρά στα­θε­ρές της λει­τουρ­γί­ας της αστι­κής κυ­ριαρ­χί­ας, και δεν μπο­ρούν να κλο­νι­στούν με αστι­κές πο­λι­τι­κές πα­ρεμ­βά­σεις όπως η πρό­σφα­τη της κυ­βέρ­νη­σης του ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ. Η λει­τουρ­γία των τη­λε­ο­πτι­κών μέσων ενη­μέ­ρω­σης, ψυ­χα­γω­γί­ας κλπ. δεν μπο­ρεί παρά να αντι­με­τω­πι­στεί ως μια μακρά μορ­φω­τι­κή δια­δι­κα­σία, όπως ακρι­βώς η ίδια η δη­μό­σια εκ­παί­δευ­ση, από το δη­μο­τι­κό μέχρι το πα­νε­πι­στή­μιο. Κατά συ­νέ­πεια η λει­τουρ­γία τους υπό κα­θε­στώς ιδιω­τι­κής ιδιο­κτη­σί­ας και ελέγ­χου, και μά­λι­στα από ισχυ­ρές κα­πι­τα­λι­στι­κές επι­χει­ρή­σεις, η πλειο­νό­τη­τα των οποί­ων έχει στην ιδιο­κτη­σία της και ση­μα­ντι­κές πο­δο­σφαι­ρι­κές ΑΕ, είτε με το προη­γού­με­νο κα­θε­στώς της «ανο­μί­ας», είτε με το κα­θε­στώς του αστι­κού εκ­συγ­χρο­νι­σμού, είτε το πι­θα­νό­τε­ρο σή­με­ρα μέσα από ένα κα­θε­στώς συμ­βι­βα­στι­κού χα­ρα­κτή­ρα, αυτή είναι το πρό­βλη­μα εφό­σον επι­βάλ­λει την αστι­κή χει­ρα­γώ­γη­ση των λαϊ­κών συ­νει­δή­σε­ων.

          Από αυτή την άποψη εύ­στο­χα είχε προ­τα­θεί από την Αρι­στε­ρή Πλατ­φόρ­μα στο 1ο Συ­νέ­δριο του ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ, η ανα­λυ­τι­κή πρό­τα­ση για την κοι­νω­νι­κο­ποί­η­ση των μέσων μα­ζι­κών ενη­μέ­ρω­σης, η οποία και απορ­ρί­φθη­κε από την με­γά­λη πλειο­ψη­φία του σώ­μα­τος, η οποία και διέ­πο­νταν από τα μι­κρο­α­στι­κά σύν­δρο­μα του «εξορ­θο­λο­γι­σμού και εκ­συγ­χρο­νι­σμού» και σε ση­μα­ντι­κό βαθμό έχει πε­ριέλ­θει στη λήθη στο εν­διά­με­σο μέχρι σή­με­ρα διά­στη­μα. Εντού­τοις πρό­κει­ται για την μο­να­δι­κή πρό­τα­ση, στρα­τη­γι­κού προ­φα­νώς χα­ρα­κτή­ρα, η οποία και δεν μπο­ρεί να υλο­ποι­η­θεί παρά σε πα­ραλ­λη­λία με την κοι­νω­νι­κο­ποί­η­ση συ­νο­λι­κό­τε­ρα της γνώ­σης για το σύ­νο­λο των ερ­γα­ζο­μέ­νων, την κοι­νω­νι­κο­ποί­η­ση πα­ρα­γω­γι­κών δια­δι­κα­σιών κλπ. Σε κάθε άλλη πε­ρί­πτω­ση, παρ’ όλες τις όποιες αστι­κές «εξορ­θο­λο­γι­στι­κές» ρυθ­μί­σεις της κυ­βέρ­νη­σης ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ, και εφό­σον το τη­λε­ο­πτι­κό δί­κτυο συ­νε­χί­ζει να βρί­σκε­ται ανοι­χτά και επί­ση­μα στα χέρια του με­γά­λου επι­χει­ρη­μα­τι­κού κε­φα­λαί­ου, αυτά δεν θα μπο­ρούν να λει­τουρ­γούν παρά ως ιδε­ο­λο­γι­κοί μη­χα­νι­σμοί χει­ρα­γώ­γη­σης συ­νει­δή­σε­ων, και πέραν αυτού ουδέν.

