Σήμερα: 16/06/2019
Π.Ε.Ν.Ε.Ν.

Π.Ε.Ν.Ε.Ν.

petr1.jpg

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΚΟΥΛΑΛΗΣ

Από τη Βόρεια Ντακότα, στο Δέλτα του Νίγηρα κι από ‘κει στις φυτείες κόκας, τον Πάμπλο Εσκομπάρ ,τον Εμφύλιο της Κολομβίας και το…ποτάμι του αργού πετρελαίου. Ένα ιστορικό ταξίδι σε δύο ηπείρους και τον… κομψό κόσμο των πετρελαϊκών, συνοδεία τραγουδιών που γεννήθηκαν στα οδοφράγματα και αφηγήσεων που στάζουν αίμα και κερδοσκοπική βουλιμία. 

Το 2011, η Τζάκι Σίλκε, αγρότισσα στα περίχωρα του Γουίλιστον της Β. Ντακότα, άρχισε να παρατηρεί κάποια… περίεργα συμπτώματα στις αγελάδες που έκτρεφε: μέρα με τη μέρα αδυνάτιζαν και πολλές φορές η ουρά τους εξαφανιζόταν. Έτσι, ανήσυχη απευθύνθηκε στις τοπικές αρχές, ζητώντας να γίνει εξέταση του εδάφους της φάρμας της. Το πόρισμα των επιθεωρητών δεν διαπίστωνε κάποια ανωμαλία.

Τότε, η Αμερικανή ήρθε σε επαφή με έναν ανεξάρτητο ειδικό από το Ντιτρόιτ, ο οποίος, έχοντας συλλέξει δείγμα του αέρα της περιοχής, κατέγραψε διάφορες ουσίες, όπως βενζόλιο, μεθάνιο, χλωροφόρμιο, βουτάνιο, τολουόλιο και ξυλόλιο· όλες τους σχετιζόμενες με την άντληση υδρογονάνθρακα μέσω υδραυλικής ρηγμάτωσης. Όπως μάλιστα ανέφερε παλαιότερο δημοσίευμα της Le Monde diplomatique [Μτφρ: Κορίνα Βασιλοπούλου], στο πηγάδι της βρέθηκαν εξίσου σημαντικές ποσότητες θειούχων αλάτων χρωμίου και στροντίου, ενώ, όταν η ίδια υποβλήθηκε σε εξετάσεις, εντοπίστηκαν στον εγκέφαλό της νευροτοξικές ενώσεις και στο αίμα της ίχνη από διάφορα βαρέα μέταλλα.

Χρωστάμε πολλά σ’ αυτή τη γυναίκα, σκεφτόμαστε γράφοντας τούτες τις αράδες. Ιδίως, γιατί κατάφερε να σπάσει αυτό το είδος ιδιότυπης  «ομερτά» που είχε επιβληθεί παντοιοτρόπως στην τοπική κοινωνία σχετικά με το περιβαλλοντολογικό κόστος του πετρελαϊκού «θαύματος» της Β. Ντακότα…

Η κυβέρνηση της Πολιτείας δεν γνώριζε ή, για να είμαστε πιο ακριβείς, επέλεξε να αγνοεί την ποσότητα του πετρελαίου και των χημικών προϊόντων που εκλύονταν στην επιφάνεια των αγροκτημάτων από ατύχημα ή από αμέλεια, με τις αναφορές σχετικά με τα ατυχήματα της πετρελαιοβιομηχανίας να έχουν αφεθεί στην ευγενική δικαιοδοσία των ίδιων των εταιρειών…

Όμως, η μικρή αυτή αγροτική Πολιτεία των 60 χιλ. κατοίκων δεν αποτελεί τον μοναδικό νομικό και πολιτικό παράδεισο των εταιρικών κολοσσών της πετρελαϊκής βουλιμίας.

Πρόσφατα, η Βουλή των Αντιπροσώπων της Πολιτείας του Τέξας υιοθέτησε την πρόταση νόμου των Ρεπουμπλικανών, βάσει της οποίας εξομοιώνονται οι διαδηλώσεις ενάντια στους αγωγούς πετρελαίου και φυσικού αερίου με κακούργημα τρίτου βαθμού. Εν ολίγοις, είτε σκοτώσεις κάποιον, είτε διαδηλώνεις, οι αχυράνθρωποι των θηρευτών του πετρελαίου αποφάνθηκαν ότι είναι ένα και το αυτό. «Πρόκειται για έναν νόμο», σχολίαζε ο Φράνκι Ορόνα, εκτελεστικός διευθυντής της οργάνωσης των Αυτόχθoνων Αμερικανών Society Native Nations, που «θέτει τις εταιρείες πάνω από τους ανθρώπους».

Φυσικά, πρόκειται για τη νομική απάντηση των πετρελαϊκών στις προ τριετίας έντονες διαμαρτυρίες Ινδιάνων και ακτιβιστών για την κατασκευή του Dakota Access στην Β. Ντακότα, η οποία, μαντέψτε, έχει νομοθετήσει αντίστοιχα με το Τέξας μέτρα προστασίας των εν λόγω πολυεθνικών γιγάντων.

Κι αν η ξεδιάντροπη ταύτιση εταιρικών και πολιτειακών συμφερόντων σάς έπεσε κάπως βαριά, κάνουμε ένα διάλειμμα για μερικές νότες διαμαρτυρίας και επανερχόμαστε, υποπτευόμενοι πως όσα διαβάσετε στη συνέχεια θα ρίξουν (κι για εσάς) τίτλους τέλους στο μαύρο παραμύθι των θιασωτών του εύκολου και τυχαίου πλουτισμού.

 

«Το πετρέλαιο δημιουργεί την ψευδαίσθηση μιας εντελώς διαφορετικής ζωής, μιας ζωής χωρίς δουλειά, μιας ζωής στο τσάμπα. (…) Υπ’ αυτή την έννοια, το πετρέλαιο είναι παραμύθι και, όπως όλα τα παραμύθια, βασίζεται λίγο στο ψέμα».

Έχοντας ως οδηγό τα λόγια του Πολωνού δημοσιογράφου, Ρίσαρντ Καπουσίνσκι επανερχόμαστε στη συζήτηση για τη μόλυνση του εδάφους που σχετίζεται με την υδραυλική ρωγμάτωση. Τα κοιτάσματα της Β. Ντακότα βρίσκονται σε βάθος 3χιλ. Το κυρίαρχο αφήγημα θέλει τα πολλαπλά γεωλογικά στρώματα που διαχωρίζουν τον σχιστόλιθο από τον υδροφόρο ορίζοντα να εμποδίζουν τη μόλυνση του εδάφους και των υδάτων. Ωστόσο, ανταπαντά ο ακαδημαϊκός Άντονι Ινγκράφι, πρωτεργάτης της τελειοποίησης της συγκεκριμένης τεχνικής (υπό τη μισθολογική κηδεμονία της πετρελαϊκής εταιρείας Schlumberger) και μετέπειτα φανατικός πολέμιός της, η  «περιβαλλοντική μόλυνση δεν προέρχεται από τη ρωγμάτωση αυτή καθεαυτή, αλλά από ό,τι γίνεται πριν και μετά»· ως επί το πλείστον από τη μεταφορά και την αποθήκευση τεραστίων ποσοτήτων χημικών αποβλήτων που εκλύονται από τη βιομηχανία.

Οι μαύρες γλώσσες του πετρελαϊκού νέκταρ, που σαν οβίδες εκσφενδονίζονται απ’ τα σπλάχνα της γης και γύρω απ’ τα «ιμάτιά» τους γρυλίζουν οι ιμπεριαλιστές ανά τον κόσμο, αποτελούν το απαύγασμα μιας διαδικασίας, η οποία απαιτεί κατά μέσο όρο 20 εκατομμύρια λίτρα νερού, 235 τόνους άμμου και 1,2 λίτρα χημικών προσθέτων, προκειμένου, σύμφωνα με τους ειδικούς, να αυξηθεί το ιξώδες του νερού. Το χημικό αυτό κοκτέιλ ( για τους αγγλοτραφείς, slickwater), μετά την έγχυσή του με μεγάλη πίεση για τη διάνοιξη του βράχου αναπηδά στην επιφάνεια, σκορπώντας γενναιόδωρα χαρά στους υποψήφιους εκμεταλλευτές του. Μόνο που μαζί του ξεπηδά κι ένα υγρό απόβλητο –άλμη το βάφτισαν- που αποτελείται, εκτός των άλλων, από βαρέα ραδιενεργά μέταλλα- προερχόμενα αυτά από τον φλοιό της γης-, υδρογονάνθρακες και αλμυρό νερό, παγιδευμένα όλα κάτω από τον σχιστόλιθο.

