Σήμερα: 21/06/2021
Π.Ε.Ν.Ε.Ν.

Π.Ε.Ν.Ε.Ν.

_παραλογισμοί_του_ΕΝΦΙΑ_και_του_συμπληρωματικού_φόρου.jpg

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

Αντιμέτωποι με τους παραλογισμούς στον τρόπο υπολογισμού του ΕΝΦΙΑ και του συμπληρωματικού φόρου έρχονται εκατομμύρια ιδιοκτήτες ακινήτων, μελετώντας τα φετινά ειδοποιητήρια που βρίσκονται ήδη αναρτημένα από την περασμένη Τρίτη στο Taxisnet.

Οπως προκύπτει και από τα συγκεκριμένα παραδείγματα που έρχονται στην επιφάνεια μέσα από τα εκκαθαριστικά, κάθε περίπτωση κρύβει και μια «έκπληξη» δυσάρεστη ή ευχάριστη.

Σε περιοχή με αύξηση 10% στην τιμή ζώνης, καταγράφεται αύξηση 28% στον ΕΝΦΙΑ. Σε περιοχή όπου η τιμή ζώνης παρέμεινε αμετάβλητη, ο ΕΝΦΙΑ μειώθηκε. Σε άλλες «ζώνες», ναι μεν υπήρξε αύξηση στην αντικειμενική αξία (και μάλιστα σημαντική, της τάξεως του 19%-22%), αλλά ο κύριος φόρος παρέμεινε αμετάβλητος για να καταγραφεί επιβάρυνση μόνο σε όσους υπόκεινται στον συμπληρωματικό φόρο.

Ενδεικτικά είναι τα ακόλουθα παραδείγματα:

• Διαμέρισμα 85,5 τετραγωνικών στον Αγιο Δημήτριο, κατασκευής του 1981, είχε αντικειμενική αξία 56.551 ευρώ το 2017 πριν από την αλλαγή της τιμής ζώνης, η οποία μέχρι και πέρυσι διαμορφωνόταν στα 1.000 ευρώ. Η τιμή ζώνης αυξήθηκε κατά 100 ευρώ, δηλαδή κατά 10%. Η αντικειμενική αξία αυξήθηκε από τις 56.551 στις 62.206 ευρώ και ο ΕΝΦΙΑ, από τα 255,41 ευρώ, ανήλθε στα 325,87 ευρώ. Δηλαδή, αύξηση της τιμής ζώνης κατά 10% έφερε στην προκειμένη περίπτωση αύξηση του ΕΝΦΙΑ κατά 28% ή κατά 70,4 ευρώ.

• Κατάστημα 36 τ.μ. στη λεωφόρο Φιλαδελφείας στην περιοχή Αχαρνών επιβαρυνόταν το 2017 με ΕΝΦΙΑ 401 ευρώ, καθώς παρά το γεγονός ότι η τιμή ζώνης ήταν στα 900 ευρώ το μέτρο, με τον συντελεστή εμπορικότητας, η αντικειμενική αξία ανέβαινε στις 193.068 ευρώ. Η τιμή ζώνης στην περιοχή αυξήθηκε κατά μόλις 50 ευρώ ή κατά 8%. Ομως η αύξηση αυτή εκτόξευσε τον ΕΝΦΙΑ στα 499,86 ευρώ, δηλαδή σε ποσοστό 24,57%, ενώ επιβάρυνε τον ιδιοκτήτη του συγκεκριμένου καταστήματος και με πρόσθετο συμπληρωματικό φόρο.

• Διαμέρισμα στη Νέα Ερυθραία 133 τετραγωνικών μέτρων είχε αντικειμενική αξία 141.618 ευρώ το 2017, καθώς η τιμή ζώνης είχε οριστεί στα 1.150 ευρώ. Μετά την αύξηση της τιμής ζώνης στα 1.400 ευρώ, η νέα αντικειμενική αξία υπολογίστηκε στις 172.404 ευρώ. Παρ’ όλα αυτά, ο ΕΝΦΙΑ παρέμεινε αμετάβλητος στα 615,32 ευρώ, καθώς η αύξηση της τιμής ζώνης δεν οδήγησε και σε αλλαγή κλιμακίου στον ΕΝΦΙΑ. Ο συγκεκριμένος ιδιοκτήτης βέβαια έχει να αντιμετωπίσει τον πρόσθετο συμπληρωματικό φόρο, καθώς η περιουσία του εμφανίζεται αυξημένη κατά 31.000 ευρώ.

• Αντίστοιχη είναι και η περίπτωση διαμερίσματος στη Μεταμόρφωση. Κατοικία 1ου ορόφου 81 τετραγωνικών μέτρων είχε αντικειμενική αξία 48.412 ευρώ το 2017, η οποία αυξήθηκε στις 57.508 ευρώ το 2018 λόγω της αύξησης της τιμής ζώνης από τα 950 στα 1.050 ευρώ. Ο ΕΝΦΙΑ παρέμεινε αμετάβλητος στα 248 ευρώ, παρά την αύξηση της τιμής ζώνης κατά 19%.

• Διαμέρισμα 100 τετραγωνικών μέτρων στην Η΄ Ζώνη του Δήμου Αιγάλεω επιβαρύνθηκε φέτος με 80 ευρώ λιγότερο ΕΝΦΙΑ (290 ευρώ από 370 ευρώ πέρυσι), παρά το γεγονός ότι η τιμή ζώνης στη συγκεκριμένη περιοχή –και κατά συνέπεια και η αντικειμενική αξία του ακινήτου– παρέμεινε αμετάβλητη (σ.σ. στα 1.050 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο στη συγκεκριμένη περιοχή). Αντίστοιχο διαμέρισμα στη Ζ΄ Ζώνη του ίδιου δήμου είχε επιβάρυνση 80 ευρώ ή 27,6%, παρά το γεγονός ότι η τιμή ζώνης αυξήθηκε κατά μόλις 10% (από τα 1.000 στα 1.100 ευρώ).

Οι κερδισμένοι και οι χαμένοι

Αύξηση έως και κατά 4,7 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο στον κύριο ΕΝΦΙΑ αποκαλύπτουν τα φετινά ειδοποιητήρια, αν και η μεγάλη πλειονότητα του περίπου ενός εκατομμυρίου άτυχων της φετινής χρονιάς, υφίσταται αυξήσεις της τάξεως του 1,5 έως 1,9 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο πλήρους κυριότητας. Το παράδειγμα της ΚΕ΄ Ζώνης στο 1ο Διαμέρισμα του Δήμου Αθηναίων έχει γίνει το πιο δημοφιλές λόγω της αύξησης της τιμής ζώνης κατά 1.300 ευρώ. Από την άλλη, η λίστα με τις περιοχές στις οποίες εντοπίζεται πρόσθετη επιβάρυνση 150-190 ευρώ για ένα διαμέρισμα 100 τετραγωνικών μέτρων είναι μακρύς: περιλαμβάνει περιοχές της Βουλιαγμένης, της Γλυφάδας, της Κηφισιάς, της Καλλιθέας, του Παλαιού Φαλήρου, της Νέας Ερυθραίας αλλά και της Δάφνης, του Αιγάλεω ή του Αγίου Δημητρίου. Στη μεγάλη πλειονότητα των περιπτώσεων, ο ΕΝΦΙΑ παρέμεινε αμετάβλητος, είτε γιατί δεν μεταβλήθηκε η τιμή ζώνης είτε γιατί η μεταβολή δεν επηρέασε τον ΕΝΦΙΑ, ενώ ο κατάλογος με τους κερδισμένους περιλαμβάνει περιοχές στις οποίες εντοπίζονται μειώσεις κυρίως της τάξεως των 0,8 ευρώ έως 1,5 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο.

