Σήμερα: 07/08/2022
Π.Ε.Ν.Ε.Ν.

Π.Ε.Ν.Ε.Ν.

kranos-ergatis.jpg

Ούτε ένα ούτε δύο αλλά 17 εργατικά «ατυχήματα» καταγράφονται από τις αρχές του Ιούλη. Πριν ακόμα «βγει» ο μήνας, μέρα παρά μέρα…

Ούτε ένα ούτε δύο αλλά 17 εργατικά «ατυχήματα» καταγράφονται από τις αρχές του Ιούλη. Πριν ακόμα «βγει» ο μήνας, μέρα παρά μέρα ένας εργαζόμενος είτε τραυματίζεται είτε ακόμα και χάνει τη ζωή του στους χώρους δουλειάς, κι αυτό σε μια περίοδο που ταυτόχρονα το προσωπικό βγαίνει σταδιακά σε θερινή άδεια.

Από την 1η Ιούλη μάλιστα τρεις εργαζόμενοι δεν γύρισαν σπίτι τους από το μεροκάματο, με τελευταίο «κρούσμα» τον θανάσιμο τραυματισμό διανομέα της «e-food» σε τροχαίο στην Αθήνα, ο οποίος εργαζόταν ως freelancer.

Είχε προηγηθεί ο θάνατος του 68χρονου οικοδόμου στη Θεσσαλονίκη, που σε αυτήν την ηλικία, αντί να έχει βγει στη σύνταξη δούλευε σε συνθήκες καύσωνα πάνω στη σκαλωσιά και πέφτοντας από ύψος έχασε τη ζωή του. Ενώ στις 22 Ιούλη «έφυγε» από τη ζωή 47χρονος στον Βόλο, ο οποίος εργαζόταν σε έργο κατασκευής θερμοκηπίων, όταν έπαθε ηλεκτροπληξία.

Στο μεταξύ, άλλοι δύο εργάτες έπεσαν χτες Πέμπτη στο κενό, από ύψος τουλάχιστον 4 μέτρων, κατά τη διάρκεια εργασιών στον οικισμό Γέφυρα Θεσσαλονίκης. Οι δύο άνδρες εκτελούσαν εργασίες σε σούπερ μάρκετ και έπεσαν υπό άγνωστες συνθήκες με αποτέλεσμα να τραυματιστούν και να διακομισθούν σύμφωνα με ανακοίνωση της αστυνομίας σε εφημερεύον νοσοκομείο.

Τα εργατικά «ατυχήματα» «θερίζουν» και στους εργαζόμενους στους ΟΤΑ. Στις αρχές της βδομάδας, όπως καταγγέλλει ο Σύλλογος Εργαζομένων ΟΤΑ Πρέβεζας, εργαζόμενος με δίμηνη σύμβαση στην καθαριότητα του δήμου, τραυματίστηκε καθώς παρασύρθηκε από διερχόμενο όχημα, κατά τη διαδικασία της αποκομιδής απορριμμάτων στη Δημοτική Ενότητα Πάργας. Ο εργαζόμενος διακομίστηκε στο Γενικό Νοσοκομείο Πρέβεζας, όπου και νοσηλεύεται, ενώ μόλις την περασμένη βδομάδα το Σωματείο Εργαζομένων Δήμου Βύρωνα είχε καταγγείλει τα τρία εργατικά «ατυχήματα» που κατέγραψε σε μόλις 10 μέρες. Και στον Βύρωνα, δύο από τους τρεις εργαζόμενους που τραυματίστηκαν είναι συμβασιούχοι, από προγράμματα του ΟΑΕΔ.

Ενας εργάτης νεκρός κάθε τρεις μέρες!

Τα ίδια τα στοιχεία, τα συχνά τέτοια «ατυχήματα» δείχνουν ότι δεν πρόκειται ούτε για «συμπτώσεις» ούτε φταίει το «κακό το ριζικό» των θυμάτων. Με βάση μάλιστα τα διαθέσιμα στοιχεία, ένας εργάτης χάνει τη ζωή του κάθε τρεις μέρες!

Τι φταίει γι’ αυτό το μακελειό διαρκείας; Τα συνδικάτα καταγράφουν ως αιτίες τον ακατάλληλο εξοπλισμό και μηχανήματα, την ελλιπή συντήρηση, ακόμα και την απουσία στοιχειωδών μέτρων προστασίας της υγείας, την παραβίαση κανονισμών πρόληψης που με αγώνες έχουν κατακτηθεί από τους εργαζόμενους και είναι «κατοχυρωμένοι νομοθετικά». Για τη διασφάλιση φθηνής εργασίας οι εργοδότες αξιοποιούν ευρωενωσιακές κατευθύνσεις και το αντεργατικό νομοθετικό πλαίσιο που θεσπίζουν διαδοχικά οι κυβερνήσεις, επεκτείνοντας τη διευθέτηση του χρόνου εργασίας, τα ωράρια – λάστιχο, τις μειώσεις προσωπικού και την εντατικοποίηση της εργασίας. Αυξάνονται τα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης και κλιμακώνεται η επίθεση στον θεσμό των ΒΑΕ, ενώ με τη γενίκευση της εργολαβικής εργασίας περισσότεροι εργαζόμενοι εκτίθενται σε πολυποίκιλους και πρωτόγνωρους γι’ αυτούς κινδύνους, αφού δεν προλαβαίνουν να εξοικειωθούν με τους χώρους δουλειάς.

Οι εργαζόμενοι «πληρώνουν» λοιπόν ακόμα και με τη ζωή τους ή τα σακατεμένα κορμιά τους την κερδοφορία και την ανταγωνιστικότητα των ομίλων, με τις επαγγελματικές ασθένειες, τα εργατικά «ατυχήματα», θανάτους και αναπηρίες που θα μπορούσαν να προληφθούν, δικαιολογώντας τον χαρακτηρισμό τους ως εργοδοτικά εγκλήματα.

«Θύτες» δεν είναι άλλοι από την ίδια την εργοδοσία και το κράτος, αφού η ουσιαστική προστασία των εργαζομένων, η αξιοποίηση όλων των σύγχρονων δυνατοτήτων για να ελαχιστοποιούνται οι κίνδυνοι στο μεροκάματο θεωρούνται «κόστος» με μικρό «όφελος». Ετσι η εργοδοσία στις περισσότερες περιπτώσεις προτιμά να «ρισκάρει» τη ζωή των εργαζομένων, και αν συμβεί το «κακό» να ξεμπερδέψει με καμιά ψευτοαποζημίωση παρά να θυσιάζει «χρόνο» και «χρήμα» ώστε να υπάρχει αποτελεσματική προστασία, που θα στηρίζεται στην πρόληψη, με βάση την εκτίμηση – μελέτη όλων των κινδύνων σε κάθε χώρο δουλειάς.

Ακόμα και η διεκδίκηση των αποζημιώσεων αποτελεί έναν «Γολγοθά» για τα θύματα και τις οικογένειές τους, όπως ανέδειξε και η πρόσφατη ολοκλήρωση της δίκης για το θανατηφόρο εργατικό δυστύχημα στο εργοστάσιο «Ηπειρος», με θύμα τον 29χρονο Χρήστο Ζορμπά. Η οικογένεια κατάφερε να δικαιωθεί δύο χρόνια μετά τον άδικο χαμό του, ενώ η ακροαματική διαδικασία έδειξε στην πράξη ότι πρόκειται για «εργοδοτικά εγκλήματα» και όχι απλά για «εργατικά ατυχήματα». Η εργοδοσία είχε αποφύγει να τοποθετήσει σύστημα προστασίας από ηλεκτροπληξία, αφού αυτό «κόστιζε», κάτι που οδήγησε στον θάνατο του Χρ. Ζορμπά, ενώ ως «μέσο προστασίας» για τον ηλεκτρολόγο παρουσίαζε κάτι γάντια καθαριότητας, τα οποία προφανώς «κοστίζουν» λιγότερο, αν και …σκοτώνουν.

Τα στοιχεία του Σώματος Επιθεώρησης Εργασίας (ΣΕΠΕ) έχουν καταγράψει χιλιάδες εργάτες και εργάτριες που τραυματίζονται και σακατεύονται κάθε χρόνο, ενώ δεκάδες πέφτουν νεκροί στους χώρους δουλειάς. Κι αυτό ενώ τα επίσημα στοιχεία είναι ελλιπή, λόγω και του ανύπαρκτου ουσιαστικά ελεγκτικού μηχανισμού, κατάσταση που θρέφει την εργοδοτική ασυδοσία, αλλά και των προσπαθειών της εργοδοσίας να συγκαλύπτει το τι συμβαίνει στους χώρους δουλειάς.

Το ΣΕΠΕ (που πλέον έχει μετατραπεί σε «Ανεξάρτητη Αρχή» από την κυβέρνηση της ΝΔ) είχε δημοσιοποιήσει ετήσιες Εκθέσεις Πεπραγμένων στις οποίες περιλαμβάνονται και τα στοιχεία για τα εργατικά «ατυχήματα» από το 1999 (πρώτος χρόνος λειτουργίας του) μέχρι και το 2017. Από εκεί και πέρα, με ευθύνη της σημερινής κυβέρνησης της ΝΔ και της προηγούμενης του ΣΥΡΙΖΑ, δεν έχουν δημοσιοποιηθεί οι επόμενες Εκθέσεις, αν και – υποτίθεται – τα στοιχεία υπάρχουν συγκεντρωμένα…

Τα στοιχεία λοιπόν της περιόδου 1999 – 2017 καταγράφουν συνολικά 107.617 εργατικά «ατυχήματα», από τα οποία τα 2.039 είναι θανατηφόρα! Με άλλα λόγια, την περίοδο αυτή συμβαίνουν περίπου 19 εργατικά «ατυχήματα» κάθε εργάσιμη μέρα και κάθε τρεις εργάσιμες μέρες ένας εργάτης χάνει τη ζωή του! Μάλιστα, το 2017 καταγράφηκαν 7.357 εργατικά «ατυχήματα», ο μεγαλύτερος αριθμός από το 1999!

