Μια πα­νί­σχυ­ρη να­τοϊ­κή αρ­μά­δα, με πυ­ρή­να 5 φρε­γά­τες (ελ­λη­νι­κή, τουρ­κι­κή, γερ­μα­νι­κή, ιτα­λι­κή και κα­να­δι­κή) και 10-15 ακόμα πο­λε­μι­κά πλοία, επι­χει­ρεί ήδη στο ανα­το­λι­κό Αι­γαίο με στόχο εξα­θλιω­μέ­νους και άο­πλους αν­θρώ­πους, τους χι­λιά­δες πρό­σφυ­γες που θα­λασ­σο­πνί­γο­νται προ­σπα­θώ­ντας να ξε­φύ­γουν από την κό­λα­ση άναρ­χου πο­λέ­μου που έχει επι­βλη­θεί στη Συρία.

Ο κα­ταρ­χήν στό­χος της αρ­μά­δας πε­ρι­γρά­φε­ται με τον πιο επί­ση­μο τρόπο από τα χείλη των κυ­βερ­νη­τι­κών εκ­προ­σώ­πων (συ­μπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νης της γερ­μα­νι­κής κυ­βέρ­νη­σης που ανα­λαμ­βά­νει ηγε­τι­κό ρόλο): «Η απο­τρο­πή των προ­σφυ­γι­κών ροών». Το θα­να­τη­φό­ρο «push back», ο βί­αιος εξα­να­γκα­σμός των προ­σφύ­γων να γυ­ρί­σουν πίσω, γί­νε­ται υπό­θε­ση υπερ­σύγ­χρο­νων και πα­νί­σχυ­ρων πο­λε­μι­κών πλοί­ων!

Στα προ­σχή­μα­τα των να­τοϊ­κών προ­πα­γαν­δι­στών πε­ρι­λαμ­βά­νε­ται ο ισχυ­ρι­σμός περί πο­λέ­μου «κατά των δια­κι­νη­τών». Όμως η υπό­θε­ση περί δια­κι­νη­τών ανή­κει στο πα­ρελ­θόν: μετά τις τρα­γω­δί­ες στη Λα­μπε­ντού­ζα οι δυ­τι­κές δυ­νά­μεις απο­φά­σι­σαν, τότε, να... βυ­θί­ζουν προ­λη­πτι­κά τα στοι­χειώ­δη πλοιά­ρια των δια­κι­νη­τών (παλιά φορ­τη­γά πλοία ή συ­νη­θέ­στε­ρα παλιά ψα­ρο­κάι­κα) μέσα στα λι­μά­νια τους, στις ακτές της Βό­ρειας Αφρι­κής. Αυτή η από­φα­ση έσπρω­ξε ανα­γκα­στι­κά τους πρό­σφυ­γες σε ακόμα πιο επι­κίν­δυ­νους τρό­πους «διά­βα­σης»: Σή­με­ρα εκα­το­ντά­δες άν­θρω­ποι συ­νω­θού­νται σε άθλιες φου­σκω­τές βάρ­κες και χωρίς συ­νο­δεία κά­ποιου έμπει­ρου ναυ­τι­κού επι­χει­ρούν να δια­νύ­σουν μόνοι κά­ποια πε­ρά­σμα­τα μι­κρής από­στα­σης. Παρ’ όλα αυτά, πνί­γο­νται κατά χι­λιά­δες. Οι «δια­κι­νη­τές» έχουν απλώς απο­χω­ρή­σει από το πεδίο των τρα­γω­διών.

Το ρα­τσι­στι­κό κί­νη­τρο των ευ­ρω­η­γε­σιών πα­ρου­σιά­ζε­ται γυμνό. Όπως το είπε κομψά ο Ντό­ναλντ Τουσκ: «Η Ευ­ρώ­πη θα ανα­γκα­στεί να κάνει τον εαυτό της λι­γό­τε­ρο ελ­κυ­στι­κό, αν και δεν το θέλει». Αυτό το «λι­γό­τε­ρο ελ­κυ­στι­κό» προ­φίλ του δυ­τι­κού ιμπε­ρια­λι­σμού θα επι­βλη­θεί πάνω στους πρό­σφυ­γες με γυμνή στρα­τιω­τι­κή βία.