Πρωτιά στην αύξηση φορολογικών βαρών στα ακίνητα

Μελετώντας το φετινό εκκαθαριστικό του ΕΝΦΙΑ που έχει ήδη φτάσει στα χέρια τους, 6,3 εκατομμύρια φυσικά πρόσωπα και περισσότερα από 50.000 νομικά πρόσωπα μπορούν να αισθάνονται εθνικά υπερήφανα για το γεγονός ότι συνέβαλαν στο να κατακτηθεί μια ακόμη παγκόσμια διάκριση: η Ελλάδα είναι η 2η παγκοσμίως χώρα με τη μεγαλύτερη αύξηση στην απόδοση του φόρου περιουσίας στο χρονικό διάστημα 2008-2016.

Μεταξύ των χωρών-μελών του ΟΟΣΑ, η Ελλάδα είναι –μαζί με την Ιταλία– οι μοναδικές που είχαν τόσο μεγάλη αύξηση στην αναλογία των φόρων στην περιουσία αναλογικά με το ΑΕΠ. Για την Ελλάδα μάλιστα, το στατιστικό εύρημα έχει αυξημένη βαρύτητα, δεδομένου ότι η επίδοση σημειώθηκε σε μια περίοδο πρωτοφανούς ύφεσης.

Τα στοιχεία ανά χώρα δείχνουν ότι φτάσαμε να πληρώνουμε ανά έτος το 2,6%-3% του ΑΕΠ σε φόρους περιουσίας, όταν στην προ κρίσης περίοδο το αντίστοιχο ποσοστό δεν ξεπερνούσε το 1,3%-1,6% του ΑΕΠ. Ειδικά στην περίοδο 2008-2016, η αναλογία ως προς το ΑΕΠ στην Ελλάδα αυξήθηκε κατά 0,87 ποσοστιαίες μονάδες, που είναι και η δεύτερη μεγαλύτερη επίδοση μεταξύ των χωρών-μελών του ΟΟΣΑ μετά την αντίστοιχη της Ιταλίας (0,988 μονάδες).

Η έρευνα για τους φόρους στην περιουσία σε παγκόσμιο επίπεδο περιλαμβάνει όχι μόνο τους φόρους κατοχής αλλά και της μεταβίβασης. Η ελληνική πρωτιά οφείλεται προφανώς στον ΕΝΦΙΑ, ενώ αν απομονωθούν οι εισπρακτικές επιδόσεις στον φόρο κατοχής, η επίδοση θα αναδειχθεί ακόμη περισσότερο και στους αριθμούς. Το... δυστύχημα για τους Ελληνες ιδιοκτήτες είναι ότι θα υπάρξει και συνέχεια. Το μεσοπρόθεσμο σχέδιο δημοσιονομικής στρατηγικής αποκαλύπτει ότι οι εισπράξεις από τον ΕΝΦΙΑ προσδοκάται να παραμείνουν στα επίπεδα κοντά στα 3 δισ. ευρώ τουλάχιστον μέχρι το 2022, ενώ η όποια συζήτηση γίνεται αυτή την περίοδο για φορολογικές ελαφρύνσεις, στην πραγματικότητα αφορά ένα μικρό πακέτο μείωσης με προϋπολογισμό της τάξεως των 150-200 εκατ. ευρώ, το οποίο θα μειώσει το συνολικό βάρος όχι παραπάνω από 70 ευρώ για κάθε ιδιοκτήτη.

Η σημερινή κυβέρνηση που υποστήριξε σθεναρά κατά την προεκλογική περίοδο την κατάργηση του ΕΝΦΙΑ, ολοκληρώνει τη θητεία της –εκτός συνταρακτικού απροόπτου τα ειδοποιητήρια του 2019 θα τα «υπογράψει» η επόμενη κυβέρνηση– έχοντας καταλογίσει στους ιδιοκτήτες φόρους 12,66 δισ. ευρώ κατά την περίοδο 2015-2018.

Σε αυτή την 4ετία, το μόνο που καταγράφηκε είναι οριακές αλλαγές στον τρόπο υπολογισμού, ώστε να «απορροφηθούν» οι επιπτώσεις από τις δύο μεταβολές που υπήρξαν στις τιμές ζώνης. Ετσι, το 2015, με τον ΕΝΦΙΑ βεβαιώθηκαν 3,25 δισ. ευρώ, ενώ με την τελευταία εκκαθάριση της τελευταίας εβδομάδας η βεβαίωση διαμορφώθηκε στα 3,093 δισ. ευρώ. Για τα φυσικά πρόσωπα, υπήρξε μείωση του βεβαιωθέντος ποσού κατά 183 εκατ. ευρώ σε αυτή την τετραετία. Ειδικά όμως τα φυσικά πρόσωπα που υπάγονται στον συμπληρωματικό φόρο, εξακολουθούν να πληρώνουν περισσότερα σε σχέση με τέσσερα χρόνια πριν. Τις απώλειες από τα φυσικά πρόσωπα, η κυβέρνηση επιδίωξε να τις εξισορροπήσει σε ένα βαθμό, αυξάνοντας το συνολικό βεβαιωθέν ποσό για τις επιχειρήσεις οι οποίες επιβαρύνονται για τα ακίνητά τους με 450 εκατ. ευρώ, περίπου 25 εκατ. ευρώ περισσότερα σε σχέση με το 2015.

Μπροστά τους η σημερινή αλλά και η επόμενη κυβέρνηση εξακολουθούν να έχουν μια μεγάλη εκκρεμότητα. Η χώρα έχει δεσμευτεί κατά τη μεταμνημονιακή περίοδο να προχωρήσει σε δύο ακόμη αλλαγές των αντικειμενικών αξιών (μία το 2019 και το 2020), ώστε να επιτύχει την πλήρη εξίσωση των εμπορικών αξιών ακινήτων με τις αντικειμενικές. Αυτό θα επηρεάσει τον ΕΝΦΙΑ και θα πρέπει να βρεθεί και πάλι «φόρμουλα», ώστε το τελικό ποσό της βεβαίωσης να μην περιοριστεί κάτω από τα 3 δισ. ευρώ.

πηγη: kathimerini.gr

Ετικέτες

Gaza-New-blood-pouring.jpg

Το Ισραήλ χαιρέτισε σήμερα την απαράδεκτη και δολοφονική απόφαση των ΗΠΑ να μην χρηματοδοτούν πλέον την υπηρεσία του ΟΗΕ για τους παλαιστίνιους πρόσφυγες (UNRWA) κατηγορώντας τον οργανισμό αυτόν, που βοηθάει εκατομμύρια ανθρώπους, ότι συμβάλλει στη διαιώνιση της ισραηλινοπαλαιστινιακής σύγκρουσης.

Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ κατηγορούν την UNRWA ότι συντηρεί την ιδέα -στην οποία οι δύο χώρες αντιτίθενται- πως πολυάριθμοι Παλαιστίνοι είναι πρόσφυγες που έχουν το δικαίωμα να επιστρέψουν στα εδάφη από τα οποία διέφυγαν ή εκδιώχθηκαν κατά τη δημιουργία του Ισραήλ το 1948.

Χθες Παρασκευή οι ΗΠΑ, που ήταν μακράν οι μεγαλύτεροι χρηματοδότες της υπηρεσίας, ανακοίνωσαν πως διακόπτουν τη χρηματοδότηση της UNRWA, οι δραστηριότητες της οποίας είναι “ανεπανόρθωτα μεροληπτικές”, σύμφωνα με την Χέδερ Νάουερτ, την εκπρόσωπο του Στέιτ Ντιπάρτμεντ.

“Το Ισραήλ υποστηρίζει την αμερικανική απόφαση”, δήλωσε ένας αξιωματούχος του γραφείου του ισραηλινού πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου, ζητώντας να μην κατονομαστεί.