Αυτό είναι το τίμημα, αν θες να έχει δουλειά ο κόσμος, σκούζει στα αφτιά μας η κατά Μητσοτάκη φωνή της λογικής. Ή, για να το πούμε με τα λόγια του πρώην κυβερνήτη της Β. Ντακότα, Τζακ Ντάλριμπλ, παλιότερα «μας ήξεραν μόνο για τις χιονοθύελλες. Σήμερα, η “Wall Street Journal” (…) ρωτά ποια είναι η μαγική συνταγή της Βόρειας Ντακότα».

Δεν ξέρουμε αν βρέθηκε τελικά η «μαγική συνταγή» του Ντάλριμπλ (ο οποίος, αφού τσέπωσε μέσα σε ένα εξάμηνο $81.600 από πετρελαϊκές εταιρείες όπως η Hess, η Conoco,  και η Continental, λίγο μετά έδωσε την άδεια για μια αμφιλεγόμενη γεώτρηση στην κομητεία του Ντιούν, επ’ ωφελεία των εν λόγω εταιρειών) ξέρουμε, όμως, τι μπορεί να εντοπίσει κάποιος ψάχνοντας στα χαντάκια των δρόμων της Β. Ντακότα. Το ρεπορτάζ έχει ο Τζο Μάρτιν, οδηγός φορτηγού μεταφοράς άλμης: Κάποιοι από τους οδηγούς αδειάζουν το τοξικό φορτίο στον δρόμο, «αντί να περιμένουν τη σειρά τους (…) μπροστά από τα φρεάτια έγχυσης για να αδειάσουν τα απόβλητα», αναφέρει ο Μάρτιν παγώνοντας τα «οικολογικά» χαμόγελα των εκπροσώπων της ενεργειακής βιομηχανίας.

Παρόλα αυτά, μιλάμε για τις ΗΠΑ, δεν μπορεί, υπάρχουν σίγουρα οι αρμόδιες υπηρεσίες που παρεμβαίνουν και επιβάλλουν τον νόμο σε τέτοιες περιπτώσεις, ίσως σκεφτείτε.

Ναι, μόνο που, όπως έχει αποδειχθεί και σε άλλες περιπτώσεις, του όχι και πολύ μακρινού παρελθόντος, ο νόμος επιβάλλεται μέχρι εκεί που δεν θίγει τα συμφέροντα των πραγματικών αφεντικών τής, ας μας συγχωρέσουν οι εγχώριοι (νεο)φιλελεύθεροι και οι σημαιοφόροι της ρουσφετολογικής Αριστεράς, αστικής δημοκρατίας.

Στην περίπτωση μας, η αποδυνάμωση των καθ’ ύλην αρμόδιων υπηρεσιών- Υπουργείο Υγείας και Υπηρεσία Ορυκτών Πόρων- βρίσκεται σε τέτοιο βαθμό που δεν είναι δυνατή ούτε η προσχηματική εφαρμογή των υφιστάμενων νομικών πλαισίων, αφού δύο άτομα «επιθεωρούν» 12 χιλ. πετρελαιοπηγές! Πώς μεταφράζεται αυτή η αναντιστοιχία στην πραγματική ζωή; Οι εταιρείες, όπως προείπαμε, αναλαμβάνουν οι ίδιες να συντάξουν και να δηλώσουν στην αναφορά τους τον όγκο του απολεσθέντος υγρού μιας διαρροής πετρελαίου ή άλμης,  γράφοντας απλά «μηδέν». Σύμφωνα, μάλιστα, με έρευνα του ιστότοπου ProPublica, «τον Ιούλιο του 2011, η εταιρία Petro Harvester ανέφερε διαρροή 40 κυβικών μέτρων άλμης. Οι επιθεωρητές διαπίστωσαν ότι το περιστατικό ήταν πολύ πιο σοβαρό : δέκα εκτάρια γης είχαν καταστεί άγονα εξαιτίας 8 εκατομμυρίων λίτρων άλμης – η μεγαλύτερη διαρροή που είχε γίνει ποτέ στη Βόρεια Ντακότα. Η επίσημη έκθεση, παρόλα αυτά, παρέμεινε ως είχε», με τον ιδιοκτήτη της μολυσμένης έκτασης να μην λαμβάνει ούτε ένα δολάριο ως αποζημίωση από την εταιρεία.

Προηγουμένως μιλήσαμε για την αδυναμία του αστικού κράτους να επιβάλει τη βούλησή του, όταν αυτή προσκρούει στα στεγανά της ταξικής δομής του. Για τον λόγο αυτό, θέσεις- κλειδιά των μηχανισμών του έχουν καταληφθεί από ευυπόληπτους, κατά τα άλλα, εκπροσώπους της τάξης εκείνης που δεν μπορεί κατά Τσόμσκυ να τιμωρηθεί. Ο λόγος φυσικά για τον Λιν Χελμς, τον μακροβιότερο πρόεδρο της Υπηρεσίας Ορυκτού Πλούτου, διορισμένο το 2010 από τον Ντάλριμπλ, ο οποίος έβγαζε το ψωμάκι του, πριν φορέσει το κουστούμι του κρατικού γραφειοκράτη, στην πετρελαϊκή βιομηχανία. Ίσως, γι’ αυτό, ερωτηθείς τον Μάιο του 2018, αν συμφωνεί με τη δημιουργία τριών διυλιστηρίων στη Β. Ντακότα, απάντησε ότι σκοπός του είναι να έχει όσες περισσότερες τέτοιες επιλογές γίνεται επάνω στο τραπέζι του, ώστε να αναλάβει την εκμετάλλευση των ορυκτών πόρων μια εταιρεία όπως η Tesoro, η Μοbil, η Εndeauvor, η Davis κ.ά.

Οι παλιές αγάπες δεν ξεχνιούνται, άλλωστε…

Όπως δεν ξέχασε το χέρι που τον τάισε, όταν μοιραζόταν τη θέση του προέδρου του Interstate Oil and Gas Compact Commission (IOGCC), του λόμπι των πολιτειών που προασπίζονται τους υδρογονάνθρακες, με την πρώην κυβερνήτη της Αλάσκα Σάρα Πέιλιν, ένα από τα πλέον προβεβλημένα μέλη του Tea Party, του μορφώματος που προλείανε το πολιτικό έδαφος για την έλευση του φασίζοντος νυν προέδρου των ΗΠΑ.

Όμως, συνεχίζουν τα γλοιώδη κατακάθια του πολιτικού πυθμένα της ΤΙΝΑ, ακόμη κι έτσι, γεμίζουν ή όχι τα πορτοφόλια των κατοίκων;

Ο Καπουσίνσκι έχει ήδη δώσει απάντηση στο πολιτικά και κοινωνικά αναλφάβητο προπαγανδιστικό τους αφήγημα. Παρόλα αυτά, ακόμη κι αν δεχθούμε ότι τα πορτοφόλια των κατοίκων της Β. Ντακότα είναι γεμάτα με πετρελαιοδόλαρα (σ’ αντίθεση βέβαια, μ’ άλλες πλούσιες σε κοιτάσματα περιοχές του πλανήτη στις οποίες δίπλα στις δεξαμενές με το μαύρο φίδι του αργού, πεθαίνουν μωρά από την πείνα) νομιμοποιείται η δραστηριότητα ενός Ελ Ντοράντο που επιβαρύνει το περιβάλλον και την υγεία των πολιτών;

 Η ιστορία της Σίλκε στην οποία αναφερθήκαμε προηγουμένως είναι ενδεικτική. Όχι, όμως, η μόνη. Ίσως, ξέρουμε τόσα λίγα γύρω από το θέμα, γιατί όποιες προσπάθειες των κατοίκων έγιναν έστω για τη γνωστοποίηση της καταστροφής θάφτηκαν από τις τοπικές αρχές ή κόπηκαν από τα αργυρώνητα «φίλτρα» των ΜΜΕ.

Εξηγούμαστε.

Πριν από οκτώ χρόνια, οι γεωργοί της κομητείας με την πιο παράξενη ατραξιόν παγκοσμίως (μια χελώνα ύψους 9 μέτρων καλωσορίζει τους επισκέπτες του Μπότινο στα βόρεια της Ντακότα) συνέλεξαν αεροφωτογραφίες που απεικόνιζαν διαρροές και κοντέινερ της εταιρείας Sagebrush Resources απ’ τα οποία είχαν διαφύγει τοξικά απόβλητα, προκειμένου να τις παραδώσουν στις αρχές.

Μολοταύτα, μαρτυρά ο πεπειραμένος σε τέτοιου είδους υποθέσεις νομικός Ντέρικ Μπράατεν, οι επιθεωρητές αντί να ελέγξουν την καταγγελία και να προχωρήσουν στην έρευνά της, διαβίβασαν στην Sagebrush Resources τα μέιλ που είχαν λάβει κι έτσι οι αγρότες παραπέμφθηκαν στη δικαιοσύνη για «παραβίαση ξένης ιδιοκτησίας». Αυτό θα πει ευέλικτο και αποτελεσματικό κράτος: Να οχυρώνεις τα κέρδη των φορέων της ανάπτυξης, απέναντι στον ίδιο τον λαό σου.