Ανάλογη κατάσταση επικρατεί σε μεγαλύτερο ή μικρότερο βαθμό και στα υπόλοιπα καπιταλιστικά κράτη. Σύμφωνα με την Eurostat, το 2018 στην ΕΕ των «27» σημειώθηκαν πάνω από 3,1 εκατομμύρια εργατικά «ατυχήματα» και 3.332 θάνατοι εργαζομένων.

Η εργοδοτική ασυδοσία που οδηγεί στα απανωτά εγκλήματα έχει και κρατική σφραγίδα, αφού όλες οι κυβερνήσεις έχουν φροντίσει να υπάρχει ασυλία στις μεγάλες επιχειρήσεις. Αυτή η «ασυλία» υπηρετείται από το ξεδόντιασμα του ΣΕΠΕ, με το «κερασάκι στην τούρτα» να έρχεται από τη μετατροπή του σε «Ανεξάρτητη Αρχή» που δεν θα λογοδοτεί πουθενά.

Χαρακτηριστικό των ελλείψεων του Σώματος (επομένως και της «Ανεξάρτητης Αρχής») είναι το γεγονός ότι, με βάση τα τελευταία στοιχεία (σημειώνουμε ξανά ότι δεν έχουν δημοσιοποιηθεί ετήσιες Εκθέσεις Πεπραγμένων των ετών 2018 – 2020), το 2017 υπηρετούσαν μόλις 373 επιθεωρητές Εργασιακών Σχέσεων και 245 επιθεωρητές για την Υγιεινή και Ασφάλεια στην Εργασία!

Οι έλεγχοι λοιπόν μειώνονται χρόνο με τον χρόνο από το 2013, με το 2017 μάλιστα να είναι ο μικρότερος αριθμός από το 2001!

Μερικές εκατοντάδες εργαζόμενοι, δηλαδή, για να ελέγξουν, χωρίς μέσα, χωρίς κατάλληλα εργαλεία, περίπου 300.000 επιχειρήσεις! Οι όποιοι έλεγχοι γίνονται είναι σταγόνα στον ωκεανό, ενώ είναι χαρακτηριστικό ότι με βάση τον αριθμό ελέγχων που γίνονται για να ελεγχθούν όλες οι επιχειρήσεις για τις εργασιακές σχέσεις απαιτούνται τουλάχιστον 8 χρόνια και για μέτρα υγείας και ασφάλειας περίπου 17 χρόνια!

Πηγή: Ριζοσπάστης - iskra.gr

Ετικέτες

2022-08-01_092833.jpg

Προ των πυλών είναι η λειτουργία της επέκτασης Γραμμής 3 του Μετρό προς το λιμάνι και το Δημοτικό Θέατρο Πειραιά, με τα οριστικά δοκιμαστικά δρομολόγια να ξεκινούν από σήμερα, ώστε όλα να είναι έτοιμα και να δοθεί στο επιβατικό κοινό τον ερχόμενο Σεπτέμβριο.

Με την ολοκλήρωση του έργου και τη θέση σε λειτουργία και των σταθμών «Μανιάτικα», «Πειραιάς» και «Δημοτικό Θέατρο» προβλέπεται αύξηση της συνολικής επιβατικής κίνησης στο δίκτυο του μετρό σε 132.000 πολίτες ημερησίως, μειώνοντας τόσο την κυκλοφορία των Ι.Χ. οχημάτων κατά 23.000 ημερησίως όσο και τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα κατά 120 τόνους ημερησίως. Σημειώνεται δε ότι ο συνολικός χρόνος από το λιμάνι μέχρι το αεροδρόμιο θα διανύεται με το μετρό σε μόλις 55 λεπτά. Σημαντικό είναι να τονίσουμε ότι με την ολοκλήρωση του έργου, στον σταθμό Πειραιά προβλέπεται να δημιουργηθεί ένα ιδιαίτερα σημαντικό Συγκοινωνιακό Κέντρο, συνενώνοντας λειτουργικά δυο γραμμές μετρό (Γραμμές 1 και 3), το λιμάνι, τον προαστιακό σιδηρόδρομο και την επέκταση του τραμ προς Πειραιά (5,4 χλμ. μονής γραμμής και 12 σταθμοί), διευκολύνοντας έτσι τις μετεπιβιβάσεις μεταξύ όλων των μέσων μεταφοράς. Επιπλέον, η σύνδεση που θα προκύψει μεταξύ του λιμανιού του Πειραιά και του αεροδρομίου «Ελευθέριος Βενιζέλος» μέσω της Γραμμής 3 του μετρό, θα προσδώσει τόσο ιδιαίτερα αναπτυξιακά οφέλη στην ευρύτερη περιοχή της Αθήνας και του Πειραιά όσο και στην εθνική οικονομία γενικότερα.

Υπενθυμίζεται πως η επέκταση της Γραμμής 3 του μετρό «Αγία Μαρίνα-Πειραιάς» στο σύνολό της περιλαμβάνει σήραγγα μήκους 7,6 χλμ. και 6 νέους σύγχρονους σταθμούς (Αγία Βαρβάρα, Κορυδαλλός, Νίκαια, Μανιάτικα, Πειραιάς και Δημοτικό Θέατρο) καθώς και επτά ενδιάμεσα φρέατα εξαερισμού. Πρόκειται για μια επένδυση ύψους 730.000.000 ευρώ σε περιοχές του Δήμου Πειραιά και των δήμων της ευρύτερης περιοχής (Νίκαια, Κορυδαλλός, Αγ.Βαρβάρα) που σήμερα έχουν έντονα προβλήματα κυκλοφορίας και χαμηλό επίπεδο εξυπηρέτησης από τα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς. Ήδη στις 6 Ιουλίου 2020 παραδόθηκαν προς χρήση στο επιβατικό κοινό οι 3 πρώτοι σταθμοί Αγία Βαρβάρα, Κορυδαλλός και Νίκαια.

Δοκιμαστικά δρομολόγια - Ποιοι σταθμοί κλείνουν

Τα προκαταρκτικά, δοκιμαστικά δρομολόγια της Γραμμής 3 του μετρό ενόψει της παράδοσης σε λειτουργία των τριών νέων σταθμών «Μανιάτικα», «Πειραιάς» και «Δημοτικό Θέατρο» έχουν ξεκινήσει εδώ και τρεις εβδομάδες ενώ τα οριστικά δοκιμαστικά δρομολόγια ξεκινούν σήμερα και αναμένεται να κρίνουν και την αρτιότητα της επέκτασης και να δώσουν το πράσινο φως για την εμπορική λειτουργία της γραμμής.

Ειδικότερα, από σήμερα Σάββατο 30/07/2022 έως και την Κυριακή 07/08/2022 και από τις 27 - 28/08/2022 οι σταθμοί του Μετρό «Νίκαια», «Κορυδαλλός» και «Αγ.Βαρβάρα» θα παραμείνουν κλειστοί και η Γραμμή 3 θα λειτουργεί στο τμήμα «Αεροδρόμιο - Αγ. Μαρίνα».

Οι κυκλοφοριακές ρυθμίσεις στη Γραμμή 3 του μετρό τίθενται σε ισχύ, λόγω της διενέργειας δυναμικών δοκιμών από τον επίσταθμο Αγ. Μαρίνας μέχρι το Δημοτικό Θέατρο, στο πλαίσιο της επικείμενης λειτουργίας της επέκτασης της Γραμμής προς Πειραιά. Οι επιβάτες κατά τα παραπάνω χρονικά διαστήματα θα εξυπηρετούνται στο τμήμα «Αγ. Μαρίνα - Νίκαια» από την προσωρινή λεωφορειακή γραμμή «Χ50 Αγ. Μαρίνα - Νίκαια» με την χρονοαπόσταση των οχημάτων κατά τις ώρες αιχμής να είναι 6 λεπτά.

Πιο συγκεκριμένα, οι συρμοί θα εκτελούν συνεχή δοκιμαστικά δρομολόγια από τον σταθμό «Αγία Μαρίνα» μέχρι τον σημερινό τερματικό «Νίκαια» και στη συνέχεια περνώντας από τους νέους σταθμούς «Μανιάτικα», «Πειραιάς», «Δημοτικό Θέατρο» για να συνδεθεί η επέκταση με τους προηγούμενους 3 σταθμούς και κατ` επέκταση με το δίκτυο. Το σημαντικότερο στοιχείο που θα εξεταστεί είναι τα συστήματα που εξασφαλίζουν την καλή λειτουργία της νέας επέκτασης. Παράλληλα γίνονται συνεχείς εργασίες που αφορούν στα μαζέματα και το καθάρισμα των σταθμών. Επίσης, στο λιμάνι του Πειραιά, στο επίπεδο του δρόμου, πάνω από τον σταθμό «Πειραιάς», γίνονται εντατικά έργα για να παραδοθεί και πάλι στην κυκλοφορία ο δρόμος στο τμήμα από την Καποδιστρίου μέχρι το σταθμό του Προαστιακού. Παράλληλα με τη λειτουργία της γραμμής θα αποδοθεί και η πλατεία στο Δημοτικό Θέατρο. Η πλατεία θα αποδοθεί στην αρχική της μορφή με τα μάρμαρα που είχε μιας και έχει χαρακτηριστεί διατηρητέα. Στην πλατεία θα υπάρχουν και σημεία με τη μορφή πηγαδιού τα οποία θα αναπαριστούν την λειτουργία του Ιπποδάμειου Συστήματος.