“Η ενίσχυση του προσφυγικού καθεστώτος των Παλαιστινίων είναι ένα από τα προβλήματα που κάνουν την (ισραηλινοπαλαιστινιακή) σύγκρουση να διαιωνίζεται”, πρόσθεσε.

Ο Χόσαμ Ζομλότ, ο οποίος εκπροσωπεί στην Ουάσινγκτον την Οργάνωση για την Απελευθέρωση της Παλαιστίνης (ΟΑΠ), κατηγόρησε τις ΗΠΑ ότι “αρνούνται τις διεθνείς δεσμεύσεις τους και την ευθύνη τους” έναντι ενός οργανισμού που δημιουργήθηκε το 1949 με απόφαση του ΟΗΕ.

“Υιοθετώντας τις πιο ακραίες ισραηλινές θέσεις σε όλα τα θέματα, μεταξύ άλλων και όσον αφορά τα δικαιώματα περισσότερων από πέντε εκατομμύρια παλαιστίνιων προσφύγων, η αμερικανική κυβέρνηση έχασε το καθεστώς του μεσολαβητή και βλάπτει όχι μόνο μια ήδη ασταθή κατάσταση, αλλά και τις πιθανότητες για μια μελλοντική ειρήνη στη Μέση Ανατολή”, δήλωσε.

Η UNRWA βοηθάει περισσότερους από τρία εκατομμύρια Παλαιστινίους, από τα πέντε εκατομμύρια που είναι καταγεγραμμένοι ως πρόσφυγες, ιδιαίτερα μέσω των σχολείων και των κέντρων υγείας της.

Ο ΟΗΕ εξέφρασε τη “λύπη” του για την αμερικανική απόφαση υπογραμμίζοντας πως η UNRWA “παρέχει ουσιαστικές υπηρεσίες στους παλαιστίνιους πρόσφυγες και συμβάλλει στη σταθερότητα της περιοχής”.

Μέχρι τα τέλη Σεπτεμβρίου, η υπηρεσία “δεν θα έχει πια ούτε δεκάρα”, είχε προειδοποιήσει την Τετάρτη ο εκπρόσωπός της Κρις Γκάνες.

Ο ισραηλινός αξιωματούχος τάχθηκε ωστόσο υπέρ ενός νέου τρόπου αρωγής των Παλαιστινίων.

“Θα ήταν καλό να δοθούν κεφάλαια σε άλλα μέρη που θα μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν σωστά τα χρήματα προς όφελος του πληθυσμού και να μην διαιωνίζουν το προσφυγικό καθεστώς”, δήλωσε.

Το “δικαίωμα της επιστροφής”, η διεκδίκηση των Παλαιστινίων να επιστρέψουν στα εδάφη που είναι σήμερα ισραηλινά, παραμένει ένα από τα πιο ακανθώδη ζητήματα για μια διευθέτηση -που μοιάζει όλο και πιο μακρινή- της ισραηλινοπαλαιστινιακής σύγκρουσης.

πηγη: iskra.gr

Ετικέτες

proapaitoumena-2018-e1535878816193.jpg

Το Mνημόνιο τελείωσε, αλλά τα προαπαιτούμενα μένουν. Τουλάχιστον 49 “μέτρα” παρέμβασης με καθαρά μνημονιακό χαρακτήρα οφείλει, σύμφωνα με τις “υπογεγραμμένες” δεσμεύσεις της, η κυβέρνηση να φέρει εις πέρας πριν από το τέλος του χρόνου.

Η υλοποίηση των μέτρων αυτών είναι προϋπόθεση για την ολοκλήρωση των δύο πρώτων μετα-μνημονιακών αξιολογήσεων υπό ασφυκτικά χρονικά περιθώρια: πρέπει να ολοκληρωθούν μέσα στο κρίσιμο τελευταίο 4μηνο του 2018.

Πρόκειται για τα προαπαιτούμενα της μετα-μνημονιακής Ενισχυμένης Εποπτείας, που συνδέονται με ένα μεγάλο μέρος των αποφάσεων για το χρέος αλλά και με τη στάση που θα κρατήσουν για την Ελλάδα οι ξένοι επενδυτές και οι διεθνείς αξιολογητικοί οίκοι.

Το πιο “εμβληματικό” μέτωπο είναι αυτό των πλεονασμάτων και της “μάχης” για τις συντάξεις και τις παροχές, αλλά ουσιαστικά τα πεδία είναι πολύ περισσότερα. Περιλαμβάνουν μέτρα και δεσμεύσεις για τα οικονομικά της υγείας, για τα ασφαλιστικά “χαράτσια”, το κοινωνικό κράτος και το Δημόσιο, ενώ διαμορφώνεται ένα ασφυκτικό πλαίσιο για τις ιδιωτικοποιήσεις, τις τράπεζες, τις παρεμβάσεις στην αγορά ενέργειας αλλά και στο σύστημα δικαιοσύνης και διαφάνειας.

Οι δεσμεύσεις περιλαμβάνονται στα δύο “τεφτέρια” που θα έχουν ανά χείρας οι “θεσμοί” κατά την κάθοδό τους στην Αθήνα. Ουσιαστικά περιγράφονται ένα προς ένα σε δύο διαφορετικά κείμενα τα οποία έχει υπογράψει η ελληνική κυβέρνηση:

– Στο Μνημόνιο, που μπορεί να έληξε (με την έννοια της δανειακής σύμβασης), αλλά οι “ουρές” που άφησε είναι πολλές (εκτείνονται έως και το 2022) και από αυτές οι 35 λήγουν μέσα στον χρόνο.

– Στο δισέλιδο κείμενο των δεσμεύσεων που ανέλαβε η Ελλάδα στο Eurogroup του Ιουνίου μαζί με τις αποφάσεις για το χρέος και αποτελούν ουσιαστικά μια “εξειδίκευση” κάποιων από τα προαπαιτούμενα, που τα πάνε πιο… πέρα. Και αυτές οι δεσμεύσεις φτάνουν έως το 2022 (τότε, άλλωστε, λήγει και η Ενισχυμένη Εποπτεία), αλλά υπάρχουν ανάμεσά τους 14 δράσεις που πρέπει να γίνουν μέσα στο 2018.

Κορυφή του παγόβουνου

Ουσιαστικά οι παρεμβάσεις του 2018 είναι μόνο η κορυφή του “παγόβουνου” όσων έχουν συμφωνηθεί να γίνουν τα 4 χρόνια της Ενισχυμένης Εποπτείας. Μέσα από τα “ψιλά γράμματα” του Μνημονίου αλλά και από το δισέλιδο των δεσμεύσεων της συμφωνίας του Eurogroup προκύπτει ότι το μεγάλο “τσουνάμι” των μέτρων που πρέπει να εκπληρωθούν έρχεται αργότερα, το 2019.

Ενδιαφέρον είναι, μάλιστα, ότι ο μεγάλος τους όγκος πρέπει να γίνει κατά την 3η αξιολόγηση, αυτή που λήγει τον Ιούνιο-Ιούλιο του επόμενου χρόνου, δηλαδή σε μια συγκυρία που είναι ιδιαίτερα “ευαίσθητη” λόγω των ευρωεκλογών αλλά και της “φορολογίας” για τον ελληνικό εκλογικό κύκλο.

Περιλαμβάνουν από την αναθεώρηση των αντικειμενικών αξιών και την ολοκλήρωση των επιστροφών στην υγεία (clawback) μέχρι σημαντικές παρεμβάσεις για την κινητικότητα στο Δημόσιο, για την απελευθέρωση της αγοράς ενέργειας και για σημαντικές κινήσεις στο πεδίο των ιδιωτικοποιήσεων.