Τα απο­τε­λέ­σμα­τα θα είναι τρα­γι­κά. Επει­δή το κύμα των προ­σφύ­γων δεν είναι δυ­να­τόν να ανα­κο­πεί, η πα­ρου­σία των να­τοϊ­κών πλοί­ων θα τους σπρώ­ξει να επι­χει­ρούν να «πε­ρά­σουν» από τα πιο επι­κίν­δυ­να πε­ρά­σμα­τα, νύχτα και με χει­ρό­τε­ρο καιρό. Δεν χρειά­ζε­ται να είναι κα­νείς θα­λασ­σό­λυ­κος για να κα­τα­νο­ή­σει ότι τα «ναυά­για» θα αυ­ξη­θούν κα­τα­κό­ρυ­φα, με εκα­τόμ­βες κα­τα­γε­γραμ­μέ­νων νε­κρών και πολ­λούς πε­ρισ­σό­τε­ρους «αγνο­ού­με­νους»...

Απάν­θρω­πη δι­πλω­μα­τία

 Η ανά­λη­ψη δρά­σης από το ΝΑΤΟ στο Αι­γαίο έγινε με τη σύμ­φω­νη γνώμη των κυ­βερ­νή­σε­ων της Αθή­νας και της Άγκυ­ρας.

Η Γερ­μα­νία και οι άλλες ευ­ρω­παϊ­κές δυ­νά­μεις έχουν ήδη στρα­φεί στη ρα­τσι­στι­κή πο­λι­τι­κή της βί­αι­ης «απο­τρο­πής των προ­σφυ­γι­κών ροών». Η Μέρ­κελ αντι­με­τω­πί­ζει πο­λι­τι­κό πρό­βλη­μα στα δεξιά της, ο Ολάντ επι­χει­ρεί να πα­ρα­τεί­νει επ’ αό­ρι­στον την «κα­τά­στα­ση εκτά­κτου ανά­γκης» στη Γαλ­λία στο όνομα της αντι­με­τώ­πι­σης των τζι­χα­ντι­στών, ο Ρέν­τσι δια­πραγ­μα­τεύ­ε­ται οι­κο­νο­μι­κούς στό­χος του (το θη­ριώ­δες χρέος της Ιτα­λί­ας) με αντί­βα­ρο την πο­λι­τι­κή κλει­στών συ­νό­ρων προς τους πρό­σφυ­γες. Η ΕΕ γί­νε­ται ρα­γδαία «λι­γό­τε­ρο ελ­κυ­στι­κή» για τους πρό­σφυ­γες, για τους με­τα­νά­στες, αλλά και για τους ντό­πιους πλη­θυ­σμούς.