Αλλά, δεν είναι πάντα αναγκαίος ο πέλεκυς της δικαιοσύνης (τους) για να εξασφαλισθεί η διαιώνιση του διαγουμίσματος του δημόσιου πλούτου από μια πλούσια μειοψηφία, με τραγικά αποτελέσματα για το περιβάλλον και την υγεία των πολιτών. Υπάρχουν πάντα οι πρόθυμοι κονδυλοφόροι και οι διαφημιστές ειδικών αποστολών για να δημιουργήσουν την απαραίτητη κοινωνική συναίνεση.

Σύμφωνα με πρόσφατο δημοσίευμα της ΗuffPost, την τελευταία δεκαετία το American Petroleum Institute (API) δαπάνησε 663 εκατ. δολάρια για δημόσιες σχέσεις και προπαγάνδα σχετικά με την κλιματική αλλαγή. Εταιρείες- σύμβολα του χώρου, όπως η ΕxxonMobil, προώθησαν την ατζέντα τους μέσω του Αμερικανικού Συνδέσμου Κατασκευαστών και του Εμπορικού Επιμελητηρίου, ενώ δαπάνησαν, πάντα μέσα από τις τάξεις του API, αστρονομικά ποσά για την χρηματοδότηση καμπανιών, όπως η «Energy Citizens» και την οικοδόμηση του κοινωνικού τους προφίλ, συνεργαζόμενοι με τους κορυφαίους του είδους, σαν την εταιρεία Εdelman.

Κι αν πιστεύετε ότι μιλήσαμε τυχαία στην αρχή του σημειώματός μας για τη σύμφυση εταιρικών- κρατικών συμφερόντων, οφείλουμε σ΄ αυτή την περίπτωση να αναφέρουμε μερικά ακόμη ποσά που ζαλίζουν, όχι μόνο τον γράφοντα, αλλά και αυτούς στις τσέπες των οποίων βυθίστηκαν εκατομμύρια δολάρια. Στην Καλιφόρνια, για παράδειγμα, στην «πράσινη» πόλη με το μεγαλύτερο ποσοστό ρύπανσης στις ΗΠΑ, μόνο το 2017, διαβάζουμε στην Έκθεση της τοπικής Ένωσης Πνευμονοπαθών, η Western States Petroleum Association και η ομάδα των μεγαλύτερων πετρελαϊκών στον κόσμο (Big Oil) κατέβαλαν κατά μέσο όρο 90χιλ. δολάρια/ ημέρα για άσκηση πίεσης στους πολιτειακούς αξιωματούχους, προκειμένου να τονισθεί σε όλους τους τόνους απ’ τους ίδιους ότι οι γεωτρήσεις πετρελαίου και φυσικού αερίου, καθώς και οι εγχύσεις δεν μολύνουν το νερό και τον αέρα της Καλιφόρνια. Τα παραπάνω ποσά δεν αποτελούν παρά μόνο ένα μέρος των 150 εκατ. δολαρίων που δαπανήθηκαν μέσα σε μια δεκαετία για lobbying στο νομοθετικό σώμα της Καλιφόρνια, μόνο με τη Chevron και την Τesoro Refining and Marketing Company να έχουν καταβάλει τούτα τα χρόνια 11,4 εκατ. δολάρια γι’ αυτόν τον σκοπό.

Ληστεύοντας τους φτωχούς

Ξέρετε (συγχωρέστε μας για την προφορικότητα της γλώσσας), ένας από τους μεγαλύτερους κινδύνους στην, εκτός των άλλων, συναρπαστική δουλειά του δημοσιογράφου είναι η εξοικείωση με τη βαρβαρότητα της εξουσίας ή και την υιοθέτηση της οπτικής των εχόντων ως αυταπόδεικτης κοινωνικής αξίας και αρετής. Ως εκ τούτου, επιτρέψτε μας να νιώθουμε αισιόδοξοι και λιγάκι υπερήφανοι για το γεγονός ότι παραμένουμε οργισμένοι. Σχήμα οξύμωρο; Ενδεχομένως. Μα, το παρακάτω βίντεο πιθανότατα αιτιολογεί τα αντιφατικά συναισθήματά μας:

Οι σκληρές εικόνες που μόλις παρακολουθήσατε δεν αποτελούν τίποτα περισσότερο από το κατασταλτικό επιστέγασμα της ταξικής αυταρέσκειας των αφεντικών του στρατολάγνου Ρεπουμπλικάνου πλανητάρχη, αλλά και του αισθητικά ασύγκριτου, «μετριοπαθούς» προκατόχου του.

Ίδιο, εξάλλου, είναι το θέατρο. Οι πρωταγωνιστές αλλάζουν κι όχι μόνο στις ΗΠΑ…

Ωστόσο, πρέπει να είμαστε δίκαιοι. Η κατάφορη ταξική μεροληψία του αμερικανικού κράτους, όπως την αναδείξαμε, θα ήταν λάθος να αναγορευτεί σε έναν καντιανό (για να θυμηθούμε και τα χρόνια μας στη Φιλοσοφία) καθολικό «νόμο». Εν ολίγοις, ο τρόπος επιβολής του δικαίου των μονοπωλίων του αργού πετρελαίου και η καθυπόταξη οποιουδήποτε διαφωνούντος διαφέρει, για την ώρα τουλάχιστον, ως προς τα μέσα από μέρος σε μέρος.

Στο Δέλτα του Νίγηρα, λόγου χάριν, όταν οι κάτοικοι άρχισαν να εκφράζουν κάπως πιο… έντονα τη δυσαρέσκειά τους για το γεγονός ότι, σ’ αντίθεση με τις εξαγγελίες της Shell και της Chevron για ποταμό δολαρίων, έβλεπαν τον τόπο τους να μετατρέπεται σε μια ρημαγμένη από κάθε άποψη αποικία ενεργειακής τροφοδότησης της Δύσης, τότε οι σύγχρονοι κονκισταδόροι της μαύρης ηδονής εξόπλισαν ειδικά σώματα του στρατού και της αστυνομίας, τα οποία αφάνιζαν από τον χάρτη ολόκληρα χωριά. Όπως έπραξαν εναντίον της κοινότητας Οντιόμα τον Φεβρουάριου του 2005, όταν οι χορηγούμενες από τη Chevron σφαίρες των ΕΔ έστειλαν στον θάνατο 17 ανθρώπους, κατεδαφίζοντας παράλληλα το 80% των σπιτιών του χωριού.

 «Η Chevron, είναι γνωστό ότι αγόρασε και έδωσε όπλα σε νέους στην περιοχή του Ουάρι, για να πολεμήσουν τον κόσμο που ήταν αντίθετος στις πρακτικές της εταιρείας στην περιοχή», δήλωνε στον «Εξάντα» του Αυγερόπουλου ο Ανιγιάκι Νισιριμόβου, δικηγόρος και ακτιβιστής των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Με τον Λέντου Μίτι, σύντροφο και συγκρατούμενο του Κέν Σάρα Ουίουα (του ποιητή που απαγχονίστηκε το ’95 από τη νιγηριανή χούντα, επειδή ηγήθηκε του ειρηνικού κινήματος ενάντια στη Shell) να υπερθεματίζει λέγοντας: «Ακόμη και κανονιοφόρους λέμβους αγοράζει η Shell για τον στρατό της Νιγηρίας. Κι αυτός ο στρατός, όταν μια κοινότητα αντιτίθεται στα σχέδια της εταιρείας, την ισοπεδώνει».

«Το να αγοράζει κανείς το πετρέλαιο της Νιγηρίας», σημείωνε το 1977, σε άρθρο της στους ΤΝΥTimes η νομπελίστρια Nadine Gordimer, «κάτω από τις υφιστάμενες συνθήκες, όπως κάνουν οι ΗΠΑ, είναι σαν να αγοράζει πετρέλαιο ανταλλάσσοντάς το με αίμα».

Δεν έχουμε παρά να συμφωνήσουμε μαζί της.

Φυσικά, το αιματοβαμμένο Δέλτα δεν ήταν η μόνη γωνιά του κόσμου που πλήρωσε βαρύ φόρο για την «τύχη» της να αποτελεί δίκτυο αρτηριών αποστολής πετρελαίου στα ατσάλινα ντεπόζιτα του υπόλοιπου πλανήτη.

Ο λαός της Κολομβίας πέρασε κι αυτός από φωτιά και σίδερο, προκειμένου ο κομψός κόσμος της πετρελαιοκρατορίας να μονοπωλεί την εκμετάλλευση των περιττωμάτων του διαβόλου.