          Εκεί­νο άρα στο οποίο χρειά­ζε­ται να στο­χεύ­ει η ελ­λη­νι­κή Αρι­στε­ρά είναι η ανά­δει­ξη του δη­μό­σιου χα­ρα­κτή­ρα των μέσων μα­ζι­κής πλη­ρο­φό­ρη­σης και ενη­μέ­ρω­σης, με κοι­νω­νι­κο­ποι­η­μέ­να χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά ιδιο­κτη­σί­ας, ελέγ­χου και λει­τουρ­γί­ας. Αυτή η στό­χευ­ση δια­φέ­ρει από το τρί­πτυ­χο των κρα­τι­κών τη­λε­ο­πτι­κών σταθ­μών, οι οποί­οι και βρί­σκο­νται κάτω από τον ασφυ­κτι­κό έλεγ­χο της κυ­βερ­νη­τι­κής εξου­σί­ας, η οποία εξί­σου έχει ρόλο ιδε­ο­λο­γι­κής χει­ρα­γώ­γη­σης των λαϊ­κών τά­ξε­ων. Η στρα­τη­γι­κή άρα δια­μόρ­φω­ση ενός δη­μό­σιου κοι­νω­νι­κού τη­λε­ο­πτι­κού το­πί­ου, είναι ανα­γκαίο να πε­ρι­λαμ­βά­νει εκ­πο­μπές, προ­γράμ­μα­τα, ενη­μέ­ρω­ση και τη­λε­ο­πτι­κά κα­νά­λια που ανα­δει­κνύ­ουν το αντι­κει­με­νι­κά κοι­νω­νι­κό και επι­στη­μο­νι­κά τεκ­μη­ριω­μέ­νο πλαί­σιο με τα κα­τάλ­λη­λα κοι­νω­νι­κά υπο­κεί­με­να. Π.χ. ένα κα­νά­λι τέ­τοιου εί­δους, που να αφορά την τέχνη, την εκ­παί­δευ­ση, τον πο­λι­τι­σμό, μπο­ρεί να στη­ρί­ζε­ται σε έναν πο­λυ­φω­νι­κό και πλου­ρα­λι­στι­κό συ­νε­ται­ρι­σμό που να πε­ρι­λαμ­βά­νει ενώ­σεις σκη­νο­θε­τών, συγ­γρα­φέ­ων, ηθο­ποιών, κι­νη­μα­το­γρά­φου, εκ­παι­δευ­τι­κών ορ­γα­νώ­σε­ων, μου­σι­κών καλ­λι­τε­χνών, κρι­τι­κών, θε­α­τρι­κών σκη­νών, εκ­δό­σε­ων, δη­λα­δή όλο το φάσμα των πα­ρα­γω­γών του σύγ­χρο­νου πο­λι­τι­σμού, με όρους γνω­στι­κής χει­ρα­φέ­τη­σης των ερ­γα­ζο­μέ­νων στρω­μά­των. Το ίδιο θα μπο­ρού­σε να συμ­βεί με ένα δη­μο­κρα­τι­κά ορ­γα­νω­μέ­νο τη­λε­ο­πτι­κό σταθ­μό που θα είχε ως δη­μιουρ­γι­κό υπο­κεί­με­νο ερ­γα­τι­κά σω­μα­τεία και ορ­γα­νώ­σεις, οι­κο­νο­μι­κές ανα­λύ­σεις, κοι­νω­νι­κές αντι­πα­ρα­θέ­σεις, συν­δι­κα­λι­στι­κές πα­ρα­τά­ξεις, συ­νε­ται­ρι­στι­κά εγ­χει­ρή­μα­τα, αγρο­τι­κούς συλ­λό­γους, διε­θνείς ανα­φο­ρές για τον κόσμο της μι­σθω­τής ερ­γα­σί­ας, την πα­ρα­γω­γή, την απα­σχό­λη­ση κλπ.