Η Τουρ­κία «φι­λο­ξε­νεί» 2 έως 3 εκα­τομ­μύ­ρια πρό­σφυ­γες, κυ­ρί­ως από τη Συρία αλλά και την υπό­λοι­πη ρη­μαγ­μέ­νη Ανα­το­λή. Πρό­κει­ται για κο­λοσ­σιαίο οι­κο­νο­μι­κό και πο­λι­τι­κό πρό­βλη­μα, και το κα­θε­στώς Ερ­ντο­γάν προ­σπα­θεί να στρέ­ψει ένα τμήμα αυτού του πλη­θυ­σμού προς την (όπως...) φυγή προς τη Δύση. Η απο­δο­χή της να­τοϊ­κής «τάπας» στο Αι­γαίο γί­νε­ται προ­φα­νώς για γε­νι­κό­τε­ρους δι­πλω­μα­τι­κούς λό­γους. Ο πό­λε­μος στη Συρία εγκυ­μο­νεί εξε­λί­ξεις που απο­τε­λούν δι­πλω­μα­τι­κό και πο­λι­τι­κό εφιάλ­τη για την Άγκυ­ρα: τη σύ­στα­ση ανε­ξάρ­τη­του κουρ­δι­κού κρά­τους στα νότια και νο­τιο­α­να­το­λι­κά σύ­νο­ρά της αλλά και τη στρα­τιω­τι­κή ισχύ ενός ρεύ­μα­τος του πα­να­ρα­βι­κού εθνι­κι­σμού (ISIS) που, με τη μορφή του «χα­λι­φά­του της Βα­γδά­της» προ­κα­λεί κά­ποιους αιώ­νιους ισχυ­ρι­σμούς του τουρ­κι­κού εθνι­κι­σμού. Οι με­γά­λης κλί­μα­κας επι­θέ­σεις των τζι­χα­ντι­στών στην Τουρ­κία επι­βε­βαιώ­νουν αυτήν την αντί­θε­ση, δια­ψεύ­δο­ντας τις τόσο δη­μο­φι­λείς στον ελ­λη­νι­κό Τύπο θε­ω­ρί­ες συ­νω­μο­σί­ας για τις σχέ­σεις του Ερ­ντο­γάν με το ISIS. Τέλος, η ορ­μη­τι­κή πα­ρέμ­βα­ση των Ρώσων του Πού­τιν στη Συρία έχει αλ­λά­ξει τα στρα­τιω­τι­κά δε­δο­μέ­να και για πρώτη φορά ύστε­ρα από καιρό εμ­φα­νί­ζε­ται ως ρε­α­λι­στι­κό ένα σε­νά­ριο στα­θε­ρο­ποί­η­σης του κα­θε­στώ­τος Άσαντ ως ση­μεί­ου ισορ­ρο­πί­ας για τις με­τα­πο­λε­μι­κές συν­θή­κες. Όλοι αυτοί οι πα­ρά­γο­ντες πιέ­ζουν τον Ερ­ντο­γάν για φι­λο­δυ­τι­κή στρο­φή, για κλεί­σι­μο των πολ­λα­πλών ρωγ­μών που άνοι­ξαν στη μετά τον πό­λε­μο στο Ιράκ σχέση με­τα­ξύ Τουρ­κί­ας και ΝΑΤΟ, για προ­σπά­θεια να απο­δεί­ξει ότι απο­τε­λεί ανα­ντι­κα­τά­στα­το στή­ριγ­μα του δυ­τι­κού ιμπε­ρια­λι­σμού στην πε­ριο­χή.

Ανά­λο­γα είναι τα κί­νη­τρα για την κυ­βέρ­νη­ση ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ-ΑΝΕΛ. Η Ελ­λά­δα κα­λεί­ται, σύμ­φω­να ακόμα και με τον κ. Μου­ζά­λα, να ση­κώ­σει το βάρος της «φι­λο­ξε­νί­ας» 50 ως το πολύ 70 χι­λιά­δων προ­σφύ­γων. Πρό­κει­ται για μια διά­στα­ση «δια­χει­ρί­σι­μη» που όμως χά­νε­ται μέσα στη μι­ντια­κή και πο­λι­τι­κή «αξιο­ποί­η­ση» του θέ­μα­τος. Ακόμα και στις δη­λώ­σεις Τσί­πρα ήταν φα­νε­ρή η προ­σπά­θεια δια­πραγ­μά­τευ­σης της γραμ­μής για τους πρό­σφυ­γες με στόχο μια κά­ποια χα­λά­ρω­ση των οι­κο­νο­μι­κών πιέ­σε­ων των δα­νει­στών για την τα­χύ­τη­τα υλο­ποί­η­σης του Μνη­μο­νί­ου 3. Επί­σης, σύμ­φω­να με τις δη­λώ­σεις του Δημ. Αβρα­μό­που­λου, το ισχυ­ρό ελ­λη­νι­κό πο­λε­μι­κό ναυ­τι­κό και το λι­με­νι­κό θα μπο­ρού­σαν να επι­βά­λουν επι­χει­ρη­σια­κά μια πο­λι­τι­κή «απο­τρο­πής» των προ­σφύ­γων. Αυτό που δεν θα μπο­ρού­σαν να πε­τύ­χουν θα ήταν να επι­βά­λουν στο τουρ­κι­κό κρά­τος να δέ­χε­ται πίσω τους πρό­σφυ­γες που θα έχουν «απο­τρα­πεί» σε διε­θνή ή ελ­λη­νι­κά ύδατα. Και το κα­θή­κον αυτό ανα­λαμ­βά­νει ήδη η να­τοϊ­κή δύ­να­μη.