Πρόσφατα, πάνω από την είδηση της ραγδαίας αύξησης της πολιτικής βίας στη χώρα, παρά τη Συμφωνία κατάπαυσης του πυρός, γράφαμε στο twitter (https://twitter.com/DimitrisKoulal1 ) ότι κανείς δεν λέει (όλη) την αλήθεια γύρω από τον κολομβιανό εμφύλιο, αν δεν αναφέρεται στον ρόλο των μεγάλων πετρελαϊκών ομίλων…

Ήταν στις αρχές της δεκαετίες του ’70, όταν οι ΗΠΑ, κυριευμένες από το αντικομμουνιστικό τους μένος, προσέφεραν τα μέσα στον κολομβιανό στρατό για να πνίξει εν τη γενέσει τους τις οργανωμένες αντάρτικες ομάδες των Fuerzas Armadas Revolucionarias de Colombia (FARC) και Ejercito de Liberation National (ELN). Την ίδια περίοδο, έπειτα από πιέσεις εκ μέρους του State Department, το Μεξικό είχε περιορίσει σε μεγάλο βαθμό το εμπόριο ναρκωτικών, το οποίο χωρίς καθυστέρηση άπλωσε τα πλοκάμια του στα γόνιμα εδάφη της χειμαζόμενης απ’ τον Εμφύλιο Κολομβίας. Στα μέσα της δεκαετίας, η Κολομβία εφοδίαζε τη «μαμά Αμερικάνα» με το 70% της εισαγόμενης μαριχουάνας, ενώ όσο προχωρούσε ο καιρός οι Κολομβιανοί έμποροι του ανθρώπινου πόνου επέκτειναν τις «μπίζνες» τους σε ακόμα πιο προσοδοφόρα «προϊόντα», γεμίζοντας τα στέκια των ΗΠΑ με τεράστιες ποσότητες κοκαΐνης και ηρωίνης.

Έτσι, η χώρα άρχισε να μετατρέπεται σταθερά σε ένα (σύμφωνα με τον ορισμό του ΔΝΤ) ναρκο-κράτος στο οποίο ιδιωτικές παραστρατιωτικές οργανώσεις (sicarios) φύλαγαν τα «ναρκοτσιφλίκια» των μεγιστάνων της κόκας και της ηρωίνης, όπως αυτά ιδιοκτησίας του Πάμπλο Εσκομπάρ Γκαβίρια. Του γνωστού κτηνώδους, αντιδραστικού φασίστα, ο οποίος έθετε τους εκπαιδευμένους από Ισραηλινούς βετεράνους αξιωματικούς κομάντος του στο πλευρό των μεγαλογαιοκτημόνων, προκειμένου να ξεριζωθεί ο σπόρος του αγροτικού συνδικαλισμού στις μεγάλες χασιέντες (τσιφλίκια) και να προεκτείνει τις θανατηφόρες «δουλίτσες» του.

Μέσα σ’ αυτό το κλίμα, της παρέμβασης των ΗΠΑ και της άνθησης της εμπορίας ναρκωτικών, ο λαός της Κολομβίας πήρε τα όπλα, με τη γλίτσα του αργού πετρελαίου να πλημμυρίζει στη συνέχεια με ακόμη περισσότερο αίμα τα γόνιμα εδάφη της χώρας…

Στα 1983, η Occidental Petroleum ανακάλυψε ότι τα πετρελαιοφόρα πεδία του Cano Limon, στα σύνορα με τη Βενεζουέλα, μπορούσαν να της προσφέρουν μέχρι και ένα δισεκατομμύριο βαρέλια αργού πετρελαίου. Ως εκ τούτου, με τον μαύρο χρυσό να ρέει σε αφθονία, μέσα σε μια τριετία κατασκευάστηκε μέσω των Άνδεων ο αγωγός 483, μετατρέποντας την περιοχή στο πιο «θερμό σημείο της Λ. Αμερικής», όπως γλαφυρά την περιέγραφε η Oil and Gas Journal.

Η εξέλιξη αυτή, ως ήταν αναμενόμενο, άνοιξε την όρεξη και στους υπόλοιπους παίκτες της αγοράς, οι οποίοι μέσα στα επόμενα δύο χρόνια είχαν διανοίξει άλλες ογδόντα ερευνητικές γεωτρήσεις, αναζητώντας ακόμη περισσότερα αποθέματα. Η «βόμβα» έσκασε το ’88, όταν η BP ανακάλυψε το πεδίο της Cusiana, το οποίο μπορούσε να μπουκώσει τους τραπεζικούς λογαριασμούς των μετόχων της εταιρείας με τα κέρδη του ενάμισι δισεκατομμυρίου βαρελιών πετρελαίου που έκρυβε μέσα του.

Την ίδια περίοδο, η χώρα συνέχιζε να μαστίζεται από τον Εμφύλιο, με τις δολοφονίες να είναι η πρώτη αιτία θανάτου των ενηλίκων ανδρών και η δεύτερη στο σύνολο του πληθυσμού· με το πετρέλαιο να αποτελεί το τρωτό σημείο του εχθρού και για τις δύο πλευρές.

Η πώληση βενζίνης που είχε κλαπεί προηγουμένως από τους αγωγούς, σε συνδυασμό με μια σειρά βιαιότερων πρακτικών (βομβαρδισμοί αγωγών, απαγωγές, εκβιασμοί κ.ά.) απέφερε στα τέλη της δεκαετίας του ’90 περίπου 140 εκατ. δολάρια/ χρόνο στα ταμεία των ανταρτών.

Με πρόσχημα την αντιμετώπιση του «κομμουνιστικού κινδύνου», η κυβέρνηση, από την άλλη,  οργάνωνε επιχειρήσεις εναντίον πλούσιων σε πετρέλαιο περιοχών, «τρομοκρατώντας τους ντόπιους, τους οποίους θεωρούσε υποστηρικτές των ανταρτών», διαβάζουμε στην αναφορά  των εκπροσώπων του Βορειοαμερικανικού Κογκρέσου για τη Λ. Αμερική. Την περίοδο 1989-1994, περισσότεροι από χίλιοι άνθρωποι, χωρικοί και ιθαγενείς πληθυσμοί στην πλειοψηφία τους, εκτελέστηκαν από τα κυβερνητικά τάγματα θανάτου στις πετρελαιοπαραγωγές περιοχές.

Ο ρόλος των πετρελαϊκών

Για να βρεις τον δράστη του εγκλήματος, ψάξε τη ροή του χρήματος, λένε οι «διαβολικά καλοί» υπερατλαντικοί σύμμαχοί μας και καλά θα κάνουμε να τους ακούμε. Ως «γεωπολιτικοί μεντεσέδες», άλλωστε, δεν έχουμε και πολλές επιλογές…

Αναζητώντας, λοιπόν, τον ηθικό αυτουργό εγκλημάτων όπως η κατεδάφιση με βόμβες διασποράς του χωριού Σάντο Ντομίνγκο από την κυβερνητική αεροπορία, φτάνουμε στο εννοιολογικό κατώφλι ορισμών όπως η θετική οικονομία του πολέμου, η συνέχιση, δηλαδή της οικονομικής πορείας των προϊόντων (εν προκειμένω του αργού), εν καιρώ πολέμου, χωρίς να παρουσιάσουν σημάδια κάμψης.

Και, για να το πετύχουν αυτό οι εκπρόσωποι των πετρελαϊκών, ως άλλοι ναρκοβαρόνοι, εφάρμοσαν τον θεμέλιο νόμο της κόκας: «plata o plomo», «ασήμι ή μολύβι»…

Από τη μία, δηλαδή, άνοιγαν τα χρηματοκιβώτιά τους για να πληρώσουν, εν είδει «πολεμικού φόρου» τους αντάρτες, προκειμένου να μην ανατινάζουν τους αγωγούς τους, κι από την άλλη, όταν η δωροδοκία δεν «έπιανε», βούταγαν τα χέρια τους στο αίμα, εξοπλίζοντας τους κρατικούς πραιτοριανούς των συμφερόντων τους.

Όπως έκανε, λόγου χάρη, η Occidental, η οποία όχι μόνο είχε προσλάβει φρουρά με σκοπό τον εντοπισμό ανταρτών κοντά στους αγωγούς της, αλλά όταν τον Δεκέμβρη του 1998, η επιφορτισμένη με την προστασία της περιουσίας της κολομβιανή αεροπορία, αντί να βομβαρδίσει τις θέσεις των ανταρτών, βομβάρδισε το Σάντο Ντομίνγκο, σκοτώνοντας δεκαοκτώ άοπλους χωρικούς, δεν έκανε απολύτως τίποτα.