          Όπως το εκ­παι­δευ­τι­κό σύ­στη­μα έχει δη­μό­σια χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά, όπως εξί­σου αυτό χρειά­ζε­ται να είναι ανοι­χτό σε όλες του τις βαθ­μί­δες στο σύ­νο­λο των ερ­γα­ζο­μέ­νων και της νε­ο­λαί­ας, έτσι και οι μη­χα­νι­σμοί πλη­ρο­φό­ρη­σης, ψυ­χα­γω­γί­ας, ενη­μέ­ρω­σης κ.ά., δεν μπο­ρούν παρά να βρί­σκο­νται σε δη­μό­σια ιδιο­κτη­σία και κοι­νω­νι­κή ορ­γά­νω­ση και δια­χεί­ρι­ση. Μπο­ρεί το επι­χει­ρη­μα­τι­κό κε­φά­λαιο, ιδιαί­τε­ρα το πο­λυ­ε­θνι­κό, να ελέγ­χει όλες τις βα­σι­κές πλευ­ρές της οι­κο­νο­μι­κής και κοι­νω­νι­κής ζωής, τα ιδιω­τι­κά μέσα ενη­μέ­ρω­σης, στον ίδιο τίτλο με τις με­γά­λες εται­ρί­ες πλη­ρο­φο­ρι­κής, έχουν στα χέρια τους όχι μόνον την χει­ρα­γώ­γη­ση των λαϊ­κών συ­νει­δή­σε­ων αλλά και τον προσ­διο­ρι­σμό της ίδιας της πο­ρεί­ας και εξέ­λι­ξης των κοι­νω­νι­κών και πο­λι­τι­κών πραγ­μά­των. Άλ­λω­στε ανα­γνω­ρί­ζε­ται με σα­φή­νεια, και από την ίδια την συ­ντη­ρη­τι­κή ανώ­τα­τη δι­κα­στι­κή εξου­σία ότι οι τη­λε­ο­πτι­κές συ­χνό­τη­τες είναι «δη­μό­σιο αγαθό» (και μήπως η επε­ξερ­γα­σία και δια­νο­μή του νερού, οι συ­γκοι­νω­νί­ες, η πα­ρα­γω­γή φαρ­μά­κων κλπ. δεν είναι «δη­μό­σια αγαθά ;).

Το ζή­τη­μα είναι ότι τόσο ο ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ, όσο και η ΝΔ καθώς και η δι­κα­στι­κή εξου­σία ανα­γνω­ρί­ζουν ταυ­τό­χρο­να ότι ως τέ­τοιο (δη­μό­σιο αγαθό) χρειά­ζε­ται να οδη­γεί στην απο­κο­μι­δή οφέ­λους για το κρά­τος, μια και είναι πλε­ο­νε­κτι­κή επι­χει­ρη­μα­τι­κή δρα­στη­ριό­τη­τα (από­φα­ση του ΣτΕ 2597 / 2015). Συ­νε­πώς το ζή­τη­μα δεν είναι αν η ιδιω­τι­κή εκ­με­τάλ­λευ­ση των ρα­διο­συ­χνο­τή­των γί­νε­ται με «ορ­θο­λο­γι­κούς» όρους τα­κτι­κής πλη­ρω­μής ενός σχε­τι­κού ενοι­κί­ου, ή αν αυτό πραγ­μα­το­ποιεί­ται με το μέχρι σή­με­ρα υπάρ­χον κα­θε­στώς, αλλά αν η χρήση αυτού του «δη­μό­σιου αγα­θού» χρη­σι­μο­ποιεί­ται με βάση τη φύση του ως «δη­μό­σιου», δη­λα­δή με όρους κοι­νω­νι­κής δια­χεί­ρι­σής του. Γιατί άλ­λω­στε η εκ­παι­δευ­τι­κή δια­δι­κα­σία βρί­σκε­ται στον κύριο έλεγ­χο του δη­μό­σιου (πέραν βέ­βαια της λει­τουρ­γί­ας της ως ιδε­ο­λο­γι­κού μη­χα­νι­σμού του αστι­κού κρά­τους), και δεν θα έπρε­πε οι ρα­διο­συ­χνό­τη­τες να χρη­σι­μο­ποιού­νται από τους κοι­νω­νι­κούς φο­ρείς, αντί των με­γά­λων κα­πι­τα­λι­στών επι­χει­ρη­μα­τιών; Αυτό είναι το «διαρ­κές σκάν­δα­λο» και όχι ο τρό­πος αδειο­δό­τη­σης, το ύψος του τι­μή­μα­τος ή οι αρ­μο­διό­τη­τες του ΕΣΡ ένα­ντι της κυ­βερ­νη­τι­κής εξου­σί­ας.