Πάνω στο κε­φά­λι των προ­σφύ­γων, πάνω στην τύχη επι­βί­ω­σης άο­πλων και ανί­σχυ­ρων αν­θρώ­πων, στή­νε­ται ένα τε­ρά­στιο παι­χνί­δι: το ΝΑΤΟ ανα­πτύσ­σει στρα­τιω­τι­κή αρ­μά­δα μέσα σε μια «καυτή» πε­ριο­χή, σε από­στα­ση ανα­πνο­ής από τη Συρία αλλά και από τις ρω­σι­κές φρε­γά­τες που ήδη πλέ­ουν στην ανα­το­λι­κή Με­σό­γειο. Όμως οι σχέ­σεις με­τα­ξύ Ελ­λά­δας και Τουρ­κί­ας είναι ένας ακόμα πα­ρά­γο­ντας που πε­ρι­πλέ­κει επι­κίν­δυ­να τις εξε­λί­ξεις.

Παι­χνί­δια κυ­ριαρ­χί­ας

Το ζή­τη­μα της εθνι­κής κυ­ριαρ­χί­ας στο Αι­γαίο κα­θο­ρί­ζε­ται από τη Συν­θή­κη της Λο­ζά­νης. Τη συν­θή­κη με­τα­ξύ της τότε (ητ­τη­μέ­νης) Τουρ­κί­ας και των νι­κη­τριών βαλ­κα­νι­κών χωρών, κυ­ρί­ως της Ελ­λά­δας ως προς τη θά­λασ­σα, υπό την εγ­γύ­η­ση των Με­γά­λων Δυ­νά­με­ων της επο­χής. Η Συν­θή­κη της Λο­ζά­νης δίνει την ελ­λη­νι­κή κυ­ριαρ­χία σε πολλά νησιά του Αι­γαί­ου, ορί­ζο­ντάς τα ονο­μα­στι­κά, αλλά κα­τα­λή­γει ορί­ζο­ντας ότι όποια άλλα ζη­τή­μα­τα κυ­ριαρ­χί­ας προ­ϋ­πο­θέ­τουν νέες δι­με­ρείς συμ­φω­νί­ες, υπό την εγ­γύ­η­ση των ίδιων Με­γά­λων Δυ­νά­με­ων.

Όπως ήταν σχε­δόν ανα­με­νό­με­νο, τόσο το τουρ­κι­κό όσο και το ελ­λη­νι­κό κρά­τος επι­χεί­ρη­σαν στη συ­νέ­χεια να ερ­μη­νεύ­σουν τη Συν­θή­κη της Λο­ζά­νης με βάση το συ­σχε­τι­σμό δύ­να­μης με­τα­ξύ τους.

Η Τουρ­κία, αφού εξα­φά­νι­σε την ελ­λη­νι­κή-χρι­στια­νι­κή μειο­νό­τη­τα της Κων­στα­ντι­νού­πο­λης, δίνει την έμ­φα­ση στη δια­τή­ρη­ση των ελ­λη­νι­κών χω­ρι­κών υδά­των στα 6 ναυ­τι­κά μίλια, ώστε να δια­τη­ρεί­ται το Αι­γαίο ως «ανοι­χτή θά­λασ­σα», με δια­δρό­μους διε­θνών υδά­των. Στην πο­λι­τι­κή αυτή είχε την υπο­στή­ρι­ξη Με­γά­λων Δυ­νά­με­ων, ακόμα και της ΕΣΣΔ, που είχαν συμ­φέ­ρο­ντα ανε­μπό­δι­στης διέ­λευ­σης στο Αι­γαίο και στην ανα­το­λι­κή Με­σό­γειο.