Σαν να μην έφτανε αυτό, δύο χρόνια αργότερα, με τις πλάτες της Texaco και της ΒΡ, ο πρόεδρος του ομίλου κατέθεσε ενώπιον του Κογκρέσου υπέρ ενός πακέτου βοήθειας δισεκατομμυρίων προς την Κολομβία, για τον αγώνα –υποτίθεται- κατά των ναρκωτικών. Μόνο που, στο τέλος της χρονιάς, αντί για τη μείωση της καλλιεργούμενης κόκας, εκείνοι που ακκίζονται στη διεθνή σκηνή ως τάχα μου ευσυνείδητοι επενδυτές, είχαν καταφέρει να μπολιάσουν τα πνευμόνια των κατοίκων των περιοχών πέριξ των φυτειών με 383 τόνους εντομοκτόνου και να αυξήσουν την παραγωγή του ναρκωτικού κατά 25%.

Κι ενώ ο πόλεμος εναντίον των οργανωμένων παραγωγών – διακινητών κόκας δεν έδειχνε να φέρνει αποτελέσματα, ο πρόεδρος τού «όποιος δεν είναι μαζί μας, είναι εναντίον μας», Τζ. Μπους ο νεότερος εξασφάλισε μεταξύ 2003-2004 κονδύλια ύψους 247 εκατ. δολαρίων προς τον αμερικανικό στρατό, με τα οποία οι ένοπλες δυνάμεις της χώρας θα εκπαίδευαν Κολομβιανούς, ώστε να καταστούν αποτελεσματικότεροι στη φύλαξη των πολύτιμων αγωγών.

Τώρα, αν κάποιος κάνει το λάθος να ρωτήσει, γιατί ο αμερικανικός στρατός εκπαίδευσε ακόμη περισσότερους άνδρες για να σκοτώνουν χωρικούς, τότε, θα του απαντήσει ο πρ. πρεσβευτής των ΗΠΑ στην Κολομβία, γιατί, πολύ απλά, οι αγωγοί που μετέφεραν το πολυπόθητο χρυσό υγρό ήταν σημαντικοί για «το μέλλον της…τροφοδοσίας σε πετρέλαιο και για την εμπιστοσύνη των επενδυτών»[ Washington Office on Latin America, “Colombia Monitor’’, σ. 5].

Έπρεπε, για άλλη μια φορά, να προστατευτούν τα «ζωτικά συμφέροντα των ΗΠΑ», όπως τόνιζε το State Department στην ανακοίνωση αιτιολόγησης του παγώματος των ερευνών για τις καταγγελίες των χωρικών της ινδονησιακής επαρχίας Άτσε περί χρηματοδότησης του κρατικού στρατού από την Exxon-Mobil με σκοπό την βάναυση κακοποίησή τους.

Ένας κόσμος ανάποδα

«Στη Βικτοριανή εποχή, γράφει ο Εδουάρδο Γκαλεάνο στις σελίδες τού «Ένας κόσμος ανάποδα», «δεν μπορούσες να αναφέρεις τη λέξη παντελόνια μπροστά σε μια δεσποινίδα. Στις μέρες μας ορισμένα πράγματα δεν είναι σωστό να λέγονται δημοσίως: ο καπιταλισμός φέρει το καλλιτεχνικό όνομα της οικονομίας της αγοράς, ο ιμπεριαλισμός λέγεται παγκοσμιοποίηση, τα θύματά του (…)χώρες υπό ανάπτυξη –και- ο οπορτουνισμός ρεαλισμός».

Μ’ αυτές τις σκέψεις κλείνουμε αυτή τη φορά τη χορογραφία παρόντος-παρελθόντος, με τη ματιά μας στραμμένη, όχι μόνο στη Λ. Αμερική και την Αφρική, αλλά και στην Κύπρο, το Αιγαίο, την ανατολική Μεσόγειο και το γεωπολιτικό μπρα ντε φερ των αφεντικών στις πλάτες των λαών της περιοχής.

Αλλά, για αυτά θα μιλήσουμε ενδεχομένως σε κάποιο επόμενο σημείωμα. Μέχρι τότε, ας λάβουμε σοβαρά υπόψη μας την προϊστορία, έχοντας στον νου μας ότι όταν κάποιοι κολυμπούσαν στις πισίνες του αργού πετρελαίου, κάποιοι άλλοι πότιζαν το χώμα με το ίδιο τους το αίμα.

πηγη: imerodromos.gr

Ετικέτες

295172a46e67c0b91ccb4cc4b70def39_S.jpg

Detail of Pablo Picasso, Weeping Woman, 1937.

του Σαράντου Φράγκου

 «Τον Απρίλιο του 1945, στο Στάργκαρντ, στο Μεκλεμβούργο, ένας έμπορος χάρτου αποφάσισε να πυροβολήσει τη γυναίκα του, τη δεκατετράχρονη κόρη του και να αυτοπυροβοληθεί. Είχε ακούσει από πελάτες για το γάμο και την αυτοκτονία του Χίτλερ.

Εφεδρικός στον Πρώτο Παγκόσμιο πόλεμο, διατηρούσε ακόμη στην κατοχή του ένα πιστόλι και εφόδια για δέκα βολές.

Όταν η γυναίκα του βγήκε από την κουζίνα με το βραδινό φαγητό, αυτός στεκόταν στο τραπέζι και καθάριζε το όπλο. Έφερε τον Σιδηρούν Σταυρό στο πέτο της στολής του όπως το συνήθιζε, μόνο σε επετείους.

Ο Φύρερ επέλεξε τον εκούσιο θάνατο, εξήγησε, μετά την ερώτησή της, κι ο ίδιος του έμενε πιστός. Μήπως ήταν κι εκείνη, όντας σύζυγός του, έτοιμη να τον ακολουθήσει σ' αυτό; Για την κόρη του δεν αμφέβαλλε ότι θα προτιμούσε έναν τιμημένο θάνατο από το χέρι του πατέρα της παρά μια ζωή χωρίς τιμή.

Την κάλεσε. Δεν τον απογοήτευσε.

Χωρίς να περιμένει την απάντηση της γυναίκας, παρότρυνε και τις δύο να φορέσουν τα πανωφόρια τους, μιά και για να μην υποπέσουν στην αντίληψη κανενός, θα τις οδηγούσε σε έναν τόπο ειδικό για την περίσταση, έξω από την πόλη. Μετά όπλισε το πιστόλι, άφησε την κόρη του να τον βοηθήσει να φορέσει το πανωφόρι του, κλείδωσε το σπίτι και έριξε το κλειδί στο γραμματοκιβώτιο.

Έβρεχε όταν βάδισαν σε σκοτεινιασμένους δρόμους, πέρα απ' την πόλη, ο άντρας μπροστά χωρίς να γυρίσει να κοιτάξει τις γυναίκες που τον ακολουθούσαν σε απόσταση. Στην άσφαλτο άκουγε τα βήματά τους.

Αφού άφησε το δρόμο και πήρε το μονοπάτι προς το Μπούχενβαλντ, έριξε μια ματιά πίσω, πάνω απ' τον ώμο του και τους είπε να βιαστούν. Με τον αέρα της νύχτας να φυσάει στη γυμνή πεδιάδα, τα βήματά τους δεν έκαναν θόρυβο στο βρεγμένο έδαφος.

Τους φώναξε ότι έπρεπε να περάσουν μπροστά. Ενώ τις ακολουθούσε, δεν ήξερε. Φοβόταν μήπως και του το σκάσουν ή μήπως επιθυμούσε ο ίδιος να το σκάσει απ' όλα αυτά;   Δεν άργησαν να ξεμακρύνουν. Όταν δεν μπορούσε πια να τις ξεχωρίσει, κατάλαβε ότι ο φόβος του παραήταν μεγάλος ώστε να φύγει στο έτσι, κι ευχόταν πολύ να το έκαναν αυτές. Σταμάτησε προς νερού του. Το πιστόλι που κουβαλούσε στην τσέπη του παντελονιού, μέσα απ’ το λεπτό ύφασμα το 'νιωσε κρύο.  Όταν βάδισε γρηγορότερα για να προλάβει τις γυναίκες, σε κάθε βήμα το όπλο βάραγε το πόδι του. Βάδισε πιο αργά. Μόλις όμως πήγε να πιάσει στην τσέπη το όπλο για να το πετάξει, είδε τη γυναίκα και την κόρη του. Έστεκαν καταμεσής στη δημοσιά και τον περίμεναν. Είχε την πρόθεση να το κάνει στο δάσος, όμως ο κίνδυνος να ακουστούν οι πυροβολισμοί εδώ δεν ήταν μεγαλύτερος.