Οι νέοι σταθμοί

Οι τρεις νέοι σταθμοί αναμένεται να αλλάξουν τα κυκλοφοριακά δεδομένα της πόλης. Ο σταθμός «Μανιάτικα» βρίσκεται σε μια ιδιαίτερα πυκνοκατοικημένη περιοχή και είναι απόσταση βολής από το Κερατσίνι.

Ο σταθμός «Πειραιάς» βρίσκεται σχεδόν κάτω από τον σημερινό σταθμό της Γραμμής 1 (Πειραιάς-Κηφισιά) και θα συντελέσει στο να γίνει το σημείο αυτό, ο μεγαλύτερος συγκοινωνιακός της Αττικής, διαθέτοντας 2 σταθμούς μετρό, προαστιακό, λεωφορεία, τρόλεϊ, τραμ, και τα ακτοπλοϊκά καράβια.

Ο σταθμός «Δημοτικό Θέατρο» είναι ο νέος τερματικός σταθμός της Γραμμής 3. Βρίσκεται απέναντι από το Δημοτικό Θέατρο Πειραιά και το δημαρχείο. Εξυπηρετεί σχεδόν το σύνολο της πόλης του Πειραιά και ιδιαίτερα την εμπορική ζώνη μέχρι τη Γρηγορίου Λαμπράκη και το πασαλιμάνι. Θα συνδέεται επίσης με τη στάση Τραμ και πολλές λεωφορειακές γραμμές και γραμμές τρόλεϊ.

Με την έναρξη λειτουργίας των τριών νέων σταθμών αναμένεται να κοπούν αρκετές λεωφορειακές γραμμές σύνδεσης με τους Δήμους Νίκαιας και Κορυδαλλού, οι οποίοι όπως έγινε και σε άλλες επεκτάσεις, θα μετατραπούν σε διαδημοτικοί και τροφοδοτικοί προς τους σταθμούς Μετρό που εξυπηρετούν την περιοχή.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ  - naftemporiki.gr

Ετικέτες

fa4ef59c4480a8d32eae5fc31771f1b0_L.jpg

του Renaud Lambert

Βασίλης Παπακριβόπουλος (μετάφραση)

Πηγή: Le Monde Diplomatique

Πέπλο μυστηρίου καλύπτει το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, με τους κανόνες του να μοιάζουν να μεταβάλλονται ανάλογα με τις πολιτικές στοχεύσεις: δρακόντεια λιτότητα για κάποιους, γενναιοδωρία χωρίς όρια για άλλους. Ας επιχειρήσουμε μια κατάδυση στην καρδιά ενός παγκόσμιου θεσμού.

Η πόρτα του ανελκυστήρα ανοίγει. Δύο νεαρές γυναίκες βγαίνουν, συνεχίζοντας τη συζήτησή τους σε μια σλαβική γλώσσα. Τα διακριτικά τους δείχνουν ότι είναι οικονομολόγοι από τη Βουλγαρία. Η υπεύθυνη επικοινωνίας που μας συνοδεύει, παλαιστινιακής καταγωγής, μας συστήνει στον ιστορικό του οργανισμού, έναν Ινδό οικονομολόγο, ο οποίος μας υποδέχεται πριν μας οδηγήσει στο γραφείο της υπεύθυνης του τμήματος στρατηγικού σχεδιασμού: μιας οικονομολόγου με τουρκικό διαβατήριο. Κατά τη διάρκεια της επίσκεψής μας, θα συναντήσουμε έναν Ολλανδό υπήκοο, οικονομολόγο, έναν Γάλλο, επίσης οικονομολόγο, καθώς και έναν Ιάπωνα, ο οποίος θα μας ζητήσει να τον τραβήξουμε φωτογραφία με φόντο τον λογότυπο του οργανισμού. Ασκεί και αυτός το ίδιο επάγγελμα με τους προηγούμενους1.

Για να φτάσουμε σε αυτόν τον μικρό παράδεισο για διεθνείς οικονομολόγους, στην καρδιά της Ουάσιγκτον, της αμερικανικής πρωτεύουσας, είχαμε περπατήσει ακολουθώντας με το βλέμμα μας ένα τεράστιο ελικόπτερο. Ο βόμβος του έμοιαζε να μην γίνεται αντιληπτός από τους περαστικούς, που προφανώς είχαν συνηθίσει τη χορογραφία των ιπτάμενων μηχανών. Αφού πρώτα είχε πετάξει πάνω από τις πρασιές του Μνημείου του Λίνκολν, το ελικόπτερο είχε προσγειωθεί στο γρασίδι του Λευκού Οίκου. Μας έμενε να διασχίσουμε σχεδόν ένα χιλιόμετρο. Απόσταση αρκετή για να περάσουμε μπροστά από τα κτίρια που στεγάζουν το υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ, τον Οργανισμό Αμερικανικών Κρατών (OAS), την αμερικανική Κεντρική Τράπεζα (Fed), το υπουργείο Εξωτερικών, την Παγκόσμια Τράπεζα, καθώς και το Μουσείο Θυμάτων του Κομμουνισμού. Στο κέντρο αυτού του σκληρού πυρήνα εξουσίας δεσπόζει ο προορισμός μας: ένα ογκώδες τσιμεντένιο κτίριο με γραμμές που παραπέμπουν στο αρχιτεκτονικό ρεύμα του μπρουταλισμού –ή τουλάχιστον εμπνέονται από αυτό. Μόλις είχαμε φθάσει στην έδρα του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (ΔΝΤ).

Έχοντας δημιουργηθεί την ίδια εποχή με την Παγκόσμια Τράπεζα, αμέσως μετά το τέλος του Δεύτερου Παγκοσμίου Πολέμου, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι οι διεθνείς οικονομικές ανισορροπίες δεν θα πυροδοτήσουν νέες πολεμικές συγκρούσεις, το Ταμείο ανέλαβε μια διπλή αποστολή: αφενός τον συντονισμό των νομισματικών πολιτικών στο πλαίσιο της μεταπολεμικής ανοικοδόμησης και αφετέρου την παροχή βοήθειας σε χώρες που αντιμετωπίζουν ξαφνική έλλειψη χρηματοδότησης, μέσω ενός κοινού ταμείου στο οποίο συνεισφέρουν όλα τα κράτη-μέλη του.

Ωστόσο, με την πάροδο των χρόνων, ο θεσμός μετεξελίχθηκε σε οχυρό της νεοφιλελεύθερης ορθοδοξίας. Οι μεταρρυθμίσεις που απαιτεί από τις διάφορες χώρες σε αντάλλαγμα των φροντίδων του –ιδιωτικοποιήσεις, απορρύθμιση αγορών, λιτότητα…– καθορίζουν σε μεγάλο βαθμό τις συνθήκες ζωής των λαών τους: θα μπορούν να έχουν περίθαλψη, να πάνε στο σχολείο, να τρέφονται; Κάπως έτσι, μόλις είχαμε διεισδύσει στο εσωτερικό ενός από τους πιο αμφιλεγόμενους θεσμούς του πλανήτη.

Να είναι άραγε αυτός ο λόγος που το ΔΝΤ επιφυλάσσει τόσο ιδιαίτερη υποδοχή στους δημοσιογράφους; Κατά την ξενάγησή μας, υπογραμμίζονται διαρκώς οι προσπάθειες του οργανισμού στο πεδίο της «διαφάνειας» και του «ανοίγματος», αλλά έχουμε εκ των προτέρων προειδοποιηθεί ότι όλες οι συζητήσεις θα θεωρούνται off the record και ότι θα πρέπει να επικυρωθούν επίσημα, ή ακόμη και να ξαναγραφούν. Οι συναντήσεις γίνονται παρουσία ενός υπεύθυνου επικοινωνίας, ο οποίος καταγράφει τους διαλόγους. Προκαλώντας το ερώτημα εάν η ηχογράφηση προορίζεται για τον δημοσιογράφο ή για τον υπάλληλο, καθώς το βλέμμα ορισμένων συνομιλητών μας έμοιαζε να στέκεται συχνά στη συσκευή ηχογράφησης. Η έρευνά μας πάντως θα δείξει ότι το ευγενές αυτό ίδρυμα δεν χαρακτηρίζεται διόλου από πνεύμα αμφισβήτησης. «Η λογική της σταδιοδρομίας μετράει πολύ στο ΔΝΤ», λέει με ειρωνεία η ερευνήτρια ΛάραΜέρλινγκ του GlobalDevelopmentPolicyCenter, μιας προοδευτικής δεξαμενής σκέψης του πανεπιστημίου της Βοστόνης. «Και κανείς δεν ανεβαίνει τα σκαλιά της ιεραρχίας όταν απομακρύνεται από την επίσημη γραμμή.» Αν κρίνουμε από τις συζητήσεις μας, για τους περισσότερους υπαλλήλους του ΔΝΤ οι προοπτικές διαγράφονται ρόδινες.

Το ΔΝΤ φροντίζει τους 2.400 εργαζομένους του. Οι ετήσιες απολαβές των οικονομολόγων κυμαίνονται μεταξύ 100.000 και 200.000 δολαρίων (δηλαδή μεταξύ 96.000 και 195.000 ευρώ). Οι επικεφαλής τμημάτων αμείβονται με 320.000-400.000 δολάρια τον χρόνο. Ο χαμηλότερος προβλεπόμενος μισθός, για τη θέση βοηθού γραμματείας, κυμαίνεται μεταξύ 43.000 και 62.000 δολαρίων. Τα πλεονεκτήματα σε σχέση με την ασφαλιστική κάλυψη, τη συνταξιοδότηση, την τηλε-εργασία, τις άδειες άνευ αποδοχών ή την πρόβλεψη για ησυχαστήρια εντός χώρων εργασίας συμπληρώνουν γενναιόδωρα τους μισθούς, που πολύ συχνά είναι αφορολόγητοι, αφού μόνο οι υπάλληλοι αμερικανικής υπηκοότητας καταβάλλουν φόρο εισοδήματος.