Crash test

Οι δύο αυτές πρώτες αξιολογήσεις του 2018 ξεκινούν… τώρα. Οι “θεσμοί” έχουν προαναγγείλει μέσω του επιτρόπου Μοσκοβισί για τις 10 Σεπτεμβρίου το πρώτο crash test. Θα προηγηθεί την επόμενη εβδομάδα η σύνοδος του Euro Working Group (στις 30 Αυγούστου), με θέμα και το ελληνικό ζήτημα. Σε αυτό θα ζητηθεί μια πρώτη πληροφόρηση για τα δημοσιονομικά στοιχεία, αλλά και για τις προθέσεις της κυβέρνησης εν όψει και της ΔΕΘ.

Θα ακολουθήσει η σύνοδος του Eurogroup στις 7 Σεπτεμβρίου και μετά η πρώτη άφιξη των “θεσμών” στην Αθήνα στο πλαίσιο της Ενισχυμένης Εποπτείας. Θα υπάρξει νέος έλεγχος στο τέλος Δεκεμβρίου.

Μάλιστα, τότε, στη δεύτερη κάθοδο του Δεκεμβρίου, φέρεται ότι θα κριθούν οι μεταρρυθμίσεις του 2018 και το αν η Ελλάδα θα λάβει τις παρεμβάσεις στο χρέος που συνδέονται με αυτές.

Τα πιο πολλά από τα ορόσημα χρονικά φτάνουν έως το τέλος του 2018. Έτσι αρμόδια στελέχη αιτιολογούν και την απόφαση που φέρεται να έχουν λάβει οι δανειστές να μην εκδώσουν έκθεση συμμόρφωσης κατά την πρώτη κάθοδό τους στην Αθήνα…

Υπενθυμίζεται ότι η εκπλήρωση των όρων, μεταξύ άλλων, συνδέεται με την καταβολή των κερδών ομολόγων SNPs – ANFAs (600-800 εκατ. ευρώ ανά εξάμηνο) και με την  κατάργηση του επιτοκιακού περιθωρίου step-up  (200 εκατ. το όφελος ετησίως).

Πενταπλή αξιολόγηση

Όπως έγραφε το “Κ”, η εποπτεία θα ασκείται μέσα από πέντε τουλάχιστον πλευρές, εκ των οποίων οι τρεις είναι θεσμοθετημένες και έχουν στο επίκεντρό τους την Ευρωπαϊκή Επιτροπή (Ενισχυμένη Εποπτεία, Ευρωπαϊκό Εξάμηνο, Μεταμνημονιακή Παρακολούθηση) και οι άλλες δύο συνίστανται από τις αξιολογήσεις του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (που έχουν ισχυρό αντίκρυσμα στις αγορές) αλλά και από τις πολιτικές αποφάσεις που θα λαμβάνει το Eurogroup και τα κράτη-μέλη.

Τα 35 μνημονιακά προαπαιτούμενα

Δεκάδες προαπαιτούμενα που εκτείνονται έως και το 2022 προβλέπει το “Supplemental Memorandum of Understanding” της τέταρτης αξιολόγησης. Μια σειρά εξ αυτών θα πρέπει να γίνουν φέτος και αποτελούν τον “κορμό” των δύο πρώτων μεταμνημονιακών αξιολογήσεων:

1. Λήψη πρόσθετων μέτρων να χρειαστεί για τη διασφάλιση πρωτογενών πλεονασμάτων 3,5% του ΑΕΠ.

2. Αναγράφεται ρητά η περικοπή συντάξεων το 2019 με τα κοινωνικά αντίμετρα που θα εφαρμοστούν αν διασφαλίζεται ο δημοσιονομικός στόχος και αναλύονται ένα προς ένα. Επισημαίνεται, επίσης, ότι η κυβέρνηση οφείλει να παρακολουθεί “τους δημοσιονομικούς κινδύνους, συμπεριλαμβανομένων των υφιστάμενων και μελλοντικών δικαστικών αποφάσεων, και θα λάβει αντισταθμιστικά μέτρα όπως αυτά θα είναι αναγκαία για την επίτευξη των μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών στόχων”.

3. Θα πρέπει να εκδοθούν τα εκκαθαριστικά του ΕΝΦΙΑ μέχρι τα τέλη Αυγούστου 2018 και να διασφαλιστεί ο εισπρακτικός στόχος των 2,65 δισ. ευρώ.

4. Θα πρέπει να εξαλειφθεί ο μειωμένος ΦΠΑ στα 5 νησιά (έως το τέλος Δεκεμβρίου αντί για το τέλος Ιουνίου), δηλαδή για Κω, Λέρο, Σάμο, Χίο και Λέσβο (ισχύουν συντελεστές 4%, 9%, 17% αντί για 6%, 13%, 24%).

5. Πρόσληψη μέσω του ΑΣΕΠ 700 υπαλλήλων εντός του 2018 στην ΑΑΔΕ, καλύπτοντας, έτσι, το 60% των κενών θέσεων.

6. Στελέχωση των τελωνείων με τη νέα τους μορφή έως τον Δεκέμβριο του 2018.

7. Ενεργοποίηση του νέου Λογιστικού Σχεδίου της Γενικής Κυβέρνησης (δηλαδή της νέας αναλυτικής ταξινόμησης εσόδων και δαπανών) από τον Προϋπολογισμό του 2019.

8. Μηδενισμός ληξιπρόθεσμων οφειλών 4 δισ. ευρώ (εξ αναβολής από τον Αύγουστο).

9. Μείωση του ΕΚΑΣ από 1/1/2019 κατά 808 εκατ. ευρώ (τον επόμενο χρόνο, με νέα μείωση κατά 853 εκατ. ευρώ, θα εξαλειφθεί).

10. Κατάργηση από 1/1/2019 της έκπτωσης 15% στις εισφορές για τους αυτοαπασχολούμενους.

11. Εξορθολογισμός των δαπανών για την υγεία. Αξιολόγηση για τις ανάγκες ανάθεσης σε ιδιωτικούς παρόχους ανά περιφέρεια.

12. Μέτρα για τη βελτίωση της δημοσιονομικής διαχείρισης και της οικονομικής αποδοτικότητας των νοσοκομείων. Μείωση των χρόνων αναμονής (συμπεριλαμβανομένης αυτής για χειρουργική επέμβαση).

13. Ανώτατο όριο clawback του ΕΟΠΥΥ στα 1.407,5 εκατ. ευρώ το 2018, από 1.525 εκατ. το 2017.

14. Νέα αξιολόγηση της λειτουργικής αναπηρίας έως το τέλος του 2018, βάσει των αποτελεσμάτων του τρέχοντος πιλοτικού προγράμματος. Σταδιακή εφαρμογή, μέχρι το τέλος του 2018, σε ολόκληρη τη χώρα του νέου συστήματος, συμπεριλαμβανομένης της ηλεκτρονικής υποβολής και επεξεργασίας των αιτήσεων, του αυτόματου διασταυρούμενου ελέγχου των δεδομένων και της δημιουργίας αρχείων ηλεκτρονικής υγείας για τους αιτούντες. Προβλέπεται ότι το μέτρο θα επεκταθεί σταδιακά μέσα στον χρόνο.

15. Έγκριση από το ΚΥΣΟΙΠ τον Σεπτέμβριο του χρονοδιαγράμματος για τη σύναψη συμβάσεων με τον ΟΑΣΑ για την επιστροφή του κόστους των μειωμένων εισιτηρίων για ειδικές κατηγορίες πληθυσμού.

16. Συνεχής εποπτεία από την Τράπεζα της Ελλάδος, σε συνεργασία με την ΕΚΤ και τον SSM, στο τραπεζικό σύστημα.

17. Η Τράπεζα της Ελλάδος σε τριμηνιαία βάση θα παρουσιάζει στους “θεσμούς” έκθεση για την πορεία μείωσης των “κόκκινων” δανείων, αλλά και με συστάσεις για την αντιμετώπιση των προβλημάτων.