Όταν πήρε το πιστόλι στο χέρι κι έβγαλε την ασφάλεια, η γυναίκα κρεμάστηκε από το λαιμό του, με λυγμούς. Ήταν βαριά και κατέλαβε κόπο να την αποτινάξει. Πλησίασε την κόρη που τον κοίταζε αποσβολωμένη, ακούμπησε το πιστόλι στον κρόταφό της και πίεσε τη σκανδάλη, με τα μάτια κλεισμένα. Είχε ελπίσει να μην εκπυρσοκροτήσει το όπλο, όμως άκουσε τον πυροβολισμό και είδε πως το κορίτσι κλυδωνίστηκε και έπεσε.

Η γυναίκα έτρεμε και φώναζε. Χρειάστηκε να την κρατήσει γερά. Μόνο μετά την τρίτη βολή βουβάθηκε.

Ήταν μόνος.

Κανείς δεν ήταν εκεί πια που να τον έχει διατάξει να βάλει την κάννη του πιστολιού στον δικό του κρόταφο. Οι νεκροί δεν τον έβλεπαν, κανείς δεν τον έβλεπε.

Έβαλε το πιστόλι στην τσέπη κι έσκυψε πάνω από την κόρη του.

Ύστερα άρχισε να τρέχει.

Έκανε τρέχοντας πίσω την ίδια διαδρομή, μέχρι το δρόμο κι ακόμη λίγη, κατά μήκος του δρόμου, όχι όμως προς τη μεριά της πόλης, αλλά προς τα δυτικά. Μετά κάθισε στην άκρη του δρόμου με την πλάτη ακουμπισμένη σ' ένα δέντρο κι αναλογίστηκε την κατάσταση βαριανασαίνοντας. Βρήκε ότι δεν έλειπε η ελπίδα απ' αυτήν.

Έπρεπε μόνο να συνεχίσει να τρέχει, πάντα προς τη δύση και να αποφύγει τα επόμενα χωριά. Κάπου θα μπορούσε, τότε, να κυκλοφορήσει παράνομα, το καλύτερο σε μιά μεγαλύτερη πόλη, με ξένο όνομα, ένας άγνωστος πρόσφυγας, κανονικός και εργατικός.

Πέταξε το πιστόλι στο χαντάκι και σηκώθηκε. Ενώ περπατούσε, θυμήθηκε πως είχε ξεχάσει να πετάξει τον Σιδηρούν Σταυρό. Το έπραξε».

 Χάινερ Μύλλερ, 1956

Έτσι. «Αναλογίστηκε την κατάσταση... Βρήκε ότι δεν έλειπε η ελπίδα απ' αυτήν. Έπρεπε μόνο να συνεχίσει να τρέχει πάντα προς τη δύση».

Ο φασισμός είναι μια πολιτική αλλά επίσης μια καθημερινή υπόθεση, μια ιδεολογία των κυρίαρχων αλλά και μια καθημερινή διάβρωση των κυριαρχούμενων. Ο Χάινερ Μύλλερ το γνώριζε καλύτερα. Είναι ζήτημα προσαρμογής. Να συμμορφώνεσαι με τις κινήσεις του εχθρού. Να τις αποφεύγεις. Να τις συναντάς. Να συμμορφώνεσαι και να μη συμμορφώνεσαι. Επιτιθέμενος να αποφεύγεις. Τη σειρά των πραγμάτων να αλλάζεις και να μην αλλάζεις. Να προτιμάς τη λευκή σιωπή, να μην είσαι αυτός αλλά ο άλλος. Να είσαι υπομονετικό υποζύγιο, κυνηγός κυνηγημένος, συνένοχος πάντα της εξουσίας, ένα ζωντανό φέρετρο με το ίδιο σου το σώμα.

«Η σκέψη είναι η μεγαλύτερη απόλαυση της ανθρώπινης ράτσας», λέει ο Μπρεχτ. Να όμως που σήμερα ζούμε τον αιώνα των διχασμένων συνειδήσεων. Της λοβοτομημένης σκέψης.  Αυτός ο καινούργιος ήλιος βασανιστηρίων ανατέλλει στα νέα ερείπια της γηραιάς ηπείρου. Μόλις προχθές ενημέρωσε τους υπηκόους της ότι στις 9 του Μάη γιορτάζουμε την «εξέγερση των εκατομμυρίων που γκρέμισαν το Σιδηρούν Παραπέτασμα».

Ήξερα έναν παππού, ίσως και να 'ταν ο δικός μου, μπορεί και του καθενός. Αυτός ο παππούς ήταν εργάτης-τσαγκάρης. Δούλευε στη φάμπρικα. Όταν το εργοστάσιο χρεοκόπησε, απολύθηκε, χωρίς φυσικά αποζημίωση. Έπιασε δουλειά στα μεγάλα εργοτάξια κατασκευής γεφυριών και σηράγγων. Όταν έπεσε από μια σκαλωσιά, απολύθηκε και πάλι. Απ' την ίδια σκαλωσιά είχαν πέσει άλλοι τρείς εργάτες. Ο ένας έμεινε στον τόπο. Οι δυό κατέφυγαν στη δικαιοσύνη που αποφάνθηκε ότι για τη σκαλωσιά η εταιρεία τσιγκουνεύτηκε τα ξύλα και έτσι υποχρεώθηκε να πληρώσει. Όταν είπαν στον παππού να κάνει και αυτός μήνυση στην εταιρεία, αρνήθηκε.

«Δε θέλω καυγάδες», είπε. Για είκοσι χρόνια, όσο έζησε ακόμη, πονούσε δυνατά την πλάτη του στα γυρίσματα του καιρού. Ποτέ δεν είδε πλούσιο στρωμένο τραπέζι, πάντα με ξερό ψωμί που έμαθε να εκτιμάει.

Με τους φασίστες, τους καταχτητές, τους δοσίλογους, δεν ήταν. Ούτε με τους επόμενους. Όμως κάποια στιγμή, έγινε επικίνδυνο το να μην είσαι με τους καταχτητές τους τωρινούς  είτε με τους επόμενους. Όταν ο γιός του μπήκε για δεύτερη φορά φυλακή, εξαγριώθηκε.

«Γιατί δεν κρατά το στόμα του κλειστό; Γιατί;» κραύγαζε.

Αυτός ο παππούς, αυτός ο εργάτης, δεν έφαγε ποτέ του βούτυρο. Μόνο την υπομονή με το τσουβάλι. Στα τελευταία του έμοιαζε ευχαριστημένος, ο γιός του στο μεταξύ είχε πεθάνει στη φυλακή. Έσβησε μ' έναν κακοδιάθετο μορφασμό γελωτοποιού στα εβδομήντα πέντε του, ανυπόμονος και υπομονετικός για τα επακόλουθα της υπομονής...

πηγη: kommon.gr

 

 

Ετικέτες

_νιότη_αδιαφορεί_για_τη_νιότη_του_κόσμου.jpg

Μαριάννα Τζιαντζή

Όσο η γενιά της κρίσης δεν αποκτά τον πρώτο λόγο στην υπόθεση της εξέγερσης, τόσο η «νιότη του κόσμου» θα απομακρύνεται.

Πολλές φορές έχουμε ακούσει ότι «ο κομμουνισμός είναι η νιότη του κόσμου». Όμως στις πρόσφατες εκλογές οι βιολογικά νέοι δεν φάνηκαν να έχουν μια τέτοια άποψη.

Σύμφωνα με τα τα exit polls, στις 26/5 η ηλικιακή ομάδα των 17-24 χρόνων έδωσε την πρωτιά στη Νέα Δημοκρατία, με περίπου 30% και τη δεύτερη θέση στον ΣΥΡΙΖΑ με διαφορά γύρω στο 7%. Υπάρχουν κάποιες διακυμάνσεις ανάλογα με το κανάλι που παρήγγειλε το exit poll, όμως η γενική εικόνα είναι περίπου αυτή. Η Χρυσή Αυγή φάνηκε να πήρε υψηλότερο ποσοστό από τον πανελλήνιο μέσο όρο της, ενώ πολύ χαμηλό ήταν το ποσοστό του ΚΚΕ.

Χωρίς μια συστηματική επιστημονική έρευνα, είναι αδύνατο να εξαγάγει κανείς σχετικά αξιόπιστα συμπεράσματα. Ωστόσο, ακόμα και αυτά τα αποσπασματικά στοιχεία δείχνουν ότι ανάμεσα στους νέους και την Αριστερά υπάρχει μεγάλη απόσταση. Κάτι που διαψεύδει την εικόνα που έχουμε από τις περισσότερες κινητοποιήσεις και διαδηλώσεις των τελευταίων χρόνων, στις οποίες οι νέοι δίνουν συνήθως τον τόνο.