Η Ελ­λά­δα –κυ­ρί­ως μετά την ήττα στην Κύπρο το 1974– αφού στρα­τιω­τι­κο­ποί­η­σε τα νησιά του ανα­το­λι­κού Αι­γαί­ου, προ­ω­θεί πο­λι­τι­κή «κλει­στής ελ­λη­νι­κής λί­μνης» (προ­σπά­θεια επέ­κτα­σης των χω­ρι­κών υδά­των, ζή­τη­μα κυ­ριαρ­χί­ας σε βρα­χο­νη­σί­δες που απο­κτούν στρα­τη­γι­κή ση­μα­σία κ.ο.κ.).

Ο συ­σχε­τι­σμός σε αυτό το ζή­τη­μα είναι ανοι­χτός, δεν έχει ακόμα κρι­θεί. Σε αυτό λο­γο­δο­τεί η πο­λι­τι­κή διαρ­κούς «ψυ­χρής» ανα­μέ­τρη­σης, που πλη­ρώ­νε­ται ακρι­βά σε κό­στος και ζωές, όπως στο πρό­σφα­το δυ­στύ­χη­μα με το ελι­κό­πτε­ρο στην Κί­να­ρο.

Υπο­τί­θε­ται ότι ο να­τοϊ­κός σχε­δια­σμός θα απο­φύ­γει να ενερ­γο­ποι­ή­σει αυτήν την έντα­ση: οι ελ­λη­νι­κές όπως και οι τουρ­κι­κές δυ­νά­μεις θα επι­χει­ρούν μέσα στα διε­θνώς ανα­γνω­ρι­σμέ­να όρια εθνι­κής κυ­ριαρ­χί­ας τους. Όμως η φύση της πε­ριο­χής (με τις εκα­το­ντά­δες νη­σί­δες, βρά­χους κ.ο.κ.) αλλά και των επι­χει­ρή­σε­ων (της κα­τα­δί­ω­ξης σχε­δόν ακυ­βέρ­νη­των φου­σκω­τών ξέ­χει­λα φορ­τω­μέ­νων με αν­θρώ­πους...) δεν απο­κλεί­ει ανε­ξέ­λεγ­κτα επει­σό­δια. Και η πρό­σφα­τη ιστο­ρία (από τα γνω­στά Ίμια ως άλλα «άγνω­στα» επι­κίν­δυ­να κρού­σμα­τα) δεί­χνει ότι αυτά μπο­ρεί να φτά­σουν στα πρό­θυ­ρα πο­λε­μι­κής πε­ρι­πέ­τειας.

Όλο αυτό θα έπρε­πε να είναι απα­ρά­δε­κτο για μια κυ­βέρ­νη­ση δη­μο­κρα­τι­κή (πολύ πε­ρισ­σό­τε­ρο για όσους κα­μώ­νο­νται τους... ρι­ζο­σπά­στες αρι­στε­ρούς). Σε συν­θή­κες άγριας λι­τό­τη­τας, σε συν­θή­κες βα­θιάς κοι­νω­νι­κής κρί­σης, το παι­χνί­δι του ρα­τσι­σμού σε συν­δυα­σμό με τον εθνι­κι­σμό και τη φι­λοϊ­μπε­ρια­λι­στι­κή πο­λι­τι­κή είναι όχι απλώς απα­ρά­δε­κτο, είναι ακραία επι­κίν­δυ­νο.

Η Αρι­στε­ρά, το ερ­γα­τι­κό κί­νη­μα, η λαϊκή κοι­νω­νι­κή πλειο­ψη­φία, έχει κάθε συμ­φέ­ρον να συ­νε­χί­σει να εκ­δη­λώ­νει αλ­λη­λεγ­γύη στους πρό­σφυ­γες, να δια­τρα­νώ­σει το «έξω αμέ­σως το ΝΑΤΟ από το Αι­γαίο και την ανα­το­λι­κή Με­σό­γειο», να προ­λά­βει κάθε εν­δε­χό­με­νο επι­κίν­δυ­νης ανα­ζω­πύ­ρω­σης των εθνι­κι­σμών στην πε­ριο­χή.

πηγη: rproject.gr