Με καταγωγή από περίπου 160 από τις 190 χώρες-μέλη του οργανισμού, αυτός ο μικρός κόσμος –με σπουδές στα καλύτερα πανεπιστήμια– μιλάει την ίδια γλώσσα. Η γλώσσα μοιάζει, φυσικά, με τα αγγλικά, την παγκόσμια διάλεκτο των αγορών. Πρόκειται όμως για ένα ιδιαίτερο είδος αγγλικών, που κατασκευάζει τις φράσεις του σύμφωνα με τον τρόπο που η νεοκλασική οικονομία φαντάζεται την κοινωνία: έτσι, η συζήτηση είναι για τα «συμβαλλόμενα μέρη», τις «βέλτιστες πρακτικές» ή τις «εξωτερικότητες». Πρόκειται επίσης για μια γλώσσα διανθισμένη με νεολογισμούς του ίδιου του οργανισμού, τις περισσότερες φορές διαμορφωμένους σε αρκτικόλεξα, η σωστή χρήση των οποίων αποτελεί ένα από τα πολλά αόρατα τείχη που χωρίζουν το οχυρό ΔΝΤ από τον υπόλοιπο κόσμο. Ο επισκέπτης θα πρέπει να είναι έτοιμος να αποκρυπτογραφήσει φράσεις όπως: «η MD αναφέρθηκε στο IV που αφορά τα CFM/MPM από κοινού με τους CSO» («Η γενική διευθύντρια αναφέρθηκε στη νέα θέση του οργανισμού σχετικά με τους κεφαλαιακούς ελέγχους και τα μέτρα μακροοικονομικής σύνεσης από κοινού με τους μη κυβερνητικούς οργανισμούς»). Το GoogleTranslate δεν θα τον βοηθήσει καθόλου…

Το 2007, ο Αμερικανός ερευνητής Τζέιμς Ρέιμοντ Βρίλαντ ξεκινούσε το βιβλίο του για τον ισχυρότερο διεθνή χρηματοπιστωτικό θεσμό με την ακόλουθη παρατήρηση: «Το ΔΝΤ το γνωρίζουν πολύ καλά στον Τρίτο Κόσμο. (…) Ωστόσο, παραμένει πολύ λιγότερο οικείο στους πολίτες του αναπτυγμένου κόσμου»2. Το Ταμείο περνούσε τότε μια υπαρξιακή κρίση. Το πικρό φάρμακο που χορηγεί είχε οδηγήσει τις περισσότερες χώρες να του γυρίσουν την πλάτη. Εκείνη τη χρονιά, μια προεκλογική διαφήμιση της περονίστριας υποψηφίου για την προεδρία της Αργεντινής, της Κριστίνα Φερνάντες δε Κίρτσνερ, υποσχόταν ότι «θα χτίσουμε έναν κόσμο στον οποίο τα παιδιά σας και τα παιδιά τους δεν θα γνωρίζουν τι είναι το ΔΝΤ».

«Πρέπει να μιλήσουμε»

Μέσα σε αυτές τις συνθήκες, τα δάνεια του ΔΝΤ προς τις χώρες που βρίσκονται σε δυσκολία, δηλαδή ο βασικός λόγος ύπαρξής του, έπεσαν από τα 110 δισεκατομμύρια δολάρια σε λιγότερα από 18 δισεκατομμύρια μεταξύ 2003 και 2007. Ο οργανισμός «δεν είναι πια παρά σκιά του εαυτού του», έγραφε με ικανοποίηση ο οικονομολόγος Μαρκ Γουάισμπροτ, ο οποίος κατάγγελλε επί πολύ καιρό τον ρόλο του Ταμείου στην αύξηση των ανισοτήτων3. Με τον ορισμό του στη θέση του εκτελεστικού διευθυντή, στις 28 Σεπτεμβρίου 2007, ο Γάλλος σοσιαλιστής ΝτομινίκΣτρος-Καν αναλαμβάνει την αποστολή να προχωρήσει σε περικοπές προσωπικού… λίγους μήνες πριν ξεσπάσει η μεγάλη χρηματοπιστωτική κρίση του 2007-2008. «Επρόκειτο για ένα γελοίο επεισόδιο», μας εκμυστηρεύεται υπάλληλος του οργανισμού υπό τον όρο της ανωνυμίας (απαίτηση που θα συναντήσουμε ξανά κατά τη διάρκεια της έρευνάς μας). «Προσφέραμε κολοσσιαία πακέτα εθελουσίας εξόδου για να παροτρύνουμε υπαλλήλους μας να φύγουν. Μερικές φορές τους ίδιους που σχεδόν αμέσως μετά χρειάστηκε να καλέσουμε να επιστρέψουν!».

Φθάνοντας στην Ευρώπη, η καταιγίδα που είχε ξεσπάσει στη Γουόλ Στριτ αποσταθεροποιεί την Ισπανία, την Ιρλανδία, την Ιταλία, την Πορτογαλία και, φυσικά, την Ελλάδα. Όχι μόνο το ΔΝΤ επιστρέφει στο προσκήνιο, αλλά το κάνει σε αναπτυγμένες χώρες και έτσι, στο μέτρο που η κρίση βαθαίνει, το όνομά του γίνεται τόσο «οικείο» όσο και στις χώρες του παγκόσμιου Νότου. Κατά τρόπο ώστε, δεκαπέντε χρόνια μετά την παρατήρηση του Βρίλαντ, τα τρία γράμματα φέρνουν στο μυαλό την ίδια εικόνα σε ολόκληρο τον πλανήτη: το χρηματοπιστωτικό ισοδύναμο του Μπαμπούλα. Στις πρωτεύουσες της Γηραιάς Ηπείρου κάνουν πλέον την εμφάνισή τους γκράφιτι που ήταν από καιρό γνωστά στις χώρες του Τρίτου Κόσμου. Όπως το 2011, όταν το ΔΝΤ έφτασε στην Πορτογαλία, όπου το σύνθημα στους τοίχους της Λισαβόνας παραποιούσε το αρκτικόλεξό του (FMI, Fundo Monétario Internacional) σε «Fome, Miseria, Injustiças», δηλαδή Πείνα, Εξαθλίωση, Αδικίες.

«Ο κόσμος έχει άσχημη εικόνα για εμάς, συχνά πολύ άδικη», επισήμαναν διάφοροι συνομιλητές μας, ακόμα και σε ανεπίσημες συναντήσεις, εντός του Ταμείου. Εδώ προτιμούν να υπενθυμίζουν τις μεγάλες αρχές που διατυπώθηκαν στη διάσκεψη του Μπρέτον Γουντς, όπου το 1944 γεννήθηκε το ΔΝΤ: συντονισμός, κοινή ανάληψη κινδύνου, αμοιβαιότητα. Σχεδόν 80 χρόνια αργότερα, η ίδια πυξίδα υποτίθεται ότι καθοδηγεί τη δράση του Ταμείου. Η οποία συνοψίζεται σε δύο καθήκοντα: εποπτεία και παροχή βοήθειας.

«Το άρθρο IV του καταστατικού προβλέπει ότι μία φορά τον χρόνο όλα τα κράτη-μέλη δέχονται κλιμάκιο του Ταμείου για να συζητήσουν την οικονομική κατάσταση της χώρας στο πλαίσιο της τακτικής εποπτείας μας», μας εξηγεί ο Κριστόφ Ρόζενμπεργκ, Γερμανός οικονομολόγος και πλέον αναπληρωτής διευθυντής του τμήματος επικοινωνίας. «Στις περισσότερες περιπτώσεις, τα κλιμάκιά μας γίνονται δεκτά κατευθείαν από τον υπουργό Οικονομικών, όπως και από τον διοικητή της κεντρικής τράπεζας.» Η έκθεση που συντάσσεται μετά το πέρας των συζητήσεων παρουσιάζει μια ανάλυση της κατάστασης της χώρας, καθώς και τις συστάσεις του ΔΝΤ. Οι συστάσεις για τη Γαλλία, που δημοσιεύθηκαν στις 26 Ιανουαρίου 2022, στο τέλος μιας έκθεσης 83 σελίδων, καλούν το Παρίσι να εφαρμόσει τη μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος που προωθεί ο πρόεδρος Εμμανουέλ Μακρόν (σημειώνοντας ταυτόχρονα τη «λαϊκή αντίθεση» στην οποία προσκρούει το σχέδιο), να προχωρήσει σε μια πολυετή δημοσιονομική σταθεροποίηση (δηλαδή μείωση των δημόσιων δαπανών) και να φιλελευθεροποιήσει τις «μη εμπορικές υπηρεσίες» (μεταξύ τους και τα δημόσια αγαθά).

«Ορισμένες χώρες τίθενται σε καθεστώς ενισχυμένης εποπτείας, όταν τα κλιμάκιά μας βλέπουν τα προβλήματα να έρχονται. Για τις υπόλοιπες, πρόκειται για μια μάλλον τυπική διαδικασία», συμπληρώνει οικονομολόγος του Ταμείου. Το 2007, η Ελλάδα ανήκε στη δεύτερη αυτή κατηγορία. Εκείνη την εποχή, η έκθεση του ΔΝΤ χαρακτηριζόταν από νηφαλιότητα: «Ο τραπεζικός κλάδος μοιάζει υγιής, με υψηλή κερδοφορία και στέρεες βάσεις σε κεφάλαια και ρευστότητα», «Αναμένουμε ρυθμούς ανάπτυξης αρκετά υψηλότερους από τον μέσο όρο της ευρωζώνης», «Η Ελλάδα έχει συστηματικά προκαλέσει θετικές εκπλήξεις τα τελευταία χρόνια». Δύο χρόνια αργότερα, η κρίση του ευρώ αποκάλυπτε πόσο εύθραυστες ήταν οι οικονομικές δομές της χώρας.