Ωστόσο, αυτή η μαχητικότητα των νέων, ιδίως όπως εκφράστηκε στο αντιφασιστικό και αντιρατσιστικό μέτωπο, δεν είναι έκφραση μιας γενικότερης πολιτικοποίησης. Ας αναλογιστούμε ποια ήταν η τελευταία φορά που είδαμε έναν νέο ή νέα να διαβάζει εφημερίδα σε δημόσιο χώρο. Ασφαλώς οι περισσότεροι ενημερώνονται, στο βαθμό που ενημερώνονται, διαδικτυακά, μέσω ιστοσελίδων, τουίτερ και φέισμπουκ, όμως η ανάγνωση χάρτινης εφημερίδας περιορίζεται σήμερα είτε στην τρίτη ηλικία είτε στους λεγόμενους opinion makers, και μάλιστα στους εύπορους, στους διαμορφωτές της κοινής γνώμης. Αυτή είναι η πικρή αλήθεια.

Τα χρόνια της διακυβέρνησης από τον ΣΥΡΙΖΑ (με ή δίχως ANEΛ) δεν έδειξαν στους νέους το φωτεινό πρόσωπο της Αριστεράς.

Οι νέοι λοιπόν ψήφισαν Μητσοτάκη. Εδώ δεν ισχύει το «ο λαός δεν ξεχνά τι σημαίνει Δεξιά», αφού οι περισσότεροι δεν είχαν γεννηθεί όταν η Δεξιά έδειχνε το πιο αποτρόπαιο πρόσωπό της. Όμως και τα χρόνια της διακυβέρνησης από τον ΣΥΡΙΖΑ (με ή δίχως ANEΛ) δεν έδειξαν στους νέους το φωτεινό πρόσωπο της Αριστεράς. Ασφαλώς οι νέοι ψηφοφόροι επηρεάστηκαν από τους γονείς τους, όχι με την έννοια ότι οι τελευταίοι τους έβαλαν το σταυρωμένο ψηφοδέλτιο στο τσεπάκι, αλλά επειδή η δραματική εισοδηματική επιδείνωση των νοικοκυριών διαπότισε και διαποτίζει αρνητικά τη ζωή όλων των μελών της οικογένειας. Αν ρωτήσουμε οποιονδήποτε εκπαιδευτικό με κάποια πείρα από σχολική αίθουσα, θα μας μιλήσει για το πώς, χρόνο το χρόνο, αλλάζει η συμπεριφορά των μαθητών, για το πώς τα παιδιά γίνονται πιο ανασφαλή, αγχωμένα ίσως και επιθετικά. Η κρίση ή μάλλον η διαχείρισή της από τις κυβερνήσεις της τελευταίας δεκαετίας άφησε βαθιές πληγές σε όλους, μικρούς και μεγάλους.

Οι νέοι δεν είναι αντικομμουνιστές παλαιάς κοπής. Απλώς η συντριπτική τους πλειονότητα αδιαφορεί και για τον κομμουνισμό και για τους συλλογικούς αγώνες ενώ από τον υπαρκτό σοσιαλισμό βλέπουν μόνο τη θλιβερή κατάληξή του. Εργασιακά οι νέοι είναι το πιο καταπιεσμένο κομμάτι της κοινωνίας, αφού οι περισσότερες προσφερόμενες θέσεις εργασίας για νέους είναι εξαιρετικά κακοπληρωμένες ενώ σε πολλές περιπτώσεις είτε αυτοί πληρώνονται με «μαύρα» είτε εργάζονται 8ωρο ή και 10ωρο, όμως οι εργοδότες τούς ασφαλίζουν για 4ωρο. Συχνά δεν συζητούν για το ποια δουλειά θα ήθελαν να κάνουν, αλλά για το ποια χώρα είναι πιο πιθανό να τους δεχτεί σαν μετανάστες.

Προκειμένου να αποδειχτεί ότι ο κομμουνισμός η νιότη του κόσμου, θα πρέπει την υπόθεσή του να την αναλάβουν οι ίδιοι οι νέοι. Όχι απλώς σαν μάχιμη ύλη, αλλά σαν πολιτική ηγεσία. Όχι απλώς προσφέροντας τον νεανικό τους ενθουσιασμό, αλλά και τη σκέψη τους, την καθοδήγησή τους. Αυτό συνέβαινε σε όλες τις μεγάλες ιστορικές αναμετρήσεις από την εποχή της Γαλλικής Επανάστασης. Όσο η γενιά της κρίσης δεν αποκτά τον πρώτο λόγο στην υπόθεση της εξέγερσης, τόσο η «νιότη του κόσμου» θα απομακρύνεται.

πηγη: prin.gr

Ετικέτες

zvardiem.jpg

Γράφει ο Γεράσιμος Αραβανής.

Πριν τις ευρωεκλογές της 26ης Μάη η τάση ψήφισης του ΜέΡΑ25 ήταν ορατή από όσους ασχοληθήκαμε με τις εκλογές αυτές. Ψήφισε κόσμος κατά βάση αριστερός και απογοητευμένος, νεότεροι αλλά και μεγαλύτεροι πιστεύοντας ότι ίσως ανοίξει ένα παράθυρο εκεί που τα έκλεισε ερμητικά ο ΣΥΡΙΖΑ και με τη σύμπραξη του Γ. Βαρουφάκη (ΓΒ).

Λίγοι πράγματι γνώριζαν τι ακριβώς πρέσβευε και πρεσβεύει ο ΓΒ για αυτό και άλλος δήλωνε ότι θα ψηφίσει ΜέΡΑ25 «γιατί ο Βαρουφάκης ήταν ο μόνος που αντιστάθηκε, είπε ένα όχι εκεί που οι άλλοι έσκυψαν το κεφάλι», άλλος ότι «αν έμενε στην κυβέρνηση το ’15 τα πράγματα θα ήταν καλύτερα, δεν θα είχε γίνει αυτή η καταστροφή», άλλος «διότι έχει ένα σχέδιο που φαίνεται να είναι μελετημένο και δεν αφορά μόνο την Ελλάδα αλλά έχει ευρύτερη οπτική ευρωπαϊκή και γενικότερα».

Να σημειώσουμε ότι η ψήφος στο ΜέΡΑ25 στις ευρωεκλογές δίνει το στίγμα των αγωνιστικών διαθέσεων και της ταξικής αισιοδοξίας μεγάλης μερίδας αριστερών ανθρώπων σήμερα, ανθρώπων που σε παλαιότερες δύσκολες εποχές δεν είχαν ταλάντευση, δίνει όμως ανάγλυφα και τα αδιέξοδα των οργανωμένων δυνάμεων της αγωνιστικής και επαναστατικής αριστεράς.

Η αντίληψη του ΓΒ είναι ότι «σήμερα, στις συνθήκες μετά την κρίση του 2008, είναι απαραίτητος ένας Παγκόσμιος Μηχανισμός Ανακύκλωσης Πλεονασμάτων αλλιώς ο καπιταλισμός κινδυνεύει να επιστρέψει σε συνθήκες ριζικής και επισφαλούς αβεβαιότητας που προϋπήρχε του Β΄ Παγκοσμίου πολέμου και μάλιστα σήμερα ο κίνδυνος είναι πολύ μεγαλύτερος λόγω των μέσων μαζικής καταστροφής και της κλιματικής αλλαγής».[1] Η αγωνία για το μέλλον του καπιταλισμού τον κυριαρχεί, αυτή είναι η βάση πάνω στην οποία στηρίζονται οι θέσεις του.

Έχει σημασία να αναφέρουμε πού ακριβώς βλέπει τη διέξοδο από τους κινδύνους αυτούς. Ένα σενάριο είναι, αναφέρει, να συμμαχήσουν οι αναδυόμενες οικονομίες και να επιβάλουν ένα Μηχανισμό Ανακύκλωσης Πλεονασμάτων που όμως στα πλαίσια του οι εμπορικές ανταλλαγές και οι οικονομικές σχέσεις θα στηρίζονται στη δικαιοσύνη π.χ. οι κεφαλαιακές ροές που εισρέουν στη Βραζιλία από την Κίνα θα είναι ίσες με την αξία των αγαθών του πρωτογενούς τομέα που πωλούνται από τη χώρα αυτή στην Κίνα, η Κίνα αντί να αγοράζει βραζιλιάνικα περιουσιακά στοιχεία χωρίς τη συγκατάθεση της βραζιλιάνικης κυβέρνησης θα διοχετεύει τις επενδύσεις της μέσω της κυβέρνησης της Βραζιλίας στη βάση συνεργασίας καθώς και η μεταβίβαση κινεζικής τεχνολογίας στη Βραζιλία. Μόνο έτσι μπορεί να επιτευχθεί μία ισόρροπη και σταθερή οικονομική μεγέθυνση όπως την περίοδο 1945 -1971.