18. Δεσμεύσεις για τη μείωση των μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων και τροποποιήσεις στον εξωδικαστικό ώστε να επιταχυνθούν οι διαδικασίες.

19. Νομοθεσία έως τον Οκτώβριο προκειμένου να εκσυγχρονιστεί το εταιρικό δίκαιο.

20. ΔΕΗ. Η αποεπένδυση της ΔΕΗ από τον λιγνίτη θα ολοκληρωθεί ουσιαστικά μέχρι το τέλος του 2018. Η ποσότητα που θα δημοπρατηθεί για το 2018 (μέσω δημοπρασιών ΝΟΜΕ) πρέπει να φτάσει στο 19% του συνολικού όγκου ηλεκτρικής ενέργειας που καταναλώθηκε το 2017 στο διασυνδεδεμένο σύστημα.

21. Απελευθέρωση φυσικού αερίου. Η ποσότητα που θα δημοπρατηθεί για το 2018 θα ανέλθει στο 17% της ετήσιας προμήθειας φυσικού αερίου της ΔΕΠΑ στους πελάτες.

22. Target Model. Οι Αρχές θα διασφαλίσουν ότι ο κανονισμός για την προθεσμιακή αγορά θα υποβληθεί από το Ενεργειακό Χρηματιστήριο στη Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας έως τον Αύγουστο του 2018. Η αγορά θα πρέπει να είναι λειτουργική έως τον Δεκέμβριο του 2018. Το νομικό πλαίσιο θα πρέπει να είναι έτοιμο τον Σεπτέμβριο.

23. Λογαριασμός ΑΠΕ. Θα πρέπει να τηρηθούν οι στόχοι για το ετήσιο πλεόνασμα του ειδικού λογαριασμού ΑΠΕ του ΛΑΓΗΕ για το 2018.

24. ΔΕΣΦΑ. Η συμφωνία μετόχων θα υπογραφεί (με την επιφύλαξη της έγκρισης του Ελεγκτικού Συνεδρίου) μέχρι το τέλος του 2018.

25. Ελληνικό. Ολοκλήρωση της μεταβίβασης μέχρι τον Δεκέμβριο του 2018. Αυτό προϋποθέτει την ολοκλήρωση της μετεγκατάστασης των φορέων από την έκταση του Ελληνικού, αλλά και νομοθεσία για τη σύσταση του φορέα διαχείρισης του μητροπολιτικού πάρκου.

26. Μεταφορά του ΟΑΚΑ στο Υπερταμείο έως τα τέλη του 2018.

27. Ο στόχος των ιδιωτικοποιήσεων για το 2018 τίθεται στα 2 δισ. ευρώ.

28. Ανάρτηση επιπλέον 8% των δασικών χαρτών μέχρι τον Σεπτέμβριο και ολοκλήρωση του προσχεδίου χαρτών μέχρι τον Νοέμβριο του 2018.

29. Δημόσιο. Ολοκλήρωση της στελέχωσης και της τοποθέτησης γενικών διευθυντών / γραμματέων έως το τέλος του έτους.

30. Ανώτατα όρια προσλήψεων με πλαφόν ως αναλογία του ΑΕΠ. Για καθεμία αποχώρηση θα γίνεται μία πρόσληψη από το 2019, ενώ για το 2018 ισχύει, όπως και πριν, ο κανόνας 1:3.

31. Σχέδιο κωδικοποίησης των κυριότερων νομοθεσιών μέχρι τα τέλη του 2018.

32. Τροποποιήσεις έως το τέλος του έτους, αν κριθούν αναγκαίες, για υλοποίηση του στρατηγικού σχεδίου για τη βελτίωση της λειτουργίας του δικαστικού συστήματος.

33. Καταπολέμηση της διαφθοράς. Όλες οι δηλώσεις πόθεν έσχες που κατατέθηκαν έως και το 2016 (με βάση το εισόδημα του 2015) θα πρέπει να έχουν υποστεί επεξεργασία έως τον Δεκέμβριο του 2018.

34. Στρατηγικό σχέδιο κατά της διαφθοράς. Δημιουργία, μέχρι τον Σεπτέμβριο του 2018, ενός μηχανισμού παρακολούθησης μιας σειράς σημαντικών οικονομικών εγκλημάτων, συμπεριλαμβανομένων ιδίως των υποθέσεων διαφθοράς και νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, με στόχο τη δημιουργία αξιόπιστων ιστορικών δεδομένων για τη δίωξη και την επιβολή κυρώσεων σε αυτά τα εγκλήματα.

35. Τροποποίηση της νομοθεσίας για τα οικονομικά εγκλήματα (Ν. 4312/2014). Θα υποβληθεί το αργότερο τον Οκτώβριο και θα πρέπει να έχει θεσπιστεί μέχρι τον Δεκέμβριο.

Οι 14 απαιτήσεις του 2018 με βάση τη συμφωνία του Eurogroup

Το δισέλιδο παράρτημα της συμφωνίας της ελληνικής κυβέρνησης για την Ενισχυμένη Εποπτεία του Ιουνίου του 2018 προβλέπει σειρά παρεμβάσεων που ομαδοποιούνται σε 6 άξονες, εκτείνονται έως και το 2022 και περιλαμβάνουν ακόμα και δύο αναθεωρήσεις των αντικειμενικών αξιών. Για το 2018 οι δεσμεύσεις περιλαμβάνουν:

1. Δημοσιονομικές και διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις

– Πρωτογενή πλεονάσματα 3,5% του ΑΕΠ.

– Εκπλήρωση συγκεκριμένων κριτηρίων στελέχωσης της Ανεξάρτητης Αρχής Δημόσιων Εσόδων (1.200 μόνιμες θέσεις έως το τέλος του 2018).

2. Κοινωνική πρόνοια

– Στο πλαίσιο της στρατηγικής για τον εκσυγχρονισμό του τομέα της υγειονομικής περίθαλψης, θα πρέπει να διασφαλιστεί η ανάπτυξη τουλάχιστον 120 κέντρων πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας μέχρι τα τέλη του 2018.

– Η κεντρική υπηρεσία προμηθειών θα πρέπει να συσταθεί μέχρι τα τέλη του 2018.

3. Χρηματοπιστωτική σταθερότητα

– Ολοκλήρωση της χρηματοοικονομικής κατάρτισης των δικαστών έως τα τέλη του 2018.

– Ολοκλήρωση έως το τέλος του έτους της πρώτης φάσης του τριετούς σχεδίου δράσης για την ηλεκτρονική δικαιοσύνη.

– Δεσμεύσεις για συνεχή μείωση των “κόκκινων” δανείων και διενέργεια ηλεκτρονικών πλειστηριασμών, αλλά και επιτάχυνση του εξωδικαστικού μηχανισμού.

4. Αγορές εργασίας και προϊόντων

– Όσον αφορά την αγορά εργασίας, η Ελλάδα θα πρέπει να διαφυλάξει την πορεία της ανταγωνιστικότητας κατά την ετήσια αναπροσαρμογή του κατώτατου μισθού, σύμφωνα με τις διατάξεις του Ν. 4172/2012.

– Θα πρέπει να ολοκληρωθεί η μεταρρύθμιση της αδειοδότησης των επενδύσεων με την έγκριση όλων των εφαρμοστικών πράξεων έως το τέλος του 2018).

– Η αποεπένδυση των λιγνιτικών μονάδων θα πρέπει να ολοκληρωθεί έως το τέλος του 2018.

5. Ιδιωτικοποιήσεις και Υπερταμείο

– Θα πρέπει να ολοκληρωθούν οι συμβάσεις παραχώρησης στον Διεθνή Αερολιμένα Αθηνών, στο Ελληνικό και στον ΔΕΣΦΑ έως το τέλος του 2018.