Ο πρώτος τύπος βοήθειας που το ΔΝΤ προσφέρει στα μέλη του είναι τεχνικού χαρακτήρα. Συχνά αντανακλά τις καθυστερημένες συνέπειες της αποικιοκρατίας: μόλις κατακτηθεί η ανεξαρτησία, οι χώρες είναι κυρίαρχες, αλλά χωρίς κράτος άξιο του ονόματός του. «Στο πλαίσιο των αποστολών βοήθειας στην Αφρική, μου έτυχε να πρέπει να παραδώσω μαθήματα αγγλικών σε ανώτατους δημόσιους υπαλλήλους», μας εξηγεί ένας υπάλληλος. «Κάποιες φορές, φθάνουμε σε ορισμένες χώρες και συνειδητοποιούμε ότι τηρούν τους εθνικούς τους λογαριασμούς σε Excel. Άλλες χώρες δεν έχουν καν υπολογιστές». «Συναντιόμαστε για να γράψουμε τις δικές τους ετήσιες εκθέσεις», καταλήγει, με ένα χαμόγελο που προδίδει ενόχληση. Ο λαμπρός νεαρός οικονομολόγος αναμφίβολα δεν αγνοεί ότι, στο επίπεδο αυτό, η παροχή βοήθειας μοιάζει πολύ με κηδεμονία.

Όμως, η κύρια μορφή βοήθειας που το ΔΝΤ προτείνει στα μέλη του είναι πολύ χειροπιαστή: δάνεια. Κάθε μέλος που αντιμετωπίζει προβλήματα στο ισοζύγιο πληρωμών του μπορεί να αιτηθεί οικονομική βοήθεια. Τέτοιου είδους δυσκολίες σημαίνουν ότι η συγκεκριμένη χώρα δεν διαθέτει αρκετά συναλλαγματικά αποθέματα για να εξυπηρετήσει το χρέος της ή για να εισαγάγει τα τρόφιμα που χρειάζεται ο πληθυσμός της –όπως συμβαίνει σήμερα με τη Σρι Λάνκα. «Όλα ξεκινούν πολύ απλά με ένα τηλεφώνημα των τοπικών αρχών στον εκπρόσωπο του ΔΝΤ στη χώρα: “Πρέπει να μιλήσουμε”», αναφέρει χαμογελώντας ο Ρόζενμπεργκ. Ξεκινούν έτσι κάποιες προκαταρκτικές συνομιλίες, κατά τη διάρκεια των οποίων το Ταμείο σχεδιάζει με αδρές γραμμές τις απαιτήσεις του ώστε να εξετάσει το ενδεχόμενο να παρέμβει: «Διότι το ΔΝΤ δεν δανείζει παρά στη βάση ενός προγράμματος διαρθρωτικής προσαρμογής, το οποίο θα επιτρέψει να διευθετηθούν τα προβλήματα που προκάλεσαν την κρίση», υπογραμμίζει ένας από τους συνομιλητές μας. Και προκειμένου να διασφαλιστεί ότι η αποφασιστικότητα της χώρας να προχωρήσει σε μεταρρυθμίσεις δεν κάμπτεται με την πάροδο του χρόνου, το δάνειο του ΔΝΤ καταβάλλεται σε δόσεις. Σε περίπτωση μη τήρησης των δεσμεύσεων, οι δόσεις διακόπτονται. «Δεν είμαστε εδώ για να κάνουμε φιλανθρωπία», είχε συνοψίσει ο Στρος-Καν όταν ήταν επικεφαλής του οργανισμού4.

Ενώ αρχικά είχαν εξαιρεθεί από τη λειτουργία του Ταμείου, τα «προαπαιτούμενα» για τη χορήγηση των δανείων εντέλει έγιναν ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά του. Η πρώτη συμφωνία, που υπογράφηκε το 1954 με το Περού, αποτελούνταν από δύο σελίδες. Η συμφωνία που υπογράφηκε από την Ελλάδα το 2010 αριθμεί 63 σελίδες. Το ΔΝΤ επεκτείνει πλέον τις απαιτήσεις του στον αριθμό των δημόσιων υπαλλήλων, τη μεταρρύθμιση των δημόσιων επιχειρήσεων, το σύστημα κοινωνικής ασφάλισης, τις ιδιωτικοποιήσεις κ.τ.λ. Το είδος του φαρμάκου; «Μέτρα ακραίας αυστηρότητας, χωρίς πολλές πιθανότητες αναισθησίας. Χειρουργείο πολέμου, με λίγα λόγια»5, παρατηρεί ο Μισέλ Καμντεσί, διοικητής του οργανισμού από το 1987 έως το 2000. Διότι, στα μάτια του ΔΝΤ, η χρηματοπιστωτική «ασθένεια» δεν προσβάλλει παρά κράτη με «υποκείμενα νοσήματα», τα οποία πρέπει να χειρουργηθούν.

Μετά από μια επίσκεψη περίπου δύο εβδομάδων, στη διάρκεια της οποίας έχει συναντήσεις με τον διοικητή της κεντρικής τράπεζας, εκπροσώπους του υπουργείου Οικονομίας, καθώς και της εθνικής στατιστικής υπηρεσίας, προκειμένου να εμβαθύνει στη γνώση της κατάστασης, το κλιμάκιο του ΔΝΤ συντάσσει από κοινού με τις τοπικές αρχές μια επιστολή πρόθεσης, την οποία η κυβέρνηση της χώρας θα αποστείλει στο ΔΝΤ. «Πρόκειται για ένα είδος σύμβασης», η οποία προκύπτει από μια διαδικασία «από κοινού συγγραφής», μας εξηγεί ο Ρόζενμπεργκ.

Μια διάσημη πλέον φωτογραφία υποδηλώνει έναν τρόπο σύνταξης αισθητά διαφορετικό. Τραβήχτηκε στις 15 Ιανουαρίου 1998. Εκεί, διακρίνεται ο Καμντεσί, με σκούρο κοστούμι και σταυρωμένα χέρια, να επιβλέπει με αυστηρό ύφος την υπογραφή μιας τέτοιας επιστολής πρόθεσης από τον πρόεδρο της Ινδονησίας Σουχάρτο, καθισμένο με την πένα στο χέρι. «Ο Σουχάρτο, ανίσχυρος, βρίσκεται υποχρεωμένος να παραδώσει την οικονομική κυριαρχία της χώρας στο ΔΝΤ με αντάλλαγμα την οικονομική βοήθεια που έχει ανάγκη», σχολιάζει ο Τζόζεφ Στίγκλιτς, πρώην επικεφαλής οικονομολόγος της Παγκόσμιας Τράπεζας (1997-2000) και κάτοχος του Βραβείου Οικονομικών Επιστημών της Τράπεζας της Σουηδίας στη μνήμη του Άλφρεντ Νόμπελ6. Όλα δείχνουν ότι, όπως συμβαίνει συχνά, η κυβέρνηση της Ινδονησίας δεν είχε γράψει ούτε μία λέξη από την επιστολή που υπέγραφε.

Παρ’ όλο που το έγγραφο αποτελεί «ένα είδος σύμβασης», δεν πρόκειται για διεθνή συμφωνία. Σε πολλές χώρες, αυτού του είδους τα έγγραφα υποβάλλονται προς κοινοβουλευτική έγκριση και, επομένως, προς συζήτηση –ένας περιορισμός που το ΔΝΤ προτιμά να αποφεύγει. Γι’ αυτό και μια απόφαση του διοικητικού συμβουλίου του ΔΝΤ της 2ας Μαρτίου 1979 διευκρινίζει ότι τα κείμενά του «πρέπει να αποφεύγουν διατυπώσεις που θυμίζουν συμβάσεις».

Επομένως, ορισμένες χώρες δεσμεύονται «με τη θέλησή τους» να εφαρμόσουν τις δυσκολότερες μεταρρυθμίσεις πριν καν εισπράξουν ένα δολάριο. «Για εμάς, πρόκειται για μια χειρονομία καλής θέλησης, ώστε να σιγουρευτούμε ότι οι ενδιαφερόμενοι ηγέτες είναι σοβαροί», εξηγεί ένας υπάλληλος. Σπάνια οι κυβερνήσεις αντιστέκονται. «Γενικά, οι χώρες που χτυπούν την πόρτα του Ταμείου έχουν τέτοια ανάγκη από χρήματα ώστε είναι έτοιμες να δεχθούν τα πάντα». Όμως επίσης, σε ορισμένες περιπτώσεις, οι κυβερνήσεις επωφελούνται από τη μυστικότητα των διαπραγματεύσεων με το ΔΝΤ για να του ζητήσουν «να περάσει για λογαριασμό τους» τα μέτρα που δεν τολμούν να λάβουν. «Συμβαίνει τόσο συχνά ώστε ορισμένοι από τους συναδέλφους μου αστειεύονται, λέγοντας ότι πληρωνόμαστε για να παίζουμε τον ρόλο του κακού λύκου», σημειώνει ειρωνικά ένας από τους συνομιλητές μας.