Περιγράφει δηλαδή μία εκδοχή του καπιταλισμού με σχέσεις δίκαιες, με αλληλεγγύη και ισότιμη συνεργασία μεταξύ των χωρών που οδηγεί σε ισόρροπη και σταθερή ανάπτυξη. Ποιος όμως διαμορφώνει αυτές τις συνθήκες και ποιος τις εγγυάται; Τέτοιο ιστορικό προηγούμενο δεν υπήρξε στα χρόνια της κυριαρχίας του κεφαλαίου αφού είναι έξω από τη φύση του και μόνο με την απειλή ότι κινδυνεύει το σύστημα δεν πρόκειται να αλλάξει η ουσία και οι νόμοι του.

Ένα δεύτερο σενάριο είναι αν η Δύση είχε την επιφοίτηση να εφαρμόσει την πρόταση του Keynes, για τη δημιουργία κάποιας Διεθνούς Οικονομικής Ένωσης με στόχο τη δίκαιη ανακύκλωση των παγκόσμιων πλεονασμάτων, την απάλειψη δηλαδή της εκμετάλλευσης μεταξύ των κρατών και των σχέσεων κυριαρχίας -υποταγής, χαρακτηριστικό στοιχείο των καπιταλιστικών κοινωνιών. Ισότιμες ανταλλαγές μεταξύ Γερμανίας και Ελλάδας, των ΗΠΑ και του υπόλοιπου κόσμου, Κίνας και Ζιμπάμπουε κ.λπ.. Ένα τοπίο ειδυλλιακό. Επιπλέον φαίνεται να ξεχνά ότι ο κεϋνσιανισμός αναδείχτηκε και επικράτησε σε όλες ανεξαίρετα τις χώρες ανεξαρτήτως αν κυβερνούσε η χριστιανοδημοκρατία, η σοσιαλδημοκρατία ή μεταλλαγμένοι αριστεροί, αντιστοίχως ο νεοφιλελευθερισμός έγινε το Ευαγγέλιο όλων των αστικών κρατών και των πολιτικών δυνάμεων ακριβώς γιατί οι ανάγκες του κεφαλαίου σε κάθε φάση «αποφασίζουν» για την οικονομική πολιτική και όχι κάποια πρόσωπα ή κυβερνήσεις, όπως ο ΓΒ νομίζει. Όλα τα προηγούμενα θα τα επιτύχει ένα δίκαιο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, μία δίκαιη Παγκόσμια Τράπεζα ή ο Παγκόσμιος Οργανισμός Εμπορίου ενώ στον καπιταλιστικό κόσμο το μόνο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και η μόνη Παγκόσμια Τράπεζα που μπορεί να υπάρξει είναι αυτή που έχουμε μπροστά μας.

Αντίστοιχα εντελώς ουτοπικές και παραπλανητικές είναι οι θέσεις του για την εσωτερική πολιτική στην Ελλάδα. Τάσσεται υπέρ του ευρώ και της ΕΕ, αναγνωρίζει το δημόσιο χρέος αλλά τοποθετείται υπέρ της ρήξης με την τρόικα γιατί καταστρέφει, όπως αναφέρει, την Ελλάδα και την Ευρώπη, τάσσεται κατά των επαχθών δεσμεύσεων των μνημονίων, της εκχώρησης της δημόσιας περιουσίας κ.λπ. Μα την τρόικα την διόρισαν οι δανειστές, οι κυρίαρχοι, προκειμένου να εξασφαλίσουν τη ληστεία της χώρας και του λαού. Πώς είναι δυνατόν να αναγνωρίζεις και να σέβεσαι τα συμφέροντα που κυριαρχούν και να στρέφεσαι μόνο κατά των μηχανισμών που δημιουργούν οι δυνάμεις αυτές για να διασφαλίσουν τα συμφέροντα και την κυριαρχία τους;

Εδώ έχουμε μία παρόμοια εκδοχή της ρητορικής του ΣΥΡΙΖΑ πριν το 2015 και ως τον Αύγουστο της ίδιας χρονιάς που θα απάλλασσε τη χώρα από την τρόικα και τα μνημόνια χωρίς ρήξη με την Ευρωπαϊκή Ένωση και μάλιστα με συναίνεση, μόνο που τώρα λείπουν τα νταούλια που θα βαράνε για να χορεύουν οι αγορές. Μία επανάληψη όσων ακούσαμε και ζήσαμε το πρώτο εξάμηνο του 2015 τότε που ο Βαρουφάκης έβλεπε το σκίσιμο των μνημονίων ως μία συμβολική κίνηση, μετονόμασε την τρόικα σε θεσμούς και συναντιόνταν αυτή με τους υπουργούς στο Χίλτον και όχι στα υπουργεία, εφεύρε τον όρο ρεαλιστική σύγκρουση αφού το 70% των μνημονίων, σύμφωνα με τα λεγόμενά του, ήταν μέτρα που έπρεπε έτσι κι αλλιώς η χώρα να πάρει.

Σε πρόσφατη συνέντευξή του στο Βήμα ρωτήθηκε για τις ετερόκλητες ιδεολογικές θέσεις ανθρώπων που στελεχώνουν τις γραμμές του κόμματός του. Η απάντηση ήταν αποκαλυπτική. «Γιατί ένας φιλελεύθερος αντικρατιστής», αναρωτήθηκε, «δεν μπορεί να συνεργαστεί με ένα μαρξιστή ότι πρέπει να σταματήσει η αέναη μεταφορά των τραπεζικών ζημιών στον κρατικό προϋπολογισμό και τελικά στις τσέπες του λαού;». Μόνο που οι μαρξιστές, οι πραγματικοί μαρξιστές, επουδενί συμφωνούν στην ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών ενώ οι φιλελεύθεροι, παρ’ ότι αντικρατιστές, δεν έχουν κανέναν ενδοιασμό όταν το κεφάλαιο έχει δυσκολίες να ανοίξουν τα κρατικά ταμεία και να του προσφέρουν αφειδώς χρήμα. 10 τρισεκατομμύρια δολάρια κρατικές ενισχύσεις στη Wall Street μετέφερε κατά την κρίση του 2008 η κυβέρνηση Μπους και αντιστοίχως οι καπιταλιστικές κυβερνήσεις σε όλες τις χώρες. Το κράτος είναι μηχανισμός του κεφαλαίου για να το υπηρετεί και να στηρίζει την κυριαρχία του.

Ενδιαφέρον έχουν και οι απόψεις του για την πολιτική οργάνωση, το ΜέΡΑ25 και τις συμμαχίες. Παρομοιάζει το ΜέΡΑ25 με ένα κίνημα στο οποίο στρατεύονται πολλοί με πολύ διαφορετικές απόψεις για ένα σκοπό, όπως παλαιότερα για την ανατροπή της χούντας, την επανάσταση του 1821. Ακριβώς με αυτό τον τρόπο θέλει να υπάρξει το κόμμα στο οποίο ηγείται. Όλοι μέσα για ένα σκοπό. Αυτό δίνει και τη θέση του για τις συμμαχίες: όποιος θέλει στρατεύεται στο ΜέΡΑ25 υπό την ηγεσία του, ούτε συμφωνίες ούτε συζητήσεις. Η δημοκρατία στο αποκορύφωμά της.

Ο Γ. Βαρουφάκης δεν παραλείπει να θέσει δίλημμα στους ψηφοφόρους και από τη δική του σκοπιά. Η ψήφος στο ΜέΡΑ, αναφέρει, είναι η μόνη κερδισμένη αφού στο ΣΥΡΙΖΑ είναι χαμένη ψήφος γιατί επαναφέρει τη Νέα Δημοκρατία με το τέταρτο μνημόνιο του. Ενώ το ισχυρό ΜέΡΑ μπορεί να ψαλιδίσει την αυτοδυναμία της. Κερδισμένη για το λαό ψήφος όμως είναι αυτή που βρίσκεται απέναντι στην αστική πολιτική και σε όλες τις αστικές πολιτικές δυνάμεις, που μπορεί να ανοίξει μία νέα σελίδα για το λαό και τις λαϊκές ανάγκες. Όσο χαμένη είναι η ψήφος στο ΣΥΡΙΖΑ, τη Νέα Δημοκρατία, το ΚΙΝΑΛ κ.α. άλλο τόσο, ίσως και περισσότερο, είναι και αυτή στο ΜέΡΑ25.

Το ΜέΡΑ25 αναζητά μία θέση στην πολιτική σκηνή και σε κυβερνητικά σχήματα, αφού δεν αποκλείει συνεργασία ούτε με το ΣΥΡΙΖΑ ούτε με τη Νέα Δημοκρατία, είναι ένα πραγματικό ανάχωμα απέναντι στο λαϊκό κίνημα. Το ζητούμενο είναι αν το κίνημα μπορεί να υπερβεί και αυτό το ανάχωμα.


[1] Η αναφορά αυτή όπως και άλλα στοιχεία γίνεται στο βιβλίο του «Παγκόσμιος   Μινώταυρος».

πηγη: ergatikosagwnas.gr

Ετικέτες
  • Τελευταια
  • Δημοφιλή