– Μέχρι το τέλος του έτους θα πρέπει να ολοκληρωθεί η μεταφορά του ΟΑΚΑ στο Υπερταμείο (Ελληνική Εταιρεία Συμμετοχών και Περιουσίας) και η αναδιάρθρωση της ΕΤΑΔ (που έχει και τα παλαιά Ολυμπιακά Ακίνητα).

–  Υπάρχει η δέσμευση συνεχούς υλοποίησης του σχεδίου του Υπερταμείου.

6. Δημόσια διοίκηση

– Θα πρέπει να ολοκληρωθεί η τοποθέτηση των γενικών γραμματέων και διευθυντών σύμφωνα με τον νόμο 4369/2016 μέχρι το τέλος του 2018.

*Πηγή: Capital.gr, Δήμητρα Καδδά, Γιάννης Αγγέλης.

Ετικέτες

xortiatis.jpg

ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΛΕΛΟΥΔΑΣ

Καλάβρυτα, Βιάννος, Κομμένο Αρτας, Δίστομο, Αμάρι Κρήτης, Δομένικο, Μεσόβουνο στη Δυτική Μακεδονία, Χορτιάτης…  Μακρύς, ατέλειωτος ο κατάλογος. Μια μακρά λιτανεία μαρτυρικών πόλεων, κωμοπόλεων, χωριών ξεδιπλώνεται μέχρι την ύστατη ώρα που οι κατακτητές παρέμεναν στη χώρα μας (το Κορωπί, δίπλα στην Αθήνα, το μάτωσαν και το ‘καψαν στις 8 του Οκτώβρη του 1944 – «γερμανοντυμένοι»), και που οι ταγματασφαλίτες έπαιρναν διαταγές από τη Νέα Τάξη του ναζισμού, πριν μεταπηδήσουν στην υπηρεσία του μεταπολεμικού αντιλαϊκού κράτους.

«Η μαζική κακοποίηση και θανάτωση ανθρώπων, η μαζική καταστροφή πόλεων, χωριών, περιουσιών δεν ήταν μια πολιτική που περιοριζόταν στην ελληνική ύπαιθρο και στις συνοικίες της Αθήνας. Ολη η λειτουργία, η διαχείριση της Νέας Ευρώπης του Άξονα στηριζόταν στην καλλιέργεια του τρόμου. Οι μόνες διαβαθμίσεις που υπήρχαν στην πολιτική αυτή ήσαν όσες εκπορεύονταν από τη ρατσιστική αντίληψη των ιθυνόντων του Ναζισμού. Οι Αριοι, οι γερμανικοί λαοί, απολάμβαναν ένα είδος ειδικής ασυλίας. Ούτε στη Νορβηγία, ούτε στη Δανία, ούτε στην Ολλανδία δεν γίνονταν αγριότητες όπως αυτές που έζησαν τα ελληνικά χωριά (…) Ο Ναζισμός, αυτό είναι μοναδικό σκοτεινό επίτευγμα στην ιστορία του σύγχρονου κόσμου, είχε συμφιλιώσει τους πιστούς του με το έγκλημα. Όποιων διαστάσεων και να ήταν αυτό το τελευταίο», θα πει ο Γιώργος Μαργαρίτης, καθηγητής Σύγχρονης Ιστορίας στο ΑΠΘ, σε εκδήλωση που διοργάνωσε η ΝΕ Υπαίθρου Θεσσαλονίκης του ΚΚΕ το 2012 για τα 68 χρόνια από το ολοκαύτωμα του Χορτιάτη.

«Η ελληνική επίσημη ιστοριογραφία ελάχιστα έχει ασχοληθεί με την πυρπόληση του Χορτιάτη και το βολικό παραμύθι για τους ’’κακούς αντάρτες’’ και τα γερμανικά αντίποινα για το φόνο ενός ανύπαρκτου Γερμανού γιατρού, που είχαν πλάσει οι παραχαράκτες της Ιστορίας, είχε για χρόνια παραμυθιάσει τον κόσμο» γράφει στο λεύκωμά του «Αναζητώντας την Ιθάκη… Πορεία ζωής» ο Γιώργος Φαρσακίδης, ο οποίος μετείχε στα γεγονότα του Χορτιάτη, δεκαοκτάχρονος τότε, ως μαχητής του ΕΛΑΣ.

Οτι απέμεινε από το σχολείο του Χορτιάτης μετά τον εμπρησμό του από τους ναζί

Ο,τι απέμεινε από το σχολείο του Χορτιάτης μετά τον εμπρησμό του από τους ναζί

Στην περίπτωση του Χορτιάτη, της ομώνυμης -κωμόπολης τότε- στους πρόποδες του βουνού στα ανατολικά της Θεσσαλονίκης, είναι γνωστές οι ιστορίες που κυκλοφόρησαν και κυκλοφορούν: Οτι η επιχείρηση των Γερμανών και των γερμανοντυμένων Ελλήνων δεν ήταν παρά «αντίποινα», εκδίκηση για την επίθεση που δέχτηκαν υπάλληλοι της εταιρείας ‘Υδρευσης και των ανύποπτων Γερμανών που «ευγενικά» είχαν προσφερθεί να τους συνοδεύσουν στη δουλειά τους… Σε κάθε σχεδόν περίπτωση ολοκαυτώματος υπάρχει μια σχετική ιστορία – συνδυασμός «της κακιάς της ώρας» και της «ανεύθυνης, αν όχι ύποπτης» δράσης της ένοπλης Αντίστασης. Όμως και στην περίπτωση του Χορτιάτη διαφεύγει μια μικρή «λεπτομέρεια»: Αν ισχύουν όσα επίσημα ισχυρίζονται, δεν ήταν δυνατό οι Γερμανοί να προλάβουν να οργανώσουν αντίποινα την ίδια μέρα…

Η ίδια ερμηνεία δίνεται, για παράδειγμα, και στην περίπτωση της Βιάννου. Η «κακιά η ώρα» εκεί αποδόθηκε στους «άφρονες» αντάρτες που σκότωσαν τους δύο Γερμανούς στρατιώτες στο φυλάκιο της Κάτω Σύμης με επακόλουθο την καταστροφή των χωριών.

Αλλά ας δούμε πώς παρουσιάζεται το χρονικό του Χορτιάτη, η σφαγή πριν από 70 χρόνια, από την κυριαρχούσα «επίσημη» ιστοριογραφία (αντιγραφή από το γνωστό ιστότοπο ΒΙΚΙΠΑΙΔΕΙΑ):

Tα γεγονότα που προηγήθηκαν

Το πρωί του Σαββάτου 2 Σεπτεμβρίου του 1944 μια διμοιρία του ΕΛΑΣ με επικεφαλής τον Βάιο Ρικούδη, που ανήκε στον λόχο του Αντώνη Καζάκου (Καπετάν Φλωριάς) κατέβηκε από το βουνό Χορτιάτης και, έξω από το ομώνυμο χωριό, έστησε ενέδρα σε αυτοκίνητο του οργανισμού Ύδρευσης Θεσσαλονίκης που πήγαινε στο βυζαντινό υδραγωγείο για την απολύμανση της δεξαμενής από την οποία υδροδοτούνταν η Θεσσαλονίκη. Όταν το αυτοκίνητο πλησίασε στην τοποθεσία Καμάρα, δέχθηκε τα πυρά των ανταρτών με αποτέλεσμα να τραυματιστούν ο οδηγός του αυτοκινήτου και ένας εργοδηγός που επέβαινε σε αυτό, που και οι δύο ήταν Έλληνες. Ο εργοδηγός εξέπνευσε λίγο αργότερα, αφού μεταφέρθηκε στο χωριό από τους αντάρτες.