Η επιστολή πρόθεσης μπορεί πλέον να φθάσει στο διοικητικό συμβούλιο. Εδώ, δεν υπάρχει ο κανόνας «μία χώρα, μία ψήφος» που ισχύει στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ. Τα δικαιώματα ψήφου κατανέμονται σε συνάρτηση με τα ποσά που έχουν καταβληθεί στο Ταμείο από την ίδρυσή του. Και έτσι, οι ΗΠΑ διαθέτουν δικαίωμα βέτο: το μερίδιό τους πάντοτε υπερέβαινε το προβλεπόμενο όριο του 15% για τη δυνατότητα παρεμπόδισης των σημαντικών αποφάσεων. Με μια ιδιαιτερότητα που έχει κληρονομηθεί από μια άλλη εποχή, επτά χώρες διαθέτουν μόνιμο εκπρόσωπο: οι ΗΠΑ, η Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο, καθώς και η Γερμανία (από το 1960), η Ιαπωνία (από το 1970), η Σαουδική Αραβία (από το 1978) και η Κίνα (από το 1980). Οι υπόλοιπες 17 έδρες καταλαμβάνονται από εκτελεστικούς διευθυντές που έχουν αναλάβει την εκπροσώπηση αρκετών χωρών μαζί, στο πλαίσιο ρευστών συμμαχιών, χωρίς να απαιτείται γεωγραφική συνοχή. Το 2022, η Ιρλανδή εκτελεστική διευθύντρια εκπροσωπούσε ταυτόχρονα την Ιρλανδία, την Αντίγκουα και Μπαρμπούντα, τις Μπαχάμες, τα νησιά Μπαρμπέιντος, τη Μπελίζ, τη Ντομίνικα, τη Γρενάδα, τη Τζαμάικα, το Σεντ-Κιτς και Νέβις, τον Άγιο Βικέντιο και Γρεναδίνες, τη Σάντα Λουσία και τον Καναδά.

Οι αποφάσεις του διοικητικού συμβουλίου αποφεύγουν τις ψηφοφορίες μέχρι να εξασφαλιστεί η ομοφωνία. «Θα το εξηγούσα με ευκολία μέσα από την ποιότητα της προπαρασκευαστικής εργασίας, τον μόνιμο διάλογο μεταξύ διοικητικού συμβουλίου και γενικού διευθυντή», αναλύει ο Καμντεσί. «Με δυο λόγια, εξηγείται από το γεγονός ότι τα διευθυντικά στελέχη που συνδέονται με την καθημερινή ζωή του Ταμείου διαμορφώνουν στο τέλος ένα είδος κοινής σοφίας και ευρείας σύγκλισης απόψεων, από όποια χώρα κι αν προέρχονται»7. Ο ερευνητής Βρίλαντ προτείνει μια διαφορετική ανάγνωση αυτής της «παράδοσης»: «Καθώς είναι αδύνατον να εκφραστεί μέσω της ψήφου, οποιαδήποτε αντιπολίτευση στις Ηνωμένες Πολιτείες πρέπει να διατυπωθεί προφορικά. Πρόκειται ακριβώς για το είδος πρωτοβουλίας που η δυνατότητα της Ουάσιγκτον να ασκεί πιέσεις (…) έχει την τάση να αποθαρρύνει»8.

Σε αυτό το στάδιο της διαδικασίας, το πρόγραμμα έχει αποτελέσει αντικείμενο πολλών συζητήσεων μεταξύ του γενικού διευθυντή του Ταμείου και των εκτελεστικών διευθυντών. Στο περιθώριο των συζητήσεων, ορισμένες τροποποιήσεις επιτρέπουν να επιτευχθεί η πολυπόθητη συναίνεση. Δύο ώρες μετά το πράσινο φως του διοικητικού συμβουλίου, η πρώτη δόση της οικονομικής βοήθειας πιστώνεται στον λογαριασμό της ενδιαφερόμενης χώρας.

Τυχαίνει βέβαια, παρά την ύπαρξη ενός τόσο προστατευμένου περιβάλλοντος, να συμβεί το δράμα. Μια διαφωνία στο διοικητικό συμβούλιο; Παρασκηνιακές διαβουλεύσεις που δεν καρποφορούν; Μπορεί τότε να επέλθει η καταστροφή, στην οποία όλοι οι συνομιλητές μας αναφέρονται σκυθρωποί και με ζαρωμένο μέτωπο. Την ώρα της τελικής ψηφοφορίας, ένας εκτελεστικός διευθυντής αποφασίζει να χρησιμοποιήσει το ισοδύναμο μιας πυρηνικής βόμβας στο διοικητικό συμβούλιο για να εκφράσει τη δυσαρέσκειά του: κάτω από τα βλέμματα αποδοκιμασίας των 23 συναδέλφων του, απέχει. Λεπτομέρεια; Κάθε άλλο, καθώς εάν δεν διαφυλαχθεί η αρχή της ομοφωνίας, αποδυναμώνεται ο μύθος της «διεθνούς κοινότητας» που ενώνεται γύρω από τις απαιτήσεις των ειδικών και τη βούληση για συντονισμένη δράση. Αν μάλιστα πολλαπλασιάζονται τα ρήγματα, η κατάσταση γίνεται όλο και πιο δυσάρεστη.

Δύο μέτρα και δύο σταθμά: Ελλάδα και Ουκρανία

«Το ΔΝΤ είναι ένας κατ’ εξοχήν τεχνοκρατικός οργανισμός. Τα δάνειά του ανταποκρίνονται σε κωδικοποιημένες διαδικασίες, οι οποίες αποκλείουν a priori οποιαδήποτε αυθαιρεσία. Όταν όμως εκδηλώνονται οι πολιτικές προτεραιότητες κάποιας από τις ισχυρές χώρες, το Ταμείο παραβιάζει τους ίδιους του τους κανόνες», δηλώνει με λύπη ο ΠάουλοΝογκέιρα Μπατίστα Τζούνιορ, εκτελεστικός διευθυντής μεταξύ 2007 και 2015, ο οποίος εκπροσωπούσε την ομάδα χωρών με επικεφαλής τη Βραζιλία (Δομινικανή Δημοκρατία, Ισημερινός, Γουιάνα, Αϊτή, Παναμάς, Σουρινάμ, Τρινιντάντ και Τομπάγκο, Πράσινο Ακρωτήριο, Νικαράγουα και Ανατολικό Τιμόρ). Ο Νογκέιρα Μπατίστα απείχε δύο φορές τουλάχιστον από τις ψηφοφορίες στο διοικητικό συμβούλιο του ΔΝΤ: η μία αφορούσε την Ελλάδα, η δεύτερη την Ουκρανία.

Το 2008, και στη συνέχεια το 2010, το Κίεβο ζητά τη «βοήθεια» του ΔΝΤ. Το Ταμείο απαιτεί μια τόσο ισχυρή δόση λιτότητας ώστε ο πρόεδρος Βίκτορ Γιανουκόβιτς (2010-2014), σύμμαχος της Μόσχας, αναστέλλει την εφαρμογή του προγράμματος το 2013. Το Ταμείο διακόπτει τη χορήγηση των δόσεων. Σε μια μάχη με εμφανή γεωπολιτικό χαρακτήρα, η Μόσχα επεμβαίνει με τη μορφή δανείου 3 δισεκατομμυρίων δολαρίων στις 20 Δεκεμβρίου 2013. Μετά από τα γεγονότα της πλατείας Μαϊντάν το 2014, ο Γιανουκόβιτς ανατρέπεται και αντικαθίσταται από τον φιλοδυτικό Πέτρο Ποροσένκο. Ξαφνικά, το ΔΝΤ δείχνει κατανόηση και χορηγεί δάνειο 18 δισεκατομμυρίων δολαρίων στο Κίεβο.

Κανονικά, ένα τέτοιο ποσό –αποκλειστικά προσβάσιμο μέσω ειδικού μηχανισμού– απαιτεί την εκπλήρωση αρκετών προϋποθέσεων. Να μη βρίσκεται η χώρα σε εμπόλεμη κατάσταση –την ώρα που η ένοπλη σύρραξη μαινόταν στο ανατολικό τμήμα της χώρας. Να δηλώνει την αποφασιστικότητά της να εφαρμόσει τις απαιτούμενες από το ΔΝΤ μεταρρυθμίσεις –τη στιγμή που «όλοι γνώριζαν από τη δεκαετία του 1990 ότι η κυβέρνηση του Κιέβου δεν μπορούσε να επιβεβαιώσει το απόγευμα τις δεσμεύσεις που είχε αναλάβει το πρωί», λέει ειρωνικά ο Νογκέιρα Μπατίστα Τζούνιορ. Και να βρίσκεται σε θέση να αποπληρώσει το δάνειο. Στο τελευταίο αυτό σημείο, τα τεχνικά κλιμάκια του ΔΝΤ είχαν διατυπώσει τεκμηριωμένες αμφιβολίες: το 2015, το ΔΝΤ τελικά εγκρίνει τη μείωση κατά 20% του χρέους του Κιέβου προς ιδιώτες και αποδέχεται τον επανασχεδιασμό των σχετικών δόσεων αποπληρωμής. Χειρονομία που το κύριο άρθρο της «LeMonde» της εποχής χαρακτηρίζει «έντονα πολιτική9.

Κατά την ίδια περίοδο, ένα άλλο επεισόδιο οδηγεί το Ταμείο να επιδείξει την ευελιξία για την οποία είναι ικανό. Στις 20 Δεκεμβρίου 2015, το Κίεβο πρέπει να αποπληρώσει χρέη που λήγουν προς τη Μόσχα ή, σε διαφορετική περίπτωση, να κηρυχθεί «σε κατάσταση στάσης πληρωμών προς κυρίαρχο πιστωτή (sovereign creditor)». Οι κανόνες του ΔΝΤ προβλέπουν ότι μια τέτοια κατάσταση απαγορεύει την εκ μέρους του συνέχιση καταβολής των δόσεων της οικονομικής βοήθειας. Στις 8 Δεκεμβρίου, δηλαδή λίγες ημέρες πριν από τη μοιραία ημερομηνία, ο εκπρόσωπος του Ταμείου Τζέρι Ράις δίνει συνέντευξη Τύπου: «Το διοικητικό συμβούλιο συνεδρίασε σήμερα και αποφάσισε να αλλάξει την πολιτική του ως προς τη μη ανοχή στάσης πληρωμών προς κυρίαρχους πιστωτές». Στις 21 Δεκεμβρίου, το Κίεβο κηρύσσει στάση πληρωμών στο χρέος του προς τη Ρωσία, αλλά το ΔΝΤ μπορεί να συνεχίσει να του προσφέρει βοήθεια.