Η λει­τουρ­γία του τη­λε­ο­πτι­κού συ­στή­μα­τος δεν μπο­ρεί να αντι­με­τω­πι­σθεί παρά ως μια διαρ­κής δια­δι­κα­σία μορ­φω­τι­κής χει­ρα­φέ­τη­σης των λαϊ­κών τά­ξε­ων, με την ίδια την αυ­τε­νέρ­γεια και δη­μιουρ­γι­κό­τη­τα των κοι­νω­νι­κών, δια­νοη­τι­κών, καλ­λι­τε­χνι­κών, πο­λι­τι­στι­κών, επι­στη­μο­νι­κών δυ­νά­με­ων, και δεν μπο­ρεί να αφή­νε­ται στα χέρια των ιδιω­τών επι­χει­ρη­μα­τιών να λει­τουρ­γεί εκ των πραγ­μά­των, ούτως ή άλλως, ως μη­χα­νι­σμός ιδε­ο­λο­γι­κής χει­ρα­γώ­γη­σης των ερ­γα­ζο­μέ­νων ως «πα­θη­τι­κών δε­κτών – ακρο­α­τών». Μια τέ­τοια επι­δί­ω­ξη στρα­τη­γι­κού χα­ρα­κτή­ρα, δεν μπο­ρεί να συ­νο­δεύ­ε­ται παρά από μια ορι­σμέ­νη τα­κτι­κή πα­ρέμ­βα­ση στη συ­γκυ­ρία, οι μορ­φές της οποί­ας δεν μπο­ρεί παρά να προσ­διο­ρί­ζο­νται από τα κοι­νω­νι­κά υπο­κεί­με­να των λαϊ­κών τά­ξε­ων, άσχε­τα αν βρί­σκο­νται σή­με­ρα, εξαι­τί­ας της πα­ρα­τε­τα­μέ­νης μνη­μο­νια­κής πο­λι­τι­κής σε κα­τά­στα­ση πε­ρι­θω­ριο­ποί­η­σης και αδρα­νο­ποί­η­σης, πα­ρό­λο όμως που κα­τα­βά­λουν ση­μα­ντι­κές δια­νοη­τι­κές προ­σπά­θειες, έστω πε­ριο­ρι­σμέ­νου χα­ρα­κτή­ρα. Και από την άλλη πλευ­ρά, αν τα τρία κα­νά­λια της κρα­τι­κής τη­λε­ό­ρα­σης χρη­μα­το­δο­τού­νται κυ­ρί­αρ­χα από την γε­νι­κευ­μέ­νη εί­σπρα­ξη τελών, μέσω των τι­μο­λο­γί­ων κοι­νής ωφέ­λειας, γιατί αυτό να μην ισχύ­σει κατά μεί­ζο­να λόγο για τη­λε­ο­πτι­κούς σταθ­μούς δη­μό­σιους (και όχι κρα­τι­κής προ­πα­γάν­δας) με κοι­νω­νι­κο­ποι­η­μέ­να χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά ;

ΠΗΓΗ: rproject.gr

  • Τελευταια
  • Δημοφιλή