Μετά από περίπου μισή ώρα ένα δεύτερο αυτοκίνητο, στο οποίο επέβαιναν τρεις Γερμανοί, ένας Έλληνας εργοδηγός και ένας Έλληνας υπάλληλος του Οργανισμού Ύδρευσης Θεσσαλονίκης, πλησιάζοντας στην ίδια περιοχή, δέχθηκε και αυτό επίθεση από τους αντάρτες. Στη συμπλοκή που ακολούθησε δύο Γερμανοί τραυματίστηκαν. Τελικά οι δύο Έλληνες και ο ένας από τους τραυματίες Γερμανούς πιάστηκαν αιχμάλωτοι από τους αντάρτες, ενώ οι άλλοι δύο Γερμανοί κατάφεραν να διαφύγουν και να επιστρέψουν στο Ασβεστοχώρι Θεσσαλονίκης.

Μετά τις δύο αυτές επιθέσεις των ανταρτών οι κάτοικοι της κωμόπολης του Χορτιάτη ζήτησαν τη συμβουλή του Καζάκου ως προς το αν έπρεπε να φύγουν από το χωριό, φοβούμενοι αντίποινα των Γερμανών, εκείνος όμως τους καθησύχασε, διαβεβαιώνοντάς τους ότι δεν είχαν να φοβηθούν τίποτα. Έτσι η πλειοψηφία των κατοίκων που ήταν τότε στο χωριό παρέμειναν στα σπίτια τους (ήταν κυρίως γυναικόπαιδα, καθώς οι περισσότεροι από τους άντρες είχαν φύγει από νωρίς για να πάνε στις δουλειές τους). Έπειτα οι αντάρτες έφυγαν προς το Λιβάδι και την Πετροκέρασα, παίρνοντας μαζί τους τους αιχμαλώτους.

Η σφαγή

Λίγο αργότερα, έφτασαν στο Χορτιάτη περίπου είκοσι φορτηγά με Γερμανούς στρατιώτες και άντρες του Αποσπάσματος Καταδίωξης Ανταρτών του Φριτς Σούμπερτ (Jagdkommando Schubert) και περικύκλωσαν το χωριό. Αφού συγκέντρωσαν τους κατοίκους που βρήκαν στην κεντρική πλατεία και στο καφενείο του χωριού, άρχισαν να λεηλατούν και να πυρπολούν τα σπίτια. Στη συνέχεια οδήγησαν τους συγκεντρωμένους στην πλατεία κατοίκους στο σπίτι του Ευάγγελου Νταμπούδη και τους έκαψαν ζωντανούς. Τους συγκεντρωμένους στο καφενείο τους οδήγησαν, με τη συνοδεία ενός χαρούμενου σκοπού που έπαιζε στο βιολί ένας άντρας του Σούμπερτ και τους έκλεισαν στο φούρνο του Στέφανου Γκουραμάνη. Εκεί οι άντρες του Σούμπερτ έστησαν ένα πολυβόλο και άρχισαν να τους πυροβολούν από ένα μικρό παραθυράκι της πόρτας. Κατόπιν έβαλαν φωτιά για να κάψουν ζωντανούς όσους δεν είχαν σκοτωθεί από τις ριπές του πολυβόλου.

Ο Φριτς Σούμπερτ κατά τη διάρκεια της ΄δικης του.

Ο Φριτς Σούμπερτ κατά τη διάρκεια της δίκης του.

Από τους εγκλωβισμένους όσοι προσπάθησαν να διαφύγουν από το κτίριο που καιγόταν μαχαιρώθηκαν από τους στρατιώτες που περίμεναν έξω. Μόνο δύο άνθρωποι κατάφεραν να γλυτώσουν από το φούρνο του Γκουραμάνη. Εκτός από τους κατοίκους που δολοφονήθηκαν στα δύο προαναφερθέντα σημεία του χωριού, άλλοι δολοφονήθηκαν έξω από τα σπίτια τους και έντεκα καταδιώχθηκαν και εκτελέστηκαν έξω από το χωριό ενώ προσπαθούσαν να διαφύγουν. Επίσης γυναίκες κάτοικοι του Χορτιάτη έπεσαν θύματα βιασμού πριν δολοφονηθούν από τους άντρες του Σούμπερτ. Συνολικά σκοτώθηκαν εκείνη την μέρα 149 κάτοικοι του Χορτιάτη, ανάμεσά τους 109 γυναίκες και κορίτσια και κάηκαν περίπου 300 σπίτια.

Εξαιτίας του φόβου ότι οι Γερμανοί θα επέστρεφαν αλλά και της δυσοσμίας από τα καμένα πτώματα που είχαν μείνει άταφα, οι κάτοικοι που κατάφεραν να σωθούν επέστρεψαν αρκετές μέρες αργότερα στο χωριό. Στις 4 Σεπτεμβρίου οι άντρες του Σούμπερτ επέστρεψαν για να ολοκληρώσουν τη λεηλασία των σπιτιών που είχαν ξεκινήσει δυο μέρες πριν. Εκπρόσωποι του Ερυθρού Σταυρού έμαθαν για τη σφαγή του Χορτιάτη στις 5 Σεπτεμβρίου και κατάφεραν να εξασφαλίσουν άδεια για να μπουν στο χωριό μόλις στις 7 Σεπτεμβρίου.

Μετά τον πόλεμο

Ο Φριτς Σούμπερτ μετά τον πόλεμο δικάστηκε και εκτελέστηκε στην Αθήνα. Το 1960 στήθηκε μνημείο για την σφαγή στο κέντρο της κωμόπολης του Χορτιάτη και το 1998 ονομάστηκε ’’μαρτυρική’’ με το υπ. αριθμ. 399 Προεδρικό Διάταγμα.

Οι πρωταγωνιστές από την πλευρά του ΕΛΑΣ,  Βάιος Ρικούδης και Αντώνιος Καζάκος προσπάθησαν μεταπολεμικά να δικαιολογήσουν τη σκοπιμότητα της ενέδρας. Ο Ρικούδης υποστήριξε ότι η ενέδρα και επίθεση αποσκοπούσε να προστατευθούν οι περιουσίες των κατοίκων καθώς είχαν πληροφορίες ότι οι Γερμανοί θα πήγαιναν να αρπάξουν όλα τους τα ζώα. Επίσης υποστήριξε ότι όταν έφθασαν οι άντρες του Σούμπερτ στο χωριό η ομάδα του τους χτύπησε για να δοθεί ο απαραίτητος χρόνος στους κατοίκους ώστε να προλάβουν να απομακρυνθούν. Τέλος ανέφερε ότι φεύγοντας πήραν μαζί τους τους περισσότερους από τους κατοίκους και ότι λίγοι έμειναν πίσω πιστεύοντας ότι δε θα τους πειράξουν οι Γερμανοί. Τα ίδια υποστήριξε και ο Καζάκος και επιπλέον ισχυρίστηκε ότι ποτέ δεν είπε στους κατοίκους να μη φύγουν. Πάντως σύμφωνα με την εφημερίδα Νέα Αλήθεια, ο Καζάκος φέρεται να είπε στους κατοίκους, μετά την επίθεση στα αυτοκίνητα του Οργανισμού Ύδρευσης Θεσσαλονίκης, όταν εκείνοι τον ρώτησαν αν έπρεπε να φύγουν: «Δεν πρέπει να φοβάστε πια. Εδώ τώρα είναι ελεύθερη Ελλάδα και κανένας Γερμανός δεν πρόκειται να βάλει το πόδι του ποτέ. Θα ‘ρθει μάλιστα από ώρα σε ώρα και 12 χιλιάδες στρατός»»…