Όταν η Ελλάδα στρέφεται προς το ΔΝΤ το 2010, το δημόσιο χρέος της δεν είναι περισσότερο «βιώσιμο» από εκείνο της Ουκρανίας. «Κανονικά, το Ταμείο δεν θα έπρεπε να έχει αποδεχθεί να παρέμβει χωρίς αναδιάρθρωση χρέους», διηγείται ο Νογκέιρα Μπατίστα. «Οι Ευρωπαίοι όμως, με πρώτους τους Γερμανούς και τους Γάλλους, επεδίωκαν να προστατεύσουν τις τράπεζές τους, δηλαδή τους πιστωτές της Ελλάδας. Καθυστέρησαν τη συζήτηση για την αναδιάρθρωση του χρέους τόσο ώστε να μπορέσουν οι τράπεζές τους να αποπληρωθούν μέχρι το τελευταίο ευρώ». Τότε, το ΔΝΤ επέλεξε να αφήσει τα πράγματα να κυλήσουν. Όταν το 2015 η χώρα εξέλεξε έναν πρωθυπουργό αντίθετο στις πολιτικές λιτότητας, τον Αλέξη Τσίπρα, «η κατάσταση έγινε πολιτική», συνεχίζει ο συνομιλητής μας. «Ήμουν ανάμεσα σε εκείνους που, στο εσωτερικό του Ταμείου, ρώτησαν: “Δεν θα έπρεπε να ακούσουμε ότι οι Έλληνες μόλις ψήφισαν εναντίον του προγράμματός μας;”. Μου απάντησαν: “Μα, δημοκρατία υπάρχει και στη Γαλλία ή στη Γερμανία, όπου ο κόσμος εξέλεξε σοβαρές κυβερνήσεις, οι οποίες αρνούνται να πληρώσουν για τα λάθη των άλλων”».

Από τη μία πλευρά λοιπόν, μια χώρα που το αίσθημα ευθύνης επιβάλλει να τσακίσουμε. Από την άλλη, ένα κράτος προς το οποίο το καθήκον απαιτεί να φανούμε γενναιόδωροι. «Μας επαναλάμβαναν: “Η Ουκρανία αποτελεί προτεραιότητα! Πρέπει οπωσδήποτε να παρέμβουμε”», θυμάται ο Νογκέιρα Μπατίστα. Ωστόσο, η Ρωσία είναι κι αυτή μέλος του ΔΝΤ. «Το Ταμείο θα μπορούσε να έχει επιλέξει να μην εμπλακεί σε μια διαμάχη ανάμεσα σε δύο πλήρη μέλη του», παρατηρεί ένας υπάλληλος του οργανισμού. Αντιθέτως, το Ταμείο τηρεί στάση μη παρέμβασης στην περίπτωση της Βενεζουέλας, για την οποία εξηγεί ότι δεν είναι σε θέση να προσδιορίσει ποιος κατέχει τη νόμιμη εξουσία, ο εκλεγμένος πρόεδρος ΝικολάςΜαδούρο ή ο εκλεκτός της Ουάσινγκτον Χουάν Γκουαϊδό. Από τα γραφεία του Ταμείου, η κατάσταση στη Βενεζουέλα έμοιαζε πιο ξεκάθαρη κατά τη διάρκεια του πραξικοπήματος του 2002: μόλις ανατράπηκε η δημοκρατική κυβέρνηση του Ούγκο Τσάβες, το ΔΝΤ διακήρυξε τη διάθεσή του να συνεργαστεί με τους πραξικοπηματίες10.

Οι διαδικασίες αναθεώρησης των δικαιωμάτων ψήφου δυσκολεύονται να καταλήξουν σε αποτελέσματα που να κρίνονται ικανοποιητικά από χώρες εκτός δυτικού μπλοκ, καθώς πρόκειται για ένα πολύ ισχυρό όπλο. Η πιο σημαντική αναθεώρηση του συσχετισμού δυνάμεων στο εσωτερικό του διοικητικού συμβουλίου έγινε το 2010: τα δικαιώματα ψήφου των ΗΠΑ πέρασαν από το 16,7% στο 16,5%, τα αντίστοιχα της Κίνας από το 3,8% στο 6% και της Ινδίας από το 2,3% στο 2,6%, με τις ευρωπαϊκές χώρες να υφίστανται τις πιο σημαντικές απώλειες. Χρειάστηκαν όμως έξι χρόνια για να δώσει την έγκρισή του το αμερικανικό Κογκρέσο. «Στην πραγματικότητα, όλα ανατράπηκαν όταν η υπουργός Εξωτερικών Χίλαρι Κλίντον υφάρπαξε τον φάκελο του ζητήματος, τον οποίο προηγουμένως χειριζόταν ο υπουργός Οικονομικών Τίμοθι Γκάιτνερ», αναλύει ένας εκτελεστικός διευθυντής που δέχτηκε να μας μιλήσει υπό τον όρο της ανωνυμίας. «Με δύο λόγια, όταν ένα ζήτημα που θεωρούνταν οικονομικό έγινε γεωπολιτικό».

Σύμφωνα με τον ίδιο, η επαναδιαπραγμάτευση των δικαιωμάτων ψήφου στο εσωτερικό του ΔΝΤ αποτελούσε μέρος μιας «συνολικής προσφοράς» της Ουάσιγκτον προς το Πεκίνο: υπόσχεση δημιουργίας του «G2» (ενός φόρουμ συντονισμού μεταξύ των δύο οικονομικών μεγαθήριων του πλανήτη), προαγωγή του γιουάν σε καθεστώς διεθνούς αποθεματικού νομίσματος και μείωση των ανισοτήτων στο ΔΝΤ. «Η Κίνα όμως έπρεπε να δεχθεί μια θεσμικά υποδεέστερη θέση»: ένα πικρό ποτήρι για το Πεκίνο, που δεν έδειξε μεγάλη προθυμία να αποδεχθεί, ιδιαίτερα μετά τον «εμπορικό πόλεμο» που του κήρυξε ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ (2017-2021). Πολλοί διαπιστώνουν ότι δεν υπάρχουν πλέον οι συνθήκες που θα διασφαλίσουν την απαραίτητη ταυτότητα απόψεων για μια νέα αναθεώρηση των δικαιωμάτων ψήφου στο ΔΝΤ.

«Εμείς, οι χώρες του Νότου, καταλάβαμε ότι η μεταρρύθμιση του ΔΝΤ που υποσχέθηκαν οι Ευρωπαίοι και οι Ηνωμένες Πολιτείες στη σύνοδο των G20 του 2008 δεν θα υλοποιείτο. Και βγάλαμε τα συμπεράσματά μας», κατέληξε ο Νογκέιρα Μπατίστα Τζούνιορ. Από το 2010, η Κίνα πυκνώνει τις πρωτοβουλίες της με σκοπό τη δημιουργία νέων νομισματικών θεσμών, όπως η Ασιατική Τράπεζα Επενδύσεων στις Υποδομές (ADB). Είναι άραγε μια πηγή ελπίδας; «Η άνοδος της Κίνας δεν είναι έφοδος στα Χειμερινά Ανάκτορα»11, παρατηρεί ειρωνικά ο ανώνυμος εκτελεστικός διευθυντής. «Πιο πολύ μοιάζει με τις αντιπαλότητες στο εσωτερικό των μεγάλων αστικών οικογενειών που λατρεύουν να αφηγούνται οι τηλεοπτικές σειρές». Οι δομές που έχει δημιουργήσει η Κίνα, ακόμη σε πολύ πρώιμο στάδιο ανάπτυξης, μιμούνται για την ώρα τη λειτουργία του ΔΝΤ, με εξαίρεση το πεδίο των «προαπαιτούμενων».

Παραμένει βέβαια το γεγονός ότι το 2020 το παγκόσμιο χρέος (δημόσιο και ιδιωτικό) έκανε άλμα κατά 28%, για να φθάσει στο 256% του παγκόσμιου ΑΕΠ. Σε ένα τέτοιο πλαίσιο, τα δάνεια του ΔΝΤ δεν θα αρκούν –και τους διαδρόμους του οργανισμού στοιχειώνει η ιδέα ότι ο ρόλος του από εδώ και εμπρός ενδέχεται να υποβαθμιστεί. «Επί χρόνια, οι πολιτικές χρηματοπιστωτικής φιλελευθεροποίησης που είχε επιβάλει το Ταμείο συνέβαλαν στη διάχυση και την όξυνση των κρίσεων», μας εξηγεί ένας υπάλληλος του οργανισμού. Στο ΔΝΤ, οποιαδήποτε αύξηση των διαθέσιμων πόρων από τα κράτη-μέλη οδηγεί σε τροποποίηση των δικαιωμάτων ψήφου (που εξαρτώνται από τη συνεισφορά της κάθε χώρας): άρα, χωρίς συμφωνία για την αναθεώρησή τους, δεν μπορεί να υπάρξει ενίσχυση της δανειακής δύναμης κρούσης. «Είναι περίπου σαν να έχει δεκαπλασιαστεί το μέτωπο της πυρκαγιάς ενώ η ακτίνα βολής των πυροσβεστών να έχει μείνει η ίδια.»