Και η μαρτυρία του Γιώργου Φαρσακίδη…

Αυτά όσον αφορά τον τρόπο με τον οποίο παρουσιάζεται η Σφαγή του Χορτιάτη από την «επίσημη» πλευρά, την πλευρά που δεν κρύβει τη συγγένεια της με τους συνεργάτες των κατακτητών και δεν διστάζει να «χρεώνει» τα ναζιστικά εγκλήματα στον ΕΛΑΣ και την Εθνική Αντίσταση. Υπάρχει όμως για τη Σφαγή του Χορτιάτη και μια σημαντική προσωπική μαρτυρία, η μαρτυρία του γνωστού ζωγράφου Γιώργου Φαρσακίδη, ο οποίος στο βιβλίο του «Αναζητώντας την Ιθάκη…», γράφει:

«Στις 2 Σεπτέμβρη 1944, δύο δεκαοχτάχρονοι μαχητές του ΕΛΑΣ, ο γράφων και ο Σταύρος Δήμου (Σταύρακας) κατόπιν εντολής του καπετάν Χορτιάτη, ξαναστήσαμε ενέδρα στο Ρωμαϊκό Υδραγωγείο και χτυπήσαμε γερμανικό αυτοκίνητο, προπομπό φάλαγγας αυτοκινήτων που θα εκτελούσαν την προσχεδιασμένη σφαγή στο Χορτιάτη. Ο οδηγός του αυτοκινήτου τραυματίστηκε βαριά, όμως οι άλλοι δύο Γερμανοί, ύστερα από ανταλλαγή πυρών, κατάφεραν να διαφύγουν. Εμείς στείλαμε τον τραυματία για περίθαλψη και κάψαμε το αυτοκίνητο. Το χτύπημα του αναγνωριστικού αυτοκινήτου αποδείχτηκε σωτήριο για εκατοντάδες κατοίκους του χωριού, οι οποίοι, υπακούοντας στις προτροπές της οργάνωσης, κατάφεραν να διαφύγουν. Τα πάνω από εκατόν σαράντα πέντε άτομα, κυρίως γυναικόπαιδα, που παρέμειναν στο χωριό, δίνοντας πίστη στα λόγια του ιερέα και του προέδρου, που διατηρούσαν ’’καλές σχέσεις’’ με τους Γερμανούς, σφαγιάστηκαν ή κάηκαν ζωντανοί.

Ο Γιώργος Φαρσακίδης

Ο Γιώργος Φαρσακίδης

Κατά την αγγλική κατοχή και την τρομοκρατία, που ακολούθησε, ο καπετάν Χορτιάτης ισχυριζόταν ότι κατά τα συμβάντα δεν βρισκόταν στο χωριό, μπερδεύει τα γεγονότα και εφευρίσκει έναν ανύπαρκτο ’’Γερμανό γιατρό’’ που σκοτώσαμε, προκαλώντας τα γερμανικά αντίποινα. [Με τον Γιώργο Κιρκιμτζή (καπετάν Χορτιάτη) σε προχωρημένη ηλικία βρεθήκαμε στο σπίτι του με τον Θεόδωρο Βαλαχά. Δεν με γνώρισε και όταν του θύμισα το περιστατικό της τότε συνάντησης και της διαταγής που μου έδωσε να επιστρέψουμε και να ξαναστήσουμε την ενέδρα στο Υδραγωγείο ξαφνιάστηκε κι μου είπε στεναχωρημένος: ’Έλα, βρε Γιώργο, ας τα ξεχάσουμε αυτά, τι θέλεις τώρα και τα σκαλίζεις…’’].

(…) Το ολοκαύτωμα, ως συμβάν, απουσιάζει τόσο από τα γερμανικά όσο και από τα βρετανικά αρχεία. Κι αναρωτιέται κανείς, για να συγκαλύψει άραγε ποιους μεγαλόσχημους συνεργούς εγκλημάτων πολέμου, ποιες πολιτικές ατιμίες και προδοσίες, έχει διαγραφεί αυτή η σελίδα; (Όπως είναι γνωστό, ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ Κουρτ Βαλτχάιμ είχε υπηρετήσει στο Γερμανικό Αρχηγείο Βορείου Ελλάδος ως αξιωματικός πληροφοριών)»…

(Γ. Φαρσακίδης «Αναζητώντας την Ιθάκη…» σελ. 30).

Η ιστορική μνήμη να φωτίσει τα βήματά μας προς το μέλλον

Η προπαγάνδα του δοσιλογισμού που ξεκίνησε ήδη από το Δεκέμβρη του 1944 αμέσως μετά την Κατοχή και τη βρετανική στρατιωτική επέμβαση στην Αθήνα, ζει και βασιλεύει. Η επιχείρηση απο-ενοχοποίησης και η εκστρατεία αποκατάστασης των ναζιστικών στρατευμάτων κατοχής και, φυσικά, των Ελλήνων συνεργατών τους – όσο η άρχουσα τάξη είναι, στη λειτουργία της, στα συμφέροντα και στις αξίες που πιστεύει, η ίδια με εκείνη που έθρεψε την προδοσία, τη βεβήλωση και τη λεηλασία του κατακτημένου από τα ξένα όπλα λαού μας – συνεχώς ανανεώνεται. Οσα συνέβησαν, κατά την κυρίαρχη άποψη και ιδεολογία, ήταν είτε προϊόν της «κακιάς ώρας» είτε αποτέλεσμα παράφρονων ενεργειών εκ μέρους της ένοπλης Αντίστασης, του ΕΛΑΣ ειδικότερα.

Ο ΕΛΑΣ φυσικά δε χρειάζεται ν’ απολογηθεί σε κανένα δοσίλογο και σε κανέναν απόγονο ή απολογητή δοσίλογου. Ηταν ένας εθελοντικός αντάρτικος λαϊκός στρατός που συγκροτήθηκε στη βάση μιας κοινής πίστης για απελευθέρωση και πολέμησε χωρίς να έχει τίποτα απ’ όσα ένας σύγχρονος στρατός χρειάζεται. Τα όπλα του, τα πυρομαχικά του τα έπαιρνε από τον εχθρό, όλα τα υπόλοιπα από το λαό, τα συμφέροντα του οποίου μαχητικά υπηρετούσε. Μάτωσε καίρια τον κατακτητή και τον έκανε να πληρώσει ακριβά την υποδούλωση της Ελλάδας. Οι νεκροί των Γερμανών στις συγκρούσεις τους με την ένοπλη Αντίσταση στην κατεχόμενη Ελλάδα μετρούνται κοντά στις 6.000, πέντε φορές περισσότεροι απ’ ό,τι κόστισε στο Ράιχ η εκστρατεία του 1941 για την κατάληψη της χώρας (χωρίς να υπολογίζουμε Ιταλούς και Έλληνες συνεργάτες τους).

Η απόσταση που χωρίζει τη Νέα Ευρώπη του Ναζισμού από την Ενωμένη Ευρώπη τού σήμερα είναι μικρή και οι βασικοί πρωταγωνιστές, τα βασικά προβλήματα και τα μεγάλα συμφέροντα δεν έχουν διαφοροποιηθεί ιδιαίτερα. Οι ίδιες ανθρωποφάγες πολιτικές επικρατούν και πάντα και παντού τέτοιου είδους πολιτικές έχουν ως κύριο υποπροϊόν «ανθρωποφάγους»… Αυτούς που πρέπει να κλείσουμε στο χρονοντούλαπο της Ιστορίας, ώστε να μη θρηνήσουμε ποτέ ξανά άλλο Χορτιάτη.

Η δύναμη γι’ αυτό βρίσκεται ακόμα στα χέρια μας. Το πλατύ ποτάμι που φουσκώνει πρέπει να το οδηγήσουμε εκεί που ο Άνθρωπος εξυψώνεται. Έχουμε καθήκον να βρούμε το θάρρος να ανοίξουμε τη χαραμάδα στη φωτεινή αχτίδα προς το μέλλον.

*Το κείμενο δημοσιεύθηκε στον «Ημεροδρόμο» στις 2 Σεπτεμβρίου 2014

Ετικέτες
  • Τελευταια
  • Δημοφιλή