Επομένως, θα χρειαστεί να γίνουν αναδιαρθρώσεις χρεών. Εκ πρώτης όψεως, τίποτε το αδιανόητο, καθώς το ΔΝΤ ειδικεύεται σε τέτοιες αποστολές, αξιοποιώντας τη δύναμη της πειθούς που διαθέτει απέναντι στους πιστωτές, έτσι ώστε να τους υποχρεώνει να διαπραγματευτούν. Ναι, αλλά με μια λεπτομέρεια: το ήμισυ του χρέους των φτωχών χωρών το κατέχει πλέον η Κίνα, για την οποία τίποτα δεν δείχνει ότι θα θελήσει να συνεργαστεί με έναν θεσμό που μέχρι τώρα την αντιμετώπιζε μειωτικά. Θα μπορούσε να αποφασίσει μόνη της τους όρους που θα συνόδευαν την αποστολή «βοήθειας» στις χώρες με κρίση. Μια τέτοια προοπτική κάνει τα πρόσωπα να σκοτεινιάζουν στην Ουάσιγκτον.

Το 2002, ο Στίγκλιτς κατακεραύνωνε το ΔΝΤ, υπογραμμίζοντας τις ευθύνες του για τα ερείπια της νεοφιλελεύθερης παγκοσμιοποίησης: «Εάν εξετάσουμε το ΔΝΤ θεωρώντας ότι ο κύριος στόχος του ήταν η εξυπηρέτηση των συμφερόντων της χρηματοπιστωτικής κοινότητας, βρίσκουμε νόημα σε πράξεις που, χωρίς αυτό το κριτήριο, θα έμοιαζαν αντιφατικές και λογικά ασυνάρτητες»12. Είκοσι χρόνια αργότερα, το Ταμείο συνεχίζει να κάνει τα γλυκά μάτια στο χρηματοπιστωτικό σύμπαν, έχει γίνει όμως πια δυσκολότερο να αγνοεί ότι το καθοδηγεί μία επιπλέον πυξίδα: οι γεωπολιτικές προτεραιότητες της Δύσης. Και χωρίς μεγάλα περιθώρια ελιγμών.

Τον Ιανουάριο του 2021, μια εσωτερική έρευνα απείλησε τη σημερινή γενική διευθύντρια Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα: κατά το πέρασμά της από την Παγκόσμια Τράπεζα φέρεται να παραποίησε το περιεχόμενο μιας έκθεσης προς όφελος της Κίνας. Ο οικονομικός Τύπος άρχισε να διακινεί φήμες, προαναγγέλλοντας –ή απαιτώντας– την παραίτησή της. Σύμφωνα με τους Στίγκλιτς και Γουάισμπροτ, στην πραγματικότητα επρόκειτο για μια «απόπειρα πραξικοπήματος» καθοδηγούμενη από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Το λάθος της Γκεοργκίεβα; Είχε απολύσει τον Αμερικανό αναπληρωτή διευθυντή του Ταμείου Ντέιβιντ Λίπτον ενώ, σύμφωνα με τον «Economist», η προκάτοχός της Κριστίν Λαγκάρντ «ήταν ικανοποιημένη με τον ρόλο της βιτρίνας του Ταμείου, την ώρα που ο Λίπτον χειριζόταν τις υποθέσεις»13. Όταν το πραξικόπημα αποτυγχάνει, η Αμερικανίδα υπουργός Οικονομικών Τζάνετ Γιέλεν προάγει τον Λίπτον σε σύμβουλο για τα θέματα του ΔΝΤ. Σύμφωνα με το επίσημο οργανόγραμμα, η Γκεοργκίεβα διατηρεί το γενικό πρόσταγμα, όμως η πραγματικότητα του συσχετισμού δυνάμεων επικυρώνει την ήττα της. «Σε τελική ανάλυση», καταλήγει ο Γουάισμπροτ, «το ΔΝΤ είναι το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών».

  1. Ο συγγραφέας επιθυμεί να ευχαριστήσει τον DominiquePlihon για τη φιλική βοήθειά του σε όλη την πορεία της έρευνας.
  2. James Raymond Vreeland, «The International Monetary Fund. Politics of Conditional Lending», Routledge, Νέα Υόρκη, 2007.
  3. Mark Weisbrot, «The IMF has lost its influence», «The New York Times», 22 Σεπτεμβρίου 2005.
  4. Στηνεκπομπή «Riz Khan – Does the IMF help or hurt the poor nations?», Al Jazeera English, πουμεταδόθηκε στις 9 Οκτωβρίου 2010.
  5. Michel Camdessus, «La scène de cedrameest le monde. Treize ans à la tête du FMI», Les Arènes, Παρίσι, 2014.
  6. Joseph E. Stiglitz, «Globalization and Its Discontents», W. W. Norton & Company, Νέα Υόρκη, 2002. Βλ. επίσης, Joseph Stiglitz, «FMI, la preuve par l’Éthiopie», «Le Monde diplomatique», Απρίλιος 2002.
  7. Michel Camdessus, «La scène de cedrameest le monde», οπ.π.
  8. James Raymond Vreeland, «The International Monetary Fund», οπ. π.
  9. «Le Monde», 1ηΣεπτεμβρίου 2015.
  10. Βλ. Ignacio Ramonet, «Un crime parfait», «Le Monde diplomatique», Ιούνιος 2002.
  11. (Σ.τ.Μ.) Αναφέρεται στο γνωστό επεισόδιο της Οκτωβριανής Επανάστασης, στη Ρωσία του 1917.
  12. Joseph E. Stiglitz, «Globalization and Its Discontents»οπ. προηγ.
  13. «The IMF undergoes structural reform», «The Economist», Λονδίνο, 15 Φεβρουαρίου 2020.
  14. πηγη: kommon.gr
Ετικέτες

eup.jpg

Η κυβέρνηση θέλει να κλείσει πάση θυσία η υπόθεση της παρακολούθησης του τηλεφώνου του Νίκου Ανδρουλάκη. 

Γιώργος Καρελιάς

Αυτή την εντύπωση ή και βεβαιότητα σχημάτισαν οι βουλευτές της αντιπολίτευσης ακούγοντας τους υπουργούς Γεραπετρίτη και Πιερρακάκη και το διοικητή της ΕΥΠ, κατά τη χτεσινή συνεδρίαση της Επιτροπής Θεσμών και Διαφάνειας της Βουλής.

Είναι απολύτως λογικό μετά την παραδοχή του διοικητή της ΕΥΠ ότι η υπηρεσία του παρακολουθούσε το τηλέφωνο του δημοσιογράφου Θανάση Κουκάκη. Ο κ. Κοντολέων, μετά από ερωτήσεις των βουλευτών Χάρη Καστανίδη και Γιώργου Κατρούγκαλου, είπε η ΕΥΠ παρακολουθούσε το δημοσιογράφο κατόπιν αιτήματος «συνεργαζομένων μυστικών υπηρεσιών», τις όποιες δεν κατονόμασε. Η παρακολούθηση αυτή -την οποία είχε αρνηθεί το περασμένο Απρίλιο η κυβέρνηση- και η εκ των υστέρων παραδοχή της αφήνει εντελώς ανοικτό το ενδεχόμενο κάτι ανάλογο να συμβαίνει και με τον πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ, ο οποίος δήλωσε χαρακτηριστικά: «Δεν πληρώνουμε τις μυστικές υπηρεσίες για να μας παρακολουθούν ή για να λένε ότι δεν μας παρακολουθούν».

Ορισμένα γεγονότα με χρονολογική σειρά είναι αποκαλυπτικά:

  • Στις 11 του περασμένου Απριλίου κι ενώ είχε ξεσπάσει η υπόθεση της παρακολούθησης Κουκάκη, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Γιάννης Οικονόμου είχε πει ότι το παράνομο λογισμικό Predator το χρησιμοποιούν ιδιώτες, υπονοώντας έτσι ότι τον δημοσιογράφο δεν παρακολουθούσε κρατική υπηρεσία.
  • Στις 18 Απριλίου, ο κ. Οικονόμου τα μπέρδεψε περισσότερο, λέγοντας ότι «θα ήταν εξαιρετικά προβληματικό να γνωρίζει η κυβέρνηση», αφού οι παρακολουθήσει γίνονται με έγκριση του αρμόδιου εισαγγελέα.
  • Κατά τη χτεσινή συνεδρίαση της Επιτροπής της Βουλής, όλο αυτό το κυβερνητικό αφήγημα έγινε κομμάτια και θρύψαλα. Ο διοικητής της ΕΥΠ παραδέχτηκε ότι η υπηρεσία του παρακολουθούσε τον δημοσιογράφο για λογαριασμό ξένων μυστικών υπηρεσιών.

Γεννώνται δύο ερωτήματα:

Πρώτον, δεν γνώριζε τίποτα η κυβέρνηση, όπως είπε ο εκπρόσωπός της τον περασμένο Απρίλιο; Αυτό προϋποθέτει τη παραδοχή ότι η ΕΥΠ, η οποία υπάγεται στον πρωθυπουργό, κάνει του κεφαλιού της και δεν ενημερώνει.

Δεύτερον, αφού το λογισμικό, μέσω του οποίου έγινε η παρακολούθηση του δημοσιογράφου, είναι το ίδιο μέσω του οποίου έγινε η απόπειρα παρακολούθησης του κ. Ανδρουλάκη, ποιος εγγυάται ότι δράστης της παρακολούθησης δεν είναι ο ίδιος; Στην περίπτωση Κουκάκη ξέρουμε ότι δράστης ήταν η ΕΥΠ, το ομολόγησε ο διοικητής της με καθυστέρηση τριών μηνών. Στην περίπτωση Ανδρουλάκη πόσος καιρός θα χρειαστεί για να το μάθουμε; Ή δεν θα το μάθουμε ποτέ;

Συμπέρασμα: Ή η κυβέρνηση ψεύδεται ασύστολα ή δεν ξέρει τι της γίνεται. Το ένα είναι χειρότερο από το άλλο…

πηγη: news247.gr

Ετικέτες
  • Τελευταια
  • Δημοφιλή